nVidia GeForce 9600 GT / 8800 GS test

54 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. G94-chip
  3. 3. GeForce 9600 GT
  4. 4. Point-of-View en Sparkle
  5. 5. XFX GeForce 8800 GS
  6. 6. Tabel
  7. 7. Benchmarks
  8. 8. Benchmarks: 3DMark06
  9. 9. Benchmarks: Call of Juarez
  10. 10. Benchmarks: Crysis
  11. 11. Benchmarks: Lost Planet
  12. 12. Benchmarks: S.T.A.L.K.E.R.
  13. 13. Benchmarks: Supreme Commander
  14. 14. Benchmarks: Unreal Tournament 3
  15. 15. Benchmarks: World in Conflict
  16. 16. Conclusie
  17. 17. Besproken producten
  18. 18. Reacties

Inleiding

Het inmiddels alweer ruim een jaar geleden, dat nVidia met de GeForce 8800 GTX het eerste product uit de GeForce 8 serie introduceerde en daarmee ook de eerste DirectX 10 GPU. Begin 2007 volgden de GeForce 8600 GT en GTS, de eerste DirectX 10 mid-range kaarten. Lang had nVidia weinig te vrezen van haar concurrent AMD/ATI. De Radeon HD 2600 Pro en XT kwamen veel later op de markt dan de GeForce 8600 kaarten en wisten tot overmaat van ramp de prestaties niet eens te evenaren. De laatste tijd is ATI echter weer lekker bezig: de recent geïntroduceerde Radeon HD 3850 is een kaart met high-end prestaties voor een mid-range prijs en blaast de 8600 GTS eenvoudig van tafel. Met de nieuwe HD 36xx kaarten zet ATI de zaag in nVidia's stoelpoten aan de onderkant van het mid-range segment. Reden voor nVidia om het mid-range aanbod snel te herzien. Dat doet het bedrijf vandaag met de introductie van de GeForce 9600 GT, de eerste kaart uit de GeForce 9 reeks en - vooruitlopend op onze conclusie - een nieuwe topper wat prijs/prestatie-verhouding betreft. Wie bij dit artikel hoopt op een uitgebreide uiteenzetting van de mogelijkheden van de nieuwe GeForce 9-serie komt bedrogen uit; revolutionair nieuwe zaken moeten we missen. En daarnaast: de GeForce 9600 GT is niet de enige nieuwe mid-range kaart, want sinds enige tijd duikt er ook een mysterieuze 8800 GS op in de prijslijsten van verschillende online shops.

nv_gef_9600_gt_swht_550

Het tempo lijkt er de laaste tijd een beetje uit in 3D land. Een aatal jaren geleden, in de tijd van de eerste GeForce generaties, wisten zowel ATI als nVidia zo'n twee keer per jaar een nieuwe chip-generatie te introduceren. Dat streven werd al snel omgetoverd tot eens per jaar een echt nieuwe generatie, met later dat jaar een nieuwe revisie van het bestaande ontwerp. Zelfs dat tempo lijkt verleden tijd. Op zich ook niet verwonderlijk: 3D-chips zijn tegenwoordig zo extreem complex, dat er bijna ontelbare manuren ontwerptijd inzitten. Met de komst van de GeForce 9600 GT is er een nieuwe trendbreuk: voor het eerst introduceert men een nieuwe serie niet met een high-end kaart, maar juist met een mid-range model. Reden is dat de 9600 GT ook eigenlijk helemaal niet zo nieuw is, als het getal 9 doet vermoeden. In feite is de 9600 GT ten opzichte van de 8600 GT(S), wat de 8800 GT ten opzichte van de 8800 GTX is: een nieuwe versie van een bestaand ontwerp, geproduceerd met een kleiner productieprocédé, met hier en daar enkele nieuwe features die de prestaties verhogen.

pointofview9600gt1_550

G94-chip

De chip die op de nieuwe GeForce 9600 GT videokaarten gebruikt wordt, luistert naar de codenaam G94, wordt geproduceerd middels een 65 nm procedé en bevat 505 miljoen transistors. Zijn voorloper, de G84 chip van de GeForce 8600 GTS, bevat slechts 289 miljoen transistors en wordt op 80 nm gefabriceerd. We mogen dus wel stellen dat de G94 een veel complexere chip is dan nVidia's bestaande mid-range product. Het nieuwe productieproces zorgt ervoor dat de extra complexiteit binnen het prijspunt van mid-range chips beschikbaar is.

geforce_9600_gt_0215_3qtr_550

De G94 is eigenlijk een derivaat van de G92-chip, die nVidia gebruikt voor de GeForce 8800 GT, GS en GTS 512 MB. Dat brengt ons meteen tot het vreemde van deze introductie: de high-end uitvoering van het chip-ontwerp brengt nVidia uit onder de GeForce 8-reeks, het mid-range exemplaar onder de GeForce 9-reeks. De enige zinnige reden die wij kunnen bedenken waarom nVidia dat heeft gedaan, is dat ATI recentelijk heeft besloten om haar nieuwste chips ook in een nieuwe reeks uit te brengen.

De G94 heeft 64 unified shaders. Ten opzichte van de chip van de GeForce 8600 is dat een verdubbeling, de G84 had er slechts 32. De G92 heeft er juist 128 aan boord. Net als de G92 is ook de G94 compatible met PCI-Express 2.0. Ook nVidia's PureVideo HD technologie met geïntegreerde H.264 decoder is geimplementeerd. Sterker nog: op dit vlak heeft men nog enkele vernieuwingen aangebracht die op dit moment exclusief bij de GeForce 9600 GT terug te vinden zijn: zo kan deze kaart tijdens het afspelen van video dynamisch het contrast verbeteren en zit er een verbetering voor huidtonen in. Wat we nog steeds moeten missen is een geïntergreerde decoder voor VC-1 video, al wijst een test in het eerstvolgende Hardware.Info Magazine uit dat het decoderen van VC-1 relatief simpel is en dat er zodoende veel minder noodzaak is voor een hardware decoder. Een groter gemis is dat de G94 chip geen ondersteuning biedt voor DirectX 10.1, terwijl allle courante ATI-kaarten dat wél hebben. In hoeverre DirectX 10.1 echt een belangrijk issue wordt, is moeilijk te voorspellen. Het is absoluut jammer dat men bij deze nieuwe chip de inhaalslag niet maakt.

GeForce 9600 GT

De meeste GeForce 9600 GT kaarten die vanaf vandaag beschikbaar komen, zijn gebaseerd op nVidia's referentiekaart, die op onderstaande foto te zien is. Op deze kaart werkt de G94 chip op 650 MHz met een 1625 MHz shader clock. De kaart is verder voorzien van 512 MB GDDR3 geheugen werkend op 900 MHz. Net als de G92 heeft de G94 een 256-bit geheugenbus, opnieuw een verdubbeling ten opzichte van nVidia's vorige mid-range product. De gebruikte koeler is single slot en doet denken aan die van de 8800 GT. De gebruikte koeler is gelukkig lekker stil te noemen. Ook heeft de 9600 GT een extra PCI-Express powerconnector aan boord.

Nvidia GeForce 9600 GT

Verder heeft de GeForce 9600 GT referentiekaart twee dual-link DVI-aansluitingen aan boord, beide standaard voorzien van HDCP beveiliging. De chip is verder al voorbereid voor kaarten met een Displayport-aansluiting. Het is aannemelijk dat verschillende fabrikanten in de toekomst met speciale versies van de 9600 GT met een dergelijke aansluiting op de markt komen.

Nvidia GeForce 9600 GT

Bovenop de kaart vinden we uiteraard de overbekende SLI-connector. Twee 9600 GT's combineren op een moederbord met nVidia chipset is dus prima mogelijk. 3-weg SLI is wegens het ontbreken van een tweede SLI-connector niet mogelijk.

Nvidia GeForce 9600 GT

Nvidia GeForce 9600 GT

In onderstaande tabel kun je de eigenschappen van de GeForce 8600 GTS, de GeForce 9600 GT en GeForce 8800 GT eenvoudig met elkaar vergelijken.

Algemeen
 
MerkNvidiaNvidiaNvidia
ProductnaamGeForce 8600 GTSGeForce 8800 GTGeForce 9600 GT
ProductcodeGeForce 8600 GTSGeForce 8800 GTGeForce 9600 GT
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Chip
CodenaamG84G92G94
Rekenkernen32 cores112 cores64 cores
Kloksnelheid675 MHz600 MHz650 MHz
Transistors289 mln754 mln505 mln
Productieprocedé80 nm65 nm65 nm
Kloksnelheid shaders1450 MHz1500 MHz1625 MHz
Vertex Shader versie4.04.04.0
Pixel Shader versie4.04.04.0
Pixel kleurprecisieFP32FP32FP32
Geheugen
Geheugengrootte256 MB512 MB512 MB
Type geheugenGDDR3GDDR3GDDR3
Geheugensnelheid1000 MHz900 MHz900 MHz
Geheugencontroller128 bit256 bit256 bit
Functionaliteit
DirectX versieDirectX 10.0DirectX 10.0DirectX 10.0
SLI compatible
Crossfire compatible
Geïntegreerde H.264 videodecoder
Geïntegreerde VC-1 videodecoder
Kaartontwerp
InterfacePCI-Express x16PCI-Express 2.0 x16PCI-Express 2.0 x16
Extra power-connector
Type power connector(s)PEG6PEG6PEG6
Total board power95 W

Point-of-View en Sparkle

Voor deze test gingen wij aan de slag met GeForce 9600 GT kaarten van Point-of-View en Sparkle. De kaarten van beide fabrikanten zijn, zoals gebruikelijk bij eerste versies, identiek aan het referentie exemplaar van nVidia. Beide kaarten zijn nog niet terug te vinden in onze prijsvergelijker, maar vermoedelijk zal dat vanaf morgen wel het geval zijn. Alleen Point-of-View kon ons al een volledige retail-package verschaffen, waarin we naast de kaart ondermeer ook DVI-naar-D-Sub en DVI-naar-HDMI converters vinden.

pointofview9600gt3_550

Prijzen van de 'standaard' GeForce 9600 GT kaarten zullen in eerste instantie rond de 170 euro komen te liggen. Speciale overklokte versie van diverse fabrikanten worden vanzelfsprekend wat duurder. Hiermee worden de kaarten wel duidelijk duurder dan de GeForce 8600 GTS, waarvoor we op dit moment een gemiddelde prijs van circa 150 euro en een vanaf prijs van ongeveer 110 euro becijferen. Echter, als we naar de benchmarks kijken, maakt de GeForce 9600 echt gehakt van z'n voorloper...

sfpx96gt512d3hp_front_550

XFX GeForce 8800 GS

We schreven het al; de GeForce 9600 GT is niet de enige nieuwe mid-range videokaart van nVidia. Sinds een tijdje is ook de GeForce 8800 GS ineens beschikbaar. Dit zijn kaarten met een prijskaartje vanaf zo'n 143 euro en zodoende vallen ze prima in het midrange prijspunt. De 8800 GS in in feite een 8800 GT, alleen dan op alle vlakken iets ingeperkt. Wij gingen aan de slag met een kaart van XFX om de GS ook aan de tand te voelen.

img_6436_550

Basis van de GeForce 8800 GS is dezelfde G92 chip zoals we die kennen van de GeForce 8800 GT en 8800 GTS 512 MB. Men heeft een aantal beperkingen toegepast. Zo is een kwart van het totaal aantal beschikbare shaders in de G92 chip uitgeschakeld. In totaal moet de 8800 GS het doen met 96 stuks. Dat is echter nog steeds 50% meer dan de gemiddeld overigens duurdere GeForce 9600 GT! De achilleshiel van de 8800 GS is de verkleinde geheugenbandbreedte: GS kaarten hebben 384 MB geheugen aan boord, aangestuurd via een 192-bit bus. Zowel de 8800 GT als de 9600 GT hebben een snellere, 256-bit geheugenbus. Ten slotte doet de 8800 GS ook qua klokfrequenties een stapje terug.

img_6437_550

Wie tussen de 150 en 200 euro heeft te besteden aan een videokaart en wil winkelen bij nVidia heeft nu dus twee keuzes. De 8800 GS is gemiddeld iets goedkoper, heeft ook meer shaders, maar moet het doen met minder geheugen, lagere klokfrequenties en vooral ook een beperkte geheugenbandbreedte. De 9600 GT aan de andere kant heeft minder shaders, maar wel een volle 256-bit geheugenbus en hogere klokfrequenties. De benchmarks moeten uitwijzen wat de beste keuze is...

In onderstaande tabel kun je de eigenschappen van de 8800 GS, 8800 GT en 9600 GT vergelijken.

Algemeen
 Geen foto
MerkNvidiaNvidiaNvidia
ProductnaamGeForce 8800 GSGeForce 8800 GTGeForce 9600 GT
ProductcodeGeForce 8800 GSGeForce 8800 GTGeForce 9600 GT
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Chip
CodenaamG92G92G94
Rekenkernen96 cores112 cores64 cores
Kloksnelheid550 MHz600 MHz650 MHz
Transistors754 mln754 mln505 mln
Productieprocedé65 nm65 nm65 nm
Kloksnelheid shaders1375 MHz1500 MHz1625 MHz
Vertex Shader versie4.04.04.0
Pixel Shader versie4.04.04.0
Pixel kleurprecisieFP32FP32FP32
Geheugen
Geheugengrootte384 MB512 MB512 MB
Type geheugenGDDR3GDDR3GDDR3
Geheugensnelheid800 MHz900 MHz900 MHz
Geheugencontroller192 bit256 bit256 bit
Functionaliteit
DirectX versieDirectX 10.0DirectX 10.0DirectX 10.0
SLI compatible
Crossfire compatible
Geïntegreerde H.264 videodecoder
Geïntegreerde VC-1 videodecoder
Kaartontwerp
InterfacePCI-Express 2.0 x16PCI-Express 2.0 x16PCI-Express 2.0 x16
Extra power-connector
Type power connector(s)PEG6PEG6PEG6
Total board power95 W

Tabel

Voor wie met al die verschillende kaarten en GPU's even door de bomen het bos niet meer ziet, hebben we in onderstaande tabel de belangrijkste eigenschappen van alle mid-range en high-end kaarten onder elkaar gezet.

Kaart GPU Shader Geheugen DirectX PCI-Ex.
ATI Radeon HD 2900 Pro R600 320 512 bit 10.0 1.1
ATI Radeon HD 2600 Pro RV630 120 128 bit 10.0 1.1
ATI Radeon HD 2600 XT RV630 120 128 bit 10.0 1.1
ATI Radeon HD 2900 XT R600 320 512 bit 10.0 1.1
ATI Radeon HD 3850 RV670 320 256 bit 10.1 2.0
ATI Radeon HD 3870 RV670 320 256 bit 10.1 2.0
ATI Radeon HD 3870 X2 2x RV670 2x 320 256 bit 10.1 2.0
nVidia GeForce 8600 GT G84 32 128 bit 10.0 1.1
nVidia GeForce 8600 GTS G84 32 128 bit 10.0 1.1
nVidia GeForce 8800 GS G92 96 192 bit 10.0 2.0
nVidia GeForce 8800 GT G92 112 256 bit 10.0 2.0
nVidia GeForce 8800 GTS (320/640 MB) G80 96 320 bit 10.0 1.1
nVidia GeForce 8800 GTS (512 MB) G92 128 256 bit 10.0 2.0
nVidia GeForce 8800 GTX G80 128 384 bit 10.0 1.1
nVidia GeForce 8800 Ultra G80 128 384 bit 10.0 1.1

Benchmarks

Met de introductie van GeForce 9600 GT zijn we direct overgestapt naar een nieuw testplatform. Vanaf nu doen we al onze 3D-chip benchmarks op een systeem bestaande uit een Intel Core 2 Extreme QX9650 quad-core processor, 4 GB DDR3-1333 geheugen, een ASUS Maximus Extreme moederbord (Intel X38 chipset) en een Western Digital Raptor 74 GB harddisk.

Alle benchmarks hebben we uitgevoerd onder Windows Vista 32-bit. Voor nVidia kaarten maakten we gebruik van Forceware driver versie 174.12. De ATI-kaarten hebben we getest met ATI Catalyst versie 8.2.

Bij de keuze qua benchmarks hebben we getracht zoveel mogelijk DirectX 10 games te gebruiken. Uiteindelijk is de keuze gevallen op deze games/benchmarks. In de toekomst zullen we de lijst overigens nog uitbreiden:

  • 3DMark06
  • S.T.A.L.K.E.R.
  • Supreme Commander
  • Call of Juarez
  • Lost Planet
  • Crysis
  • Unreal Tournament 3
  • World in Conflict

We hebben alle benchmarks, met 3DMark06 als enige uitzondering, in drie resoluties uitgevoerd: 1280x1024 (19" TFT's), 1680x1050 (20-22" TFT's) en 1920x1200 (24+" TFT's). Verder doen we waar mogelijk de tests zowel met als zonder 16x AF en 4x AA. In de grafieken op de volgende pagina zijn de nVidia kaarten groen en de ATI kaarten rood. De nieuwe 9600 GT hebben we voor de duidelijkheid blauw gekleurd en de nieuwe 8800 GS zwart.

Benchmarks: 3DMark06

In 3DMark06 ontlopen nVidia's nieuwe mid-range kaarten elkaar niet veel. De 9600 GT scoort 11016 punten, de 8800 GS komt op 11160. Beiden vallen zodoende tussen ATI's 3850 en 3870 in. De toon is gezet als we de scores vergelijken met de 8600 GTS: die is met 6337 punten kansloos.

Benchmarks: Call of Juarez

In de DirectX 10 benchmark Call of Juarez doet de nieuwe 9600 GT het opvallend goed! De score verschilt niet bijster veel van die van de 8800 GT. Zodra we anti-aliasing inschakelen is de 9600 GT soms zelfs sneller! De 8800 GS blijkt vanwege de beperkte geheugenbandbreedte niet helemaal mee te kunnen, maar zet toch de 8600 GTS opnieuw in de kou.

Benchmarks: Crysis

Crysis is natuurlijk de killer-applicatie voor iedere videokaart. Wij gebruiken vanaf nu de extreem complexe Harbor Assault benchmark, waarin zo'n beetje ieder denkbaar 3D-effect voorkomt, dat in Crysis mogelijk is. Alle kwaliteitsinstellingen staan op high. Conclusie 1: zonder SLI of Crossfire is Crysis eigenlijk vrijwel onspeelbaar met beeldinstellingen op high. Conclusie 2: Joost mag weten wat nVidia exact in de chip heeft geoptimaliseerd, maar de 9600 GT laat een erg prettig beeld zien in Crysis en laat zelfs de 8800 GT (ver) achter zich!

Benchmarks: Lost Planet

Lost Planet is een DirectX 10 benchmark waar nVidia sowieso erg goed scoort en ATI bijna niet mee kan komen. Opnieuw prima scores voor de 9600 GT, die de 8800 GS net voor blijft. De 8600 GTS eindigt telkens kansloos onderaan.

Benchmarks: S.T.A.L.K.E.R.

S.T.A.L.K.E.R. is alweer een wat oudere game en werkt nog geheel via DirectX 9. Zowel de 9600 GT als de 8800 GS zetten prima scores neer, met een lichte voorsprong voor de eerste. Scores vallen opnieuw tussen ATI's 3850 en 3870 in.

Benchmarks: Supreme Commander

In de RTS game Supreme Commander is het juist de 8800 GS die beter presteert dan de 9600 GT. De 8800 GS is net even sneller dan ATI's Radeon 3870, terwijl de 9600 GT juist de 3850 de hele tijd net achter zich laat. De GeForce 8600 GTS is overduidelijk afgeschreven.

Benchmarks: Unreal Tournament 3

Ook in Unreal Tournament 3 gebruiken we één van de meest complexe benchmarks, de Serenity botmatch map. De twee nieuwe mid-range kaarten ontlopen elkaar weinig, presteren ongeveert even goed als de GeForce 8800 GT en laten zowel de ATI Radeon HD 3870/3850 als de GeForce 8600 (ver) achter zich.

Benchmarks: World in Conflict

Als laatste hebben we de prestaties gemeten met World in Conflict, uiteraard in DirectX 10 modus met settings op Very High. Het prestatieverschil tussen de GeForce 8600 GTS en de nieuwe mid-range kaarten is in één woord schokkend. Geheugenbandbreedte is duidelijk een zeer belangrijke factor, aangezien de 9600 GT veel beter presteert dan de 8800 GS. Het verschil tussen de 9600 GT en 8800 GT is marginaal.

Conclusie

De introductie van de GeForce 9600 GT blijft een beetje vreemd. Als nVidia deze kaart 9600 GT noemt, had men beter de 8800 GT en 8800 GTS 512 MB ook 9800 GT en 9800 GTS kunnen noemen. Immers; het betreft hier chips uit dezelfde generatie, met een vergelijkbare set mogelijkheden.

In vergelijking met nVidia's bestaande mid-range aanbod, de GeForce 8600 GT en GTS, is de 9600 GT echt een gigantische stap voorwaarts. In bijna alle benchmarks is de nieuwe kaart minstens twee keer zo snel. Het zal niemand verbazen dat de prijs/prestatie-verhouding van de 9600 GT echt heel erg goed is.

nVidia heeft zelf ook een concurrent voor hun eigen nieuwe mid-range kaart in het leven geroepen en dat is de GeForce 8800 GS. Kijken we naar ons benchmark resultaten, dan blijkt deze 8800 GS onder de streep gemiddeld iets langerzamer dan de 9600 GT. Echter; hij is ook een stuk goedkoper! De 8800 GS koop je al vanaf zo'n 140 euro, de 9600 GT begint bij zo'n 170 euro.

De vraag welke kaart je nu het beste kunt gaan aanschaffen is nog niet eens zo makkelijk te beantwoorden: AMD/ATI heeft inmiddels ook al aangeven dat men snel de prijzen van de Radeon HD 3850 en HD 3870 flink zal gaan verlagen, om er zo voor te zorgen dat deze kaarten de beste prijs/prestatie-verhouding behouden. Het duurt natuurlijk even voordat zo'n prijsdaling is doorgewerkt bij alle webshops. Sowieso blijven de Radeon HD 3850 en 3870 ook om andere redenen goede keuzes: ATI biedt als enige ondersteuning voor DirectX 10.1, de ATI kaarten zijn een stuk zuiniger en je kunt Crossfire ook toepassen met een Intel chipset.

De belangrijkste conclusie is in ieder geval dat geen enkel weldenkend mens vanaf nu nog een de GeForce 8600 GTS zal aanschaffen. De prestaties die je nu voor een bedrag voor rond de 150 euro kunt krijgen, waren een paar maanden geleden echt ondenkbaar.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Nvidia GeForce 8800 GS

Nvidia GeForce 8800 GS

  • G92
  • 96 cores
  • 550 MHz
  • 384 MB
  • 192 bit
  • DirectX 10.0
  • PCI-Express 2.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce 9600 GT

Nvidia GeForce 9600 GT

  • G94
  • 64 cores
  • 650 MHz
  • 512 MB
  • 256 bit
  • DirectX 10.0
  • PCI-Express 2.0 x16
Niet verkrijgbaar
0
*