Small Form Factor (SFX) voedingen review: voor kleine kastjes

18 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Seasonic SS-300SFD 300W
  3. 3. SilverStone SFX ST45SF 450W
  4. 4. SilverStone SFX ST45SF-G 450W
  5. 5. Specificaties
  6. 6. Hoe test Hardware.Info voedingen?
  7. 7. Kabels en connectors
  8. 8. Capaciteit en voltages
  9. 9. Efficiënte
  10. 10. Verbruik zonder belasting
  11. 11. Ripple
  12. 12. Geluidsproductie
  13. 13. Conclusie
  14. 14. Besproken producten
  15. 15. Reacties

Inleiding

Wie van plan is een klein PC'tje samen te stellen op basis van een Mini ITX moederbord en Mini ITX behuizing, zal er achter komen dat veel van deze behuizingen geen standaard ATX-formaat voedingen ondersteunt, maar enkel kleinere voedingen volgens de SFX-formfactor. De keus is beperkt, maar er valt toch wat te vergelijken. Hardware.Info testte vier exemplaren.

Een SFX voeding is 12,5 cm breed, 6,4 cm hoog en maximaal 10 cm diep: heel wat minder dan ATX dus. De keuze is uiterst beperkt: toen we voedingfabrikanten aanschreven dat we een vergelijkingstest van SFX-voedingen wilden doen, kregen we welgeteld drie exemplaren toegestuurd: de FSP FSP300-60GHS 300W, Seasonic SS-300SFD 300W, SilverStone SFX ST45SF 450W en SilverStone SFX ST45SF-G 450W. Blijven we alsnog nieuwsgierig welke van de vier de beste is...

FSP FSP300-60GHS 300W

Het FSP 300W model maakt gebruik van twee 12V rails van 14A en 16A. Het maximale gecombineerde vermogen wordt niet gespecificeerd. De voeding heeft slechts één molex-connector, maar wel 7x SATA. De voeding heeft geen 8-pin CPU-connector, enkel 4-pin. Modulariteit is iets wat we bij SFX-voedingen niet vaak tegenkomen, dus ook niet bij deze. De voeding bevat een enkele 8cm ventilator en weegt zo'n 0,8 kilo. Gemiddeld kost de voeding zo'n 54 euro, maar hij is al voor 38 euro in onze prijsvergelijker te vinden.

Deze voeding wordt ook meegeleverd met diverse Mini-ITX behuizingen, waaronder de Fractal Design Array R2 300W en de Lian Li PC-Q15.

FSP FSP300-60GHS 300W

Seasonic SS-300SFD 300W

De geteste Seasonic voeding, de SS-300SFD, heeft eveneens een vermogen van 300 watt. Opvallend: bij deze voeding steekt de ventilator een beetje uit. Let er dus goed op dat dat past in de behuizing die je op het oog, of al in je bezit hebt. Ook deze voeding heeft twee 12V rails, die in totaal 22,5A kunnen leveren.

De voeding biedt twee molex en twee SATA-connectors en net als de FSP enkel een 4-pin CPU-connector. Ook Seasonic heeft een 8cm ventilator aan boord en opnieuw zijn de kabels vast en niet gesleeved. Deze voeding kost gemiddeld 41 euro.

Seasonic SS-300SFD 300W

SilverStone SFX ST45SF 450W

De SilverStone SFX ST45SF 450W heeft een duidelijk hogere capaciteit dan de voedingen van FSP en Seasonic. Met maximaal 450 watt is deze voedig prima geschikt voor een Mini ITX systeempje met krachtige processor en losse videokaart. De prijs is uiteraard hoger: met gemiddeld 80 euro kost deze voeding ruwweg het dubbele van de FSP en Seasonic.

De voeding heeft een enkele 12V rail die 36A kan leveren. Voor 5 en 3,3 volt geeft SilverStone maximaal 22 en 21 ampère op. Er zijn meer connectors dan bij de andere voedingen: twee keer molex, drie keer SATA, en zelfs twee PEG-connectors! Daarnaast biedt deze voeding ook een 8-pin CPU-stekker. De voeding heeft een 80 Plus Bronze certificaat en zou dus minimaal 85% efficiënt moeten zijn. Voor de casemodders onder ons: de voeding is gelukkig zwart in plaats van grijs.

SilverStone Strider SFX 450W

SilverStone SFX ST45SF-G 450W

SilverStone stuurde ons ook nog een tweede versie van de ST45SF voedingen, die duidelijk een vreemde eend in de bijt is, in positieve zin. Allereerst is deze voeding 80 Plus Gold gecertificeerd: uniek in de SFX-wereld. De opbouw is iets anders: ook hier een enkele 12V rail, maar wel een ampère meer: 37A maximaal.

De voeding heeft evenveel connectors als z'n niet-Gold-gecertificeerde broertje. Maar belangrijk: deze Gold-versie is modulair én gesleeved. Ook deze voeding maakt gebruik van een 8cm fan. De prijs is uiteraard wel een stuk hoger dan die van de andere drie: gemiddeld 115 euro.

SilverStone SFX Series 450W

SilverStone SFX Series 450W

Specificaties

In onderstaande tabel zie je een exacte lijst van de specificaties van de de vier voedingen vergelijken (klik hier om deze tabel in een los scherm te openen).

Algemeen
 
MerkFSPSeasonicSilverStoneSilverStone
ProductnaamFSP300-60GHS 300WSS-300SFD 300WSFX Series 450WStrider SFX 450W
ProductcodeFSP300-60GHSSS-300SFDSST-ST45SF-GSST-ST45SF
DetailsProductinfoProductinfoProductinfoProductinfo
Algemeen
Continu vermogen300 W300 W450 W450 W
Opgegeven efficiëntie82 %81 %90 %85 %
Certificering80 Plus80 Plus80 Plus Gold80 Plus Bronze
Modulair
Form factorSFXSFXSFXSFX
Fabrieksgarantie3 jaar3 jaar
Opgegeven vermogen
Amperage 12 V - Rail 114 A8 A37 A36 A
Amperage 12 V - Rail 216 A14.5 A
Amperage 12 V - Totaal22.5 A37 A36 A
Amperage 5 V22 A20 A14 A22 A
Amperage 3,3 V20 A20 A19 A21 A
Aansluitingen
Standaard molex1422
Floppy1211
Serial ATA7233
6 pins PEG11
8 pins PEG00
6/8 pins PEG11
Totaal PEG22
Moederbord connector20 / 24 pins24 pins20 / 24 pins20 / 24 pins
4 pins CPU
8 pins CPU
Specificaties
KleurZwartGrijsZwartZwart
Grootte fan 18 cm8 cm8 cm8 cm
Lichtgevende fans
Dynamisch toerental afhankelijk van temperatuur
Toerental handmatig instelbaar
Connector voor rpm uitlezing
(Semi-)passief
Volledig passief
Kabelhoes om moederbordkabel
Kabelhoezen om andere kabels
Aan/uit-knop
Voltages regelbaar
Gewicht0.8 kg1.10 kg0.834 kg0.997 kg
Diepte10 cm10 cm10 cm10 cm
Extra's / AccessoiresSFX to ATX bracket
Retail / OEMOEMOEMRetailRetail
Lengte moederbord kabel20 cm31 cm30 cm30 cm
Lengte PEG kabel(s)54 cm55 cm
Maximale lengte molex kabels14 cm47 cm51 cm50 cm
Lengte SATA kabels31 cm42.5 cm60.5 cm62 cm
Lengte CPU stroomkabel21 cm33.5 cm41 cm41 cm

Hoe test Hardware.Info voedingen?

Voor het testen van voedingen maken we gebruik van professionele Stratron load-generatoren, waarmee we voedingen in ons lab tot 1600 watt kunnen belasten. Iedere voeding testen we in stappen van 100 watt tot aan de maximale belasting. Bij iedere stap meten we voltages op de verschillende lijnen. Hoe dichter die waardes liggen bij de officiële waardes van 3,3, 5 en 12 volt, des te beter. Meer dan 5% afwijking is taboe. Bij iedere stap meten we met een professionele Zes Zimmer stroommeter het uit het stopcontact opgenomen vermogen. Op basis daarvan berekenen we de efficiëntie. Een oscilloscoop stelt ons in staat om de ripple, ofwel de fluctuaties op de geleverde gelijkspanningen te meten.

Belangrijk om te weten is dat we in alle gevallen in totaal zo’n 50 watt stroom uit de 3,3 en 5 voltlijnen trekken en de rest uit de 12 voltlijnen. Dat is anders dan de manier waarop bijvoorbeeld de 80 Plus organisatie of de meeste fabrikanten zélf hun voedingen testen, maar staat wel dichter bij de realiteit. In een PC maken alle stroom-verslindende componenten (lees: de CPU en GPU) louter van de 12 voltlijnen gebruik; de 3,3 en 5 voltlijnen hebben slechts een zeer beperkte functie.

Naast de metingen mét belasting, meten we ook het door de voeding uit het stopcontact onttrokken vermogen zónder belasting. Belangrijk om te weten of een voeding niet te veel sluipvermogen hebben.

Onze geluidstest hebben we recent geheel herzien. Vanaf nu testen we voedingen in een geluidsdichte box, zodat we waardes vanaf ca. 18 dB(A) nauwkeurig kunnen meten. Onze meter plaatsen we 10 cm. van de voeding en we belasten de voedingen met ca. 100W, 300W en 500W.

Kabels en connectors

Kijken we naar de lengte van de kabels, dan mogen we concluderen dat SilverStone als enige kabels van respectabele lengte biedt. Aan de andere kant: deze voedingen zijn bedoeld voor in Mini-ITX behuzingen, waar over het algemeen geen lange kabels nodig zijn.

Capaciteit en voltages

Een capaciteit daadwerkelijk kunnen leveren is één, dat op de juiste manier doen is twee. De ATX-specificatie schrijft voor dat voltages maximaal 5% mogen afwijken om stabiliteit te waarborgen. Dat betekent dat de belangrijke 12V-lijnen minimaal 11,40 en maximaal 12,6 volt mogen zijn. Voor de 5V lijn zien we graag voltages tussen de 4,75 en 5,25 volt. 

De FSP zit bij de 200W test al in de gevaren zone en valt bij de 300W test onder de 11,4V grens. De SilverStone 450W standaard versie gaat bij onze 400W ook door de 5% grens, maar blijft er bij de 200W en 300W test netjes boven. Op de Seasonic en SilverStone 450W Gold is niets aan te merken.

Tip: klik op de productnamen in de grafiek om bepaalde producten onzichtbaar te maken.

Efficiënte

De meest besproken eigenschap van voedingen de afgelopen jaren is ongetwijfeld de efficiëntie, ofwel het percentage van het uit het stopcontact opgenomen vermogen dat daadwerkelijk aan de componenten binnen de PC wordt doorgegeven. Wanneer de componenten in totaliteit 400 watt verbruiken, verbruikt een systeem met een 80% efficiënte voeding 400 / 0,80 = 500 watt stroom. Een zelfde PC met een 90% efficiënte voeding haalt slechts 400 / 0,90 = 444 watt uit het stopcontact. Dat kan dus potentieel schelen in de stroomrekening, maar werkt ook door op andere vlakken. Het verloren vermogen komt immers (op een klein beetje voor het laten draaien van de ventilator na) tot uiting als door de voeding opgewerkte warmte. Hoe efficiënter de voeding, hoe koeler die blijft, hoe minder koeling er noodzakelijk is en hoe langer de te verwachten levensduur.

De SilverStone is met z'n Gold-certificaat duidelijk de efficiëntste: gemiddeld 87,8%. De niet-Gold SilverStone eindigt met 84,6% op de tweede plek. De andere twee voedingen komen wel boven de 80% uit, maar kunnen we naar moderne maatstaven niet bijster efficiënt noemen.

Verbruik zonder belasting

Een efficiëntere voeding draagt bij aan een lagere stroomrekening. Misschien nog wel belangrijker is dat een voeding wanneer de PC uit staat (en er dus geen belasting is) niet alsnog veel stroom verbruikt. Daarom doen wij ook altijd een test zonder belasting. Dat doen we zowel met de voeding ingeschakeld als met de voeding uitgeschakeld. Wanneer een voeding geen aan-uitschakelaar heeft, kunnen we dat onderscheid uiteraard niet maken en zijn de resultaten identiek.

Twee voedingen gebruiken 1,2 watt zonder belasting. Dat is wat ons betreft echt te hoog, al is de implicatie (€ 2,40 per jaar aan kosten als je je PC in het stopcontact steekt) niet extreem. Alleen de FSP zet hier echt nette resultaten neer.

Ripple

Een voeding hoort strakke spanningen van 3,3, 5 en 12 volt af te leveren. Wie de geleverde spanningen echter analyseert met een oscilloscoop, ziet dat deze gelijkspanning toch altijd een beetje fluctueert. Is dit fluctuatie op lage frequentie, dan spreken we in jargon over ripple, is het op hoge frequentie dan spreken we over noise (ruis). Het is een arbitrair verschil en in alle gevallen geldt: hoe kleiner deze fluctuaties, des te stabieler de voeding. Zeker overklokkers die zich het liefst op de grens bevinden van wat chips nog net kunnen, zijn gebaat met een zo klein mogelijke ripple.

Met behulp van een oscilloscoop hebben we de maximale ripple gemeten. De Vtt (voltage-top-top) waardes geven het verschil aan tussen de hoogste gemeten voltages. Wanneer de 12 voltlijn een ripple heeft van 50 mVtt, betekent het dat deze fluctueert tussen de 11,95 en 12,05 volt.

Waardes rondom de 50 mVtt zijn uitstekend en zorgen ervoor dat je je zelfs bij flink overklokken geen zorgen hoeft te maken over de stabiliteit. Waardes onder de circa 75 mVtt zijn ook nog prima. Zit een voeding daar ver boven, dan is dat echt een minpunt.

De ripples van de Seasonic en SilverStone non-Gold voedingen zijn goed. Die van FSP en SilverStone Gold zelfs uitstekend.

Geluidsproductie

Tenslotte de geluidsproductie. Deze hebben we gemeten in een geluidsdichte box op 10 centimeter afstand bij drie belastingen: circa 100W, circa 300W en circa 500W. Waardes rond of onder de 30 dB(A) betekenen dat een voeding onhoorbaar stil is. Alles onder de 35 dB(A) is nog fluisterstil te noemen, daarboven begin je een voeding toch te horen. Een meting van 40 dB(A) of hoger mag je opvatten als duidelijk hoorbaar.

De Seasonic SS-300SFD is als enige onhoorbaar stil. Helaas is juist de Gold-voeding niet zo stil.

Conclusie

Veel keuze is er niet wanneer je een SFX-voeding wil aanschaffen, maar de vier voedingen die we hebben getest zijn wel duidelijk verschillend. Tot de één na laatste pagina van dit artikel had de SilverStone ST45SF-G 450W het is zich om uitgeroepen te worden tot ultieme SFX-voeding, maar de wat hogere geluidsproductie is een domper.

Ga je een Mini-ITX systeempje zonder losse videokaart bouwen, dan heb je aan een 300W voeding voldoende. Van de FSP en Seasonic is die laatste onze favoriet, omdat 'ie duidelijk stiller is. Qua efficiëntie schelen beide voedingen trouwens weinig.

Ga je een losse videokaart gebruiken, kies dan voor een 450 watt model. De niet-Gold versie van SilverStone is een stuk goedkoper, stiller en slechts beperkt minder efficiënt. Wij zouden daarom voor deze ST45SF 450W kiezen.


Seasonic SS-330SFD 300W
SilverStone SFX ST45SF 450W

Geïnteresseerd in het bouwen van een Mini-ITX systeem? Lees dan ook onze vergelijkingstest van 12 Mini-ITX behuizingen.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

FSP FSP300-60GHS 300W

FSP FSP300-60GHS 300W

  • 300 W
  • 82 %
  • 80 Plus

52,33 €

1 winkel
Silver Award Seasonic SS-300SFD 300W

Seasonic SS-300SFD 300W

  • 300 W
  • 81 %
  • 80 Plus
  • 22.5 A
Niet verkrijgbaar
SilverStone SFX Series 450W

SilverStone SFX Series 450W

  • 450 W
  • 90 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 37 A

82,99 €

2 winkels
Silver Award SilverStone Strider SFX 450W

SilverStone Strider SFX 450W

  • 450 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • 36 A

66,99 €

1 winkel
0
*