Vergelijkingstest: 31 harddisks / SSD's

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. De wereld van de SSD
  3. 3. Groener en groter
  4. 4. Getest
  5. 5. Testresulaten: HDTune - Lezen
  6. 6. Testresulaten: HDTune - Schrijven
  7. 7. Testresulaten: PCMark Vantage HDD-test
  8. 8. Testresulaten: Geluidsproductie HDD's
  9. 9. Testresulaten: Energieverbruik HDD's
  10. 10. Conclusie
  11. 11. Besproken producten
  12. 12. Reacties

Inleiding

Massaopslag in de pc? Dat doe je traditioneel op een harde schijf, maar wellicht niet meer voor lang: de hete adem van de SSD hijgt de harddisk in de nek. In dit artikel bekijken we een groot aantal harde schijven en SSD's en zetten we de voor- en nadelen voor je naast elkaar.

Een computer zonder harde schijf was tot voor kort eigenlijk niet voor te stellen, er was eigenlijk geen goed alternatief. Okay, je had in de beginjaren nog wel machines die geen vaste schijf aan boord hadden en gebruik maakten van diskettes, en er zijn ook nog wel wat zakelijke toepassingen te bedenken, maar vanaf het moment dat de harde schijf betaalbaar genoeg werd, was het een vast bestanddeel in iedere PC. Erg prettig, want tegenwoordig heeft een beetje pc of laptop al snel de beschikking over vele honderden gigabytes aan opslagruimte, die snel te benaderen is.

Nou ja snel, eigenlijk valt dat wel mee. Want als een van de weinige onderdelen van je computer is de harde schijf een puur mechanisch apparaat: een schijf die razendsnel ronddraait, waarop met behulp van tal van slimme trucs minuscule magnetische deeltjes zijn geplaatst die op hun beurt met behulp van een kop die er vlak bovenhangt beschreven en uitgelezen worden. Net als de arm van de aloude platenspeler moet die kop van de ene kant naar de andere kant van de schijf worden bewogen om data uit te kunnen lezen of schrijven op de verschillende delen van de disk. Dat zorgt er voor dat het benaderen van bestanden soms nogal wat tijd in beslag neemt, waardoor de zoektijd van een bestand al gauw 10 tot 15 milliseconden kost. Als je dat vergelijkt met een geheugenmodule, dan zijn dit ongekend hoge waarden. Dat merk je bijvoorbeeld ook als een systeem voorzien is van te weinig geheugen en het systeem geheugen gaat swappen op de harde schijf: het systeem blijft wel werken, maar wordt heel erg traag.

Samsung Spinpoint F1R 1TB
Één van de meest populaire schijven van dit moment: de Samsung Spinpoint F1

De wereld van de SSD

Geheugenmodules zijn dus veel sneller en bieden een veel hogere bandbreedte. Maar doordat geheugen zijn inhoud verliest als de stroom is uitgeschakeld, is dat geen praktische oplossing. de basis De basis van de SSD is flashgeheugen: minder snel dan werkgeheugen maar wel geschikt om data te bewaren zonder dat de stroom is ingeschakeld. Er zijn twee soorten SSD's in de markt, de zogenaamde MLC- en de SLC-gebaseerde schijven. De opbouw van SLC flashgeheugen is het meest eenvoudig: elke geheugencel bevat exact één databit, terwijl bij MLC flash een cel meerdere bits kan bevatten. Zonder heel erg diep op de techniek in te gaan, is een SLC van nature sneller dan een MLC, maar heb je veel meer chipoppervlakte nodig voor dezelfde capaciteit. Het prestatieverschil is goed zichtbaar wanneer een MLC-gebaseerde SSD beschreven moet worden. Toch is het niet altijd het geval dat een MLC SSD per definitie ‘traag’ is.

Veel goedkopere MLC SSD's zijn uitgerust met een relatief simpele controller. Deze zorgt er mede voor dat de SSD een niet al te hoge prijs heeft. Doordat er op de aansturing is bespaard, zie je een wonderlijk effect optreden: veel goedkope SSD's zijn relatief snel uit te lezen, maar als we naar de schrijfsnelheid gaan kijken, dan vallen ze direct door de mand. De doorvoersnelheid bij het schrijven fluctueert enorm, wat goed te zien is aan de lage minimale waarde die je terugziet in de tabel bij de schrijftest van HDTune. Dat maakt dat ze eigenlijk niet goed zijn in te zetten voor toepassingen waarbij de schrijfsnelheid van zeer groot belang is. Het blijkt echter een kwestie van controllertechniek: zo biedt de eveneens op MLC-gebaseerde Intel X25-M SSD een veel constantere doorvoersnelheid. Ook OCZ is duidelijk geworden dat een goede controller van belang is: hun eerder Core serie SSD’s presteerden tamelijk belabberd, terwijl de nieuwe Apex serie dankzij een betere controller zeer mooie resultaten boekt.

Intel X25-M 80GB SATA2
De binnenkant van de Intel X25-M SSD

Drukte van belang

Het is duidelijk dat de markt van de SSD's op dit moment lucratief is. Iedereen die recht een sticker op een kastje kan plakken en of zich bezighoudt met de geheugenmarkt, is bezig met de introductie van SSD's of heeft ze al op de markt. Als je dat vergelijkt met de markt van harde schijven met eigenlijk alleen nog Seagate (ook Maxtor), Western Digital, Samsung, Hitachi en Toshiba (alleen 2,5 inch) dan is er wel heel veel keuze. Natuurlijk maken lang niet al die bedrijven de SSD's zelf, soms wordt volstaan met een sticker, maar anderen ontwikkelen ze helemaal zelf. Een bijzonder geval is Intel. Dat bedrijf ontwikkelt in samenwerking met Micron de SSD's. De producten worden onder de eigen naam maar ook onder de naam van andere fabrikanten verkocht. Zo kun je dus ook bij ondermeer Kingston en PQI terecht voor een Intel SSD.

Door het toegenomen aanbod is er een flinke strijd gaande in de markt. Hierdoor staan de prijzen onder druk. Dat is een goede zaak, want hierdoor worden SSD's populairder en worden ook grotere capaciteiten steeds betaalbaarder. Een goed voorbeeld zijn de SSD's van Intel, waar de prijs begin dit jaar met 20 tot 30% naar beneden werd bijgesteld. Een ander voorbeeld is de 192 GB MLC SSD van Transcend. Deze kost ongeveer evenveel als de X25-M 80 GB van Intel, maar meet maar liefst 192 GB, een capaciteit die een jaar geleden nog vrijwel onbetaalbaar was.

Transcend SSD 192GB MLC SATA
Zelfs SSD's van 192GB beginnen tegenwoordig betaalbaar te worden.

Groener en groter

Hoewel de ontwikkelingen op SSD vlak hard gaan, zijn er ook nog voldoende ontwikkelingen op het gebied van de harde schijven. Hoewel het door sceptici onmogelijk werd geacht, heeft Western Digital onlangs al weer de eerste 2 TB harde schijf geannonceerd. Helaas was dit model net te laat om nog mee te gaan in deze vergelijkingstest. Dat er behoefte is aan dergelijke schijven bewijst Seagate met het feit dat - ondanks de vele firmware problemen (zie WebID 228) - de Seagate Barracuda 7200.11 1,5 TB als warme broodjes verkoopt. Ook in onze prijsvergelijker zijn de grote schijven razend populair.

Niet alleen de capaciteit is belangrijk bij harde schijven, ook het stroomverbruik en de herrie die de schijven voortbrengen is van belang. Om die reden zijn Western Digital en Samsung met speciale, aangepaste 'groene' modellen op de markt gekomen, die minder energie consumeren en ook wat stiller hun werk doen. Dat heeft voornamelijk te maken met het feit dat het toerental naar beneden is bijgeschroefd. Samsung is hier eerlijk over, maar ook Western Digital werkt op een lagere snelheid, al geeft men dat niet officieel toe. Dat vertaalt zich dus ook in lagere prestaties. Nu is dat in een desktop waar iedere sneller geleverde bit en byte een groot voordeel oplevert een compleet andere situatie dan bijvoorbeeld in een NAS of een media reciever: daar maakt het wat minder uit en is het vooral belangrijk dat het apparaat niet te warm wordt.

Western Digital Caviar Green 1TB (SATA2, 32MB)
De nieuwste trend: groene, energiezuinige schijven

Getest

Voor dit artikel zijn we aan de slag gegaan met een zeer groot aantal harde schijven en SSD's. Een aantal heb je misschien al eerder gezien en een aantal hebben we eerder getest maar opnieuw bekeken. Dit omdat harde schijven net als vrijwel alle moderne computerapparatuur zijn voorzien van een firmware, die ook wel eens wordt vernieuwd. De test bestaat uit een aantal onderdelen: zowel de harddisks als de SSD’s hebben blootgesteld aan een groot aantal snelheidstests en van de harde schijven hebben we daarnaast ook het energieverbruik en het geluidsniveau gemeten.

Kijken we naar de score van de PCMark Vantage harde schijftest – die een score geeft voor het ‘real world’ gebruik van schijven – dan is dat echt een kolfje naar de hand van de SSD's. Alleen de MLC-gebaseerde Crucial weet een score er uit te persen die lager is dan de harde schijven. Met HDTune hebben we enkele low-level tests uitgevoerd. Kijken we naar de gemiddelde leessnelheid, dan zijn meeste SSD's aanmerkelijk sneller dan harde schijven. Alleen de Super Talent valt in dit opzicht negatief op. Aan kop gaan de Intel X25-E (SLC) en de Intel X25-M (MLC). Aan de onderkant van het klassement vinden we de groene drives van Samsung en WD. Hoewel minder snel, zijn het nog wel waarden waarmee je prima kunt werken. Kijken we naar de schrijfsnelheid, dan lijkt de grafiek wel omgekeerd te zijn, al weet Intel met haar X25-E hier ook de koppositie te behalen. De zoektijd, tjah, dat moge duidelijk zijn: daar is de SSD altijd veel sneller.

Kijken we naar het stroomverbruik van de harde schijven, dan blijkt dat Samsung en Western Digital elkaar de loef af proberen te steken. Opvallend is het mooie, lage verbruik van de Samsung Spinpoint F2 EcoGreen 1 TB SATA 2, een disk die wat ons betreft zo een plaatsje kan krijgen in menig home server en nas. Het geluid van de schijven hebben we net als bij onze vorige disks getest in een geluidsarme doos, waarbij de microfoon van de meter op 10 centimeter van de schijf was opgesteld. We hebben ze in twee modi gemeten: actief (de Windows XP test van PCMark Vantage) en een meting waarbij de schijf wel draaide, maar er geen verzoeken werden gedaan. Ook hier zijn de groene schrijven de winnaars. Opvallend is dat de Western Digital Caviar Black en de Seagate 1,5 TB veel herrie maken.

In de grafieken op de volgende pagina's zijn de conventionele harde schijven blauw en de SSD's rood.

Testresulaten: HDTune - Lezen

In onderstaande grafieken vind je de resultaten van de HDTune benchmark die de low-level prestaties van de schijven in kaart brengt.

Testresulaten: HDTune - Schrijven

In onderstaande grafieken vind je de resultaten van de HDTune benchmark die de low-level prestaties van de schijven in kaart brengt.

Testresulaten: PCMark Vantage HDD-test

In onderstaande grafieken vind je de resultaten van de PCMark Vantage HDD-test, die de prestaties van schijven bij real-world gebruikscenario's meet.

Testresulaten: Geluidsproductie HDD's

De geluidproductie van de schijven hebben we gemeten in een geluidsdichte box op 10 centimeter afstand, zowel idle als actief. De SSD's produceren vanzelfsprekend geen geluid.

Testresulaten: Energieverbruik HDD's

Het energieverbruik van de schijven hebben we gemeten met een Ampère-tang, zowel in idle als actief.

Conclusie

Op zoek naar een harde schijf? Met deze test in de hand en onze website kun je eenvoudig de schijf die het beste past bij jouw wensen selecteren. Hoeveel capaciteit wil je en hoe snel moet hij zijn en hoeveel mag hij kosten, zijn mogelijk interessante vragen. Door de komst van de SSD en de 'groene' schijven zijn er meer vragen bij gekomen die vooral liggen op het vlak van: waar ga je hem voor gebruiken? De meeste MLC-gebaseerde SSD's zijn geschikt voor toepassingen waar nauwelijks wordt geschreven. Een eenvoudig werkstation of een htpc die zijn opslag elders heeft kan daar prima mee uit de voeten. Heb je een home server of een nas, dan is een groene schijf zeker het overwegen waard. Gaat het om de pure prestaties, dan lig je natuurlijk wakker van de Intel X25-E (SLC) en Intel X25-M (MLC) SSD's. Helaas zijn die nog vrij kostbaar. Wil je dus de ideale pc samenstellen en heb je het budget beschikbaar, dan kun je natuurlijk er voor kiezen om snelle SSD te combineren met een harde schijf. Zo heb je het beste van twee werelden.

Toch kunnen we niet besluiten zonder een paar awards uit te delen. We hebben ze in de voorgaande alinea al even benoemd. We ontkomen er natuurlijk niet aan goud uit te delen aan Intel voor de X25-E en Intel X25-M SSD. Supersnel, dat zijn de MLC en SLC voor zowel lezen als schrijven. Helaas betaal je daar dan ook voor. Nemen we de prijs mee in de berekening, dan is de OCZ Apex de SSD die je wil hebben: dankzij een moderne controller boekt deze MLC-drive uitstekende prestaties en rond de 350 euro voor 120 GB is voor een snelle SSD eigenlijk geen geld. Reden voor zilver! Tenslotten mag ook Samsung naar huis met goud voor haar Spinpoint F2 EcoGreen: super zuinig en stil!


Intel X25-E SSD
Intel X25-M SSD
Samsung Spinpoint F2 EcoGreen


OCZ Apex SSD

Met dank aan...

Langs deze weg willen we Informatique bedanken voor de ondersteuning bij deze test. Dankzij dit bedrijf konden we beschikken over een groot aantal modellen die we anders niet in deze test niet hadden kunnen bekijken.

Klik op de knop Specificaties vergelijken in het productoverzicht hieronder voor een uitgebreide vergelijkingstabel.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Crucial Solid State Disk 2.5" 32GB SLC SATA2

Crucial Solid State Disk 2.5" 32GB SLC SATA2

  • SSD
  • 32 GB
  • Serial ATA 300
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Hitachi Deskstar 7K1000.B 1TB SATA2

Hitachi Deskstar 7K1000.B 1TB SATA2

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Hitachi Deskstar P7K500 500GB SATA2

Hitachi Deskstar P7K500 500GB SATA2

  • Harddisk
  • 500 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Imation Pro 7000 2.5" 32GB SATA

Imation Pro 7000 2.5" 32GB SATA

  • SSD
  • 32 GB
  • Serial ATA 150
  • 150 MB/s
  • 90 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Imation Pro 7000 3.5" 64GB SATA

Imation Pro 7000 3.5" 64GB SATA

  • SSD
  • 64 GB
  • Serial ATA 150
  • 150 MB/s
  • 90 MB/s
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Intel X25-E 32GB

Intel X25-E 32GB

  • SSD
  • 32 GB
  • Serial ATA 300
  • 250 MB/s
  • 170 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Intel X25-M 80GB SATA2

Intel X25-M 80GB SATA2

  • SSD
  • 80 GB
  • Serial ATA 300
  • 250 MB/s
  • 70 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Maxtor DiamondMax 22 1TB SATA2

Maxtor DiamondMax 22 1TB SATA2

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Maxtor DiamondMax 22 500GB SATA2

Maxtor DiamondMax 22 500GB SATA2

  • Harddisk
  • 500 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
MemoryCorp Solid State Disk F4 MLC 64GB SATA2

MemoryCorp Solid State Disk F4 MLC 64GB SATA2

  • SSD
  • 64 GB
  • Serial ATA 300
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
MemoryCorp Solid State Disk F4 SLC 64GB SATA2

MemoryCorp Solid State Disk F4 SLC 64GB SATA2

  • SSD
  • 64 GB
  • Serial ATA 300
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
OCZ Apex 120GB

OCZ Apex 120GB

  • SSD
  • 120 GB
  • Serial ATA 300
  • 230 MB/s
  • 160 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
OCZ Core 64GB SATA2

OCZ Core 64GB SATA2

  • SSD
  • 60 GB
  • Serial ATA 300
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Patriot Warp V2 64GB SATA2

Patriot Warp V2 64GB SATA2

  • SSD
  • 64 GB
  • Serial ATA 300
  • 175 MB/s
  • 100 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Samsung Spinpoint F1 EcoGreen 1TB

Samsung Spinpoint F1 EcoGreen 1TB

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 5400 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Samsung Spinpoint F1R 1TB

Samsung Spinpoint F1R 1TB

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Samsung Spinpoint F2 EcoGreen 1TB

Samsung Spinpoint F2 EcoGreen 1TB

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 5400 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Samsung Spinpoint F2 EcoGreen 500GB

Samsung Spinpoint F2 EcoGreen 500GB

  • Harddisk
  • 500 GB
  • 5400 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Seagate Barracuda 7200.11 1.5TB

Seagate Barracuda 7200.11 1.5TB

  • Harddisk
  • 1500 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Seagate Barracuda 7200.11 1TB

Seagate Barracuda 7200.11 1TB

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Seagate Barracuda 7200.11 500GB

Seagate Barracuda 7200.11 500GB

  • Harddisk
  • 500 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Seagate Barracuda ES.2 1TB SATA2

Seagate Barracuda ES.2 1TB SATA2

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Silicon Power 2,5 inch SSD 64GB SATA2

Silicon Power 2,5 inch SSD 64GB SATA2

  • SSD
  • 64 GB
  • Serial ATA 300
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Super Talent MasterDrive MX 30GB SATA2

Super Talent MasterDrive MX 30GB SATA2

  • SSD
  • 30 GB
  • Serial ATA 300
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Transcend SSD 32GB SLC SATA

Transcend SSD 32GB SLC SATA

  • SSD
  • 32 GB
  • Serial ATA 300
  • 260 MB/s
  • 80 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Transcend SSD 192GB MLC SATA

Transcend SSD 192GB MLC SATA

  • SSD
  • 192 GB
  • Serial ATA 300
  • 150 MB/s
  • 90 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Western Digital Caviar Black 1TB (SATA2, 32MB)

Western Digital Caviar Black 1TB (SATA2, 32MB)

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Western Digital Caviar Blue 500GB (SATA2, 16MB)

Western Digital Caviar Blue 500GB (SATA2, 16MB)

  • Harddisk
  • 500 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Western Digital Caviar Green 1TB (SATA2, 32MB)

Western Digital Caviar Green 1TB (SATA2, 32MB)

  • Harddisk
  • 1000 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Western Digital Caviar Green 500GB (SATA2, 16MB)

Western Digital Caviar Green 500GB (SATA2, 16MB)

  • Harddisk
  • 500 GB
  • 7200 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
Western Digital VelociRaptor 300GB (SATA cable connect)

Western Digital VelociRaptor 300GB (SATA cable connect)

  • Harddisk
  • 300 GB
  • 10000 rpm
  • Serial ATA 300
  • 3.5 inch
Niet verkrijgbaar
0