Mega test: 9 DVD-branders, 4 Blu-ray-branders en 44 DVD-schijven

19 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. 16x, 18x, 20x...
  3. 3. Serial ATA
  4. 4. Blu-ray
  5. 5. Media
  6. 6. Fabrikanten
  7. 7. Firmware updaten
  8. 8. Test
  9. 9. Negen DVD-branders
  10. 10. Resultaten
  11. 11. Blu-ray-branders
  12. 12. Ook DVD
  13. 13. Mediatest
  14. 14. DVD+R DL en DVD-R DL
  15. 15. Tabel: Mediacodes
  16. 16. Grafiek: Media (snelheid)
  17. 17. Grafiek: Media (kwaliteit)
  18. 18. Beste schijven
  19. 19. Conclusie
  20. 20. Besproken producten
  21. 21. Reacties

Inleiding

Eindelijk is het zo ver: de twee opvolgers van de DVD hebben zijn na jaren van ontwikkeling daadwerkelijk op de markt gebracht. Naar HD-DVD drives is het nog flink zoeken, maar Blu-ray-branders zijn hoewel nog erg duur inmiddels prima verkrijgbaar. Toch zijn er ook op het vlak van DVD-branders nog voldoende ontwikkelingen. Wij testten 9 courante DVD-branders en vier Blu-ray-branders in combinatie met 44 soorten DVD-schijfjes.

stapeldvdbranders2007_550

De eerste DVD-branders kwamen in 2001 op de markt en kostten destijds ruim 1000 euro. Nu, zo'n zes jaar later, koop je voor slechts een fractie van dat bedrag drives die veel meer mogelijkheden bieden en vele malen sneller zijn. Het moge duidelijk zijn; de ontwikkelingen op het gebied van optische drives gaan echt razendsnel en de concurrentie is moordend. Dat laatste blijkt ook wel uit het feit dat steeds meer fabrikanten van optische drives ofwel gaan samenwerken of helemaal de pijp aan Maarten geven. Zo ontwikkelt en produceert Samsung drives in samenwerking met Toshiba, heeft LG een conglomeraat met Hitachi, werkt Philips tegenwoordig samen met Lite-On en zijn NEC en Sony recent een samenwerkingsverband aangegaan onder de naam Optiarc. Wat direct opvalt, is dat de meeste van deze samenwerkingsverbanden bestaan uit enerzijds een partij die (gedeeltelijk) rechten bezit op DVD-technologie en anderzijds een partij die wegens schaalgrootte efficiënt (en dus goedkoop) kan produceren. In de genoemde combinaties hebben bijvoorbeeld Philips, Sony en Toshiba de rechten en brengen Lite-On, NEC en Samsung de productfaciliteiten in. Juist deze combinatie van goedkoop produceren en geen rechten hoeven afdragen, zorgt ervoor dat de combinaties de moordende prijsconcurrentie vol kunnen houden.

De allergrootste fabrikant van DVD-branders is Lite-On. Dit bedrijf dankt die schaalgrootte niet eens zo zeer aan de producten die onder eigen naam verkocht worden, als wel aan de vele zogeheten OEM-klanten: veel DVD-branders van uiteenlopende merken komen stiekem gewoon uit de Lite-On-fabriek. HP gaat daarin nog zelfs een stapje verder en maakt Lite-On zelfs verantwoordelijk voor de verkoop van hun drives. Een van de fabrikanten die in Europa geheel is gestopt met de verkoop van DVD-branders is BenQ. Toen de fabrikant dit bekend maakte, liet men ons weten zich volledig te gaan richten op Blu-ray-drives. En hoewel BenQ met de BW1000 inderdaad de eerste was die ooit een Blu-ray-drive bij ons binnen wist te dragen, is dat apparaat inmiddels nergens meer verkrijgbaar en over een mogelijke opvolger hebben we ook nog niets gehoord. Het lijkt dus langzaam einde oefening. Maar er zijn meer bedrijven die zwichten onder de gigantische concurrentie: zo heeft ook Pioneer het moeilijk en zijn er aanhoudende geruchten over Plextor dat zou willen stoppen, al worden die geruchten consequent door Plextor zélf ontkend en is deze fabrikant in deze test dan ook met twee drives vertegenwoordigd.

16x, 18x, 20x...

Tot ruim een jaar geleden waren alle fabrikanten van DVD-branders het er wel over eens dat de maximaal haalbare brandsnelheid voor DVD-schijfjes neer kwam op 16x, waarbij 1x neer komt op 1,32 megabyte per seconde. Deze snelheid kan overigens niet over de gehele schijf behaald worden: aangezien er per draaironde aan de binnenkant van een DVD minder data langs de laser schieten dan bij de buitenste ring, begint een brander op een lagere snelheid en wordt deze naarmate de laser zich richting de buitenkant van het schijfje begeeft opgevoerd tot het maximum van 16x. De gemiddelde brandsnelheid wanneer je een disc vol brandt ligt bij een 16x-brander dan op net iets boven de 11x, wat neerkomt op zo'n zes en een halve minuut wachten tot je DVD vol is.

Inmiddels is de opvatting dat DVD-branders niet sneller kunnen dan 16x alweer achterhaald! In de test hebben we diverse 18x modellen en fabrikant Lite-On heeft zelfs een drive ingestuurd die DVD+R en DVD-R schijfjes op maximaal twintigvoudige snelheid kan branden. In beide gevallen heb je daarvoor wel geschikte media nodig en dat is nog niet zo eenvoudig: in de winkel liggen immers geen echte 18x- of 20x-schijfjes en geen enkele mediafabrikant heeft aanstalten gemaakt om daar op korte termijn verandering te brengen. Fabrikanten van 18x- en 20x-drives proberen in hun eigen labs uit welke soorten beschikbare 16x-schijfjes geschikt zijn voor branden op de hogere snelheid en zetten daarna in de firmware van de brander dat sommige schijfjes sneller gebrand mogen worden. Uiteraard hebben wij onderzocht welke typen schijfjes wel en welke niet sneller worden gebrand, maar bij merken en typen discs die wij niet onder handen hebben genomen zul je dit zelf moeten uitproberen. Prestatiewinst bij branden op 18x of 20x is er zeker, al is het marginaal. Bij 18x komen we uit op gemiddelde brandsnelheden van rond de 13,5x, wat neerkomt op een totale duur van zo'n vijf en een halve minuut, een kleine minuut sneller dan branden op maximaal 16x. Wanneer we de Lite-On drive aan de slag laten gaan met een voor 20x geschikt schijfje, komen we op een gemiddelde snelheid van rond de 14,7x en is een volledige DVD gebrand in circa vijf minuten.

liteon20xscreenshot_550
Lite-On weet als enige een maximale snelheid van 20x te bereiken. Zoals bij alle branders wordt de brandsnelheid echter verhoogd van circa 8x aan het begin van het schijfje tot de maximumsnelheid aan het einde.

Double-layer

De snelheidswinsten die je kunt behalen door DVD+R's of DVD-R's te branden op 18x of 20x in plaats van 16x zijn dus redelijk marginaal, maar dat geldt zeker niet voor de verschillende snelheden bij dubbellaags of herschrijfbare schijfjes. Alle branders kunnen inmiddels double layer DVD+R DL-schijven branden op maximaal 8x speed. Als je een dergelijk schijfje gebruikt in plaats van een ouderwets 2,4x-type, praten we al snel over verschillen van een ruim kwartier ten opzicht van ruim drie kwartier brandtijd. Bij herschrijfbare DVD's beloven alle fabrikanten maximale snelheden van 8x voor DVD+RW en 6x voor DVD-RW.

Serial ATA

De belangrijkste vooruitgang het afgelopen jaar in de wereld van optische drives is de flinke ommezwaai van Parallel ATA naar Serial ATA-aansluitingen. Van de negen geteste DVD-branders maken vijf gebruik van deze Serial ATA-interface. Van de vier Blu-ray drives is er één geschikt voor Serial ATA.

De reden waarom de opkomt van Serial ATA bij DVD-branders zo lang heeft geduurd, is dat veel oudere moederborden wel ondersteuning boden voor Serial ATA-harddisks, maar niet voor optische drives met dezelfde interface. Inmiddels kunnen alle courante borden gelukkig ook prima overweg met DVD-branders op basis van de nieuwe standaard. Daarnaast weet ook Intel de makers van optische drives langzaam richting Serial ATA te dwingen: de nieuwste south bridges (ICH8 en ICH9) hebben immers geen geïntegreerde Parallel ATA-controller meer aan boord en het zal niet lang meer duren eer moederbordfabrikanten de extra benodigde PATA-controllerchips gaan wegbezuinigen. Heb je een relatief modern bord, dan kun je het best zo'n Serial ATA-drive kopen, voor oudere PC's in een ouderwetse Parallel ATA drive de beste keuze.


Boven: Serial ATA / Onder: Parallel ATA

Lightscribe en Labelflash

Twee technologieën die je nog geregeld op een DVD-brander tegenkomt, maar waar niemand echt warm voor lijkt te lopen, zijn Lightscribe en Labelsflash. Met beide technieken kun je een monochrome afbeelding bovenop een daarvoor geschikt CD'tje of DVD'tje branden. Lightscribe is inmiddels alweer zo'n twee jaar geleden ontwikkeld door HP, terwijl Labelflash een tegenhanger is van de hand van NEC. Hoewel met een van beide technieken ingegraveerde schijfjes er zeker mooi uit zien, zijn beide technieken duidelijk op hun retour. De belangrijkste redenen lijken geldkwesties: fabrikanten van DVD-branders moeten een relatief hoog bedrag aan HP betalen om Lightscribe op hun branders te mogen gebruiken, terwijl consumenten voor Lightscribe/Labelflash compatible discs ook flink meer moeten betalen dan voor normale discs. Beide blijken daar niet echt in geïnteresseerd, wat resulteert in het feit dat het aantal drives met Lightscribe-technologie aan boord eerder afneemt dan toeneemt, en dat het aantal verkocht Lightscribe DVD-media bedroevend laag is.

Blu-ray

Belangrijker nog dan wat er gebeurt op het vlak van DVD-branders, zijn de ontwikkelingen op het vlak van Blu-ray en HD-DVD drives. Zeker nu de eerste films in beide formaten in de winkel liggen en de wereld langzaam overtuigd raakt van de ongekende scherpte van video in HD-resolutie, krijgen de twee opvolgers van de DVD een flinke impuls. Over HD-DVD kunnen we echter kort zijn: de enige drive waar we tot nu toe de hand op konden leggen, is een notebookdrive van Toshiba, aanwezig in de Qosmio G30 notebook van hetzelfde merk. NEC zou een normale HD-DVD-brander beschikbaar moeten hebben, maar die zijn we nog nergens in het wild tegen gekomen. Vreemd, want uiteenlopende mediafabrikanten konden ons wél al van lege HD-DVD-media voorzien. Je vraagt je af aan wie ze het verkopen... Ironisch genoeg is de best verkrijgbare HD-DVD-drive voor de PC daar officieel niet voor bedoeld: de speciale drive die Microsoft voor de Xbox heeft uitgebracht is met speciale gehackte firmware ook geschikt te maken voor de PC. Maar aangezien het hier niet om een brander gaat, laten we die verder buiten beschouwing.

bluraylogo_250

Het Blu-ray-kamp staat er op dit vlak een stuk beter voor. Inmiddels heeft al een ruim aantal fabrikanten Blu-ray-branders beschikbaar, waarbij de prijzen uiteenlopen van zo'n 650 tot ruim 800 euro. Een enkellaags Blu-ray schijfje kan 25 GB aan data bevatten, ruim vijf keer meer dan een DVD. Dubbellaags Blu-ray discs bieden zelfs 50 GB aan ruimte. Om deze hoeveelheid gegevens op een schijfje met exact dezelfde afmetingen als een DVD te plaatsen, maken Blu-ray-branders zoals bekend gebruik van een blauwe laser die dankzij een kleinere golflengte veel kleinere putjes kan branden in schijfjes. Qua media heb je de keuze tussen BD-R (enkellaags), BD-R DL (dubbellaags) en BD-RE (herschrijfbaar). Dit is overigens overduidelijk geen tikfout: bij Blu-ray praten we niet meer over RW maar over RE! Prijzen voor schijfjes zijn nog steeds extreem hoog: voor een BD-R betaal je al snel zo'n € 13, een BD-RE kost op het moment van schrijven minstens € 20 en double layer Blu-ray discs kosten zelfs meer dan € 40! Gelukkig ligt het in de lijn der verwachting dat de prijzen de komende maanden en jaren flink zullen zakken.

De Blu-ray-drives zijn uiteraard niet alleen geschikt om zelf BD-schijven te branden, maar kunnen ook gebruikt worden om films op het nieuwe formaat te bekijken. Dat heeft wel nog wat haken en ogen, zoals we verderop zullen beschrijven.

stapelbluray2007_250

Media

Naast 13 branders zijn we ook aan de slag gegaan met een grote variëteit aan DVD-media. Wie in de winkel op zoek gaat naar lege DVD's zal iedere keer weer opkijken van het gigantische aanbod: niet alleen zijn er twee kampen - de inmiddels overbekende plus- en min-standaard - maar daarnaast heb je nog de keuze tussen eenmalig beschrijfbaar, herschrijfbaar en dubbellaags. Vanzelfsprekend zijn de eenmalig beschrijfbare discs - DVD+R en DVD-R - het populairst, ze zijn immers verreweg het goedkoopst. Inmiddels koop je dergelijke discs al voor minder dan een euro per stuk: als je een DVD'tje fout brandt is er tegenwoordig dus geen man meer overboord. Herschrijfbare schijven kun je tot meer dan duizend keer opnieuw van data voorzien. Voor sommige doeleinden is dat erg handig, bijvoorbeeld als je je DVD-brander gebruikt voor back-ups. DVD+RW en DVD-RW zijn wel al snel zo'n 3 à 4 keer zo duur als hun eenmalig beschrijfbare soortgenoten. Je moet dus daadwerkelijk van de mogelijkheid om schijven opnieuw te vullen gebruikmaken om de aanschaf van RW discs te rechtvaardigen.

dvdmedia2007collage_550

De moderne double layer-discs, die dankzij twee lagen voldoende ruimte bieden om een 1-op-1 kopie van voorbespeelde film of om game-DVD's te maken, zijn nog steeds relatief duur: je betaalt er al snel meer dan twee euro voor. Daarnaast blijkt keer op keer uit onze tests dat de kwaliteit van beschrijfbare dubbellaags DVD's op z'n minst bedenkelijk is; ons advies is dan ook iedere keer weer om alleen van DL-schijven gebruik te maken als het echt niet anders kan. Biedt je gebruiksdoel de mogelijkheid om data over meerdere schijven te verdelen, dan ben je met twee enkellaags DVD's altijd beter en goedkoper af!

Nu alle branders met schijfjes uit zowel het plus- als het min-kamp overweg kunnen, is de keuze daartussen tegenwoordig eigenlijk een non-issue. Vroeger was het nog wel eens zo dat sommige DVD-spelers meer leesproblemen hadden met één van beide soorten, maar ook dat is tegenwoordig niet meer het geval. Daar komt nog eens bij dat puur functioneel vanuit de consument geredeneerd er ook eigenlijk helemaal geen verschil is: op plus- en min-schijfjes passen exact evenveel gegevens, ze worden in de regel even snel gebrand en je hebt evenveel kans op een goed of slecht brandresultaat. Onder de streep maakt het dus echt helemaal niets uit voor welk van beide soorten je kiest. Eén uitzondering: wanneer je kopieën maakt van Playstation games ben je echt beter af met min-schijfjes.

Fabrikanten

Lege DVD's zijn te krijgen van tientallen merken, maar het aantal daadwerkelijk fabrikanten van optische media is niet zo groot. De meeste merken DVD's hebben zelf geen fabrieken en kopen hun schijfjes in feite overal en nergens in. Toch is er ook een aantal merken met eigen productiefaciliteiten; zo is Traxdata een merk van mediafabrikant Ritek, is Verbatim een merk van Mitsubishi en hebben ook Philips en Sony op kleinere schaal eigen productmogelijkheden voor beschrijfbare DVD's. Dit betekent overigens niet dat een schijfje van het merk Traxdata per definitie altijd uit de eigen Ritek-fabriek komt of dat een schijfje van Sony altijd door hen zelf is gemaakt: ook merken met eigen fabrieken willen nog wel eens schijfjes bij de concurrentie inkopen als dat financieel interessant is.

We mogen dus wel concluderen dat je aan het merk dat op de doos staat niet direct kunt zien welk type schijfjes je hebt gekocht. Dan kan wel met behulp van de zogenaamde mediacode, een identificatie van de schijf die je onder meer kunt uitlezen met het programma Nero CD/DVD Speed. Diezelfde mediacode gebruikt de brander zélf ook om te achterhalen wat voor type schijfje er is geplaatst. Op basis van de mediacode bepaalt de drive op welke snelheid en met welke laserintensiteit het beste gebrand kan worden.

Juist omdat veel merken hun schijfjes overal en nergens inkopen, kun je er niet van op aan dat je daadwerkelijk hetzelfde product in handen hebt als die ene schijf die zo goed uit onze test kwam, ook al staat er hetzelfde merk op. Sterker nog: het kan best zijn dat een merk verschillende soorten schijfjes in dezelfde verpakkingen verkoopt. Wanneer je een bepaalde type discs gaat kopen op basis van onze aanbevelingen, controleer dan thuis of de mediacode wel overeenkomt met die zoals wij die hebben getest. Alleen dan weet je zeker dat de resultaten grotendeels vergelijkbaar zullen zijn. In de tabel vind je de mediacode van alle discs zoals wij die ontvingen. Sommige online winkels vermelden trouwens ook de mediacode bij de schijfjes in hun assortiment.

neromediacode_550
Nero CD/DVD Speed toont je de mediacode van je schijfjes.

Firmware updaten

Zoals gezegd, houden fabrikanten van branders op basis van eigen tests bij welk type schijfjes op welke snelheden op hun drives gebrand kunnen worden. In de firmware van alle branders staan zodoende flinke tabellen met compatibiliteitsgegevens: voor ieder bekend type schijfjes (te herkennen door middel van de genoemde mediacode) slaan ze in de firmware op op welke snelheid en met welke laserintensiteit de brander het best te werk kan gaan om een zo goed mogelijk resultaat te behalen. Juist omdat er steeds nieuwe typen DVD-schijfjes op de markt komen, is het van belang je brander regelmatig van nieuwe firmware te voorzien. Om te achterhalen welke versie firmware er nu in je DVD-brander zit, kun je gebruikmaken van het programma Nero Infotool. Daarna kun je op de website van de fabrikant gaan kijken of er nieuwe versies bestaan.

neroinfotoonfirmware
In Nero Infotool kun je eenvoudig zien welke firmwareversie in je DVD-brander zit.

Test

We hebben een kruistest uitgevoerd tussen enerzijds negen actuele DVD-branders en vier actuele Blu-ray-branders en anderzijds 44 soorten DVD-media. Met behulp van de testsoftware Nero CD/DVD Speed hebben we alle soorten schijfjes gebrand op alle drives en daarbij de uiteindelijke gemiddelde snelheid bepaald. Daarna hebben we alle discs uitgelezen met behulp van de Disc Quality Check van hetzelfde testprogramma, gebruikmakend van identieke BenQ DW1650 DVD-drives. Bij deze laatste test geeft Nero een kwaliteitsscore tussen de 0 en 100 aan de gebrande DVD. Deze score kun je als volgt interpreteren: 90+ is perfect, 70+ is nog steeds prima en 50+ is bruikbaar. Onder de 50 punten is de kwaliteit van de gebrande schijf discutabel. Is ook maar één gedeelte van een gebrande DVD totaal niet leesbaar, dan deelt Nero CD/DVD Speed resoluut score 0 uit.

stapeldvdbranders2007_550

Bij alle branders hebben we daarna voor alle verschillende soorten schijfjes (DVD+R, DVD-R, etc.) daarna de gemiddelde snelheid en gemiddelde kwaliteit bepaald, om zo een beeld te krijgen van de mogelijkheden en prestaties van de verschillende drives. Anderzijds hebben we de scores per schijfje gemeten over alle gebruikte drives ook gemiddeld, om zo te achterhalen welke schijfjes je het best kunt aanschaffen. In het productoverzicht onder dit artikel zie je up-to-date prijzen van de verschillende branders. Daarnaast kun je hier een vergelijkingstabel opvragen.

Negen DVD-branders

Voor deze test gingen we aan de slag met een negental nieuwste generatie DVD-branders, te weten de AOpen DSW1812P, ASUS DRW-1814BLT, HP dvd940i, LG GSA-H30N, Lite-On LH-20A1H, NEC AD-7170S, Philips SPD60003BD, Plextor PX-760SA en de Samsung SH-S183L. De negen drives hebben meer overeenkomsten dan verschillen: met twee uitzonderingen bieden alle geteste apparaten een maximale snelheid van 18x bij het branden van DVD+R- en DVD-R-schijfjes. Alleen LG blijft nog steken op 16x als maximumsnelheid, terwijl Lite-On met een maximale snelheid van 20x juist het voortouw neemt.

Lite-On LH-20A1H-487C
Lite-On neemt het voortouw met 20x snelheid

De drives van ASUS, LG, NEC, Plextor en Samsung maken gebruik van een Serial ATA-interface, de overige merken stuurden nog een normaal IDE-model in. Van die laatste categorie kunnen we melden dat Lite-On ook een Serial ATA-versie van de door ons geteste LH-20A1H op de markt heeft. AOpen, HP en Philips hebben die overstap nog niet gemaakt.

Opvallend is dat het gros van de drives is gebaseerd op chips van MediaTek. Vroeger vonden we chips van dit merk alleen terug in ware low-budget-drives, maar tegenwoordig maken steeds meer fabrikanten gebruik van deze chips, vermoedelijk onder druk van de prijsconcurrentie. Goedkoop is echter zeker niet per definitie duurkoop: zoals we verderop zullen zien zijn het juist sommige van de op MediaTek gebaseerde drives die de beste brandresultaten bieden. De chips die we tegenkomen zijn de MT1898(L)E en MT1899LE, twee in feite identieke chips waarbij eerste genoemde een Atapi IDE-interface aan boord heeft en de tweede een Serial ATA-interface. De L geeft aan dat de chip ondersteuning biedt voor Lightscribe. In de drive van LG vinden we een chipset van Panasonic, NEC maakt gebruik van eigen chips, terwijl Plextor al sinds jaar en dag als enige bij Sanyo technologie inkoopt. Dat de chipset slechts één van de vele factoren is die de prestaties van DVD-brander bepaalt, blijkt wel uit het feit dat de resultaten van de verschillende op MediaTek gebaseerde drives ver uit elkaar liggen.

We hebben deze keer geen drives in de test die puur qua frontje verschillen, maar er zijn wel duidelijk families aan te wijzen. Zo is het apparaat van AOpen overduidelijk geproduceerd door Lite-On. De AOpen DSW1812P en Lite-On LH-20A1H zetten in onze test vergelijkbare hoge scores neer. Ook de HP-drive is overduidelijk familie, zij het onderhuids van een oudere generatie. Het aanpassen van het booktype voor DVD+R schijven kan gelukkig bij zes van de geteste drives. Alleen AOpen, HP en Philips moeten deze voor liefhebbers belangrijke feature missen.

Resultaten

Het aantal typen schijfjes dat de verschillende drives daadwerkelijk op 18x branden, verschilt flink. Bij de drives van AOpen, ASUS, Philips en Samsung weten we telkens slechts twee typen schijfjes te vinden waarbij de brander de snelheid van 18x aandurft. Bij HP en Plextor houdt het met drie soorten schijfjes ook niet over. NEC komt hier overduidelijk als snelste uit de bus: maar liefst zeven van de door ons geteste DVD+R- en DVD-R-schijven worden daadwerkelijk op maximaal 18x gevuld. Kijken we naar de gemiddelde brandsnelheden voor DVD+R- en DVD-R-schijven, dan komen de Lite-On LH-20A1H en NEC AD-7170S als beste uit de bus. Die laatste valt echter door de mand als we naar de kwaliteit van diezelfde schijfjes kijken: AOpen, Philips, Samsung en voornamelijk Lite-On behalen de beste kwaliteitsscores.

Wanneer we de kwaliteitsscores behaald met alle 44 geteste schijfjes middelen, komen de drives van Lite-On en AOpen met scores van 69,0 respectievelijk 69,4 punten als beste uit de bus. De apparaten van Philips en Plextor scoren met gemiddeld 60,6 en 62,6 ook prima. Een aantal drives biedt een dusdanig lage gemiddelde brandkwaliteit dat we ze eigenlijk alleen kunnen afraden. De ASUS DRW-1814BLT is met 43,7 punten hekkensluiter. Ook de LG GSA-H30N en NEC AD-7170S scoren qua behaalde brandkwaliteit duidelijk onder de maat.

Als we de snelheden van alle 44 schijven middelen, zijn de verschillen wat minder groot. De Lite-On LH-20A1H komt met 7,86x als allersnelste brander uit de bus, op de voet gevolgd door de AOpen DSW1812 en NEC AD-7170S.

Wegen we snelheid en kwaliteit even zwaar, dan komt de Lite-On LH-20A1H als beste uit de bus. De brander biedt gemiddeld de hoogste snelheden en de één na hoogste brandkwaliteit. Met 20x snelheid, twee kleuren frontjes, Lightscribe-technologie en mogelijkheden voor bitsetting is de drive op alle vlakken helemaal compleet. Juist omdat de Lite-On LH-20A1H ook nog eens de goedkoopste uit de test is, biedt de drive direct ook de beste prijs-prestatieverhouding, op de voet gevolgd door de brander van AOpen. Helaas zijn beide nog niet voorzien van een Serial ATA-interface, al is de Lite-On wel in zo'n uitvoering verkrijgbaar. De beste SATA drive die we getest hebben, komt van Plextor, maar deze is drie maal duurder dan de goedkoopste drive. De SATA-branders van NEC en Samsung scoren identiek qua prijs-prestatieverhouding; NEC is ietsje sneller, terwijl Samsung iets betere brandkwaliteit heeft. Opvallend is wel dat de allerbeste brandkwaliteit niet door een DVD-brander, maar door een Blu-ray-drive wordt gehaald...

Blu-ray-branders

Van vier fabrikanten ontvingen we een Blu-ray-brander: LG stuurde ons de GBW-H10N, Philips de SPD7000BD, van Plextor gingen we aan de slag met de PX-B900A en van Sony namen we de BWU-100A onder handen. Bij de test maakten we gebruik van BD-R-schijven van Memorex, Philips, Sony, Imation, Maxell en Verbatim, BD-RE schijven van Memorex, Verbatim, Sony en Imation en BD-R DL discs van Sony.

Om maar direct met het grootste nadeel te beginnen: de prijzen van de Blu-ray-branders zijn nog extreem hoog. Met een gemiddelde prijs van € 627 is LG duidelijk het goedkoopst. De branders van Philips, Plextor en Sony kosten alledrie meer dan 700 euro, een flink verschil De brander van LG is gebaseerd op technologie van Renesas, in de Philips-brander vinden we een eigen Philips-chip en de drives van Plextor en Sony blijken hardwarematig volledig identiek en zijn gebaseerd op een chipset van Panasonic. Het is opvallend dat we op deze manier toch echt drie compleet verschillende drives hebben: in de begintijd van de DVD hebben we immers nog wel eens een vergelijkingstest met vier exact dezelfde apparaten gehad!

LG GBWH10N
LG is duidelijk goedkoper dan haar concurrenten

Philips, Plextor en Sony geven een snelheid van 2x aan voor BD-R-schijven en alle door ons geteste schijven worden ook keurig op die snelheid gebrand. 1x betekent bij Blu-ray overigens 36 Mbit/s (bij DVD staat 1x gelijk aan 11 Mbit/s) en zodoende duurt het branden van een volledige schijf op 2x zo'n 46 minuten. De drive van LG kan als enige Blu-ray-discs branden op 4x en dat betekent een snelheidswinst van ruim twintig minuten! Alle door ons geteste BD-R-schijfjes worden verkocht als 2x, maar toch weet LG de discs van Philips, Imation, Maxell en Verbatim op de hogere snelheid van 4x te vullen.

Herschrijfbare BD-RE-schijven worden door alle vier de drives ondersteund op 2x speed en ook op dit vlak ondervonden we geen problemen. Dubbellaags BD-R DL schijven worden alleen ondersteund op de apparaten van Plextor en Sony en worden ook gevuld op 2x. Voor wie snel rekent: dat duurt zo'n anderhalf uur! Er gaan geruchten dat de drives van LG en Philips met een firmware- upgrade geschikt zouden kunnen worden voor double-layer, maar dat kregen we niet bevestigd.

Ook DVD

Gelukkig kunnen de vier Blu-ray branders ook overweg met DVD-schijfjes. Dat is overigens niet zo voor de hand liggend, aangezien je voor het branden van DVD's een andere lens nodig hebt! De branders hebben dus allen twee verschillende optische systemen. DVD's branden doen ze allemaal langzamer dan échte DVD-branders. LG en Philips werken op maximaal 12x voor DVD+R- en DVD-R-schijven, Plextor en Sony op maximaal 8x. Double layer-DVD's worden gebrand op 4x speed. We zien in onze testresultaten dan ook duidelijk terug dat DVD's branden wat langzamer gaat, maar niet noodzakelijkerwijs slechter. Sterker nog, als we naar de gemiddelde kwaliteitsscore bij de 44 door ons getest DVD-schijfjes kijken, scoort de LG GBW-H10N veel beter dan welke DVD-brander dan ook! De beste was een brander van AOpen met een eindscore van 69,4 punten. De LG H10N Blu-ray brander gaat daar met een eindscore van 84,6 punten dik overheen. Van de 44 schijven heeft LG slechts in één geval een compatibiliteitsprobleem, wat onvoorstelbaar weinig is. Het blijkt wel dat de beste DVD-brander dus eigenlijk een Blu-ray drive is. Van de overige drie is Philips de beste met 63,1 punten en daarna volgen Sony en Plextor met respectievelijk 55,6 en 52,3 punten.

Blu-ray-films

Met een Blu-ray-apparaat kun je niet alleen je eigen Blu-ray-schijven branden, maar ook Blu-ray films bekijken! Hiertoe leveren LG, Philips en Sony de software Cyberlink PowerDVD BD-edition mee, terwijl Plextor software van Intervideo WinDVD bundelt. Software om data en video Blu-ray's te branden vinden we ook in alle dozen terug. Om Blu-ray-films te kunnen bekijken, heb je wel een relatief moderne PC nodig met snelle processor en videokaart. De afspeelsoftware werkt zowel onder Windows XP als Windows Vista. Als je je monitor analoog hebt aangesloten (via een normale VGA-kabel) is er verder niets aan hand. Heb je je monitor digitaal aangesloten (via DVI) dan moet zowel je monitor als je videokaart compatibel zijn met de HDCP kopieerbeveiliging wil je Blu-ray-filmbeelden op je scherm kunnen krijgen.

Mediatest

Minstens zo belangrijk als de keuze van een brander is natuurlijk de keuze van de media. Zoals we eerder schreven, gingen we voor deze test aan de slag met 44 verschillende soorten DVD-schijfjes: 10 merken DVD+R, 10 merken DVD-R, 6 merken DVD+R DL, 2 merken DVD-R DL, 8 merken DVD+RW en 8 merken DVD-RW. Alle schijfjes hebben we gebrand op alle geteste spelers en daarna zoals gezegd uitgelezen met de Disc Quality Check van het testprogramma Nero CD/DVD Speed. De scores behaald op alle drives hebben we gemiddeld om zo te kunnen bepalen welke schijfjes de beste kwaliteit bieden.

DVD+R en DVD-R

In totaal hebben we 16 verschillende soorten DVD+R- en DVD-R-schijfjes getest, allen met een 16x snelheidsrating. Het is niet verwonderlijk dat de gemiddelde snelheden daardoor niet ver uit elkaar liggen. De DVD-R's van Memorex en Maxell en de DVD+R van Samsung Pleomax scoren alleen wat minder aangezien deze discs op één of meer drives in zijn geheel niet gebrand konden worden. Bovenaan in de snelheidsgrafiek vinden we de DVD-R- en DVD+R-schijven van Plextor. Geen wonder, want het zijn juist deze discs die in de meeste 18x en 20x drives daadwerkelijk op deze hoge snelheden gebrand kunnen worden. Ook de Sony DVD+R-schijven van eigen makelei zijn vaak geschikt voor 18x-snelheden, wat resulteert in een hoge gemiddelde snelheid.

Aangezien we hier in de meeste gevallen over verschillen van enkele tientallen seconden praten, is het belangrijker om te kijken naar de kwaliteit. Twee merken steken hier boven de rest uit, Verbatim en Imation, met gemiddelde kwaliteitsscores van 86,8 respectievelijk 86,1 punten. Ook qua snelheid ontlopen beide schijven elkaar weinig tot niets, wat betekent dat we beide soorten kunnen uitroepen tot best getest wat betreft de enkelvoudig beschrijfbare discs. De andere schijfjes met een gemiddelde kwaliteitsscore van boven de 70 punten kunnen we ook zeker van harte aanraden. Het gaat dan om de Samsung DVD+R, Emtec DVD-R, Plextor DVD+R en -R, Sony DVD+R, Verbatim DVD-R en Imation DVD-R.

Schijven die een duidelijk slecht resultaat tonen zijn er ook: hekkensluiter is de Maxell 16x DVD+R met een gemiddelde kwaliteitsscore van slechts 33,5 punten. Geen wonder want op zeven van de dertien gebruikte branders komen de Maxell-schijven met score 0 uit de bus. Eveneens matig presteren de DVD+R-schijven van Emtec en Memorex.

DVD+R DL en DVD-R DL

Over de dubbellaags schijven kunnen we weer kort zijn: de kwaliteit is in de regel bedroevend en zodoende zijn gebrande dubbellaags schijfjes vaker niet dan wel volledig uitleesbaar. Kijken we naar de grafiek met kwaliteitsscores, dan blijkt dat welgeteld slechts één van de acht verschillende typen dubbellaags discs een redelijke gemiddelde kwaliteitsscore behaalt, en wel de 8x DVD+R DL-schijven van Verbatim. Het zijn ook juist deze schijven die qua gemiddelde snelheid ook met afstand als beste uit de bus komen. De conclusie is duidelijk: eigenlijk kun je dubbellaags DVD's het best vermijden, maar als je per se van dergelijke schijven gebruik wilt maken, zijn de Verbatim 8x DVD+R DL discs de enige juiste keuze.

media2007verbatim_r_dl150
De enige goede keuze bij DVD+R DL zijn de discs van Verbatim

DVD+RW en DVD-RW

Bij de herschrijfbare DVD's zijn er flinke verschillen qua snelheid. We kregen dat ook media binnen met uiteenlopende snelheidsratings van 2x, 4x, 6x en 8x. Niemand vindt lang wachten op het branden van een DVD leuk en als je bedenkt dat de brandduur van een DVD op 2x bijna een half uur duurt, mogen we wel concluderen dat 4x écht een minimum is en dat 6x of 8x zeker geen overbodige luxe is. Uit onze tests blijkt wel dat 8x media niet per definitie sneller is dan 4x of 4x sneller dan 2x: de Memorex 8x DVD+RW-discs worden volgens onze tests vrijwel altijd op 4x gebrand, terwijl de Philips DVD-RW 4x juist meestal als 2x schijf worden benaderd. De hoogste gemiddelde snelheden behalen we met de 8x DVD+RW-media van Imation, Traxdata en Verbatim.

Kijken we naar de kwaliteitsscores, dan blijkt dat bij meer dan de helft van de RW-discs een prima resultaat van meer dan 70 punten wordt gehaald. Met een gemiddelde score van 92,4 punten behaalt Sony 4x DVD+RW het allerbeste resultaat, maar de lage snelheid weerhoudt ons ervan om de discs als aanrader aan te merken. Direct daarna vinden we in de grafiek de 6x DVD-RW-media van Verbatim en 8x DVD+RW-media van Imation, met kwaliteitsscores van respectievelijk 85,5 en 84,5 punten. Juist aangezien beide typen discs ook qua snelheid zeer goed scoren merken we deze aan als best getest in de categorie herschrijfbare DVD's.

media2007imation_rw150 media2007verbatim_r150
Best getest herschrijfbaar:
Imation 8x DVD+RW en Verbatim 6x DVD-RW

Tabel: Mediacodes

In onderstaande tabel vind je de mediacodes van de door ons getest schrijven

Type disc Mediacode Gemiddelde snelheid Gemiddelde kwaliteit
DVD+R
Emtec DVD+R 16x CMC MAG M01 000 10,50 x 48,4
Imation DVD+R 16x MBIPG101 R05 001 10,81 x 86,1
Maxell DVD+R 16x RICOHJPN R03 004 10,73 x 33,5
Memorex DVD+R 16x RICOHJPN R03 004 10,68 x 47,0
Philips DVD+R 16x RITEK R05 001 10,22 x 63,9
Plextor DVD+R 16x YUDEN000 T03 000 11,38 x 70,2
Samsung Pleomax DVD+R 16x OPTODISC R16 000 8,26 x 80,2
Sony DVD+R 16x SONY D21 000 11,02 x 73,0
Traxdata DVD+R 16x RICOHJPN R03 004 10,73 x 63,6
Verbatim DVD+R 16x MCC 004 000 10,76 x 86,8
DVD-R
Emtec DVD-R 16x MCC 03RG20 10,15 x 75,3
Imation DVD-R 16x MBI 01RG40 10,79 x 71,5
Maxell DVD-R 16x RITEKF1 9,49 x 65,2
Memorex DVD-R 16x RITEKF1 9,82 x 58,6
Philips DVD-R 16x RITEKF1 10,35 x 69,2
Plextor DVD-R 16x TYG03 11,60 x 74,5
Samsung Pleomax DVD-R 16x OPTODISCR016 10,37 x 58,5
Sony DVD-R 16x SONY16D1 10,57 x 64,5
Traxdata DVD-R 16x RITEKF1 10,61 x 56,7
Verbatim DVD-R 16x MCC 03RG20 10,99 x 72,9
DVD+R DL
Emtec DVD+R DL 2.4x RICOHJPN D00 001 1,78 x 20,5
Imation DVD+R DL 2.4x RICOHJPN D00 001 2,15 x 31,3
Maxell DVD+R DL 2.4x RITEK D01 001 2,81 x 46,5
Memorex DVD+R DL 8x RITEK S04 001 4,06 x 2,8
Traxdata DVD+R DL 8x RITEK S04 001 4,11 x 19,1
Verbatim DVD+R DL 8x MKM 003 000 5,88 x 70,2
DVD-R DL
Traxdata DVD-R DL 4x RITEKP01 3,82 x 18,2
Verbatim DVD-R DL 4x MKM 01RD30 4,11 x 43,2
DVD+RW
Emtec DVD+RW 4x PHILIPS 041 000 4,00 x 55,4
Imation DVD+RW 8x PHILIPS RW8 000 6,63 x 84,5
Maxell DVD+RW 4x RITEK 004 048 3,76 x 75,8
Memorex DVD+RW 8x INFODISC A10 001 3,17 x 78,2
Philips DVD+RW 4x INFODISC A10 001 3,88 x 82,5
Sony DVD+RW 4x RICOHJPN W11 001 3,88 x 92,4
Traxdata DVD+RW 8x RITEK 008 000 6,58 x 41,8
Verbatim DVD+RW 8x MKM 01RD30 6,57 x 70,2
DVD-RW
Emtec DVD-RW 4x MCC 01RW4X 3,85 x 83,2
Imation DVD-RW 4x OPTODISCW004 3,09 x 30,2
Maxell DVD-RW 2x RITEKW01 2,01 x 58,6
Memorex DVD-RW 2x MCC 01RW11n9 2,01 x 76,5
Philips DVD-RW 4x RITEKW01 2,01 x 41,7
Sony DVD-RW 2x RITEKW01 2,01 x 56,8
Traxdata DVD-RW 4x RITEKW04 4,26 x 65,5
Verbatim DVD-RW 6x MKM 01RW6X01 5,84 x 85,5

Grafiek: Media (snelheid)

In onderstaande grafiek zie je de gemiddelde brandsnelheid van alle geteste media, gemeten over de 13 geteste optische drives.

mediagrafiek2007-snelheid

Grafiek: Media (kwaliteit)

In onderstaande grafiek zie je de gemiddelde brandkwaliteit van alle geteste media, gemeten over de 13 geteste optische drives.

mediagrafiek2007-kwaliteit

Beste schijven

Voor de meeste gebruiksdoelen ben je het best af met DVD+R- of DVD-R-schijven en er zijn eigenlijk geen redenen om expliciet voor één van beide te kiezen. De beste ervaringen hebben wij met de 16x DVD+R-discs van Verbatim en Imation. Double-layer-DVD's kun je beter vermijden, tenzij je ze echt per se nodig hebt. In dat geval is er slechts één goede keuze, de 8x DVD+R DL-schijfjes van Verbatim. Ben je op zoek naar herschrijfbare DVD's, dan kunnen we de 8x DVD+RW van Imation en 6x DVD-RW van Verbatim media het meest aanraden. Je moet je echter afvragen of het wel nut heeft op een RW-schijfje te kopen: ze zijn al snel zo'n 3 à 4 keer duurder dan eenmalig beschrijfbare DVD's en daarnaast ook nog eens een stuk langzamer beschrijfbaar. Als je van plan bent je RW slechts zo'n drie keer opnieuw te beschrijven, ben je met drie losse +R's of -R's goedkoper en vooral sneller uit!

dvdmedia2007collage_550

Conclusie

Is het slim om nu al een Blu-ray drive te kopen? In feite niet; de prijzen voor zowel de brander als de media zijn nog absurd hoog en de verwachting is dat beide de komende maanden en jaren flink in prijs zullen dalen. Toch zijn er wel degelijk redenen te bedenken waarom je zo'n drive zou willen hebben: bijvoorbeeld als je Blu-ray-films op je PC wilt afspelen, of wanneer je zelf je eigen HD-films op Blu-ray wilt branden. De LG H10N is de duidelijke winnaar van de vier: hij is met de 4x snelheid duidelijk de rapste van het stel (dat scheel ruim 20 minuten per schijf!) en is daarnaast kwalitatief ook nog eens beter dan alle DVD-branders die we hebben getest. Als klap op de vuurpijl is de LG H10N ook nog eens de goedkoopste Blu-ray-brander. Als je dus al wilt overstappen, is LG overduidelijk de beste keuze.

Houd je het bij een DVD-brander, dan is de Lite-On LH-20A1H de beste keuze. Van alle geteste drives biedt Lite-On samen met AOpen de beste brandkwaliteit, terwijl de drive ook nog eens de snelste én de goedkoopste van de test is. Helaas heeft de door ons geteste drive geen Serial ATA-aansluitingen, maar gelukkig is er in de vorm van de Lite-On LH-20A1S ook een SATA-versie beschikbaar.

Wat betreft media gaat onze voorkeur uit naar de 16x DVD+R-schijven van Verbatim en Imation. Niettemin raden we aan om altijd in combinatie met je eigen brander te bekijken met welke schijven je de beste resultaten behaalt.

award200-gold
Lite-On LH-20A1H


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

AOpen DSW-1812P

AOpen DSW-1812P

  • Intern
  • Atapi IDE
Niet verkrijgbaar
Asus DRW-1814BLT Black

Asus DRW-1814BLT Black

  • Intern
  • Serial ATA
  • Lightscribe
Niet verkrijgbaar
HP dvd940i

HP dvd940i

  • Intern
  • Atapi IDE
  • Lightscribe
Niet verkrijgbaar
LG GBWH10N

LG GBWH10N

  • Intern
  • Atapi IDE
Niet verkrijgbaar
LG GSAH30N

LG GSAH30N

  • Intern
  • Serial ATA
Niet verkrijgbaar
Lite-On LH-20A1H-487C

Lite-On LH-20A1H-487C

  • Intern
  • Atapi IDE
  • Lightscribe
Niet verkrijgbaar
Philips SPD6003BD

Philips SPD6003BD

  • Intern
  • Atapi IDE
  • Lightscribe
Niet verkrijgbaar
Plextor PX-760SA

Plextor PX-760SA

  • Intern
  • Serial ATA
  • Lightscribe
Niet verkrijgbaar
Plextor PX-B900A

Plextor PX-B900A

  • Intern
  • Atapi IDE
Niet verkrijgbaar
Samsung SH-S183L

Samsung SH-S183L

  • Intern
  • Serial ATA
  • Lightscribe
Niet verkrijgbaar
Sony BWU-100A

Sony BWU-100A

  • Intern
  • Atapi IDE
Niet verkrijgbaar
0
*