Test: Vijf 5.1-speakersets voor de PC

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Altec Lansing FX5051
  3. 3. Hercules XPS 5.1 70
  4. 4. Creative Inspire T6100
  5. 5. Logitech X-530
  6. 6. Logitech X-540
  7. 7. Testresultaten
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Als je naar het sterk geslonken aanbod op de markt kijkt, lijken 5.1-speakersets een gepasseerd station. In een recente poll onder de bezoekers van onze site kiest echter het merendeel van de hardware-enthousiasten voor een surround-set. Tijd voor een test van wat er momenteel op de markt is te vinden in dit segment.

We kozen voor sets in het instap- en middensegment. Uiteindelijk konden vier fabrikanten een product aanleveren, in totaal ontvingen we vijf sets. De tijd dat PC-speakers in grijs en beige werden uitgevoerd, ligt al lang achter ons. Bij alle sets is aandacht aan het ontwerp besteed. Weliswaar zijn de in het oog springende satellietspeakers van alle sets uit plastic vervaardigd, het is wél mooi plastic. Van een afstandje althans, van dichterbij is er wel een verschil in kwaliteit te zien. Ontwerp is natuurlijk een kwestie van smaak, dus de vraag is niet of de speakers zo mooi klinken als ze eruit zien. De uiteindelijke keuze moet immers gebaseerd zijn op hoe deze producten in het gehoor liggen.

satellieten.jpg_550
De satellietspeakers van de geteste sets verschillen behoorlijk van formaat.

Om dit vast te stellen hebben we de sets aan een uitvoerig luisteronderzoek onderworpen, waarbij ze op een aantal fronten werden beoordeeld. Als geluidsbron diende een Creative X-Fi Xtreme geluidskaart. In de eerste plaats maakten we een onderscheid naar doeleinde: muziek, games en film. Qua muziek beluisterden we een breed scala aan muzieksoorten van klassiek tot rock, van jazz tot techno. Voornaamste aandachtspunt hier was de mate waarin de sets het hele geluidsspectrum van hoog naar laag konden weergeven, altijd een lastige opgave voor satelliet/subwoofer-sets. Voor films was een aantal DVD-scènes met Dolby Digital en DTS-geluidssporen het beoordelingcriterium. Het voornaamste aandachtspunt daarbij was hoe goed geluidsdetails tot uiting kwamen en hoe overtuigend effecten te beluisteren waren.

Voor de gametest gebruikten we het spel F.E.A.R., dat de mogelijkheden van onze geluidskaart goed uitbuit en een breed scala aan effecten en details op audiogebied bevat. Hoe goed deze hoorbaar en geplaatst ten opzichte van de luisteraar zijn, alsmede de invloed van het geluid op de totale spelbeleving, bepaalde de game luisterscore. Daarnaast maakten we een inschatting van de technische kwaliteit, met name het frequentiebereik en de crossover-kwaliteit, aan de hand van toon- en verloopluistertests. Hoe hoger de score, hoe groter het beluisterde frequentiebereik en hoe subtieler de crossover van subwoofer naar satellieten was. We deden deze tests met alle sets ingesteld op hetzelfde volume met behulp van een decibelmeter (60 dB pink noise op 50 cm).

Altec Lansing FX5051

Zo klein als de satellieten van deze set zijn, zo groot is de subwoofer. Altec Lansings FX5051 set heeft als enige in de test een subwoofer met een zogeheten isobarisch ontwerp, waarbij twee basspeakers gespiegeld tegen elkaar zijn geplaatst. Deze set onderscheidt zich op meer fronten. Zo kan de set via één USB-kabel aangestuurd te worden - feitelijk bevat de subwoofer een USB-geluidskaart. Handig natuurlijk voor films, maar voor spellen wat minder. De kwaliteiten van een eigen insteek-geluidskaart (of hoogwaardige onboard oplossing) moet de koper dan missen. Gelukkig kun je de set ook analoog aansluiten, waarbij het jammer is dat de 3,5 mm aansluitingen op de set niet kleurgecodeerd zijn, wat het correct aansluiten niet vereenvoudigt. Eenmaal aangesloten kunnen we de set bedienen met een behoorlijk uitgebreide afstandsbediening, die met een eigen snoer aan de subwoofer verbonden is. Hiermee kunnen we hoge en lage tonen apart instellen, en het volume regelen van de hele set of achter- en middenspeakers afzonderlijk. Helaas gaat dit met een soort klikwiel zoals we op de eerste generatie iPod aantroffen: geheel digitaal, dus je moet een beetje willekeurig draaien om het in te stellen, zonder dat je echt een idee hebt van hoe hard of zacht de betreffende instelling is. De bedrade afstandsbediening dient tevens als ontvanger van een draadloze infrarood afstandsbediening: gemak dient de mens bij Altec Lansing.

Altec Lansing FX5051

De satellieten zijn voorzien van een aparte tweeter en een iets grotere conus voor de midrange. Ze klinken helder, maar niet erg vol. Gezien het gewicht en formaat van de satellieten klinken ze nog verrassend goed, maar toch is de omvang van de speakers duidelijk een beperking. De bas is weinig directioneel en kent een strak geluid, lang niet slecht dus. Helaas gaat de bovenkant van de subwoofer, een soort rooster met een vrij dunne afdekplaat, al snel trillen bij hogere volumes of écht lage tonen. Eveneens een fors minpunt is de storende ruis die we horen, zelfs wanneer de set niet verbonden is met de test-PC. Bij film stoort de ondermaatse midrange, maar effecten klinken goed; stemmen zijn helder en alle hoge tonen klinken ook heel behoorlijk. Ook bij het afspelen van muziek blinkt de FX5051 niet uit door een breed geluidspectrum. Bij onze gametest komt de set nog het best uit de verf, met scherp gedefinieerde effecten en veel detail in het hoge deel van het spectrum. In de toontest en het frequentieverloop valt de set positief op met een goede scheiding tussen satellieten en subwoofer, maar die nadrukkelijke begrenzing benadrukt in dit geval dat de satellieten eigenlijk gewoon onder de maat zijn. Gezien de adviesprijs van 249 euro kunnen we de FX5051 niet aanraden, ook al ligt de winkelprijs een paar tientjes lager, er zijn gewoon betere sets voor een (veel) lagere prijs te koop.

alteclansingisobarisch
De FX5051 set heeft een bijzonder ontworpen subwoofer.

Hercules XPS 5.1 70

De set van Hercules bestaat uit vijf zeer rank vormgegeven satellieten en een subwoofer van gemiddeld formaat. De meegeleverde kabels zitten vast aan de satellieten en zijn lang genoeg voor een opstelling rondom een bureau. Met name de 4,5 meter lange kabels aan de achterspeakers maken het mogelijk deze op een goede plek neer te zetten, terwijl de kabels netjes kunnen worden weggewerkt. De satellieten zijn de smalste in de test - hoewel de voet waarop ze staan een diameter van 10 cm heeft, zijn ze zelf maar amper 4 bij 3,5 cm breed en diep. In elke satelliet, inclusief de centerspeaker, bevinden zich twee identieke conussen met een diameter van net geen 4 centimeter. Deze zijn voorzien van een aluminium coating, wat volgens Hercules de geluidsprestaties ten goede moet komen. Helaas kunnen we dat niet bevestigen. Hoge en middentonen klinken weinig vol en zelfs blikkerig. Stemmen worden redelijk natuurgetrouw weergegeven, maar muziek klinkt vlak. Zowel in films als bij de weergave van mp3-bestanden en CD's. Bij ongeveer 60 procent van het maximum volume gaan de speakers vervormen en treedt een storende ruis op. Bij zeer lage tonen merken we dat deze ofwel niet hoorbaar zijn, ofwel eerder bestaan uit vibratie dan uit geluid. De set komt beter tot zijn recht bij films, maar ook hier kunnen de minisatellieten niet een weidse geluidservaring creëren. Met games doet de XPS 5.1 70 het nog het best, al moeten we ook in dit segment constateren dat de set hekkensluiter is. Wanneer we de set onderwerpen aan enige toon- en verloopluistertesten, kunnen we vaststellen dat de scheiding tussen hoog en laag bij deze set in orde is, maar het ontbreken van een behoorlijke midrange de set gewoon niet ten goede komt. De prijs van 79 euro is in dit licht aan de hoge kant, al wordt dit bedrag verklaard door het opvallende design.

Hercules XPS 5.1 70

Creative Inspire T6100

Creative produceert PC-speakersets sinds mensenheugenis en aan de T6100 is te merken dat deze het resultaat is van een lange evolutie. Creative heeft gekozen voor breedbandspeakers met een, voor PC-speakers, flinke diameter van 5 centimeter. Bovendien zijn de twee frontspeakers voorzien van een aparte tweeter voor de hoge tonen. De satellieten zijn verder weinig bijzonder vormgegeven en opgetrokken uit stevig plastic. De subwoofer is dan weer van hout. Helaas is de meegeleverde kabel erg kort, vooral omdat deze voorzien is van tulpstekkers en vastgemaakt is aan de satellieten: niet eenvoudig te verlengen dus. De set kan echt alleen rondom een bureau worden gebruikt, als geïmproviseerde surroundset voor de slaapkamer is de T6100 niet geschikt. En dat is jammer, want voor een speakerset met een totaal vermogen van 76 watt en een adviesprijs van 69,99 euro klinkt deze set erg goed. Creative heeft gekozen voor een weinig subtiel klankbeeld. Hoewel ondergetekende meestal wars is van modieus taalgebruik, moet ik schoorvoetend vaststellen dat ‘vet' een goede benaming is voor het geluid van deze set.

Creative Inspire T6100

De bas klinkt stevig maar helaas is duidelijk te horen uit welke richting het geluid komt. Idealiter is dit niet het geval. De crossover-frequentie waarop de satellieten het van de subwoofer overnemen is dusdanig laag ingesteld, dat eerder van een satelliet-basluidspreker set kan worden gesproken dan van een combinatie van satelliet en subwoofer; de subwoofer geeft nog frequenties weer die bepaald niet meer als ‘sublaag' kunnen worden aangeduid. Bovendien is er flink wat overlap in het frequentiebereik tussen sub en satellieten. Dat heeft wel weer tot gevolg dat er geen duidelijk hoorbare gaten in het geluidsbeeld te horen zijn. Wellicht dankzij de aparte hoge-tonenspeakers wordt muziek verrassend gedetailleerd weergegeven. De T6100 is dan ook heel geschikt om de mp3-collectie mee te beluisteren.

In films zorgt de set voor behoorlijk overdonderend surroundgeluid, al stellen we vast dat de grote beperking van de T6100 in het haalbare volume zit: de set kan gewoon niet erg hard. En draai je ‘m te ver open, dan blijft er weinig over van het fraaie geluid. Je hoort een storende zoem, die al snel vergezeld gaat van toenemende vervorming van het geluid. De set kan hard genoeg voor normaal luisterplezier, maar wie burenruzie heeft - of wil - zal naar andere middelen moeten grijpen om voor overlast te zorgen. Eigenlijk wel prettig dus. Dit geldt ook voor het apart instelbare volume van de subwoofer: zet ‘m te hard en hij begint te bonken en te trillen.

De ideale set dus voor bij de PC, voor zowel stereomuziek als films als games (de vuurgevechten in F.E.A.R. klonken zeer overtuigend), zij het duidelijk voorzien van een specifieke klankkleur die de indruk wekt dat de speakers groter lijken dan ze zijn. Wat ons betreft een geslaagde keuze en een uitstekende set, al waren wat langere kabels geen overbodige geweest.

Logitech X-530

Logitech zond ons twee speakersets met een wel zeer op elkaar lijkende type aanduiding. Eenmaal uitgepakt zijn de sets weliswaar duidelijk van elkaar te onderscheiden qua ontwerp, maar er moet een meetlint aan te pas komen om te ontdekken dat satellieten en subwoofer van de X-530 net een slagje kleiner zijn dan die van de telg met het hogere typenummer. Logitechs satellieten zijn flink uit de kluiten gewassen en voorzien van twee breedbandspeakers met een diameter van vijf centimeter.

Logitech X-530

Ook Logitech heeft veel ervaring met het produceren van PC-speakers en dat is te merken aan deze set. Helaas zijn de aan de satellieten bevestigde luidsprekerkabels aan de korte kant voor de frontspeakers, terwijl de middenspeaker dan weer een erg lange kabel heeft. De rechter frontspeaker is voorzien van een hoofdtelefoonaansluiting, een aan/uit-knop en een volumeknop. Het basvolume kan apart op de subwoofer worden ingesteld en ook voor deze set geldt dat dit met terughoudendheid dient te gebeuren; te hard is gewoon niet mooi. Het volume van de X-530 kan tot ongeveer 80 procent worden opengezet, daarna gaat geluid vervormen en is ruis overheersend aanwezig. De pijngrens is op dat punt echter wel overschreden, dus dit is sowieso niet aan te raden. Muziek klinkt behoorlijk, maar de breedbandspeakers schieten toch wat te kort ten opzichte van de tweewegsystemen in de test. Bij films geldt hetzelfde: niks mis mee, maar details in de hoge tonen (brekend glas, etc.) zijn minder geprononceerd. De set schittert wanneer het op games aankomt en garandeert een verhoging van het spelplezier van de speler. Gezien de adviesprijs van 79 euro, 20 euro goedkoper dan de grotere broer, zien we weinig reden om niet voor de voordeligere set te kiezen, mocht de keus vallen op een van deze twee producten van Logitech.

Logitech X-540

De X-540 is zoals gezegd de grotere broer van de X-530, al moet de koper wel twee keer kijken om dat extra volume te zien. Persoonlijk vinden we de vormgeving van de X-530 mooier; deze set heeft wat hoekig ogende satellieten met weer dezelfde 5 centimeter grote breedband units in duplo gemonteerd. Gek genoeg heeft deze duurdere set kortere kabels aan alle satellieten. Het grote verschil met de X-530 lijkt de afstandsbediening te zijn: de volumeknop, aan/uit-knop, hoofdtelefoonaansluiting en een ‘matrix'-knop zitten op een aparte console die de gebruiker naar believen kan plaatsen. Eerlijk gezegd ontgaat het nut ons een beetje; dat ene extra knopje ten opzichte van de X-530 had ook nog wel op een satelliet gepast, en dat had weer ruimte op het bureau gescheeld. Die matrix-functie is wel weer aardig, hiermee wordt stereogeluid automatisch ‘opgeschaald' naar alle surroundspeakers, zonder dat daar software aan te pas komt. Niet iedereen zal gecharmeerd zijn van deze functie, maar het klinkt zeker niet slecht wanneer je een extra dimensie aan je muziekbestanden wilt geven.

Logitech X-540

Het volume kan maximaal worden opengedraaid zonder vervorming, al treedt dan wel enige ruis op. De set lijkt net een tikje meer geluid te produceren dan de X-530, al is het verschil behoorlijk subtiel. Bij de sweep-test valt op dat de satellieten zelfs al bij de allerlaagste tonen geluid produceren en beginnen te vibreren, wat volgens ons absoluut niet de bedoeling is. Weliswaar verloopt de ‘echte' overgang van sub naar satellieten vrij geleidelijk en wat ons betreft dus in orde, maar lage tonen horen alleen uit de subwoofer te komen, niet te ‘lekken' via de satellieten - zo krijg je nooit een behoorlijke bas. Bij geen enkele andere set in de test is het zo dat de subwoofer alleen zeer laag produceert. Meestal neemt deze de frequenties van zo'n 40-140Hz op zich - maar de X-540 is de enige set waar de satellieten probeerden geluid weer te geven bij het laagste deel van dit spectrum, wat duidt op onvolkomenheden in het filter. Bij normaal gebruik valt dit weinig op, toch is het naar onze mening bij een set met een adviesprijs van 99 euro niet acceptabel. Kijken we verder dan deze test, dan zien we in films en games vergelijkbare resultaten: behoorlijk geluid in films met ontbrekend detail, en indrukwekkende effecten prestaties in games. Vind je de matrix-functie niet interessant, dan kun je volgens ons beter de X-530 aanschaffen.

Testresultaten

In onderstaande grafieken vind je onze beoordelingspunten, alsmede de uitslagen van de stroomverbruik tests.

Conclusie

Alle sets schieten letterlijk tekort met de meegeleverde speakerkabel. Ook zagen we liever de mogelijkheid een andere kabel te monteren, of dat nu met tulpstekkers of met een klembevestiging gaat. Deze algemene kritiek daargelaten, horen we absoluut verschil tussen de diverse fraai ontworpen sets. Zeker is dat de duurste niet per se de beste is, integendeel. Bij zowel Logitech als Creative zit je goed. Met de X-530 levert Logitech een aantrekkelijk geprijsde set, die met name voor gamers interessant is. Creative's T6100 is echter nog een tientje goedkoper en zet betere allround prestaties neer, zij het met minder volume. Hiermee is de T6100 de winnaar van deze test.

Klik op de knop Specificaties vergelijken in het overzicht hieronder voor een uitgebreide vergelijkingstabel.

satellieten.jpg_550


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Altec Lansing FX5051

Altec Lansing FX5051

  • Subwoofer
  • 5 kanalen
Niet verkrijgbaar
Creative Inspire T6100

Creative Inspire T6100

  • Subwoofer
  • 5 kanalen
Niet verkrijgbaar
Hercules XPS 5.1 70

Hercules XPS 5.1 70

  • Subwoofer
  • 5 kanalen
Niet verkrijgbaar
Logitech X-530

Logitech X-530

  • Subwoofer
  • 5 kanalen
Niet verkrijgbaar
Logitech X-540

Logitech X-540

  • Subwoofer
  • 5 kanalen
Niet verkrijgbaar
0