Sandisk Extreme SSD 120GB/240GB review: nog op tijd?

7 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Benchmarks
  3. 3. Atto Disk Benchmark
  4. 4. AS SSD (oncomprimeerbare data)
  5. 5. PCMark Vantage
  6. 6. PCMark7
  7. 7. PCMark7 (vervolg)
  8. 8. Iometer
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Besproken producten
  11. 11. Reacties

Inleiding

In de OEM-markt hebben ze een flink marktaandeel, maar qua losse verkoop wil het nog niet echt vlotten met de SSD's van SanDisk. Vreemd, want de firma is één van de grootste fabrikanten van flashgeheugen ter wereld. Al jaren zeggen andere SSD-fabrikanten dat ze met angst en beven wachten op het moment dat SanDisk de SSD-markt echt serieus gaat nemen. Is die tijd nu aangebroken?

Begin dit jaar heeft SanDisk een nieuwe reeks SSD's geïntroduceerd die echt zijn gericht op de retailmarkt, losse verkoop dus. De SanDisk Extreme SSD's zijn gebaseerd op de LSI SandForce SF-2281 controller. Jawel, de oude bekende die we op tal van SSD's van onder meer OCZ, Intel en A-Data tegenkomen. Helaas lukte het ons begin dit jaar niet om testexemplaren te bemachtigen, inmiddels is dit wel gelukt en gingen we aan de slag met de Extreme SSD 120GB en 240GB.

Sandisk Extreme SSD 240GB

De SandForce-controller wordt in beide SSD's gecombineerd met - hoe kan het ook anders - SanDisks eigen 24nm ToggleFlash chips. Het is niet de eerste keer dat we deze combinatie tegenkomen: de in augustus geteste Transcend SSD 720 was ook gebaseerd op een combinatie van SandForce met SanDisk geheugen. 

Eén ding moeten we vooraf wel even melden: toen SanDisk de Extreme SSD's in februari op de markt bracht was de SandForce SF-2281 nog redelijk state of the art. Maar dit jaar zijn de nodige nieuwe, snellere SSD-controllers op de markt gekomen, waardoor de SF-2281 z'n koppositie duidelijk kwijt is. De SSD's gebaseerd op deze chip zijn inmiddels middenmoters en juist omdat er zo extreem veel keuze is, wordt de prijs steeds belangrijker. 

Sandisk Extreme SSD 240GB

Wat dat betreft heeft Sandisk in potentie een sterke positie, aangezien ze zelf flashchips maken. Het bedrijf lijkt echter nog niet voornemens om met volle overtuiging de degens te kruisen met de Intels, Crucials en Samsungs van deze wereld. De Extreme SSD 120GB en 240GB kosten gemiddeld respectievelijk € 111 en € 196, ofwel omgerekend € 0,92 en € 0,82 per GB. Hoewel niet extreem is die prijs wel duidelijk bovengemiddeld en dat is toch lastig voor een product dat inmiddels feitelijk niet heel onderscheidend meer is. Zeker wanneer je je bedenkt dat de SSD's 'kaal' geleverd worden, ofwel zonder 3,5" inbouwbracket of datamigratie-software.

Of is het SanDisk wellicht gelukt om zich qua prestaties te onderscheiden van andere SandForce SSD's? There's only one way to find out...

Benchmarks

Voor harddisks en SSD’s maken we gebruik van een Sandy Bridge-gebaseerd testplatform. Ons testsysteem bestaat uit een Intel Core i5 2500K processor, een Intel DH67BL moederbord en 4 GB DDR3-1333 geheugen. Vanzelfsprekend sluiten we de te testen schijven aan als secundaire drive en draaien we alle benchmarks onder Windows 7.

Allereerst gebruiken we Atto Disk Benchmark om de doorvoersnelheid van SSD’s zowel bij datablokken van 4 kB als 1 MB te meten. Atto is ingesteld op de standaardwaarde 4 als queue depth, wat betekent dat telkens vier taken gelijktijdig op de SSD worden afgevuurd. Deze waarde komt het meest overeen met wat in de praktijk gebeurt.

De AS SSD benchmark meet min of meer hetzelfde, met één belangrijk verschil: AS SSD maakt gebruik van oncomprimeerbare data, waar de testdata van Atto wel extreem goed comprimeerbaar is. SandForce gebaseerde SSD’s hebben zodoende geen voordeel van de ingebouwde compressietrucjes binnen AS SSD: de resultaten zijn zodoende 'worst case' voor deze SSD’s.

PCMark Vantage en PCMark 7 zijn wat ons betreft de belangrijkste benchmarks. PCMark Vantage simuleert de hardeschijftoegang van echte programma's en geeft aan wat de prestaties van de drive zijn in verschillende scenario’s. De overall score geeft een maat voor algemeen gebruik, de deelscores geven een indicatie van de snelheid bij verschillende gebruiksmodellen. PCMark Vantage is echter gebaseerd op software uit het Windows Vista tijdperk en ook op de manier waarop Windows Vista harde schijven en SSD’s aanstuurt. PCMark7 doet hetzelfde, maar met nieuwe op Windows 7 gebaseerde scenario’s. Verder speelt PCMark7 de scenario’s real-time af; prestatiewinsten die je in werkelijkheid niet zou bemerken, zie je bij PCMark7 dan ook niet in de scores terug.

Als laatste hebben we ook nog een benchmark toegevoegd aan de tabel die eigenlijk weinig praktische waarde heeft, maar leuk is voor wie het écht interesseert. Het zijn de maximale 4k read en write Iops, gemeten in Iometer met een queue depth van 32 en oncomprimeerbare data. Dit zijn de waardes waar fabrikanten vaak zelf ook mee pronken.

Grafieken

Bij alle benchmarks zie je telkens onder elkaar twee grafieken met iedere keer eerst 120/128 GB SSD's en daarna 240/256GB SSD's. Alle eerder geteste SSD's hebben blauwe balkjes, de SanDisk modellen hebben we met rode balkjes afgebeeld.

Atto Disk Benchmark

De Atto Disk Benchmark leest en schrijft zo snel mogelijk datablokken van diverse groottes op willekeurige plekken op de SSD. Van alle waardes kiezen wij de 4 kB en 1 MB tests. De 4 kB tests zijn representatief voor het werken met hele kleine bestanden, iets wat bijvoorbeeld gebeurt bij het opstarten van software. De 1 MB tests zijn, zeker voor SSD's, een best-case scenario en geven aan welke prestaties je mag verwachten wanneer je grote bestanden, variërend van digitale foto's tot MP3's en filmbestanden, aan het kopiëren bent.

Standaard worden telkens vier instructies tegelijkertijd op de schijven afgevuurd. Omdat de flashchips binnen SSD's parallel worden aangestuurd, kunnen slimme controllers meerdere instructies ook gelijktijdig uitvoeren, waardoor SSD's op deze manier betere prestaties laten zien. In de praktijk zullen Windows en andere software overigens ook meerdere instructies tegelijkertijd naar disks sturen.

Let wel: Atto Disk Benchmark maakt gebruik van comprimeerbare data. Veel bestanden - zeker programmabestanden - zijn dat in de praktijk ook. Bestanden als digitale foto's, MP3's of videobestanden zijn echter niet of nauwelijks verder comprimeerbaar. De AS SSD benchmark op de volgende pagina geeft dan een beter beeld.

We zien dat de SanDisk Extreme SSD's in de verschillende Atto tests in lijn met de andere SandForce SSD's scoren. Geen uitschieters hier.

4k lezen

4k schrijven

1MB lezen

1MB schrijven

AS SSD (oncomprimeerbare data)

AS SSD werkt met oncomprimeerbare data. SSD's met een SandForce controller hebben hier dus geen voordeel van de ingebouwde compressietrucjes.

AS SSD doet zowel lees- als schrijftests. Eerst wordt er getest met datablokken van 4 kB, met één instructie tegelijkertijd en daarna met 4 kB datablokken met 64 gelijktijdige instructies. Ten slotte wordt ook een sequentiële lees- en schrijftest uitgevoerd, die een maat geeft voor het werken met zeer grote bestanden. Op basis van alle tests bepaalt AS SSD ook een totaalscore.

De Extreme SSD 120GB scoort in AS SSD 504 punten, de 240GB variant komt op 740 punten. Dat is opnieuw geheel in lijn met andere SandForce gebaseerde SSD's.

 

4k blokken lezen - single threaded

4k blokken lezen - 64 threads

Sequentiëel lezen

4k blokken schrijven - single threaded

 

4k blokken schrijven - 64 threads

Sequentiëel schrijven

PCMark Vantage

PCMark Vantage is gebaseerd op het hardeschijfgebruik van echte applicaties, zij het applicaties uit de Windows Vista tijd. Futuremark heeft zogenaamde traces, zeg maar opnames gemaakt van de schijfactiviteit van echte programma's en speelt deze activiteit in de benchmark zo snel mogelijk opnieuw af. Doordat de traces niet real-time maar zo snel mogelijk worden afgespeeld worden prestatieverschillen tussen schijven in PCMark Vantage uitvergroot.

Met een score van 63.737 resp. 63.738 punten zitten de Extreme SSD's opnieuw op een vergelijkbaar niveau als andere SandForce gebaseerde SSD's.

PCMark7

PCMark7 maakt gebruik van traces gebaseerd op moderne software uit het Windows 7 tijdperk. Juist omdat deze benchmark gebruikmaakt van echte en ook moderne applicaties, is dit eigenlijk de belangrijkste benchmark om je beslissing welke SSD te kopen op te baseren. Een verschil met PCMark Vantage is dat PCMark7 de traces in real time afspeelt. Daardoor liggen de scores van SSD's dichter bij elkaar, maar komen de resultaten ook veel beter overeen met wat je in de praktijk daadwerkelijk mag verwachten.

In PCMark 7 eindigen de Extreme SSD's met 5.222 en 5.328 punten.

 De Windows Defender test is gebaseerd op een trace waarbij Windows Defender een quick scan doet van een systeem.

 De importing pictures test is gebaseerd op een trace waarbij een USB-stick met 68 foto's (434 MB in totaal) wordt geïmporteerd in Windows Live Photo Gallery, waarbij de afbeeldingen worden gekopiëerd en geïndexeerd en er thumbnails worden aangemaakt.

De video editing test is gebaseerd op een trace waarbij een HD-video wordt geëxporteerd vanuit Windows Live Movie Maker. Deze film is gebaseerd op eerder geïmporteerde 1080i MPEG2 video's van een Sony HDR-HC3 camera.

PCMark7 (vervolg)

De Windows Media Center test is gebaseerd op het gebruik van een Media Center PC met twee DVB-T tuners. Eerst wordt een stuk TV opgenomen, waarna de opname wordt gestopt. Terwijl de opname wordt afgespeeld, worden er tegelijkertijd twee andere zenders opgenomen.

De adding music test is gebaseerd op Windows Media Player. Bij deze test wordt 68 GB aan muziekbestanden (lossless WMA) afkomstig van een andere schijf geïndexeerd. Let wel: het inlezen van de WMA-files valt niet binnen de trace, want die waren afkomstig van een andere schijf. De trace bevat enkel de hardeschijfactiviteit van het bijwerken van de Windows Media Player database.

De starting applications test is gebaseerd op het openen van een op de harde schijf bewaard zeer complex HTML-document inclusief alle bijbehorende bestanden in Internet Explorer.

De gaming test is gebaseerd op een trace waarbij een level in World of Warcraft volledig wordt geladen.

Iometer

Voor de liefhebbers ten slotte zoals beloofd nog de maximale random 4k read en write scores uit Iometer, met queue-depth 32 en uitgevoerd binnen een blok van 8 GB. De test is gedraaid met comprimeerbare data. Dit zijn de scores waar fabrikanten van SSD's ook graag mee schermen. 

Opnieuw zien we resultaten zoals we die van een SandForce SF-2281 SSD verwachten.

Conclusie

Wie op zoek is naar de snelste SSD, winkelt eind 2012 niet meer bij de leveranciers van LSI SandForce SF-2281 gebaseerde SSD's: die conclusie hebben we inmiddels al een paar keer moeten trekken. De SandForce SSD's zijn middenmoters geworden en leveranciers moeten zich op andere manieren gaan onderscheiden, zoals bijvoorbeeld scherpe prijs, veel garantie of bijzondere levering.

Op die vlakken kan SanDisk zich helaas niet onderscheiden: de prijzen zijn niet bijster scherp, drie jaar garantie is standaard bij SSD's en de levering van de Extreme SSD's is kaal te noemen. Het maakt dat de Extreme SSD's in feite 13-in-een-dozijn SSD's zijn. Voor SanDisk en andere LSI SandForce-klanten is het te hopen dat er snel een opvolger van de SF-2281 komt.

Toch een positieve noot: met deze Extreme SSD's bewijst SanDisk dat men het zeker wel kan. De SanDisk U100 SSD's van de OEM-divisie die in veel laptops tegenkomen lijken qua prestaties meer op een USB-stick in 2,5" formaat. Deze Extreme SSD's bieden wel goed prestaties. En wanneer een grote speler als SanDisk de SSD-markt ook series gaat nemen is dat voor de consument uiteindelijk alleen maar goed.

Sandisk Extreme SSD 240GB


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Sandisk Extreme SSD 120GB

Sandisk Extreme SSD 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • SandForce SF-2281
  • 550 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Sandisk Extreme SSD 240GB

Sandisk Extreme SSD 240GB

  • 240 GB
  • Serial ATA 600
  • SandForce SF-2281
  • 550 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
0
*