Intel Core i7 3960X / 3930K Sandy Bridge-E review

62 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Sandy Bridge-E
  3. 3. Socket 2011
  4. 4. Core 3960X en 3930K nu, 3820 later
  5. 5. Moederborden: X79 chipset
  6. 6. Overklokken
  7. 7. Waarom geen 8 cores?
  8. 8. Test
  9. 9. Benchmarks: 3DMark Vantage CPU
  10. 10. Benchmarks: Tom Clancy's H.A.W.X. 2
  11. 11. Benchmarks: Dirt 3
  12. 12. Benchmarks: Crysis 2
  13. 13. Benchmarks: Adobe Photoshop CS4
  14. 14. Benchmarks: Panorama Factory v5
  15. 15. Benchmarks: 720p MPEG naar x264 video-encoding
  16. 16. Benchmarks: Cyberlink MediaShow Espresso 6.0
  17. 17. Benchmarks: Cyberlink PowerDirector 8 - 1 min. HD-video incl. effecten
  18. 18. Benchmarks: 60 min. audio naar FLAC (fpFLAC)
  19. 19. Benchmarks: Cinebench 11.5
  20. 20. Benchmarks: PovRay 3.7b37 – Chess 2 1024x768
  21. 21. Benchmarks: WinRAR 3.93 - 317 MB data
  22. 22. Benchmarks: 7Zip - 317 MB data
  23. 23. Benchmarks: TrueCrypt AES encryptie
  24. 24. Benchmarks: Microsoft Excel 2010 - MonteCarlo benchmark
  25. 25. Stroomverbruik: Idle / Cinebench 11.5
  26. 26. Overklokresultaten
  27. 27. Sandy Bridge-E en 4 GPU's
  28. 28. Conclusie
  29. 29. Besproken producten
  30. 30. Reacties

Inleiding

Sinds Intel begin dit jaar de Socket 1155 Sandy Bridge-processors introduceerde, bleef er weinig reden meer over om de veel duurdere Socket 1366-processors te kopen. De vele verbeteringen in de processorarchitectuur zorgden ervoor dat een Intel Core i7 2600K met vier cores in de meeste gevallen vrijwel net zo snel was als een Core i7 990X met zes cores. Uiteraard biedt het Socket 1366-platform voordelen als triple-channel geheugen en SLI/Crossfire met 32 PCI-Express lanes, maar die konden eigenlijk niet meer opwegen tegen het prijsverschil: een Core i7 2600K koop je voor zo'n 287 euro, een Core i7 990X kost gemiddeld 940 euro.

Natuurlijk, voor de allersnelste hardware ter wereld moet je uiteraard relatief veel betalen, maar meer dan een factor 3 zonder een significant prestatieverschil is wel erg gortig. Ergo: al sinds januari zien hardwareliefhebbers, maar ook Intel zélf uit naar de opvolger van het high-end Socket 1366-processorplatform. Dát heeft de processorgigant vandaag geïntroduceerd: een nieuwe reeks processors, gebaseerd op de Sandy Bridge architectuur, met zes cores, quad-channel geheugen, een nieuwe processorvoet (Socket 2011) en prestaties waar je als liefhebber van gaat watertanden. Sandy Bridge-E, of met de officiële marketingnaam: 2de generatie Core i7 Extreme Edition, is er!

Asus Rampage IV Extreme/BF3

Twee processors introduceert Intel vandaag, de Core i7 3960X en de Core i7 3930K. Beide processors hebben we uitgebreid onderhanden genomen, waarbij we de Belgische onlineshop Tones.be van harte willen bedanken voor het beschikbaar stellen van het tweede exemplaar. Omdat het een nieuwe platform is, blijft het niet bij de introductie van alleen twee processors: alle bekende moederbordfabrikanten komen met één of meerdere Socket 2011-moederbord. Later vandaag zullen we daar een uitgebreide vergelijkingstest van publiceren. Ook fabrikanten van geheugenmodules en CPU-koelers mogen aan de bak: de komende tijd zullen er heel wat quad-channel geheugenkits en voor Socket 2011 geschikte CPU-koelers op de markt komen. "Er gebeurt eindelijk weer eens iets in de hardwaremarkt!", zullen velen dan ook denken.

Verderop in dit artikel nemen we de prestaties van de nieuwe processors uitgebreid onder de loep. Maar eerst, zoals je van ons gewend bent, gaan we in op de techniek.

Later vandaag, rond 13:00, publiceren we een uitgebreide vergelijkingstest van negen Intel X79-moederborden. Kom vanmiddag dus zeker nog even terug naar Hardware.Info!

Sandy Bridge-E

De nieuwe, vandaag geïntroduceerde, processors luisteren naar codenaam Sandy Bridge-E, waarbij de E afhankelijk van welke Intel-medewerker je het vraagt staat voor Enthusiast of Extreme. De nieuwe processors zijn familie van de Socket 1155 Sandy Bridge-processors die begin dit jaar zijn geïntroduceerd, maar dan in "extreme" vorm. De familiebanden zijn er nog duidelijker met de binnenkort verschijnende Intel Xeon serverprocessors uit de Sandy Bridge generatie: in feite zijn Sandy Bridge-E voor de desktop en deze toekomstige Xeon-processors fysiek dezelfde chips.

Voor wie het in januari gemist heeft, raden we aan om onze uitgebreide review van de Socket 1155 Sandy Bridge processors nog eens door te bladeren. Alle verbeteringen die Intel in de Sandy Bridge architectuur heeft aangebracht, vinden we terug in Sandy Bridge-E: de ringbus die chip-onderdelen verbindt, de ondersteuning voor 256-bit AVX-instructies, de MicroOp-caching technologie, de verbeterde load/store-units, de versnelde floating point units en de verbeterde turbo-modus. Om een toch al lang verhaal iets korter te maken: alles wat de Socket 1155 Sandy Bridge-processors zoveel sneller maakte dan hun Socket 1156-voorlopers, vinden we ook terug in de architectuur van Sandy Bridge-E.

In de betreffende review schreven we al dat Sandy Bridge met afstand de meest modulaire processorarchitectuur is die Intel ooit heeft gemaakt. Het is hierdoor bijna kinderlijk eenvoudig om bouwstenen als cores, cache en geheugencontrollers uit te breiden of te vervangen en op die manier andere chipconfiguraties te ontwikkelen. De ringbus zorgt ervoor dat alles netjes met elkaar blijft communiceren. Dat is ook exact hoe Sandy Bridge-E geconstrueerd is: het is een nieuwe processor, maar wel samengesteld uit bestaande en nieuwe onderdelen uit de Sandy Bridge generatie. Onderstaande afbeelding toont het resultaat:

Intel Core i7 3960X

De nieuwe chip wordt geproduceerd middels 32 nm transistors, waarvan er zo'n 2,27 miljard gebruikt zijn. De chip meet 20,8 bij 20,9 millimeter, waardoor we uitkomen op een chipoppervlak van 434,72 mm². Ter vergelijking: de quad-core Socket 1155 Sandy Bridge-processors bevatten 995 miljoen transistors en meten 214 mm². Sandy Bridge-E is dus ruim 2x zo complex.

Op bovenstaande foto van de chip is duidelijk te zien dat de Sandy Bridge-E chip 8 cores bevat, hoewel Intel er zes als zodanig heeft aangemerkt. De processors die het bedrijf vandaag heeft geïntroduceerd zijn dan ook 6-core modellen. Die cores zijn in feite identiek aan de cores in de bestaande Sandy Bridge-modellen, het zijn er simpelweg meer. Tussen de cores zit in totaal 20 MB L3-cache, waarbij we opnieuw moeten aangeven dat in de processors die Intel vandaag introduceert maximaal 15 MB is ingeschakeld. De geheugencontroller onderin werkt met vier kanalen en werkt officieel op snelheden tot 800 MHz: quad-channel DDR3-1600 dus. In de praktijk zijn veel hogere geheugenklokfrequenties mogelijk.

Het queue, uncore & I/O-blok bovenin ten slotte bevat onder meer een on-chip PCI-Express controller. Sandy Bridge-E biedt 40 PCI-Express lanes, meer dan voldoende dus om in een SLI of Crossfire-opstelling met twee kaarten voor beide de volledige 16 lanes beschikbaar te stellen. Quad-crossfire en quad-SLI zijn ook mogelijk, met acht lanes per kaart. De controller is geschikt voor PCI-Express 3.0, al wil/kan Intel dat nog niet openlijk toegeven, aangezien die standaard nog niet gefinaliseerd is. Intels officiële uitspraak hierover luidt als volgt: "Intel believes that some PCIe devices may be able to achieve the 8GT/s PCIe transfer rate on the X79 Express Chipset based platform."  De kans bestaat uiteraard dat de uiteindelijke PCI-Express 3.0 standaard net even afwijkt van de controller in de nieuwe CPU's, maar die kans is gezien het feit dat Intel bij de PCI-Express-organisatie de grootste vinger in de pap heeft, onwaarschijnlijk klein.

Het enige wat mist ten opzichte van de Socket 1155 Sandy Bridge-processors is een geïntegreerde GPU en de daarbij behorende technologieën als Intel Quick Sync. Sandy Bridge-E is dan ook gericht op high-end PC's, waarin altijd een losse videokaart gebruikt zal worden.

Socket 2011

De nieuwe functionaliteit, zoals quad-channel DDR3 en 40 PCI-Express (3.0) lanes, zorgt ervoor dat Intel uiteraard een nieuwe processorvoet heeft moeten ontwerpen voor Sandy Bridge-E. De processors passen in een nieuwe socket die 2011 pinnetjes bevat. Zowel de nieuwe processors als de socket waar ze in geplaatst worden zijn gigantisch, wat goed te zien is in onderstaande foto, waar je een Socket 1155, Socket 1366 en Socket 2011 processor naast elkaar ziet.


Van links naar rechts: Socket 1155, Socket 1366, Socket 2011

Op onderstaande foto zie je een Socket 2011 processor van de onderzijde. Tel maar na, het zijn echt 2011 contactpunten. Net als bij alle recente Intel processors heeft de CPU geen pinnetjes, want deze zitten in de socket.

Intel Core i7 3960X

De Socket 2011 processorvoet is uiteraard nog groter dan de processor zelf en zorgt voor genoeg hoofdbrekens bij ontwerpers van moederborden. Om de processor er stevig in vast te zetten moest deze aan twee kanten vastklemd worden, zoals duidelijk te zien op de animatie hieronder.

Hoewel er in het geruchtencircuit lang gesproken werd over compatibiliteit van Socket 1366 CPU-koelers met Socket 2011 moederborden, blijken de koelers uiteindelijk niet compatible. Socket 2011-koelers worden vastgeschroefd in de socket en maken zodoende geen gebruik meer van een bracket. CPU-koelerfabrikanten zijn en masse bezig om nieuwe bevestigingen voor bestaande koelers te ontwikkelen.

De nieuwe socket moet via twee hendeltjes geopend worden, zoals te zien op onderstaande animatie:

Core 3960X en 3930K nu, 3820 later

Intel heeft drie processors aangekondigd voor het Socket 2011 platform, waarvan er twee per direct beschikbaar zijn en één op een later moment komt.

Core i7 3690X

Het topmodel is de Core i7 3960X, een processor met 6 cores en 15 MB L3-cache. De standaard klokfrequentie bedraagt 3,3 GHz, maar via de ingebouwde turbo-modus wordt dat maximaal verhoogd tot 3,9 GHz, wanneer slechts één of twee cores in gebruik zijn. Met drie of vier actieve cores bedraagt de maximale turbo 3,7 GHz, met vijf of zes actieve cores gaat de turbo tot 3,6 GHz. De multipliers van de processor zijn volledig unlocked: als overklokker kun je je dus helemaal uitleven! De processor heeft een TDP van 130 watt. De inkoopprijs voor distributeurs bedraagt 999 dollar, gelijk aan de Core i7 990X. De uiteindelijke prijs in de winkel zal dus ook identiek worden, vermoedelijk rond de 950 euro.

Core i7 3930K

Een betaalbaarder model is de Core i7 3930K, een processor met eveneens 6 cores, maar 'slechts' 12 MB L3-cache. De standaard klokfrequentie van deze processor bedraagt 3,2 GHz en hier gaat de turbo-modus tot 3,8 GHz, bij één of twee actieve cores. Met drie of vier actieve cores bedraagt de maximale turbo 3,6 GHz, met vijf of zes actieve cores gaat de turbo tot 3,5 GHz. Ook deze processor heeft volledig unlocked multipliers en een TDP van 130 watt. De inkoopprijs voor distributeurs bedraagt 583 dollar, iets meer dan die van de Core i7 960 bij introductie.  Wij verwachten zodoende een verkoopprijs van rond de 550 euro.

Core i7 3820

Vermoedelijk pas in januari 2012 komt Intel met een Core i7 3820, een variant met 4 cores en 10 MB L3-cache. De klokfrequenties zijn wel hoger: standaard 3,6 GHz en tot 3,9 GHz in turbo-modus als één of twee cores actief zijn. Met drie of vier actieve cores bedraagt de maximale turbo-klokfrequentie 3,8 GHz. De 3820 is niet volledig unlocked, maar biedt volgens Intel "limited overclocking", wat vermoedelijk net als bij de huidige Socket 1155 'niet-K' Sandy Bridge-processors betekent dat je maximaal een beperkt aantal bClk-stappen omhoog kan. De TDP bedraagt opnieuw 130 watt en een prijs is nog niet bekend.

Alle exemplaren bieden ondersteuning voor HyperThreading, zodat een 6-core CPU zich ten opzichte van het besturingssysteem voordoet als 12-core processor. Zaken als AVX-ondersteuning vinden we ook in alle gevallen terug. In onderstaande vergelijkingstabel zijn de specificaties van de 3960X, 3930K en 3820 eenvoudig te vergelijken.

Algemeen
 
MerkIntelIntelIntel
ProductnaamCore i7 3820Core i7 3930K BoxedCore i7 3960X
ProductcodeBX80619I73820BX80619I73930KBX80619I73960X
DetailsProductinfoProductinfoProductinfo
Processor
ProcessorserieCore i7Core i7Core i7
CPU-coreSandy Bridge-ESandy Bridge-ESandy Bridge-E
CPU-revisieC1
CPU-socketSocket 2011Socket 2011Socket 2011
Klokfrequentie3.6 GHz3.2 GHz3.3 GHz
Max. turbo klokfrequentie3.8 GHz3.8 GHz3.9 GHz
Aantal cores4 cores6 cores6 cores
Aantal threads81212
HyperThreading / SMT
Multiplier363233
Multiplier unlocked
BustypeDirect Media InterfaceDirect Media InterfaceDirect Media Interface
Bussnelheid / bClk100 MHz100 MHz100 MHz
Geïntegreerde geheugencontrollerDDR3-1600 (Quad Channel)DDR3-1600 (Quad Channel)DDR3-1600 (Quad Channel)
Thermal design power130 W130 W130 W
Productie-procedé32 nm32 nm32 nm
Die-grootte434.7 mm²434.7 mm²434.7 mm²
Aantal transistors2270 mln2270 mln2270 mln
UitvoeringBoxedBoxedBoxed
Koeler meegeleverd
Geheugencontroller
Geïntegreerde geheugencontroller
GeheugentypeDDR3DDR3DDR3
Geheugensnelheid1600 MHz1600 MHz1600 MHz
Geheugenkanalen444
Video
Geïntegreerde GPU
Intel Quick Sync
Cache
L2-cache1024 kB1536 kB1536 kB
L3-cache10 MB12 MB15 MB
Instructieset
IA-64
MMX
SSE
SSE2
SSE3
SSE4A
SSE4.1
SSE4.2
x86-64
XD-bit
AVX
AVX2
AES-NI

Belangrijk om te weten is dat alle drie de modellen zonder boxed koeler worden verkocht. Een verstandige beslissing, want de doelgroep van deze high-end processors kiest natuurlijk het liefst zelf een CPU-koeler uit. Voor wie toch een Intel CPU-koeler wil, komt er voor zo'n 20 euro een relatief simpele luchtkoeler op de markt en voor wat meer een Intel-branded waterkoeler die is geproduceerd door Asetek. Deze RTS2011LC hebben wij ook voor onze tests gebruikt.

Intel Thermal Solution RTS2011LC
De Intel RTS2011LC waterkoeler wordt los verkocht.

Moederborden: X79 chipset

Een nieuw platform, een nieuwe chipset. Moederborden voor de Socket 2011 processors zullen gebruik gaan maken van de Intel X79 chipset. Omdat de PCI-Express controller voor de videokaarten al in de processor zit, was er geen reden meer voor een chipset bestaande uit north en south bridge. Net als ondermeer de P67 en Z68 is ook de X79 gewoon één chip.

De specificaties van de X79 chipset zijn teleurstellend. Oorspronkelijke geruchten - die we meermaals door verschillende bronnen off the record bevestigd hebben gekregen - spraken over een geïntegreerde USB 3.0-controller en maar liefst 14 Serial ATA-aansluitingen, waarvan een zestal geschikt voor Serial Attached SCSI (SAS). Vermoedelijk wegens problemen heeft Intel zowel de USB 3.0-functionaliteit als de extra SATA-poorten uit de chipset gehaald (of uitgeschakeld). Daardoor komen de uiteindelijke specificaties neer op 14x USB 2.0, 2x Serial ATA 600, 4x Serial ATA 300, High-Definition Audio en 8 PCI-Express 2.0 lanes voor on-board chips of x1 / x4-sloten op het moederbord.

Wil een moederbordfabrikant alsnog USB 3.0 of meer Serial ATA-aansluitingen implementeren, dan moeten daarvoor losse controllerchips gebruikt worden. Het Socket 2011-platform biedt in ieder geval meer dan voldoende PCI-Express lanes om een leger aan extra controllers te plaatsen. Hoewel we er dankzij dergelijke oplossingen in de praktijk geen last van zullen hebben, mag desalniettemin de basis feature set van de chipset als teleurstellend beschouwd worden. AMD heel al ruim een jaar chipsets met 6x Serial ATA 600 aan boord en biedt ook al maanden chipsets aan met USB 3.0 geïntegreerd. Zeker als je bedenkt dat Intel een grote rol heeft gespeeld bij de ontwikkeling van zowel USB 3.0 als Serial ATA 600, is het vreemd dat deze uiteindelijk niet in de X79 chipset terecht zijn gekomen.


Een blokdiagram van de mogelijkheden van de Intel X79 chipset.

Intel X79-moederborden komen van verschillende fabrikanten. We hebben aankondigingen gezien van onder meer ASUS, Gigabyte, MSI, ASRock, EVGA, ECS en Biostar. Uiteraard heeft Intel zélf ook een Socket 2011 moederbord met X79 chipset uitgebracht.

Overklokken

De Sandy Bridge-E processors komen uit dezelfde familie als de Socket 1155 Sandy Bridge-processors en hebben voor overklokkers zodoende hetzelfde euvel. Overklokken door middel van het verhogen van de base clock (bClk) is bijna niet mogelijk, aangezien dan enkele binnen de processor geïntegreerde zaken niet meer functioneren. Opnieuw zul je bClk maximaal een procent of 10 kunnen verhogen.

In het geval van de vandaag geïntroduceerde Socket 2011-processors is dat gelukkig niet zo'n probleem, aangezien de multiplier unlocked is. Net als met de al bekende Sandy Bridge processors kun je deze instellen tot maximaal 57x.

Nieuw bij Sandy Bridge-E is dat de bClk, die standaard 100 MHz bedraagt, een extra multiplier krijgt. Daarvoor is er een drietal instellingen: 1,0x, 1,25x en 1,65x. De uiteindelijke processorklokfrequentie wordt zodoende bepaald door de formule CPU-multiplier x bClk-multiplier x bClk-klokfrequentie. De extra mutiplier biedt nieuwe mogelijkheden om ondermeer de geheugensnelheid optimaal in te stellen.

Voor de geheugenmodules biedt Sandy Bridge-E meer multipliers dan de normale Sandy Bridge CPU's. Beschikbare instellingen zijn DDR3-800, -1066, -1333, -1600, -1866, -2133, -2400 en -2666. De geheugensnelheid is gekoppeld aan de bClk en de nieuwe bClk-multiplier. Door met de bClk, de bClk-multiplier én de geheugen-multiplier te variëren, kan je zo'n beetje elke denkbare geheugenklokfrequentie instellen.

Dat blijkt ook uit onderstaande tabel, waarin we je alle combinaties van bClk, bClk-multiplier en geheugen-multiplier tonen voor baseclocks variërend van 100 tot en met 107 MHz. Je wilt DDR3-1387? Met Sandy Bridge-E kan het!

bClk bClk mult. Mem. mult. Mem. freq. DDR3-snelheid
100 MHz 1,00 x 4,00 x 400 MHz DDR3-800
100 MHz 1,00 x 5,33 x 533 MHz DDR3-1067
100 MHz 1,00 x 6,67 x 667 MHz DDR3-1333
100 MHz 1,00 x 8,00 x 800 MHz DDR3-1600
100 MHz 1,00 x 9,33 x 933 MHz DDR3-1867
100 MHz 1,00 x 10,67 x 1067 MHz DDR3-2133
100 MHz 1,00 x 12,00 x 1200 MHz DDR3-2400
100 MHz 1,00 x 13,33 x 1333 MHz DDR3-2667
100 MHz 1,25 x 4,00 x 500 MHz DDR3-1000
100 MHz 1,25 x 5,33 x 667 MHz DDR3-1333
100 MHz 1,25 x 6,67 x 833 MHz DDR3-1667
100 MHz 1,25 x 8,00 x 1000 MHz DDR3-2000
100 MHz 1,25 x 9,33 x 1167 MHz DDR3-2333
100 MHz 1,25 x 10,67 x 1333 MHz DDR3-2667
100 MHz 1,25 x 12,00 x 1500 MHz DDR3-3000
100 MHz 1,25 x 13,33 x 1667 MHz DDR3-3333
100 MHz 1,67 x 4,00 x 666 MHz DDR3-1333
100 MHz 1,67 x 5,33 x 888 MHz DDR3-1777
100 MHz 1,67 x 6,67 x 1111 MHz DDR3-2221
100 MHz 1,67 x 8,00 x 1333 MHz DDR3-2666
100 MHz 1,67 x 9,33 x 1555 MHz DDR3-3110
100 MHz 1,67 x 10,67 x 1777 MHz DDR3-3554
100 MHz 1,67 x 12,00 x 1999 MHz DDR3-3998
100 MHz 1,67 x 13,33 x 2221 MHz DDR3-4443
101 MHz 1,00 x 4,00 x 404 MHz DDR3-808
101 MHz 1,00 x 5,33 x 539 MHz DDR3-1077
101 MHz 1,00 x 6,67 x 673 MHz DDR3-1347
101 MHz 1,00 x 8,00 x 808 MHz DDR3-1616
101 MHz 1,00 x 9,33 x 943 MHz DDR3-1885
101 MHz 1,00 x 10,67 x 1077 MHz DDR3-2155
101 MHz 1,00 x 12,00 x 1212 MHz DDR3-2424
101 MHz 1,00 x 13,33 x 1347 MHz DDR3-2693
101 MHz 1,25 x 4,00 x 505 MHz DDR3-1010
101 MHz 1,25 x 5,33 x 673 MHz DDR3-1347
101 MHz 1,25 x 6,67 x 842 MHz DDR3-1683
101 MHz 1,25 x 8,00 x 1010 MHz DDR3-2020
101 MHz 1,25 x 9,33 x 1178 MHz DDR3-2357
101 MHz 1,25 x 10,67 x 1347 MHz DDR3-2693
101 MHz 1,25 x 12,00 x 1515 MHz DDR3-3030
101 MHz 1,25 x 13,33 x 1683 MHz DDR3-3367
101 MHz 1,67 x 4,00 x 673 MHz DDR3-1346
101 MHz 1,67 x 5,33 x 897 MHz DDR3-1795
101 MHz 1,67 x 6,67 x 1122 MHz DDR3-2243
101 MHz 1,67 x 8,00 x 1346 MHz DDR3-2692
101 MHz 1,67 x 9,33 x 1570 MHz DDR3-3141
101 MHz 1,67 x 10,67 x 1795 MHz DDR3-3589
101 MHz 1,67 x 12,00 x 2019 MHz DDR3-4038
101 MHz 1,67 x 13,33 x 2244 MHz DDR3-4487
102 MHz 1,00 x 4,00 x 408 MHz DDR3-816
102 MHz 1,00 x 5,33 x 544 MHz DDR3-1088
102 MHz 1,00 x 6,67 x 680 MHz DDR3-1360
102 MHz 1,00 x 8,00 x 816 MHz DDR3-1632
102 MHz 1,00 x 9,33 x 952 MHz DDR3-1904
102 MHz 1,00 x 10,67 x 1088 MHz DDR3-2176
102 MHz 1,00 x 12,00 x 1224 MHz DDR3-2448
102 MHz 1,00 x 13,33 x 1360 MHz DDR3-2720
102 MHz 1,25 x 4,00 x 510 MHz DDR3-1020
102 MHz 1,25 x 5,33 x 680 MHz DDR3-1360
102 MHz 1,25 x 6,67 x 850 MHz DDR3-1700
102 MHz 1,25 x 8,00 x 1020 MHz DDR3-2040
102 MHz 1,25 x 9,33 x 1190 MHz DDR3-2380
102 MHz 1,25 x 10,67 x 1360 MHz DDR3-2720
102 MHz 1,25 x 12,00 x 1530 MHz DDR3-3060
102 MHz 1,25 x 13,33 x 1700 MHz DDR3-3400
102 MHz 1,67 x 4,00 x 680 MHz DDR3-1359
102 MHz 1,67 x 5,33 x 906 MHz DDR3-1812
102 MHz 1,67 x 6,67 x 1133 MHz DDR3-2266
102 MHz 1,67 x 8,00 x 1359 MHz DDR3-2719
102 MHz 1,67 x 9,33 x 1586 MHz DDR3-3172
102 MHz 1,67 x 10,67 x 1812 MHz DDR3-3625
102 MHz 1,67 x 12,00 x 2039 MHz DDR3-4078
102 MHz 1,67 x 13,33 x 2266 MHz DDR3-4532
103 MHz 1,00 x 4,00 x 412 MHz DDR3-824
103 MHz 1,00 x 5,33 x 549 MHz DDR3-1099
103 MHz 1,00 x 6,67 x 687 MHz DDR3-1373
103 MHz 1,00 x 8,00 x 824 MHz DDR3-1648
103 MHz 1,00 x 9,33 x 961 MHz DDR3-1923
103 MHz 1,00 x 10,67 x 1099 MHz DDR3-2197
103 MHz 1,00 x 12,00 x 1236 MHz DDR3-2472
103 MHz 1,00 x 13,33 x 1373 MHz DDR3-2747
103 MHz 1,25 x 4,00 x 515 MHz DDR3-1030
103 MHz 1,25 x 5,33 x 687 MHz DDR3-1373
103 MHz 1,25 x 6,67 x 858 MHz DDR3-1716
103 MHz 1,25 x 8,00 x 1030 MHz DDR3-2060
103 MHz 1,25 x 9,33 x 1202 MHz DDR3-2403
103 MHz 1,25 x 10,67 x 1373 MHz DDR3-2746
103 MHz 1,25 x 12,00 x 1545 MHz DDR3-3090
103 MHz 1,25 x 13,33 x 1717 MHz DDR3-3433
103 MHz 1,67 x 4,00 x 686 MHz DDR3-1373
103 MHz 1,67 x 5,33 x 915 MHz DDR3-1830
103 MHz 1,67 x 6,67 x 1144 MHz DDR3-2288
103 MHz 1,67 x 8,00 x 1373 MHz DDR3-2746
103 MHz 1,67 x 9,33 x 1602 MHz DDR3-3203
103 MHz 1,67 x 10,67 x 1830 MHz DDR3-3661
103 MHz 1,67 x 12,00 x 2059 MHz DDR3-4118
103 MHz 1,67 x 13,33 x 2288 MHz DDR3-4576
104 MHz 1,00 x 4,00 x 416 MHz DDR3-832
104 MHz 1,00 x 5,33 x 555 MHz DDR3-1109
104 MHz 1,00 x 6,67 x 693 MHz DDR3-1387
104 MHz 1,00 x 8,00 x 832 MHz DDR3-1664
104 MHz 1,00 x 9,33 x 971 MHz DDR3-1941
104 MHz 1,00 x 10,67 x 1109 MHz DDR3-2219
104 MHz 1,00 x 12,00 x 1248 MHz DDR3-2496
104 MHz 1,00 x 13,33 x 1387 MHz DDR3-2773
104 MHz 1,25 x 4,00 x 520 MHz DDR3-1040
104 MHz 1,25 x 5,33 x 693 MHz DDR3-1387
104 MHz 1,25 x 6,67 x 867 MHz DDR3-1733
104 MHz 1,25 x 8,00 x 1040 MHz DDR3-2080
104 MHz 1,25 x 9,33 x 1213 MHz DDR3-2427
104 MHz 1,25 x 10,67 x 1387 MHz DDR3-2773
104 MHz 1,25 x 12,00 x 1560 MHz DDR3-3120
104 MHz 1,25 x 13,33 x 1733 MHz DDR3-3467
104 MHz 1,67 x 4,00 x 693 MHz DDR3-1386
104 MHz 1,67 x 5,33 x 924 MHz DDR3-1848
104 MHz 1,67 x 6,67 x 1155 MHz DDR3-2310
104 MHz 1,67 x 8,00 x 1386 MHz DDR3-2772
104 MHz 1,67 x 9,33 x 1617 MHz DDR3-3234
104 MHz 1,67 x 10,67 x 1848 MHz DDR3-3696
104 MHz 1,67 x 12,00 x 2079 MHz DDR3-4158
104 MHz 1,67 x 13,33 x 2310 MHz DDR3-4620
105 MHz 1,00 x 4,00 x 420 MHz DDR3-840
105 MHz 1,00 x 5,33 x 560 MHz DDR3-1120
105 MHz 1,00 x 6,67 x 700 MHz DDR3-1400
105 MHz 1,00 x 8,00 x 840 MHz DDR3-1680
105 MHz 1,00 x 9,33 x 980 MHz DDR3-1960
105 MHz 1,00 x 10,67 x 1120 MHz DDR3-2240
105 MHz 1,00 x 12,00 x 1260 MHz DDR3-2520
105 MHz 1,00 x 13,33 x 1400 MHz DDR3-2800
105 MHz 1,25 x 4,00 x 525 MHz DDR3-1050
105 MHz 1,25 x 5,33 x 700 MHz DDR3-1400
105 MHz 1,25 x 6,67 x 875 MHz DDR3-1750
105 MHz 1,25 x 8,00 x 1050 MHz DDR3-2100
105 MHz 1,25 x 9,33 x 1225 MHz DDR3-2450
105 MHz 1,25 x 10,67 x 1400 MHz DDR3-2800
105 MHz 1,25 x 12,00 x 1575 MHz DDR3-3150
105 MHz 1,25 x 13,33 x 1750 MHz DDR3-3500
105 MHz 1,67 x 4,00 x 700 MHz DDR3-1399
105 MHz 1,67 x 5,33 x 933 MHz DDR3-1866
105 MHz 1,67 x 6,67 x 1166 MHz DDR3-2332
105 MHz 1,67 x 8,00 x 1399 MHz DDR3-2799
105 MHz 1,67 x 9,33 x 1633 MHz DDR3-3265
105 MHz 1,67 x 10,67 x 1866 MHz DDR3-3732
105 MHz 1,67 x 12,00 x 2099 MHz DDR3-4198
105 MHz 1,67 x 13,33 x 2332 MHz DDR3-4665
106 MHz 1,00 x 4,00 x 424 MHz DDR3-848
106 MHz 1,00 x 5,33 x 565 MHz DDR3-1131
106 MHz 1,00 x 6,67 x 707 MHz DDR3-1413
106 MHz 1,00 x 8,00 x 848 MHz DDR3-1696
106 MHz 1,00 x 9,33 x 989 MHz DDR3-1979
106 MHz 1,00 x 10,67 x 1131 MHz DDR3-2261
106 MHz 1,00 x 12,00 x 1272 MHz DDR3-2544
106 MHz 1,00 x 13,33 x 1413 MHz DDR3-2827
106 MHz 1,25 x 4,00 x 530 MHz DDR3-1060
106 MHz 1,25 x 5,33 x 707 MHz DDR3-1413
106 MHz 1,25 x 6,67 x 883 MHz DDR3-1766
106 MHz 1,25 x 8,00 x 1060 MHz DDR3-2120
106 MHz 1,25 x 9,33 x 1237 MHz DDR3-2473
106 MHz 1,25 x 10,67 x 1413 MHz DDR3-2826
106 MHz 1,25 x 12,00 x 1590 MHz DDR3-3180
106 MHz 1,25 x 13,33 x 1767 MHz DDR3-3533
106 MHz 1,67 x 4,00 x 706 MHz DDR3-1413
106 MHz 1,67 x 5,33 x 942 MHz DDR3-1884
106 MHz 1,67 x 6,67 x 1177 MHz DDR3-2354
106 MHz 1,67 x 8,00 x 1413 MHz DDR3-2826
106 MHz 1,67 x 9,33 x 1648 MHz DDR3-3296
106 MHz 1,67 x 10,67 x 1884 MHz DDR3-3767
106 MHz 1,67 x 12,00 x 2119 MHz DDR3-4238
106 MHz 1,67 x 13,33 x 2355 MHz DDR3-4709
107 MHz 1,00 x 4,00 x 428 MHz DDR3-856
107 MHz 1,00 x 5,33 x 571 MHz DDR3-1141
107 MHz 1,00 x 6,67 x 713 MHz DDR3-1427
107 MHz 1,00 x 8,00 x 856 MHz DDR3-1712
107 MHz 1,00 x 9,33 x 999 MHz DDR3-1997
107 MHz 1,00 x 10,67 x 1141 MHz DDR3-2283
107 MHz 1,00 x 12,00 x 1284 MHz DDR3-2568
107 MHz 1,00 x 13,33 x 1427 MHz DDR3-2853
107 MHz 1,25 x 4,00 x 535 MHz DDR3-1070
107 MHz 1,25 x 5,33 x 713 MHz DDR3-1427
107 MHz 1,25 x 6,67 x 892 MHz DDR3-1783
107 MHz 1,25 x 8,00 x 1070 MHz DDR3-2140
107 MHz 1,25 x 9,33 x 1248 MHz DDR3-2497
107 MHz 1,25 x 10,67 x 1427 MHz DDR3-2853
107 MHz 1,25 x 12,00 x 1605 MHz DDR3-3210
107 MHz 1,25 x 13,33 x 1783 MHz DDR3-3567
107 MHz 1,67 x 4,00 x 713 MHz DDR3-1426
107 MHz 1,67 x 5,33 x 951 MHz DDR3-1901
107 MHz 1,67 x 6,67 x 1188 MHz DDR3-2377
107 MHz 1,67 x 8,00 x 1426 MHz DDR3-2852
107 MHz 1,67 x 9,33 x 1664 MHz DDR3-3327
107 MHz 1,67 x 10,67 x 1901 MHz DDR3-3803
107 MHz 1,67 x 12,00 x 2139 MHz DDR3-4278
107 MHz 1,67 x 13,33 x 2377 MHz DDR3-4754

Waarom geen 8 cores?

Voordat we verder gaan met de benchmarks moet er nog één vraag beantwoord worden: waarom heeft Intel zes cores geactiveerd in de Sandy Bridge-E processors, terwijl er 8 aanwezig zijn? De officiële verklaring is dat men zich met een TDP van 130 watt als beperking - die gebruikelijk is in dit segment - liever richt op hogere klokfrequentie dan op meer cores.

Daar is iets voor te zeggen. Als alle 8 de cores ingeschakeld zouden zijn en de TDP van 130 watt gehandhaafd zou blijven, dan zou ontegenzeggelijk de klokfrequentie omlaag moeten. In multi-threaded applicaties zou zo'n theoretische processor vermoedelijk wel sneller zijn, maar in applicaties die niet kunnen schalen zouden de prestaties juist minder zijn. We hebben bij de recent geïntroduceerde AMD Bulldozer-processor gezien wat het resultaat is van een 8-core processor waarbij alle cores afzonderlijk minder snel zijn. Er is Intel veel aan gelegen dat Sandy Bridge-E in alle gevallen sneller is dan de huidige generatie 6-core Core i7 9xx processors. De enige manier om dat te bewerkstelligen is met de keuze die men nu gemaakt heeft.

Blijft wel de vraag staan waarom de limiet van 130 watt TDP heilig is bij Intel. De doelgroep voor dit type processors zal niet kijken op 10 of 20 watt meer. Waarom wordt de limiet niet opgerekt naar 150 watt? Intels antwoord op deze vraag is dat dat teveel uitdagingen qua validatie zou opleveren. Standaard moederbord lay-outs, CPU-koelers, behuizingen: ze zouden allemaal officieel voor hogere TDP's gevalideerd moeten worden.

Dat is absoluut waar, maar je kan ook zeggen "waar een wil is, is een weg". Als Intel concurrentie had gehad in dit marktsegment, was de 8-core variant van Sandy Bridge-E er misschien wél gekomen. Intels enige concurrent voor x86-processors, AMD, heeft echter jaren geleden al moeten concluderen dat het de race in het high-end segment niet kan bijbenen, waardoor Intel in die markt in feite alleen met zichzelf concurreert. Heel cynisch zou je kunnen zeggen: de enige reden waarom de nieuwe CPU's op de markt komen, is omdat het kan. Als het niet zou gebeuren, was Intels eigen Core i7 990X nog altijd de snelste processor ter wereld. Zij het met een dusdanig klein prestatieverschil met de Core i7 2600K, dat die als veel goedkopere CPU zelfs voor de 'high-end' doelgroep de aantrekkelijker keuze was.

Of er ooit nog een 8-core variant komt? Hij staat in ieder geval op geen enkele roadmap van Intel, dus er is geen grote hoop. Maar het is prettig om te weten dat de optie er in ieder geval is.

Test

Om een goed beeld te krijgen van de prestaties van de Sandy Bridge-E-processors, hebben we ze getest met onze uitgebreide set benchmarks, alle uitgevoerd onder Windows 7 64-bit. Die benchmarks hebben we eerder gebruikt voor onze recente test van 49 courante AMD en Intel processors.

Voor alle processors maakten we gebruik van een moederbord met de snelste chipset die voor het platform beschikbaar is: Intel X79 voor Socket 2011, Intel X58 voor Socket 1366, Intel Z68 voor Socket 1156 en AMD 990X voor Socket AM3+. Voor de Sandy Bridge-E-processors gebruikten we een ASUS P9X79 Pro moederbord, een exemplaar zonder al te veel toeters en bellen die het energieverbruik negatief zouden kunnen beïnvloeden. Het Intel X79-systeem hebben we voorzien van 4 x 2 GB DDR3-1600 geheugen van Corsair.  Overige gebruikte onderdelen zijn een ATI Radeon HD 5870 videokaart, een Western Digital Raptor 74 GB harddisk en een Cooler Master Real Power M850 voeding. We hebben gecontroleerd dat geen enkele van de gedraaide benchmarks meer dan 4 GB gebruikt, zodat systemen met triple- en quad-channel geheugen in ieder geval qua geheugenhoeveelheid geen voordeel hebben. Voor de stroomverbruiktests hebben we gebruik gemaakt van professionele energiemeters.

In alle grafieken zijn de al bekende Intel-processors blauw en AMD-processors groen. De resultaten van de Core i7 3960X en 3930K zijn te herkennen aan rode balkjes. In de grafieken hebben we enkel een aantal AMD- en Intel-processors in het hogere segment meegenomen. Wie de nieuwe processors wil vergelijken met alle 110 op identieke wijze geteste processors, kan dat doen door op de grafiek icoontjes te klikken op de Testresultaten-tabbladen van de productpagina's van beide nieuwe CPU's.

Benchmarks: 3DMark Vantage CPU

De 3DMark Vantage CPU-score is een maat voor de prestaties van de processor bij het draaien van games. Deze benchmark kun je ook zelf eenvoudig op je eigen systeem uitvoeren om een vergelijking te maken.

Een nieuwe recordscore hier: de Core i7 3960X behaalt bijna 40.000 punten! De Core i7 3930K zit er met ruim 38.000 punten niet ver onder, op de tweede plaats.

Benchmarks: Tom Clancy's H.A.W.X. 2

We hebben drie echte games getest: Tom Clancy’s H.A.W.X. 2, Dirt 3 en Crysis 2. Deze game benchmarks hebben we op twee manieren uitgevoerd: allereerst op zo laag mogelijke instellingen (800x600 low) om er zeker van te zijn van de videokaart geen bottleneck kan vormen en we dus daadwerkelijk de prestaties van alleen de processor testen. Daarnaast hebben we de benchmarks ook gedraaid op de instelling die de meeste gamers gebruiken: 1920x1080 op High. Op die manier kunnen we analyseren in welke mate snellere processors überhaupt nut hebben bij het gamen op hoge resolutie.

Bij H.A.W.X. 2 zien we op lage resolutie dat de nieuwe CPU's inderdaad sneller zijn dan het bestaande aanbod: we komen op 412 fps met 3960X en de 3930K zit daar niet ver vanaf. In 1920x1080 echter is de videokaart de bottleneck en is het prestatieverschil met bestaande CPU's vrijwel nihil.

Benchmarks: Dirt 3

Bij Dirt 3 zien we een vergelijkbaar resultaat. Bij de gekunstelde 800x600 instelling, waar de CPU de bottleneck is, zijn de Sandy Bridge-E chips opnieuw sneller dan alle bestaande CPU's. In 1920x1080 is wederom de videokaart de bottleneck.

Benchmarks: Crysis 2

Crysis 2 heeft zelfs op 800x600 al de GPU als bottleneck. Hier kan Intel simpelweg haar spierballen niet tonen.

Benchmarks: Adobe Photoshop CS4

De Photoshop CS4 benchmark meet hoe lang het duurt om een script met een groot aantal bewerkingen uit te voeren op een 14 megapixel foto. Deze benchmark is niet optimaal multi-threaded, maar desalniettemin zijn de nieuwe Core i7's duidelijk sneller dan de CPU's die we al kenden.

Benchmarks: Panorama Factory v5

In de tweede fotobewerkingsbenchmark, Panorama Factory v5, hebben we gemeten hoe lang het duurt om een horizontaal hoge-resolutie panorama van acht 12 megapixel foto’s te maken. Ook deze workload is niet geheel multi-threaded, maar opnieuw zetten de nieuwe Core i7's nieuwe records neer.

Benchmarks: 720p MPEG naar x264 video-encoding

De Tech Arp x264 HD benchmark geeft aan met hoeveel beelden per seconde 720p HD-video met de x264 H.264 codec gecomprimeerd kan worden. Het coderen gebeurt in twee fases - pass 1 en 2 - waarvoor de benchmark losse scores geeft. Fase twee is het zwaarst en duurt het langst, maar maakt ook het best gebruik van meerdere processorcores.

In beide fases weten de Core i7 3960X en 3930K de huidige records van de Core i7 990X ruimschoots te verbeteren.

De tweede videobenchmark is de tijd die Cyberlink MediaShow Espresso 6.0 nodig heeft om een videobestand van een TV-serie (22 minuten) om te werken naar een bestand geschikt voor de iPod/iPhone. Let wel: we maken hier geen gebruik van Intel QuickSync. Slechts 89 seconden heeft de Core i7 3960X er voor nodig, wederom een nieuw record.

In deze grafiek vind je de tijd die Cyberlink PowerDirector 8 nodig heeft om 60 seconden 1080p HD-video inclusief diverse effecten te exporteren naar H.264. Deze workload is echt super multi-threaded: de H.264 encoder kan in zijn eentje al meerdere cores bezig houden, maar daarnaast worden er parallel ook nog eens diverse video-effecten berekend. Opnieuw is het verschil tussen de 3960X en 3930K maar klein, maar is het verschil met eerdere CPU's duidelijk zichtbaar.

Benchmarks: 60 min. audio naar FLAC (fpFLAC)

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om 60 minuten wave audio te converteren naar FLAC door middel van fpFLAC, een multi-threaded FLAC-encoder. Grappig: dit is - op de GPU-gelimiteerde games na - de enige test waar de 3960X en 2600K vrijwel even snel zijn.

Benchmarks: Cinebench 11.5

Cinebench is een volledig multi-threaded 3D-rendering benchmark, gebaseerd op de professionele Maxon Cinema 3D software. Hier kan Intel echt haar spierballen tonen: niet overgeklokt scoort de 3960X 11,42 punten. Bijna twee keer zo veel als AMD's FX-8150...

Benchmarks: PovRay 3.7b37 – Chess 2 1024x768

In deze grafiek vind je de tijd die nodig is om de meegeleverde Chess 2 3D-afbeelding in 1024x768 te renderen met PovRay versie 3.7b37. Net als in Cinebench zet de 3960X ook hier een nieuw record neer, met de 3930K er vlak achteraan.

Benchmarks: WinRAR 3.93 - 317 MB data

In deze benchmark meten we de tijd die nodig is om 317 MB willekeurige data te comprimeren met WinRAR 3.93 met standaardinstellingen. WinRAR is niet (volledig) multi-threaded, maar toch staan ook in deze grafiek de twee rode balkjes van de nieuwe Sandy Bridge-E-processors bovenaan.

Benchmarks: 7Zip - 317 MB data

In deze grafiek kan je de tijd aflezen die nodig is om 317 MB willekeurige data te comprimeren met 7Zip met standaardinstellingen. In tegenstelling tot WinRAR is 7Zip wel tot op zekere hoogte multi-threaded. Wederom pakken de twee nieuwe Core i7's de koppositie!

Benchmarks: TrueCrypt AES encryptie

TrueCrypt is software die data kan versleutelen volgens de AES-standaard. In de grafiek vind je met hoeveel megabyte per seconde de encryptiesoftware de data kan verwerken. Let wel: we draaien deze benchmark zonder de AES-NI instructies. De nieuwe CPU's gaan hier als eerste de grens van 1000 MB/s voorbij, waarbij de benchmark de resultaten toont als 1,0 GB/s en 1,1 GB/s.

Benchmarks: Microsoft Excel 2010 - MonteCarlo benchmark

In deze benchmark meten we de tijd die nodig is om de formules in een zeer complexe Excel-file met financiële berekeningen volgens het MonteCarlo algoritme door te rekenen. Intel houdt de stemming erin: ook hier vinden we de 3960X en 3930K bovenaan.

Stroomverbruik: Idle / Cinebench 11.5

Voor het stroomverbruik hebben we een tijdje geleden geheel nieuwe metingen gedaan voor alle processors, met andere, zuinigere moederborden en in de BIOS alle stroombesparingsmogelijkheden ingeschakeld. In de bovenste grafiek vind je het verbruik van het complete testsysteem in idle modus, daaronder het verbruik tijdens Cinebench 11.5.

De andere kant van de medaille bij uitstekende prestaties is natuurlijk een hoog stroomverbruik. Idle ligt het verbruik van de 3960X en 3930K in lijn met dat van Socket 1366 processors. In gebruik zijn de nieuwe CPU's minder zuinig. Het systeem 3960X verbruikt, mede door de extra geheugenmodules, zelfs meer dan AMD's Bulldozer setup.

.

Overklokresultaten

Bewapend met zowel de Core i7 3960X als de Core i7 3930K, het ASUS Rampage IV Extreme moederbord, 16 GB (4 x 4 GB) Corsair Vengeance DDR3-1600 geheugen en Intels eigen waterkoeler, gingen we uiteraard ook op zoek naar het overklokpotentieel van de nieuwe processors.

De Core i7 3960X kregen we overgeklokt tot 4973 MHz, door gebruik te maken van multiplier 49x en baseclock 101,5 MHz. Hiertoe verhoogden we het voltage van de processor tot 1,52 Volt. In Cinebench 11 resulteerde dit in een score van 14,50 punten. Ter vergelijking: de standaardscore, zoals in dit artikel getoond, is 11,42 punten. Een verbetering van zo'n 27% dus. Op iets lagere klokfrequentie (4943 MHz) behaalden we in 3DMark Vantage een CPU-score van 49528 punten. De standaardscore van de 3960X in deze benchmark is 39526 punten. Ook hier dus ruim 25% hogere prestaties.


De limiet voor de 3960X bleek 4973 MHz, gebruikmakend van Intels eigen waterkoeler.

Opvallend is dat we de Core i7 3930K een stuk beter overgeklokt kregen. Dat kan natuuurlijk toeval zijn, maar toch. Onze maximale stabiele klokfrequentie met waterkoeling bleek 5151 MHz, verkregen door een multiplier van 51x en een baseclock van 101 MHz. In Cinebench 11.5 resulteerde dit in een score van 14,91 punten, zo'n 35% meer dan de standaardscore van 11,09 punten.


De Core i7 3930K kregen we overklokt tot 5150 MHz met een Cinebench 11.5 score van 14,91 punten als resultaat.

Ook interessant: in ons user benchmarks overzicht halen alleen systemen met een EVGA SR-2 moederbord en twee Socket 1366 Xeon-processors nóg hogere scores. De hoogste score die we tot nu toe hebben gezien met één CPU, is 13,11 punten, behaald door Visje66 met een Core i7 990X.

Het overklokpotentieel is redelijk in lijn met onze verwachtingen: vergelijkbaar met dat van Socket 1155 processors. We zijn uiteraard benieuwd wat de retailmodellen voor potentieel gaan vertonen in onze user benchmarks database de komende tijd.

Sandy Bridge-E en 4 GPU's

Onze standaard processortests voeren we uiteraard uit met een middle-of-the-road videokaart, maar een platform als Sandy Bridge-E roept natuurlijk om méér dan slechts één videokaart. Vandaar als uitsmijter nog een laatste test: als je aan het benchmarken bent met vier videokaarten, wat biedt de Core i7 3960X extra boven de 'oude' Core i7 980X?

Voor dit experiment haalden we de EVGA Classified 4-way SLI weer eens uit de kast, voorzien van een Core i7 980X, overgeklokt naar 4,4 GHz. Hierop plaatsten we vier AMD Radeon HD 6950 videokaarten. Ter vergelijking plaatsten we een Core i7 3960X op het ASUS Rampage IV Extreme moederbord en overklokten we deze CPU ook naar 4,4 GHz. Ook het tweede platform kreeg dezelfde vier AMD Radeon HD 6950 videokaarten.

Het verschil is significant: met de Core i7 980X setup behalen we 44174 punten in 3DMark Vantage. Met de Core i7 3960X setup behalen we 49065 punten. Pro-overclockers die records proberen te halen met extreme SLI- en Crossfire setups hebben er duidelijk een nieuwe vriend bij!


Core i7 980X @ 4.4 GHz met 4x Radeon HD 6950


Core i7 3960X @ 4.4 GHz met 4x Radeon HD 6950

Conclusie

Er zal geen onduidelijkheid over bestaan: Intel is en blijft de leverancier van de snelste PC-processors ter wereld. Was het de afgelopen maanden nog een fel debat mogelijk over welke CPU nu écht sneller was - Core i7 990X of de Core i7 2600K, die discussie is ten einde. De Core i7 3960X en 3930K combineren de extra cores van de 990X met de architecturele verbeteringen van de 2600K, aangevuld met quad-channel geheugen en een geïntegreerde PCI-Express 3.0 controller. Het resultaat: een bloedsnelle processor.

De prijs, tja, daar kunnen we natuurlijk over gaan zeuren, maar het is al sinds jaar en dag zo dat de snelste Intel Extreme Edition processors bijna 1000 euro kost (in de tijd dat AMD de snelste processors kon leveren vroeg het ook deze hoofdprijs voor de topmodellen) en dat is deze keer niet anders. Wie de allersnelste CPU denkbaar wil, zal dat bedrag moeten uitgeven: vroeger, nu en in de toekomst vermoedelijk ook. De 3930K, die een ruime 500 euro gaat kosten, is eigenlijk de leukste van het stel. Het verschil in prestaties is zeer beperkt, terwijl het prijsverschil gigantisch is. Bovendien overklokte de aan ons door Tones.be uitgeleende 3930K zelfs beter dan de 3960X. Het is jammer dat er niet, net als bij de introductie van het Socket 1366-platform destijds, een model van rond de 300 euro is. De Core i7 920 destijds was een grote hit. In dat segment verkoopt Intel nu de Core i7 2600K en 2700K.

De grafieken spreken in ieder geval boekdelen: het Socket 2011-platform is het snelste van het snelste, het beste van het beste. Het zal vanaf nu het platform zijn waar de die-hard overklokkers en échte hardware-liefhebbers helemaal op los gaan.

Het enige wat blijft knagen: die 7de en 8ste cores die in de chip zitten, zouden we ze ooit nog inschakeld zien?

Later vandaag, rond 13:00, publiceren we een uitgebreide vergelijkingstest van negen Intel X79-moederborden. Kom vanmiddag dus zeker nog even terug naar Hardware.Info!

Intel Core i7 3930K Boxed


Besproken producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Intel Core i7 3820

Intel Core i7 3820

  • Socket 2011
  • 3.6 GHz
  • 4 cores
  • 130 W
  • 32 nm
Niet verkrijgbaar
Intel Core i7 3930K Boxed

Intel Core i7 3930K Boxed

  • Socket 2011
  • 3.2 GHz
  • 6 cores
  • 130 W
  • 32 nm
Niet verkrijgbaar
Intel Core i7 3960X

Intel Core i7 3960X

  • Socket 2011
  • 3.3 GHz
  • 6 cores
  • 130 W
  • 32 nm
Niet verkrijgbaar
Intel Thermal Solution RTS2011LC

Intel Thermal Solution RTS2011LC

  • All-in-one waterkoeling
  • Socket 115x
  • Socket 20xx
  • 820 gram
  • 120 mm
Niet verkrijgbaar
0
*