Windows Home Server 2011

34 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Uitgebreide familie
  3. 3. 64-bit
  4. 4. Drive Extender
  5. 5. Andere veranderingen
  6. 6. Conclusie
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

In april van dit jaar was het eindelijk zover: Microsoft introduceerde de opvolger van Windows Home Server, eenvoudigweg 2011 geheten. Loont een upgrade naar de nieuwe versie van de NAS-concurrent van Microsoft eigenlijk wel?

Voor we ons bezig gaan houden met deze vraag, eerst even de kennis opfrissen van Windows Home Server. Het is een variant op Windows Server, die aangepast is voor thuisgebruik. Was Windows Home Server gebaseerd op Windows Server 2003, de nieuwe editie heeft 2008 R2 als fundament. Een hoofdfunctie van het besturingssysteem is het bieden van een omgeving waarin je eenvoudig bestanden kan delen binnen het thuisnetwerk en ook via het internet toegang hebt tot die bestanden. Daarnaast biedt het een uitstekende back-up-mogelijkheid voor Windows-systemen, waarmee je zorgeloos back-ups kan, waarmee na een schijfcrash of upgrade eenvoudig de data weer teruggezet kan worden. De Windows-basis maakt het mogelijk om gebruik te maken van heel wat bestaande Windows-toepassingen. Daardoor kan je het systeem zo plooien zoals je zelf wilt: een belangrijk voordeel ten opzichte van zelfs de meest krachtige en gebruiksvriendelijke NAS op Linux-basis. Bovendien zijn er vele speciaal voor het besturingssysteem ontwikkelde  ‘add-ins’ verkrijgbaar, waarmee je de functionaliteit nog verder kan uitbreiden. Kortom, een zeer interessante omgeving voor wie graag een thuisserver wenst.

Het origineel

Misschien wel de meest interessante faciliteit van de oorspronkelijke Windows Home Server is de ingebouwde Drive Extender. Zoals de naam al doet vermoeden, laat deze techniek je disks combineren tot één groot opslagvolume. Je begint met één schijf en voegt naar behoefte extra schijven toe. Dat is mogelijk zonder ingewikkelde RAID-conversies en ook het overzetten van folders van de ene naar de andere schijf omdat de disk te klein geworden is, is niet meer nodig. Bijzonder handig voor wie veel data heeft, of een almaar groeiende muziek-, foto- of film- (of wellicht allemaal) bibliotheek heeft. Wil je die data extra veilig opslaan, dan kan je ervoor kiezen om folders te dupliceren. De folder wordt dan twee keer opgeslagen, op verschillende schijven. Mocht er iets mis gaan met één van die schijven, dan kun je altijd nog terugvallen op de andere schijf. Uiteraard vereist dit wel minimaal twee schijven in een Home Server. Een nadeel van Drive Extender is dat het de lees- en schrijfsnelheid (zeer) negatief beïnvloedt: in de praktijk is zo’n 25 MB/s de limiet, waar je met NTFS op een moderne schijf moeiteloos 80 MB/s of meer kan behalen.

Desondanks heeft Windows Home Server een flinke schare liefhebbers verzameld, die allemaal reikhalzend uitkeken naar de komst van de nieuwe versie van het Microsoft-alternatief voor een NAS. Over de voor en nadelen van een Home Server versus een NAS kunnen we een uitgebreide verhandeling schrijven, maar de korte versie is: hoewel NAS-apparaten ook met een zeer laag prijskaartje verkrijgbaar zijn, zijn echt krachtige NAS-apparaten zoals die van bijvoorbeeld Synology en QNAP verre van goedkoop. Zeker niet als je een systeem zoekt waarin veel schijven geplaatst kunnen worden, zijn deze simpelweg kostbaar. Een Windows Home Server daarentegen is voor relatief weinig geld te verkrijgen, zeker wanneer je hem zelf samenstelt. Een moederbord met veel SATA-aansluitingen en eventueel een losse controller is niet duur en dat geldt natuurlijk ook voor een behuizing met een behoorlijk aantal inbouwposities. Een Home Server kan je zo eenvoudig, zuinig of juist krachtig maken als je zelf wilt.

Uitgebreide familie

Dat was het verhaal van de oorspronkelijke versie van Windows Home Server, maar inmiddels werd het langzamerhand tijd voor een nieuwe variant. De basis van Windows Home Server, dat alleen in 32-bits uitvoering te koop was, is zoals gezegd Windows Server 2003, sterk verwant aan Windows XP. Dat maakt het minder geschikt voor de allernieuwste hardware, zoals 3 TB harde schijven. Een nieuwe basis was dus inmiddels wenselijk; we schreven het al: Windows Home Server Vail heeft Windows Server 2008 R2 64-bit als fundament, de servervariant van Windows 7.

Niet alleen dat is veranderd, maar ook de positionering van Windows Home Server is veranderd. Oorspronkelijk nam het een wat vreemde positie in het productportfolio van Microsoft in, deels gericht op consumenten, deels op de kleinzakelijke markt. Met de introductie van WHS2011 maakt het deel uit van een complete familie, dezelfde als waar Small Business Server toe behoort. Windows Home Server is nu geheel gericht op gebruik thuis. Daarboven is een nieuw product geplaatst, gemaakt voor kleinere bedrijven: Small Business Server Essential. Dat heeft de mogelijkheid aan boord om een Active Directory te draaien, waarmee zakelijke gebruikers met een professioneel Microsoft-besturingssysteem aan boord in één keer kunnen inloggen op verschillende netwerkbronnen.
Daarnaast kun je deze variant koppelen aan andere Windows-Servers en aan de ‘Cloud’ diensten van Microsoft, zoals Office 365 met Exchange en Sharepoint-online. De zwaarste variant van de familie is Small Business Server, dat geleverd wordt inclusief de uitgebreide mail- en agendaserver Microsoft Exchange. Van Small Business Server is er ook nog een top-uitvoering, die luistert naar de naam Small Business Server Premium. Die wordt geleverd inclusief de mogelijkheid een losse Windows Server te plaatsen met daarop Microsoft SQL Server.

64-bit

De veranderingen hebben ervoor gezorgd dat Windows Home Server iets hogere systeemeisen heeft gekregen. 1 GB werkgeheugen, een 1,4 GHz 64-bit processor én minimaal een 160 GB harde schijf zijn noodzakelijk. Niet heel veeleisend dus, al zijn er wel oudere Home Servers die vanwege het gebruik van een oud model Intel Atom ongeschikt zijn voor deze nieuwe versie. Als je niet de allerhoogste eisen hebt, is dit ook een configuratie – op de harde schijf na – die best reëel is. Vanwege de vele mogelijkheden van het systeem zouden we toch wel een wat krachtiger configuratie adviseren, met bijvoorbeeld 2 GB of meer werkgeheugen. Omdat een Home Server dag en nacht actief kan zijn, adviseren we wel om voor zuinige componenten te kiezen.

Veel meer dan dat is niet nodig. Een Mini-ITX moederbordje, met een aantal SATA-aansluitingen en een kastje maken het verhaal compleet. Een belangrijk nadeel van de nieuwe basis is dat, hoewel veel functionaliteit vergelijkbaar is met de oude versie, Windows Home Server 2011 eigenlijk compleet nieuw is. Dat heeft als gevolg dat speciaal voor Windows Home Server ontworpen add-ins – software die geheel integreert en makkelijk is te installeren in een Windows Home Server – niet meer werken in de nieuwe versie en compleet opnieuw ontwikkeld moeten worden. Feitelijk is een overstap naar de nieuwe versie een compleet nieuw begin voor wie nu al Windows Home Server gebruikt.

Drive Extender

We haalden het aan het begin al aan, een van de punten waar Windows Home Server een flinke schare fans mee heeft weten te verzamelen is niet vanwege de Windows-basis, de goede Windows-back-ups en ook niet vanwege het gemak en het aanbod van de vele add-in’s, maar vanwege de Drive Extender. Dankzij deze techniek kan je beginnen met één harde schijf en na verloop van tijd de opslag uitbreiden wanneer nodig. Die uitbreiding gaat geheel naadloos: geen gedoe met partities, schijfletters of opnieuw opbouwen van een RAID-configuratie. Het werkt bij voorkeur via SATA, maar ook met USB-schrijven uitbreiden is geen probleem. In dat laatste geval vallen de prestaties natuurlijk (nog meer) tegen.

Die toch lage prestaties, die we al aanhaalden, zijn precies wat er voor gezorgd heeft dat Drive Extender niet in Windows Home Server 2011 aanwezig is. Het is nu een lid van dezelfde familie als Small Business Server en voor gebruik in combinatie met een veeleisende toepassing als Microsoft Exchange voldoet de snelheid van de techniek niet. Jammer, zeker omdat dit puur van toepassing is op zakelijke gebruik, wat niet de doelgroep is van Windows Home Server.

Om die reden is het eigenlijk vreemd dat Microsoft de techniek heeft weggelaten in Windows Home Server, mede omdat het bedrijf wel de investering heeft gedaan om een compleet nieuwe versie van de techniek te ontwerpen. Waar de Drive Extender van de oorspronkelijke versie van Home Server niet meer was dan wat gegoochel bovenop het NTFS-bestandssysteem, was de nieuwe versie sterk in NTFS verweven.

Om nu opslag te realiseren in één volume, of voorzien van extra beveiliging door redundantie, heb je nu net als bij ieder ander besturingssysteem RAID nodig. Kom je ruimte tekort, dan moet je je data verplaatsen. Daarvoor heeft Microsoft wel een ‘move’-mogelijkheid toegevoegd, maar daar blijft het wel bij. Dat maakt een Windows Home Server 2011 wat minder zorgeloos dan de voorgaande variant. Simpelweg schijven toevoegen totdat je (fysiek) niet verder kan is niet meer mogelijk. Het verwijderen van Drive Extender zorgt er ook voor dat bestaande bezitters van een Home Server goed moeten nadenken over het vervolg van hun systeem. Hoe je het ook bekijkt, is dat een lastige keuze.

Hoewel Microsoft – vooralsnog – Drive Extender heeft verwijderd lijken fans niet lang te hoeven wachten op een alternatief. Drie fabrikanten: DataCore, Drive Bender en StableBit zijn bezig met het ontwikkelen van alternatieve systemen.

StableBit DrivePool belooft een alternatief te zijn voor Drive Extender

Andere veranderingen

Behalve een nieuwe basis en het verwijderen van Drive Extender biedt de nieuwe versie van Windows Home Server ook op andere vlakken heel wat veranderingen. De Windows Home Server Console is ingeruild voor het Windows Home Server 2011 Dashboard. Een duidelijk menu dat zowel direct op de Home Server bereikbaar is, maar ook toegankelijk is op de aangesloten pc’s via de Windows Home Server Connector. Via dit controlepaneel heb je toegang tot alle functies en eventueel ook de add-ins.

Naast de Console krijgen alle aangesloten computers ook de beschikking over een launchpad. Op de voorgaande pagina's kun je de screenshots daarvan zien. Daarmee heb je snel toegang tot de meest gebruikte functies van de Home Server en zie je in één oogopslag de status en een indicatie van eventuele fouten. Programmeurs van add-ins kunnen ook functionaliteit integreren in de launchpad, zodat je op die manier extra snel toegang hebt tot de mogelijkheden van die programma’s.

Toegang op afstand

Windows Home Server biedt ook in de nieuwe versie een ingebouwde website waarmee je via het internet of thuis toegang kunt krijgen tot een aantal functies van het systeem. Zo kan je op afstand via een extern-bureaubladsessie toegang krijgen tot het bureaublad van de Home Server en eventuele andere Windows-computers waarop het bureaublad gedeeld kan worden, zoals Windows 7 Professional en Ultimate. De meer op consumenten gerichte uitvoeringen Windows 7 Home Premium en Starter kennen deze functie helaas niet.

Tevens heb je op deze manier toegang tot de mappen die op de Home Server zijn gedeeld en de mediabibliotheek. Dat onderdeel is wellicht een van de meest opvallende veranderingen van het systeem. Via deze functie kan je namelijk foto’s, muziek én video’s via het web bekijken. Daarvoor maakt Home Server gebruik van een prachtige, op Silverlight gebaseerde omgeving. Hiermee krijg je echt het gevoel krijgt dat je een online jukebox of fotoalbum tot je beschikking hebt. Ook video’s kunnen op deze manier worden afgespeeld, waarbij de kwaliteit wel sterk afhankelijk is van de kracht van de processor van de server. Via het Dashboard is de kwaliteit van de video te regelen.

Zelfs video kan via de website van Windows Home Server worden getoond.

Mobiele toegang tot de Windows Home Server website is mogelijk, voor Windows Phone 7 komt er (natuurlijk) een speciale app beschikbaar. Gebruikers van bijvoorbeeld een Android-telefoon of iPhone kunnen een beperkte mobiele variant van de website gebruiken.

Conclusie

Windows Home Server 2011 bevat veel vernieuwingen ten opzichte van het origineel. De overstap van 32 naar 64-bit, het ontbreken van Drive Extender en het feit dat alle bestaande add-ins niet werken, maken dat bestaande bezitters van een Home Server goed moeten nadenken of een overstap loont. Heb je nog geen Home Server, dan is de afweging wellicht anders, maar zelfs bij het bouwen van een nieuwe Home Server zouden we de oude versie voorlopig nog overwegen, totdat de beschikbaarheid van add-ins voor het nieuwe systeem is toegenomen.




Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Microsoft Windows Home Server 2011 EN

Microsoft Windows Home Server 2011 EN

  • Windows Home Server
  • OEM
  • Engels
  • 64-bit
Niet verkrijgbaar
Microsoft Windows Home Server 2011 NL

Microsoft Windows Home Server 2011 NL

  • Windows Home Server
  • OEM
  • Nederlands
  • 64-bit
Niet verkrijgbaar
0
*