11 geluidskaarten review

57 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Opkomst geluidskaart
  3. 3. Ruimtelijk
  4. 4. Beveiligd pad
  5. 5. Meten
  6. 6. Asus Xonar DG
  7. 7. Asus Xonar DS
  8. 8. Asus Xonar DX
  9. 9. Asus Xonar HDAV1.3 Deluxe
  10. 10. Asus Xonar HDAV1.3 Slim
  11. 11. Asus Xonar Essence STX
  12. 12. Asus Xonar Xense
  13. 13. Auzentech X-Fi Prelude 7.1
  14. 14. Auzentech Home Theater HD
  15. 15. Creative Sound Blaster X-Fi Titanium Fatal1ty Champion
  16. 16. Creative Sound Blaster Titanium HD
  17. 17. Testresultaten
  18. 18. Testresultaten games
  19. 19. Conclusie
  20. 20. Besproken producten
  21. 21. Reacties

Inleiding

Aparte (insteek) geluidskaarten lijken nauwelijks nog een rol te spelen in computers: op ieder moederbord zit een geluidschip, met veelal prima kwaliteit. Waarom zou je nog een geluidskaart aanschaffen? En, als je eenmaal overstag gaat, welke moet je dan hebben? Hardware.Info testte de meeste courante modellen.

De laatste keer dat we geluidskaarten testten was in 2007, een periode vol verandering. Een jaar eerder was Windows Vista geïntroduceerd, dat een aantal grote wijzigingen bevatte ten opzichte van voorganger Windows XP op het vlak van de verwerking van beeld- en geluidsdata. De belangrijkste daarvan was het wegvallen van ondersteuning voor hardware-versnelling van geluidseffecten.

Asus Xonar Essence STX

Net als 3D-beelden geldt ook voor geluid dat een flinke hoeveelheid rekenwerk vereist is voor een realistisch eindresultaat. In theorie is hardware-versneld geluid een goed idee: een aparte processor kan de CPU ontlasten, met een hogere framerate tot gevolg. Bovendien kan een single purpose DSP specifieke relatief complexe berekeningen veel sneller uitvoeren, met hogere kwaliteit tot gevolg: een effect dat een CPU hooguit in een simpele versie kan weergeven, kan een DSP veel gedetailleerder berekenen. Voor de wat oudere lezer: vergelijk het met de 3D video games die een ‘software rendering mode’ en een ‘hardware rendering mode’ hadden: hoewel Unreal er al best fraai uitzag in software, ging het pas leven met een 3D versneller. Gedetailleerdere texturen, fraaiere licht- en schaduweffecten en ga zo maar door. Hetzelfde geldt voor 3D geluid: een eenvoudige versie van een effect kan een indruk geven, realisme ontstaat door voldoende complexiteit te introduceren.

Opkomst geluidskaart

Waar voor beeld echter al sinds eind jaren ’90 duidelijk was dat niet de processor, maar een aparte GPU dat rekenwerk beter kon afhandelen, was dat voor geluid zeker niet het geval. Sterker nog, alleen Creative timmerde als fabrikant noest aan de weg met een eigen ‘geluidsprocessor’ ofwel DSP, op de Audigy en later de X-Fi geluidskaarten. nVidia probeerde het nog even met een ‘audio processing unit’ in de nForce en nForce 2 chipsets, maar stapte vrij snel van het idee af. Creative introduceerde achtereenvolgende versies van de eigen geluids-API EAX, aanvankelijk voornamelijk een verzameling simpele effecten en pas vanaf versie 5 ook uitgerust met algoritmes voor realistische driedimensionale positionering van geluidseffecten. Doordat Creative echter lange tijd weigerde EAX-versies hoger dan 2 in licentie te geven (laat staan gratis ter beschikking te stellen), lieten veel spelontwikkelaars deze technologie links liggen: steeds meer mensen namen genoegen met een onboard geluidschip, die geen ondersteuning voor EAX bood. De komst van Windows Vista betekende de genadeklap voor hardware-versneld geluid en daarmee voor de massamarkt voor aparte geluidskaarten. Toch worden deze nog altijd verkocht, want er zijn meer redenen om te investeren in een losse geluidskaart.

Auzentech Prelude 7.1

Niet alleen de plaatsing van geluid is belangrijk, ook de kwaliteit van (de componenten op een) geluidskaart is van belang. Er zijn forse verschillen, zowel tussen onboard chips onderling als met en tussen aparte kaarten. Wie de pech heeft dat de fabrikant van zijn moederbord heeft bezuinigd op de geluidschip, zal meer baat hebben bij een losse kaart, mits je hecht aan geluidskwaliteit. Die kwaliteit laat zich meten; belangrijke onderscheidende factoren zijn de hoeveelheid ruis en vervorming die optreden.

Ten slotte biedt een afzonderlijke kaart veelal meer aansluitmogelijkheden en soms ook extra voorzieningen, zoals een speciale hoofdtelefoonversterker of de mogelijkheid 3D geluid direct om te zetten naar surround geluid in Dolby Digital of DTS formaat.

Ruimtelijk

Al hebben surround en 3D geluid dezelfde uitkomst, toch is er voor een geluidskaart een wezenlijk verschil. Wanneer je een film kijkt met surround geluid, doet de geluidskaart niets anders dan het doorsturen van al gedefinieerde geluiden naar het juiste kanaal. Dit komt doordat de plaatsing van het geluid van te voren bekend is. Aan een game met 3D geluid heeft de computer een zwaardere taak: op ieder moment kan er een verandering plaatsvinden, waarvan het effect direct berekend moet worden. Dat is eigenlijk hetzelfde als met beeld: een film (3D of 2D) hoeft alleen afgespeeld te worden, maar een beeld in een spel moet berekend worden, wat sneller en beter gaat met een goede videokaart.

Een computer spel maakt gebruik van een audio engine voor het berekenen van 3D geluid, die met behulp van een API communiceert met het besturingssysteem. Een spelontwikkelaar heeft keus uit veel verschillende soorten engines zoals Fmod en Miles Sound System; de keus kan door meerdere factoren worden beïnvloed, maar over het algemeen zal de voorkeur uitgaan naar de meest gebruiksvriendelijke oplossing. De sound engine legt de verbinding tussen het spel en de geluidskaart door gebruik te maken van een API, zoals Directsound3D of OpenAL.

Auzentech Prelude 7.1 

Sinds Windows Vista biedt Microsoft in DirectX geen directe toegang meer tot de geluidskaart. In theorie behaal je hierdoor met Windows Vista en 7 een lagere frame rate in games, terwijl de kwaliteit van het 3D geluid lager is. Er is nog wel hardware versnelling mogelijk, maar dan moet een spel gebruik maakt van een aparte API zoals OpenAL. Creative biedt voor de X-Fi kaarten een stukje software met de naam Alchemy, dat EAX commando’s voor een groot aantal oudere games vertaalt naar OpenAL, zodat ze ook onder Vista en Windows 7 nog werken. Moderne games maken geen gebruik meer van EAX, en de EAX-commando’s zijn inmiddels opgenomen in een aparte uitbreiding op de OpenAL API met de naam EFX.

Met OpenAL is er dus nog wel een directe verbinding mogelijk met de geluidskaart vanuit een computer spel, waardoor de CPU minder belast kan worden. Dit voordeel is echter inmiddels voornamelijk theoretisch: moderne CPU’s zijn snel genoeg om complexe geluidseffecten te berekenen, zonder merkbare invloed op de video frame rate. Het gebruik van OpenAL neemt desalniettemin langzaam toe, mede geholpen door kant-en-klare op OpenAL gebaseerde bouwstenen als Rapture3D. Dit is goed nieuws als je een geluidskaart hebt met ondersteuning voor OpenAL: niet alleen kun je enige processorkracht besparen, maar geluidseffecten en 3D positionering kunnen ook beter klinken.

Voor deze test hebben we de games Stalker Clear Sky en Dirt 2 gebruikt om te kijken naar de invloed van de geluidskaart op prestaties en geluidskwaliteit.

Beveiligd pad

Een belangrijke reden voor de gewijzigde manier waarop audio data wordt verwerkt in Windows Vista en 7 is het Protected Audio Path dat deel uitmaakt van deze besturingssystemen. Dit is samen met het Protected Video Path geïntroduceerd in Windows Vista om data op filmdragers als Blu-ray te beschermen tegen ongeoorloofde kopieën. Blu-ray Discs zelf zijn versleuteld met AACS encryptie, maar zodra deze data gedecodeerd wordt door het systeem ontstond een veiligheidslek: de data kon simpelweg uit het werkgeheugen gekopieerd worden, waardoor een exacte kopie alsnog mogelijk was. Met het protected path blijft de data echter versleuteld met AES-encryptie, wat het moeilijk moest maken om Blu-ray films te kopiëren.

Wat er feitelijk gebeurt, is dat de AACS encryptie wordt ontsleuteld en dat de applicatie waarin de Blu-ray titel wordt afgespeeld, de data weer opnieuw versleutelt totdat het de videokaart bereikt en het daar weer ontsleuteld kan worden. Hierna maakt de videokaart er een beschermd HDCP signaal van. HDCP beschermt de data wanneer het de computer verlaat, richting het HDCP gecertificeerde beeldscherm, zodat het niet mogelijk is om een directe kopie van een Blu-ray disc te maken.

Eenzelfde principe gaat op voor digitale audio, tenminste, de HD audioformaten die onderdeel zijn van Blu-ray: Dolby Digital TrueHD en DTS HD Master Audio. Wil je gebruik maken van deze formaten, dan moet de hardware hier ondersteuning voor bieden. De HDMI 1.3a standaard kan HD audio-signalen doorgeven, maar in 2006 waren er nog geen videokaarten die hiermee overweg konden. De enige oplossing was dus het analoog uitsturen van het geluid. Asus en Auzentech ontwikkelden los van elkaar een oplossing om het mogelijk te maken niet alleen een digitaal meerkanaals LPCM-signaal over HDMI uit te sturen, maar ook de oorspronkelijke bitstream in Dolby of DTS formaat. Totdat deze producten op de markt kwamen, kon je alleen een gedownsamplede versie van een audio-spoor van een Blu-ray film beluisteren bij afspelen op een computer: het signaal werd altijd in kwaliteit verlaagd naar 16-bit/48Khz.

Meten

Voor een zo zuiver mogelijk geluid is het belangrijk dat een geluidskaart een goede signaal/ruisverhouding heeft. Dit houdt in dat er zo min mogelijk storing in het geboden signaal voorkomt. Een signaal/ruisverhouding wordt voor geluid aangegeven in decibel; hoe lager deze waarde is, des te zuiverder het weergegeven geluid. Een goede on-board geluidskaart heeft een signaal/ruisverhouding van zo’n -90 dB. De maximale waarde wordt bepaald door de precisie van de bit rate: bij 16-bit samples is de maximaal haalbare waarde -96 dB. Aparte geluidskaarten met een hogere bitrate van 24-bits hebben een theoretisch plafond van -144 dB. In de praktijk is ongeveer -120 dB haalbaar, maar hoger zien we niet – in ieder geval niet met op dit moment gangbare technologie die bestemd is voor eindgebruikers. Dat is ook niet erg: ook al is een zo hoog mogelijke waarde mooi meegenomen, vanaf ongeveer -90 dB is er vrijwel geen verschil meer hoorbaar in kwaliteit. Met Rightmark Audio Analyzer hebben wij de geluidskaarten getest op de kwaliteit van het geluid.

De test

Voor deze test hebben we zoveel mogelijk geluidskaarten aangevraagd, die nog goed leverbaar zijn en die we nog niet eerder getest hebben. Een aantal al geteste kaarten nemen we toch nog even onder de loep vanwege nieuwe drivers of omdat het ‘benchmark’ modellen zijn die goed als referentie kunnen dienen. Bij de test besteden we aandacht aan geluidskwaliteit, zoals gemeten met Rightmark Audio Analyzer. Daarnaast kijken we naar de functionaliteit en extra features. In de tabel zijn de resultaten van de diverse tests opgenomen. Een termen verdient wellicht nog toelichting, stereo crosstalk: wanneer er sprake is van stereo crosstalk, dan is geluid dat alleen voor het linker kanaal bedoeld is ook te horen in het rechterkanaal. Dit wordt ook wel bleeding genoemd. Vanaf ca. 30 dB is stereo crosstalk al niet meer storend; de kaarten in deze test hebben veelal een betere waarde, rond de 90dB, waardoor er nog minder kans bestaat op crosstalk: met deze waarde ontstaat er pas crosstalk wanneer er met 90 dB wordt versterkt.

Naast de kwaliteitstest hebben we onderzocht of er prestatieverschillen waren tussen de geluidskaarten bij het spelen van een aantal games, waaronder Dirt 2, dat in theorie profijt zou moeten hebben van directe toegang tot de geluidskaart en hardware versnelling, dankzij de gebruikte Rapture3D audio engine. We konden echter hier in het geheel geen aanwijzing vinden voor verschillen qua game prestaties. De weergave van 5.1 surround zorgt af en toe voor een verlaging van de frame rate, maar er is geen verschil per kaart. Voor deze test is gebruik gemaakt van een AMD Phenom X4 9950 procesor, AMD 790FX chipset, ATI Radeon HD5850 videokaart, 4GB  werkgeheugen en Windows 7 64bit. 

Asus Xonar DG

Asus heeft inmiddels een onwaarschijnlijke hoeveelheid geluidskaarten, die we voor dit artikel bijna allemaal konden testen. De eerste van een hele reeks Xonar modellen deze Xonar DG. In tegenstelling tot de duurdere exemplaren is deze uitgerust met een eenvoudiger chip dan de C-Media CMI8788. De DG is voorzien van een CMI8786; 5.1 in plaats van 7.1 kanaals geluid is het enige verschil. Deze kaart heeft vier analoge aansluitingen voor 5.1 surround uit en een lijningang, alsmede een losse Toslink voor een digitale aansluiting. Als we de prestaties vergelijken met de andere geluidskaarten in deze test, kunnen we concluderen dat de Xonar DG het voor deze prijs erg goed doet. Voor 35 euro krijg je een zeer hoge signaal/ruisverhouding van 102 dB en een stereo crosstalk van 98 dB. Qua gameprestaties doet deze kaart ook niet onder voor de rest, geen van de kaarten levert immers significant hogere frame rates op. Voor deze prijs krijg je ook een versterker voor je koptelefoon tot 64 Ohm. Dat ligt wat lager dan bij de duurdere kaarten, die tot 600 Ohm ondersteuning bieden, maar voor de meeste hoofdtelefoons zal het volstaan. Ook biedt de Xonar DG ondersteuning voor Dolby Headphone.

Asus Xonar DG 

Asus Xonar DS

De Xonar DS is ook een budgetmodel, met een prijs van 43 euro. Deze kaart biedt wel 7.1 geluid en een S/Pdif optische uitgang, door middel van een adapter op de achter surround uitgang. Onze test wijst uit dat de DS aardig goed presteert met 97,7 dB signaal/ruisverhouding en -93 dB stereocrosstalk. Helaas mist deze geluidskaart een speciale versterker voor je headset; de goedkopere Xonar DG is hier wel van voorzien. Een op-amp, aanwezig op iedere analoge geluidskaart, zorgt voor de versterking van het geluid. Het verschilt per op-amp, ofwel versterker IC, hoe warm het geluid en de overgang tussen frequenties klinkt. Asus heeft de op-amp op de Xonar DS geplaatst op een voetje, waardoor deze makkelijk verwisselbaar is zonder het gebruik van een soldeerbout. Wanneer je het geluid dus niet goed genoeg vindt klinken, heb je de mogelijkheid om hier makkelijker wat aan te doen.

Asus Xonar DS

Asus Xonar DX

De Xonar DX kost gemiddeld 65 euro en heeft in tegenstelling tot de DS geen verwisselbare op-amps, maar wel standaard componenten van hogere kwaliteit, waaronder solid state condensatoren. Hij scoort een stuk hoger qua geluidskwaliteit dan de DS met 113 dB signaal/ruisverhouding en 100 dB Stereo Crosstalk. Daarnaast biedt deze kaart een reeks Dolby technologieën: Dolby Pro-Logic IIx, Virtual Speaker, Headphone en Digital Live. Met DTS connect was het nog completer geweest, maar helaas heeft Asus bij deze kaart gekozen om dit in de driver weg te laten. De Xonar DX is uitgerust met de Asus AV100 DSP, wat neerkomt op een C-Media CMI8788 zonder DTS Connect in de driver. De AV200 is dezelfde C-Media chip maar dan met DTS Connect. De geluidskaart moet van extra stroom worden voorzien via een floppy stroomaansluiting, een stekker die tegenwoordig altijd wel beschikbaar is. Standaard scoort de geluidskaart qua gameprestaties niet hoger dan gemiddeld, maar wanneer GX 2.5 is ingeschakeld kun je bij vlagen drie tot vijf frames per seconde winst zien in het OpenAL spel Dirt 2.

Asus Xonar DX 

Asus Xonar HDAV1.3 Deluxe

De HDAV1.3 Deluxe van Asus is met een gemiddelde prijs van zo’n 205 euro de duurste kaart in deze test en de meest royale uitvoering van de Xonar lijn. De mogelijkheden die deze kaart biedt zijn dan ook zeer uitgebreid: analoog en digitaal surround geluid, alsmede HDMI audio. Een apart dochterkaartje bevat de 7.1 analoge tulpaansluitingen. Er worden adapters meegeleverd om van twee RCA uitgangen één stereo jack uitgang te maken. Via een HDMI-doorlus kan de kaart Dolby True HD en DTS-HD audiosporen bitstreamen, ook wanneer een videokaart is geïnstalleerd die hier niet mee overweg kan. Zonder deze doorlus wordt alle audio over HDMI verlaagd in kwaliteit naar 16-bits. Onze tests wijzen uit dat de analoge aansluitingen een hoge prestatie leveren met 114 dB signaal/ruisverhouding en een stereo crosstalk van 113 dB. Wanneer gebruik gemaakt wordt van de HDMI doorlus-optie, kan de geluidskaart meer dan geluid alleen doorgeven, hij claimt ook de mogelijkheid tot het verbeteren van de beeldkwaliteit. Asus claimt een hogere helderheid en meer levendige kleuren zonder dat de processor extra wordt belast. Hiervoor maakt het gebruik van een zogeheten Splendid HD chip. Deze optie heeft verder geen invloed op deze test.

Asus Xonar HDAV1.3 Deluxe

Asus Xonar HDAV1.3 Slim

Een geluidskaart zonder analoge uitgang komt niet veel voor. Toch zijn er toepassingen waarvoor deze gebruikt kunnen worden. Voor het verzenden van Dolby Digital True HD en DTS-HD surround geluid is een HDMI aansluiting een vereiste. Daarom heeft Asus ervoor gekozen om de gemiddeld 135 euro kostende Xonar HDAV 1.3 Slim te voorzien van een HDMI in- en uitgang. Zoals gezegd is analoge audio afwezig; in een S/Pdif aansluiting is wel voorzien. De videokaart wordt gekoppeld aan de HDMI ingang van de geluidskaart, waar het “protected audio path” geluid wordt toegevoegd aan het videosignaal. Als het beeld en geluid hierna de versterker bereikt, is er volledige Dolby Digital True HD en DTS-HD ondersteuning. Er bestaan videokaarten op de markt die deze standaarden ook ondersteunen, maar deze geluidskaart is een goede oplossing als je grafische kaart nog niet aan vervanging toe is. Qua game prestaties doet dit model niet onder voor de uitgebreidere HDAV 1.3 Deluxe.

Asus Xonar HDAV1.3 Slim

Asus Xonar Essence STX

De Asus Xonar Essence STX kost gemiddeld 170 euro in onze prijsvergelijker. Deze kaart is gericht op de high end gebruiker die met het beste geluid genoegen neemt. De prijs is er naar, maar de componenten zorgen ook voor uitgebreide mogelijkheden. De Essence STX is voorzien van een speciale  versterker van Texas Instruments, de TPA6120A2, die ervoor zorgt dat koptelefoons tot 600 Ohm aangesloten kunnen worden. Een hogere weerstand, waarmee meer voltage/ power mogelijk is, zorgt voor een bredere weergave van het geluidsspectrum. Hiernaast is deze kaart voorzien van een coaxiale S/Pdif uitgang, waarmee ook een optische Toslink verbinding gemaakt kan worden via een meegeleverde adapter. Met twee tulpaansluitingen kan een stereo signaal analoog uitgestuurd worden. Om het analoge audio circuit te beschermen tegen inferentie van buitenaf heeft Asus een EMI (Electro-Magnetic Interference) shield op de kaart geplaatst. Onze testresultaten wijzen uit dat deze kaart zeer goed presteert met een 112 dB signaal/ruisverhouding. Jammer aan deze kaart is wel dat analoog surround niet mogelijk is, bij gebrek aan analoge meerkanaals aansluitingen. De Xonar Essence STX ondersteunt DirectSound, OpenAL en kan tot 128 3D sounds tegelijk weergeven.

Asus Xonar Essence STX

Asus Xonar Xense

De onlangs geïntroduceerde Asus Xonar Xense biedt een combinatie van een Sennheiser PC350 headset en Asus Xonar geluidskaart. Deze combinatie levert een hoge geluidskwaliteit op, met een goede weergave van lage en hoge tonen. In de geluidskaart is net als bij de Home Theater HD van Auzentech en de Asus Xonar STX een speciale versterker voor een koptelefoon ingebouwd met een specificatie tot 600 Ohm, waardoor ook andere koptelefoons aangesloten kunnen worden. In de headset zit een microfoon verwerkt die samen met de koptelefoon aangesloten wordt met een 6,3 mm stereo jackplug. Naast deze aansluitingen is er ook coaxiale en/of Toslink S/Pdif uit mogelijk en de kaart is voorzien van een analoge 7.1 uitgang. De voeding van het PCI-Express x1 slot volstaat niet, de Xonar Xense moet ook aangesloten worden op een molex connector. De Xense lijkt veel op de Asus Xonar Essence STX, maar die kaart biedt maar één analoge (stereo)uitgang; de Xense is dus iets completer. Tijdens de geluidstest liet deze kaart de beste resultaten zien. Het moet gezegd worden dat het resultaat afhankelijk is van de kwaliteit van de ingang, maar 114 dB signaal/ruisverhouding en 106 dB stereocrosstalk is een erg hoge score. Voor deze combinatie van geluidskaart en headset betaal je dan ook gemiddeld net geen 230 euro.

Asus Xonar Xense 

Auzentech X-Fi Prelude 7.1

De X-Fi Prelude 7.1 hebben wij reeds eerder getest in 2007 en is een goed voorbeeld van hardware die ook na meerdere jaren nog steeds goed presteert in vergelijking met nieuwere modellen. De verkrijgbaarheid van deze kaart is wel flink afgenomen, hij wordt nog maar door één shop aangeboden in onze prijsvergelijker. De componenten verwerkt op deze kaart zijn niet alleen van hoge kwaliteit, maar hij is ook voorzien van een Creative X-Fi chip met uitgebreide ondersteuning voor 3D API’s met EAX 5.0. Alleen, zoals gezegd heb je daar relatief weinig aan in Windows Vista en 7, al helpt Alchemy om een selectie aan computer spellen nog speelbaar te houden. Bij introductie was deze kaart vooral interessant voor gamers die graag via één kabel hun speaker set wilden aansluiten. Deze kaart beloofde namelijk Dolby Digital Live en DTS Connect voor real time vertaling van 3D geluid naar surround geluid via S/Pdif, een belofte die enige maanden na introductie ook werd ingelost met een driver update. Creative zelf bood deze functionaliteit niet op de eigen X-Fi geluidskaarten; inmiddels is dat wel het geval. Tijdens de geluidstest weet deze kaart een redelijke prestatie neer te zetten, maar gezien de signaal/ruisverhouding van 98,7 dB en 86 dB crosstalk doen de Xonar kaarten van Asus het beter. De Prelude 7.1 is voorzien van S/Pdif in en uit, inclusief Toslink mogelijkheid middels een adapter, alsmede analoog 7.1 surround geluid. Ook zijn er twee ingangen voor opname beschikbaar: microfoon en line-in.

Auzentech Prelude 7.1

Auzentech Home Theater HD

Voorzien van een X-Fi chip en een HDMI-aansluiting lijkt deze prijzige (gemiddeld ruim 210 euro) kaart alle kwaliteiten te bezitten die je op dit moment zou kunnen wensen. De Home Theater HD van Auzentech kan DTS-HD en  Dolby TrueHD over HDMI uitsturen en Dolby Digital Live en DTS Connect via S/Pdif. Door de X-Fi chip worden alle mogelijke 3D API’s van games ondersteund en zelfs onder Windows Vista en 7 voor een schare aan games doormiddel van Creative Alchemy. Analoog kan tot 7.1 surround aangesloten worden, met behulp van de meegeleverde adapter; een line-in en microfoon ingang zijn hierin ook opgenomen. Net als de Asus Xonar Essence STX en Xonar Xense is deze kaart ook voorzien van een hoofdtelefoonversterker. Deze kan aangepast worden op de weerstand van de aangesloten hoofdtelefoon, je kan een waarde tussen 16 en 600 Ohm selecteren. De kaart is voorzien van een gebalanceerde microfooningang. Hiermee kan i.c.m. een gebalanceerde microfoon of stereo microfoon vrijwel zonder ruis worden opgenomen. Aangezien gebalanceerde aansluitingen vooral voordeel bieden bij lange kabellengtes, is het nu in de meeste omstandigheden zeer beperkt voor gewone consumenten. Overigens kan de aparte front module van de X-Fi Titanium Fatal1ty Champion geluidskaart op deze Auzentech worden aangesloten. Onze testresultaten geven, zeker voor een X-Fi, hoge waardes: 100 dB signaal/ruisverhouding en -90 dB stereo crosstalk.

Auzentech X-Fi HomeTheater HD

Creative Sound Blaster X-Fi Titanium Fatal1ty Champion

De X-Fi Titanium Fatal1ty Champion is ook geen nieuweling, maar we nemen hem toch nog mee in deze test om te zien hoe hij de tand des tijds heeft doorstaan. Deze kaart kost gemiddeld nog altijd 170 euro. De kaart is voorzien van een aparte module met een regelaar voor het volume, microfoon en de audio afspeelmodi CMSS-3D (ruimtelijk effect) en Crystalizer (geluidsverbetering). Daarnaast is het voorzien van een lijningang, koptelefoon en microfooningang. Wanneer deze module geplaatst wordt in een 3,5 inch ruimte, verlies je wel de line-in aansluiting aan de voorzijde. De geluidskaart is voorzien van S/Pdif over Toslink in- en uitgangen, heeft vier analoge uitgangen en één ingang. Hiermee is het mogelijk om 7.1 surround analoog uit te sturen; Dolby Digital Live en DTS Connect worden ondersteund. Net als de andere kaarten met een ‘echte’ X-Fi chip biedt ook deze uitgebreide 3D geluidondersteuning inclusief EAX 5.0. Onze geluidstest wijst uit dat de chip goed presteert, maar onderdoet voor de kaarten van Asus met een signaal/ruisverhouding van 96 dB en 93 dB stereo crosstalk. De ingang van front module veroorzaakte een lichte storing in het opnamesignaal; dat was niet het geval met de aansluiting op de geluidskaart zelf.        

Creative Sound Blaster X-Fi Titanium Fatal1ty Champion

Creative Sound Blaster X-Fi Titanium Fatal1ty Champion

Creative Sound Blaster Titanium HD

De Titanium HD is de nieuwste PCI-Express kaart van Creative. Deze zoveelste incarnatie van de X-Fi beschikt alleen over digitale uitgangen voor meerkanaals geluid. Analoog is via tulpaansluitingen een stereo in- en uitgang beschikbaar;  via twee jackstekkers zijn een microfoon en koptelefoon aan te sluiten. De hoofdtelefoonaansluiting heeft een weerstand van 33 Ohm. Wanneer gebruik gemaakt wordt van de analoge lijningang, vervalt wel de mogelijkheid om gebruik te maken van de S/Pdif in én uit, deze lopen namelijk over dezelfde connector. Dolby Digital Live en DTS Connect worden ondersteund. De Titanium HD is afgeschermd, maar het plastic materiaal zal weinig elektromagnetische interferentie tegenhouden. Creative schermt met een THX logo, maar dat slaat op een meegeleverd stukje software, het is geen certificering. Wat wel van invloed kan zijn op de geluidskwaliteit is de mogelijkheid betere op-amps te plaatsen, een optie die we ook bij andere high-end geluidskaarten zien. De prestaties zijn prima, maar voor de prijs van bijna 180 euro gemiddeld is de signaal/ruisverhouding van -103 dB aan de lage kant. In onze gamebenchmarks doet deze kaart zeker niet onder voor andere kaarten, maar laat hij ook geen prestatieverbetering zien.

Creative Sound Blaster X-Fi Titanium HD

Testresultaten

De volgende grafieken geven de testresultaten weer.

Testresultaten games

De geluidskaarten hebben we ook getest met behulp van de ingebouwde benchmark modus, hieronder zie je de restulaten.

Conclusie

De markt voor insteek geluidskaarten is onderhand bijzonder klein geworden. De enige merken die nog iets nieuws lijken te doen, zijn de drie die in dit artikel aan bod komen – waarbij het vooral om heel veel variaties op een thema gaat. Windows Vista heeft het fenomeen van hardware versnelling beëindigd en Windows 7 heeft hier niets aan veranderd. Een geluidskaart is om die reden alleen interessant voor wie substantieel hogere kwaliteit wenst dan wat on-board kaarten bieden. Modellen met HDMI doorlusfunctie en de mogelijkheid HD audio te bitstreamen zijn ingehaald door de realiteit: met de GTX 460 heeft nu ook nVidia zijn videokaarten hiervoor geschikt gemaakt – AMD kon het al langer.

Is een aparte geluidskaart dan compleet zinloos? Nee, de muziekliefhebber heeft baat bij een goede kaart; ook wie games speelt maar geen kabelbundel naar een aparte versterker wilt trekken, heeft iets aan on-the-fly Dolby of DTS codering. De hiervoor benodigde licenties zitten zelden bij on-board geluidschips.

De Asus Xonar DG is een prima keuze voor wie een ‘betere dan on-board’ geluidskaart wil en met 35 euro nog redelijk betaalbaar: goed voor een Bronze Award. De Xonar Xense combinatie is ideaal voor de muziek- en filmliefhebber en gezien het geleverde is de prijs te verantwoorden. De beste keuze voor gamers, ook vanwege compatibiliteit met oudere games en de DD Live / DTS Connect mogelijkheden, is de Creative Titanium HD. Beide goed voor een Silver Award.

Klik hier voor een volledige vergelijkingstabel van alle geteste producten.

Asus Xonar Xense
Creative Titanium HD

Asus Xonar DG


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Bronze Award Asus Xonar DG

Asus Xonar DG

  • PCI
  • 5.1

36,94 €

6 winkels
Asus Xonar DS

Asus Xonar DS

  • PCI
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Asus Xonar DX

Asus Xonar DX

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Asus Xonar Essence STX

Asus Xonar Essence STX

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Asus Xonar HDAV1.3 Deluxe

Asus Xonar HDAV1.3 Deluxe

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Asus Xonar HDAV1.3 Slim

Asus Xonar HDAV1.3 Slim

  • PCI
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Silver Award Asus Xonar Xense

Asus Xonar Xense

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Gold Award Auzentech Prelude 7.1

Auzentech Prelude 7.1

  • PCI
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Auzentech X-Fi HomeTheater HD

Auzentech X-Fi HomeTheater HD

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Creative Sound Blaster X-Fi Titanium Fatal1ty Champion

Creative Sound Blaster X-Fi Titanium Fatal1ty Champion

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Silver Award Creative Sound Blaster X-Fi Titanium HD

Creative Sound Blaster X-Fi Titanium HD

  • PCI-Express
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
0
*