Passieve 3D monitoren van HP en Viewsonic

5 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Actief of passief 3D
  3. 3. Passief minder geschikt voor PC gebruik
  4. 4. HP 2311gt
  5. 5. Viewsonic V3D231
  6. 6. Testresultaten helderheid en contrast
  7. 7. Testresultaten helderheid onder kijkhoek
  8. 8. Testresultaten kleurtemperatuur & kleurechtheid
  9. 9. Testresultaten reactietijd en input lag
  10. 10. Testresultaten energieverbruik
  11. 11. Specificaties vergelijken
  12. 12. Conclusie
  13. 13. Besproken producten
  14. 14. Reacties

Inleiding

Niet alleen bij televisies maar ook bij monitoren begint de passieve 3D technologie langzaam op te komen. Het fenomeen ‘3D monitor’ staat de laatste jaren eigenlijk synoniem voor schermen die gebruikmaken van nVidia’s 3D Vision technologie en 3D drivers. Wil je een 3D Vision monitor gebruiken dan kan dat alleen wanneer je een nVidia grafische kaart in je systeem hebt zitten. Een andere beperking is het aantal beschikbare 3D Vision monitoren, dat is namelijk op één hand te tellen. Dat is niet zo vreemd, want de benodigde 120Hz LCD panelen, synchronisatiekastjes en actieve brillen maken dat 3D Vision schermen veel duurder zijn dan normale monitoren van vergelijkbaar formaat. Wil je meer weten over de 3D-technologie van nVidia, blader dan eens door onze review hiervan van enkele maanden geleden. In die review bespreken we ook het Tridef-pakket van DDD, een alternatief voor 3D Vision.

Passieve 3D technologie is in potentie echter een stuk interessanter dan de actieve variant. Het is namelijk veel goedkoper. Dit komt mede doordat het mogelijk is om ook ‘normale’ 60Hz panels (in plaats van 120Hz-exemplaren) te kunnen gebruiken in dit type 3D scherm, waardoor de kostprijs een stuk lager blijft en 3D voor een grotere doelgroep toegankelijk wordt.

In deze review bekijken we de HP 2311gt en Viewsonic V3D231, twee 23 monitoren met een passief 3D scherm en een relatief vriendelijk prijskaartje van respectievelijk ongeveer 230 euro en ongeveer 290 euro. Deze prijzen liggen weliswaar boven die van normale 2D schermen, maar een actieve 3D monitor is nog een stuk duurder.

Viewsonic V3D231  HP 2311gt
Allebei 23 inch, allebei passief 3D: HP 2311gt en Viewsonic V3D321

Actief of passief 3D

We hebben het op Hardware.Info al vaker gehad over actieve en passieve 3D technologie, maar nog even in een notendop de verschillen.

Bij actieve 3D schermen wordt een LCD scherm gebruikt dat op 120Hz kan werken en zo elke seconde om beurten 60 beelden voor het linker- en 60 beelden voor het rechteroog kan tonen. Een actieve bril met knipperende LCD glazen zorgt ervoor dat elk oog alleen het juiste beeld te zien krijgt.

HP 2311gt

Deze ‘actieve’ 3D technologie heeft als voordeel dat elk oog alle beeldpunten te zien krijgt. Er gaat dus geen beeldscherpte verloren. Nadelen zijn er echter ook. Omdat de brillenglazen de helft van de tijd ‘op zwart’ staan neemt de helderheid sterk af. Ook kan het knipperen van de bril tot hoofdpijn leiden en zorgt de elektronica in de bril ervoor dat deze vaak ronduit lomp en zwaar is.

Viewsonic V3D231

Passieve 3D technologie werkt anders. Hierbij wordt een filter over het scherm aangebracht dat de even beeldlijnen een andere polarisatie meegeeft dan de oneven beeldlijnen. Door een bril met eveneens gepolariseerde glazen te gebruiken ziet het ene oog de even en het andere oog de oneven beeldlijnen. Voordeel hierbij is dat voor je gevoel de buitenwereld niet half zo donker wordt, de brillen geen elektronica bevatten en dus licht en comfortabel kunnen zijn en er bovendien geen trilling in het beeld zichtbaar is. Passieve 3D technologie heeft één groot nadeel: omdat elk oog slechts de helft van de beeldlijnen ziet – de andere beeldlijnen lijken zwart te zijn – is het beeld minder scherp en is er sneller aliasing zichtbaar.

Passief minder geschikt voor PC gebruik

In onze reviews van 3D televisies hebben we  de afgelopen tijd niet onder stoelen of banken gestoken dat we erg gecharmeerd zijn van de passieve 3D technologie. Hoewel de beeldscherpte minder hoog is dan bij actieve 3D schermen, is dit bij voldoende kijkafstand tot het scherm niet zo’n groot probleem. De voordelen – geen knipperend beeld, lichte brillen en een veel helderder beeld – wegen bij 3D televisies naar onze mening ruimschoots op tegen de nadelen.

Bij 3D op de PC ligt dat net even anders. Ten eerste zit je – ook in verhouding tot de beeldgrootte – veel dichter bij een monitor dan bij een televisie. Hierdoor is bij passieve 3D monitoren veel beter zichtbaar dat elk oog slechts de helft van de beeldlijnen ziet terwijl de andere helft zwart blijft. Neem je wat extra afstand tot het scherm, dan is dat probleem echter nog wel op te lossen.

HP 2311gt
De passieve 3D bril waarvan HP er twee levert bij de 2311gt

Veel vervelender is dat het lezen van tekst op een passieve 3D monitor in 3D modus erg lastig is. Vooral wanneer er kleine fonts gebruikt worden mist één van beide ogen delen van letters die het andere oog wél ziet. Dit leidt tot verwarring in de hersenen, vaak met hoofdpijn als gevolg.

Nu zal je uiteraard geen tekstdocumenten gaan lezen of bewerken met een 3D bril op je neus, maar ook in games komen tekst en tekens vaker voor dan je in eerste instantie zou verwachten. Variëren van head up displays tot in game chat functies, tekst maakt onderdeel uit van vrijwel elke game. Wanneer de fontgrootte minimaal 22 is levert dit geen problemen op, maar zeker bij RTS games en MMOG’s wordt regelmatig gebruikgemaakt van kleine tekst, en dat is in combinatie met passieve 3D schermen een probleem.

HP 2311gt

De goedkopere van de twee passieve 3D monitoren die we testen komt van HP. De 2311gt is op het moment van schrijven te koop vanaf 199 euro, terwijl de gemiddelde prijs 227 euro bedraagt. Voor dat geld levert HP een monitor voorzien van een 23 inch TN paneel met een FPR (Film-type Patterned Retarder) 3D filter, twee passieve 3D brillen en Tridef software van DDD om games in 3D te kunnen spelen.

HP 2311gt

Qua uiterlijk is de 2311gt wat ons betreft geen beauty. Het scherm is omlijst door een vrij brede, glimmend afgewerkte rand. Dat laatste is jammer, want zeker in 3D modus kunnen schitteringen en reflecties snel afleiden en het 3D effect doen verminderen. De monitor staat middels een brede hals op een langwerpige voet. Rechts onderaan het scherm vinden we naast de powerknop een viertal toetsen terug waarmee het onscreen display bediend kan worden.

Aan de achterzijde is plaats gemaakt voor VGA, DVI én HDMI ingangen, prima dus! De achterzijde is bovendien lekker strak afgewerkt. De monitor wordt gevoed via een externe voeding.

HP 2311gt

Beeldkwaliteit

De scores die de 2311gt laat noteren variëren van vrij slecht tot zeer goed. Om met het slechte nieuws te beginnen, de helderheid en de contrastwaarden zijn niet om over naar huis te schrijven. Out of the box levert het scherm een helderheid van net geen 213 cd/m2, wat niet overhoudt, zeker niet in 3D modus. Omdat in 3D modus voor elk oog de helft van de beeldlijnen ‘op zwart’ staan, levert dit een beeld op dat in de praktijk minder dan de helft van de 2D helderheid overhoudt. Door de relatief lage helderheid kunnen ook de contrastscores niet overtuigen. Ook de reactiesnelheid van het scherm houdt niet over. Van 0% helderheid naar 100% en weer terug naar 0% duurt maar liefst 19,5 ms, terwijl een grijs-grijs overgang van 20%-80%-20% 21,7 ms in beslag neemt. Geen dramatisch slechte scores, maar van moderne TN-panelen zijn we beter gewend.

Sterke punten van de 2311gt zijn de prima helderheidsverdeling. Zelfs in de hoeken verliest het scherm slechts zeer beperkt aan helderheid. Ook de helderheid wanneer het scherm onder een hoek wordt bekeken is – voor een TN scherm – gewoon prima.
In 3D presteert het scherm goed. De verticale kijkhoek is zoals bij alle passieve 3D monitoren beperkt. Je moet redelijk haaks op het scherm zitten om geen last te krijgen van crosstalk. Zit je goed voor het scherm, dan is van crosstalk gelukkig vrijwel geen sprake. De eerder in dit artikel genoemde nadelen van passief 3D zijn echter wel duidelijk. Bij een normale kijkafstand van circa 60 centimeter is duidelijk te zien dat de helft van de beeldlijnen in 3D modus zwart is, en ook aan de problemen bij het lezen van kleine tekst ontkomt deze monitor niet.

Viewsonic V3D231

De V3D231 van Viewsonic heeft veel weg van de 2311gt van HP. Dit is niet verwonderlijk. Het zijn immers beide monitoren met een 23 inch TN scherm met FPR passieve 3D technologie. Aangezien LG Display - voor zover ons bekend - de enige fabrikant is die dit soort panels maakt, ligt het voor de hand dat beide monitoren onder de kap veel met elkaar gemeen hebben.

Uiterlijk bevalt de monitor van Viewsonic ons echter wat beter. De dunnere - helaas ook hoogglans - rand, rankere hals en speelser vormgegeven voet trekken ons meer aan dan het wat bollere ontwerp van de HP. Daar staat tegenover dat HP’s 2311gt aan de achterzijde dunner en strakker is afgewerkt.

Viewsonic V3D231

Viewsonic heeft de voeding in het scherm ingebouwd waardoor de behuizing wat dikker is. Qua aansluitingen ontlopen beide schermen elkaar niet: ook Viewsonic heeft haar monitor voorzien van VGA, DVI én HDMI.

Viewsonic levert de V3D321 met één normale 3D bril en een opzetbrilletje dat op een normale bril gezet kan worden. Er is dus gedacht aan de brildragende mens.

Viewsonic V3D231

Beeldkwaliteit

Van twee monitoren die onder de kap sterk op elkaar lijken valt te verwachten dat ook de prestaties elkaar niet veel ontlopen, en dat blijkt inderdaad het geval, al zijn er ook verschillen. Zo laat de Viewsonic in 2D een helderheid noteren van net geen 260 cd/m2, aanzienlijk hoger dan de 213 van de 2311gt van HP. Ook de contrastscores zijn beter, wat ook geldt voor de kleurweergave van het scherm. Daar staat tegenover dat de monitor een gammawaarde van 2,8 laat noteren, wat betekent dat het beeld over het geheel tussen zwart en wit te donker wordt weergegeven. De reactiesnelheid komt vrijwel overeen met die van de 2311gt van HP, niet echt geweldig dus.

Het mag geen verrassing zijn dat de monitor ook in 3D modus vergelijkbaar is aan het model van HP. Ook hier is de helderheid iets hoger, al is het verschil optisch minder groot dan in 2D. Aangezien hetzelfde type LCD paneel gebruikt wordt verschillen beide schermen niet als het aankomt op crosstalk en kijkhoek.

Testresultaten helderheid en contrast

In de grafieken op deze en de volgende pagina's is de Viewsonic monitor te herkennen aan rode balkjes, de HP monitor aan groene balkjes. We hebben ook alle eerder geteste 3D-monitoren opgenomen in de grafieken, te herkennen aan de blauwe balkjes. 

Helderheid max.

De maximale helderheid is van belang om te weten of je voldoende ziet in een omgeving met veel licht. Als vuistregel geldt dat 200 candela per vierkante meter volstaat, voor kantooromgevingen wordt tegenwoordig meestal 250 cd/m2 aangehouden. De Viewsonic scoort gemiddeld, de HP is in vergelijking met andere 3D-schermen hekkensluiter.

Helderheid min.

De minimale helderheid is een goede indicatie voor hoe contrastrijk het scherm is. Een eenvoudig sommetje leert immers dat een afname van het minimale niveau een veel hoger effect heeft op de contrastratio dan een toename van het maximale niveau. Omdat TFT-panelen altijd werken met een 'lichtbak' die door de matrix met beeldpunten heenschijnt, is een absoluut nulniveau bijna niet te bereiken. Alleen VA-modellen komen daarbij dicht in de buurt. HP scoort gemiddeld, Viewsonic wat beter dan gemiddeld.

Helderheid uniformiteit

De helderheid uniformiteit geeft aan hoe gelijkmatig een paneel verlicht wordt. Waardes boven de 75% zijn acceptabel, vanaf 80% rekenen we het als 'goed' en boven de 85% is erg goed. Dat is bij beide modellen het geval.

Contrast (checkerboard)

De contrastmetingresultaten van de twee zijn niet beter dan gemiddeld, althans in de belangrijkste checkerboard-test.

Testresultaten helderheid onder kijkhoek

50% resterende helderheid onder een horizontale kijkhoek van 45% is prima te noemen.

Helderheid onder kijkhoek 45 graden verticaal van boven

Bij de verticale meting vanaf boven is het resultaat niet beter dan gemiddeld.

Helderheid onder kijkhoek 45 graden verticaal van onderen

Bij de verticale meting vanaf onderen zien we bij beide schermen een matig resultaat.

Testresultaten kleurtemperatuur & kleurechtheid

We testen de kleurechtheid van monitoren zoals ze uit de doos komen - individuele verschillen tussen identieke exemplaren maken het onmogelijk een 'recept' te geven voor kalibratie, evenmin als een garantie dat kalibratie tot een identiek resultaat leidt.

Native kleurtemperatuur

De ideale kleurtemperatuur is 6500K. We zien dat zeker het Viewsonic scherm veel te koud is, met 7661K. De grooste afwijking van alle door ons geteste 3D-schermen.

Afwijking van ideale kleurtemperatuur

In onderstaande grafiek zie je de afwijken ten opzichte van de optimale kleurtemperatuur van 6500K. De grote afwijking van de Viewsonic valt op.

Greyscale tracking

De kleurafwijking van Viewsonic is echter extreem goed te noemen. Wanneer je de kleurtemperatuur aanpast, krijg je een scherm dat met zeer weinig afwijking goede kleuren kan tonen. De afwijking van HP is gemiddeld.

Testresultaten reactietijd en input lag

Zoals gebruikelijk bij TN-schermen is input lag bij beide monitoren niet aanwezig. De reactietijd vinden we te hoog, gezien het feit dat dit gamingschermen zijn.

Reactietijd 0%-100%-0%

Reactietijd 20%-80%-20%

Input lag

Testresultaten energieverbruik

Het energieverbruik meten we met een compleet wit scherm, een compleet zwart scherm, in stand-by en met de monitor uitgeschakeld. In alle gevallen zijn de scores van beide schermen prima.

Energieverbruik wit

Energieverbruik zwart

Opvallend laag verbruik van de LG modellen: hier wordt het backlight duidelijk uitgeschakeld.

Energieverbruik stand-by

Energieverbruik uit

Specificaties vergelijken

In onderstaande tabel kun je de specificaties eenvoudig vergelijken.

Algemeen
 
MerkHPViewsonic
Productnaam2311gtV3D231
ProductcodeQJ684AAV3D231
DetailsProductinfoProductinfo
Paneeleigenschappen
Scherm formaat23 inch23 inch
Resolutie1920x10801920x1080
Pixeldichtheid96 ppi96 ppi
PaneeltechniekTNTN
BacklightLEDLED
Beeldverhouding16:916:9
Pixelgrootte0.265 mm0.266 mm
Ondersteuning voor 3D
Type 3DPassiefPassief
Touchscreen
Aansluitingen & functionaliteit
D-Sub (VGA) ingang
HDCP compatible
DVI ingang
HDMI
Aantal HDMI ingangen11
DisplayPort
Picture-in-Picture on-screen
3,5mm jack audio uit
Geïntegreerde USB HUB
Geïntegreerde luidsprekers
Geïntegreerde webcam
Geïntegreerde TV-tuner
Fysieke eigenschappen
Afmeting - Breedte55.7 cm54.7 cm
Afmeting - Hoogte41.7 cm38.6 cm
Afmeting - Diepte15.9 cm18.9 cm
In hoogte verstelbaar
Portretmodus
BeugelbevestigingVesa 100mm
Gewicht3.7 kg3.6 kg
KleurZwartZwart
Eigenschappen fabrikantopgave
Aantal kleuren16.7 mln16.7 mln
Reactietijd5 ms2 ms
Helderheid250 cd/m²250 cd/m²
Contrastratio1000 : 120000000 : 1
Maximale horizontale kijkhoek170 °170 °
Maximale verticale kijkhoek160 °160 °
Stroomverbruik (actief)45 W36 W
Stroomverbruik (in standby)0.5 W1 W
Garantie
Garantie termijn3 jaar
Testresultaten
Native kleurtemperatuur6988 K7661 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur488 K1161 K
Helderheid (max.)212.8 cd/m²259.5 cd/m²
Helderheid (min.)0.30 cd/m²0.26 cd/m²
Helderheid onder 45° kijkhoek (horizontaal)50 %50 %
Helderheid onder 45° kijkhoek (verticaal - boven)17 %14 %
Helderheid onder 45° kijkhoek (verticaal - onder)5 %8 %
Helderheid uniformiteit86 %87 %
Contrast (max.)706.7 : 1991.2 : 1
Contrast (transverse)567 : 1879 : 1
Contrast (checkerboard)318 : 1373 : 1
Grayscale Gamma2.082.8
Afwijking van ideale greyscale gamma0.120.6
Greyscale tracking6.4 mΔuv3.3 mΔuv
Red tracking33.3 mΔuv26.8 mΔuv
Green tracking10.7 mΔuv10.8 mΔuv
Blue tracking35.7 mΔuv35.8 mΔuv
Reactietijden en inputlag
Reactietijd (0%-100%)19.4 ms18.1 ms
Reactietijd (100%-0%)1 ms1.1 ms
Reactietijd (0%-100%-0%)20.4 ms19.2 ms
Reactietijd (20%-80%)19.2 ms19.6 ms
Reactietijd (80%-20%)2.5 ms2.8 ms
Reactietijd (20%-80%-20%)21.7 ms22.4 ms
Input lag t.o.v. CRT0 ms0 ms
Energieverbruik
Energieverbruik helderheid maximaal (wit)33.4 W34.8 W
Energieverbruik helderheid maximaal (zwart)35.4 W36.2 W
Energieverbruik (standby)0.4 W0.4 W
Energieverbruik (uit)0.4 W0.2 W

Conclusie

HP en Viewsonic leveren beide betaalbare 3D monitoren op basis van passieve FPR 3D technologie. Hoewel wij passief 3D voor televisies erg fijn vinden, heeft deze technologie voor PC gebruik een aantal belangrijke nadelen. Omdat je dicht bij het scherm zit is duidelijk zichtbaar dat de scherpte minder is. Kleine tekst is erg lastig leesbaar in 3D modus, iets om wel degelijk rekening mee te houden, omdat in vrijwel elke game wel iets aan tekst voorkomt.

Ben je ondanks deze beperkingen toch geïnteresseerd in een passief 3D scherm dan is de enige conclusie die we kunnen trekken dat de prestatiesverschillen tussen beide monitoren klein zijn. Niet verwonderlijk, want onder de kap maken ze beide gebruik van hetzelfde soort panel. In 2D modus presteren beide schermen redelijk, waarbij de monitor van Viewsonic wat betere grayscale tracking laat noteren, maar door zijn hoge gammainstelling toch geen aanrader is voor wie goede kleurweergave belangrijk vindt. De verschillen in 3D zijn helemaal klein en niet zodanig dat wij onze aankoopbeslissing erop zouden baseren. Buiten het uiterlijk zit het belangrijkste verschil tussen beide modellen hem dan ook in de prijs. Aangezien de 2311gt van HP gemiddeld zo’n 60 euro goedkoper is dan de V2D321 van Viewsonic, gaat onze voorkeur uit naar de HP.

HP 2311gt Viewsonic V3D231


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

HP 2311gt

HP 2311gt

  • 23 inch
  • 1920x1080
  • 96 ppi
  • TN
  • HDMI
  • 5 ms
  • 250 cd/m²
  • 1000 : 1
Niet verkrijgbaar
Viewsonic V3D231

Viewsonic V3D231

  • 23 inch
  • 1920x1080
  • 96 ppi
  • TN
  • HDMI
  • 2 ms
  • 250 cd/m²
  • 20000000 : 1
Niet verkrijgbaar
0
*