ASUS Xonar Essence STX II 7.1 review: mooie upgrade

58 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Verwisselbare op-amps
  3. 3. Wat maakt het verschil?
  4. 4. Andere high-end concurrentie
  5. 5. Software en extra’s
  6. 6. Specificaties
  7. 7. Foto's en screenshots
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Voor de meeste toepassingen is de on-board geluidskaart van een moederbord voldoende. Voor een rijkere ervaring van geluidskwaliteit moet je echter wat dieper in de buidel tasten. Als je echt alles uit je favoriete muziek wil halen biedt een goede losse geluidskaart nog altijd meerwaarde. We bespreken in deze review de ASUS Xonar Essence STX II 7.1.

De Xonar Essence STX II 7.1 is de opvolger van de Xonar Essence STX. Deze interne geluidskaart is de meest luxe in het assortiment van Asus. Hij is voorzien van een dochterbord met gescheiden analoge monokanalen voor 7.1 surround geluid en heeft een hoofdtelefoonversterker om hoofdtelefoons met een impedantie tot 600 Ohm aan te sturen. Daarnaast worden waardes van 124dB signaal-ruis-verhouding voor de analoge stereo uitgang beloofd en 120dB voor de hoofdtelefoon en surround uitgangen. De maximale resolutie is 24bit met een sample rate van 192Khz. Dat zijn waardes waar de echte audiofanaat van gaat glunderen.

Asus Xonar Essence STX II 7.1

Een headset wordt aangesloten met twee 6,3mm jacks, de stereo en 7.1 geluidskanalen zijn voorzien van mono tulp uitgangen voor de beste geluidskwaliteit. In totaal zijn er hiermee negen RCA-aansluitingen, waarvan één dienst doet als S/Pdif uitgang met ondersteuning voor Dolby Digital Live. Ook is het mogelijk om gebruik te maken van Toslink. De componenten voor de stereo en koptelefoon uit-/ ingangen zijn daarnaast afgeschermd met een metalen kap om interferentie van andere onderdelen in de computer tegen te gaan. Daarnaast is het PCB zo opgebouwd dat analoog en digitaal gescheiden zijn door twee extra lagen, om crossover tussen beide delen tegen te gaan. Extra stroomtoevoer is aanwezig in de vorm van een molex aansluiting. Daarnaast mist ook de interne connector voor HD-Audio niet, waarmee de frontaansluitingen van de behuizing aangesloten kunnen worden.

Verwisselbare op-amps

De geluidskaart en het dochterbord worden met elkaar verbonden door middel van een interne flatcable en zijn daarnaast voorzien van verwisselbare op-amps. Met de bijgeleverde op-amps kan je hierin zelf al een begin maken. Op-amps zijn miniversterkers die het geluid versterken dat voorheen digitaal was. Deze geven voldoende uitgangsspanning om analoog geluid door te geven aan bijvoorbeeld een externe speakerset met eigen versterking of een koptelefoon. Voor extra koptelefoonversterking wordt in de Xonar Essence STX II 7.1 gebruik gemaakt van een Texas Instruments 6120A2.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
De Xonar Essence STX II zonder metalen kap

Er wordt op internet veel gesproken over dat verschillende op-amps een verschil kunnen maken in de beleving van het geluid dat afgegeven wordt door een geluidskaart. Asus geeft zelf aan dat er bijvoorbeeld meer bas afgegeven wordt, of dat de midden en hoge tonen helderder worden door een andere configuratie van de op-amps. In onze tests met Audio Analyzer en een uitgebreide hoortest met een high-end Sennheiser HD650 maten/ hoorden wij in ieder geval geen enkel verschil.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
De verwisselbare op-amps met bijbehorende tang

Het kan zijn dat je toch een verandering in de geluidsweergave ervaart door het verwisselen van de op-amps. De kans dat dit niet aan de op-amp ligt, maar aan een mismatch met het omliggende circuit van de geluidskaart is echter niet uitgesloten. Het verschil zal hem in dat geval niet zitten in een betere weergave van de muziek, maar bijvoorbeeld een toegevoegde afwijking in de hoge tonen die het geluid helderder doet lijken. Dat zal uiteraard niet gebeuren met de meegeleverde op-amps. Als je wisselt naar een op-amp die geschikt is voor het circuit van de desbetreffende geluidskaart, met een hogere uitgangsspanning, kan het zijn dat het geluid voller en krachtiger klinkt. Dit verandert echter niks aan de detaillering van het geluid, er komt alleen meer spanning op de drivers in de koptelefoon te staan, wat resulteert in hoger geluidsvolume.

Standaard worden er twee Muses 8920 en een Muses 8820 op-amps gebruikt voor de stereo en koptelefoon kanaaluitgangen. Het dochterbord is voorzien van twee JRC 2114D en een LM 4552NA per twee mono kanalen. De drie extra verwisselbare op-amps zijn een muses 8820 en twee LM 49720NA.

Wat maakt het verschil?

Een goede geluidskaart bevat veelal een lagere ruis bij hetzelfde geluidsniveau, minder vervorming in de geluidsweergave en heeft een groter dynamisch bereik, waardoor het geluid een breder bereik heeft. Daarnaast is de frequency response belangrijk, wat aangeeft hoe natuurgetrouw het geluidsniveau van de toonhoogtes tussen 20Hz en 20KHz is. Een vlakke curve is het mooist. Daarin verschillen geluidskaarten echter niet veel, maar koptelefoons, speakers en versterkers des te meer. Dit vertaalt zich in testresultaten die uitgedrukt worden in decibel. Daarmee kan het verschil aangegeven worden tussen geluidskaarten. Belangrijk bij deze waarde is om te weten dat iedere verdubbeling in geluidsniveau 3dB extra betekent. Dus twee keer 50dB is samen 53dB. Dat betekent dus dat een verschil van 100dB en 118dB groter is dan simpelweg 18dB.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
Het dochterbord met afzonderlijke monokanalen

Veel voorkomend op moederborden zijn nu de Realtek ALC1150 en ALC887 geluidschips, die afhankelijk van het moederbord worden ondersteund met extra componenten. Extra toevoeging van condensatoren en op-amps dragen bij aan betere geluidprestaties. De Asus Xonar Essence STX II 7.1 is voorzien van een Asus AV100, wat in feite een C-Media CMI8788 Oxygen HD audio processor is. Een goede toevoeging is de Burr-Brown 1792A DAC die 127dB signaal-ruis-verhouding kan leveren. Als we de prestaties van een van de betere moederborden vergelijken met de Asus Xonar Essence STX II 7.1, zien we dat het ruisniveau met -118,5dB 14dB lager ligt dan de -104,5dB van de beste ALC1150 onboard-geluidskaart. Ook tonen onze testresultaten dat met dezelfde getallen het bereik in geluidsniveau groter is, waardoor een dynamisch bereik van 118,3dB mogelijk is. Wil je daar echter gebruik van maken, dan moet je wel audiobestanden gebruiken die voorzien zijn van minimaal 24bit/96Khz. 16bit audio is beperkt tot 96dB dynamisch bereik, waar 24bit 144dB behaald. De afwijkingen in de geluidscurve/ frequency response tonen veelal geen merkbaar verschil tussen een onboard en een losse geluidskaart.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
Ook de op-amps op het dochterbord zijn verwisselbaar

Verder is het belangrijk dat er zo min mogelijk harmonische afwijking aanwezig is in het geluid, wat wordt uitgedrukt in procenten. Bij onboard-geluidskaarten is al vaak 0,005% verstoring aanwezig, terwijl de geluidskaart in dit artikel slechts 0,0006% behaalt. Nu lijkt dat misschien niet indrukwekkend, maar de Xonar Essence STX II 7.1 onderdrukt hiermee afwijkingen met totaal -104dB, terwijl de ALC1150 dat slechts met -87dB doet. Een harmonische afwijking betekent dat, wanneer bijvoorbeeld 1KHz wordt uitgestuurd, er ook op 2KHz en vaak de daaropvolgende 4KHz en 8Khz een signaal wordt uitgestuurd, wat niet in de bron aanwezig is. Hoe kleiner dit percentage dus is, des te beter.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
De harmonische afwijkingen worden onderdrukt tot -104dB

Daarnaast is er ook nog de stereo-crosstalk die zich vertaalt in decibel. Als op het linker-audiokanaal een geluid wordt uitgestuurd, is het niet de bedoeling dat dit weergalmt op het rechter-audiokanaal. Hoe groter het verschil in decibel, des te minder crosstalk er aanwezig is. Doordat componenten verder uit elkaar liggen dan op een moederbord, kan een losse geluidskaart stereo-crosstalk makkelijker voorkomen. Hoe dichter componenten op elkaar liggen, des te meer kunnen deze elkaar beïnvloeden, waardoor stereo-crosstalk ontstaat. Gemiddeld heeft een moederbord een stereo-crosstalk van -94dB. De Xonar Essence STX II 7.1 behaalt hier een waarde van -105,3dB, wat dus resulteert in een meer natuurgetrouwe weergave van de audiobron.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
De curve van het geluid toont een strakke frequency response

Andere high-end concurrentie

Veel keus is er niet in de markt van losse high-end geluidskaarten. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we in de afgelopen jaren niet veel van deze producten hebben getest. Van de door ons geteste exemplaren behaalt de ASUS Xonar Essence STX II 7.1 de beste resultaten. We maken voor onze tests gebruik van Rightmark Audio Analyzer. We meten met een loop van uitgangssignaal naar ingangssignaal hoe goed het geluid terugkomt. We zijn hierin afhankelijk van de zwakste schakel, wat in dit geval de line-ingang betreft met maximaal 120dB signaal-ruis verhouding op papier. We hebben geen geluidskaart met een betere ingang tot onze beschikking dan de Xonar Essense STX II in deze test.

In de onderstaande tabel kan je de prestaties van een onboard Realtek ALC1150 vergelijkingen met losse geluidskaarten.

  Realtek ALC 1150 Asus Xonar Essence STX II 7,1 Asus Xonar D2/PM Creative Soundblaster ZxR Asus Xonar Essence STX
  ASUS Z97-Pro        
Frequency response [+] dB 0,02 0,01 0,05 0,07 0,01
Frequency response [-] dB 0,04 0,11 0,04 0,25 0,1
Noise level dB(A) 104,5 118,5 118,2 113,2 112,8
Dynamic range dB(A) 104,6 118,4 118 113,1 117,9
Total Harmonic Distortion (THD) % 0,0045 0,0006 0,0005 0,0025 0,0009
Intermodulation Distortion (IMD) + Noise % 0,007 0,001 0,001 0,003 0,001
Stereo crosstalk dB 98 105,3 92,7 104,5 99,2
IMD+N (Swept frequency) % 0,006 0,001 0,001 0,005 0,001

Asus Xonar D2/PM

Asus Xonar D2/PM

De Asus Xonar D2/PM geluidskaart boekt enigszins vergelijkbare resultaten, met wel een duidelijk hogere stereo-crosstalk van 92,7dB tegenover 105,3dB. Op basis van de resultaten van zowat alle losse geluidskaarten in onze database zijn de meeste losse geluidskaarten niet significant beter dan we tegenwoordig op een degelijk moederbord terug vinden in onze database. Alleen als je gaat kijken in het hogere segment vanaf 100 euro ga je verschil merken in kwaliteit. Onder de door ons geteste producten is daarin de Asus Xonar D2/PM met een gemiddelde prijs van 126 een goede keus. Een toevoeging aan dat product is DTS Connect, wat mist op de ASUS Xonar Essence STX II 7.1. Die biedt weer wel een koptelefoonversterker met 6,3mm aansluitingen, gescheiden RCA uitgangen en een dochterbord voor het apart aansluiten van een 7.1 surround installatie. Mocht je dat laatste niet nodig hebben kan je jezelf 50 euro besparen, en de standaard ASUS Xonar Essence STX II kopen, zonder dochterbord.

De prestaties van het dochterbord tegenover de standaard stereo-uitgang is ook goed te noemen.

  Essence H6 Daughterboard Essence STX II 7,1 Line Out
Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB: +0,02, -0,09 +0,01, -0,11
Noise level, dB (A): -111,8 -118,5
Dynamic range, dB (A): 112,8 118,4
THD, %: 0,0008 0,0006
IMD + Noise, %: 0,0011 0,0009
Stereo crosstalk, dB: -98,2 -105,3

In de onderstaande grafieken is goed te zien dat de ASUS Xonar Essence STX II 7.1 goed presteert.

Software en extra’s

De driversoftware voor de ASUS Xonar Essence STX II 7.1 geluidskaart is niet anders dan we eerder tegenkwamen bij vergelijkbare producten van dit merk. Je hebt controle over de sample rate tot 192 KHz en je kunt instellen hoeveel kanalen je analoog of digitaal aan wilt sturen. Ook vinden we hier de optie om de impedantie van de koptelefoonversterker in te stellen. Je hebt hierin de keuze tussen 0-64 ohm, 64-300 ohm en 300-600 ohm.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
De driver software van de Asus Xonar Essence STX II (7.1) 

Daarnaast is het mogelijk om Dolby functies in te schakelen zoals Dolby Headphone voor virtueel surround geluid, Dolby Virtual Speaker voor ruimtelijk geluid op een stereospeakerset en Dolby Pro Logic II om stereo geluid om te zetten naar surround voor een surroundinstallatie. Ook heb je uiteraard controle over het geluidsvolume van alle aanwezige audiokanalen en is het mogelijk om effecten toe te voegen. Tevens mist een ingebouwde equalizer niet en is het mogelijk om de crossover frequentie van het subkanaal in te stellen.

Asus Xonar Essence STX II 7.1
De crossover frequentie van het subkanaal is apart instelbaar

In de doos vinden we extra accessoires, waaronder een Toslink S/Pdif adapter, een 6,3 naar 3,5mm headset adapter en de drie extra op-amps met bijbehorende tang om deze makkelijk te verwisselen.

Specificaties

Op deze pagina vind je de specificaties en testresultaten van de Asus Xonar Essence STX II 7.1.

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamXonar Essence STX II 7.1
Productcode90YA00NN-M0UA00
DetailsProductinfo
Specificaties
InterfacePCI-Express
ChipAsus AV100
Kanalen7.1
Max. sample freq. afspelen192 kHz
Max. resolutie afspelen24 bit
Max. sample freq. opnemen192 kHz
Max. resolutie opnemen24 bit
Signaal/ruis-verhouding124 dB
Ondersteuning real-time surround encoding
Dolby Digital Live!
DTS Connect
Aansluitingen
SPDIF output - optisch
SPDIF output - coaxiaal
SPDIF input - optisch
SPDIF input - coaxiaal
Intel HD frontpanel connector
HDMI
HDMI standaard
RCA lijnuitgang
RCA lijningang
Phono voorversterker
Koptelefoon uitgang
Microfoon ingang
Kanalen analoog uit8
Audio test Windows 7
Frequency response [+]0.01 dB
Frequency response [-]0.11 dB
Noise level118.5 dB(A)
Dynamic range118.3 dB(A)
Total Harmonic Distortion (THD)0.0006 %
Total Harmonic Distortion (THD) in dB104.4 dB
Intermodulation Distortion (IMD) + Noise0.0009 %
Stereo crosstalk105.3 dB
IMD+N (Swept frequency)0.0008 %

Foto's en screenshots

Op deze pagina vind je alle foto's en schermafdrukken van de Asus Xonar Essence STX II 7.1.

Conclusie

We zijn erg onder de indruk van de audioprestaties van de Asus Xonar Essence STX II 7.1. Het is een zeer duidelijke upgrade ten opzichte van de onboard-geluidskaart op je moederbord. Ook de koptelefoonversterker en goede prestaties van de extra aansluitingen maken deze geluidskaart tot een mooie uitbreiding. Het enige wat dit pakket mist is de ondersteuning van DTS Connect voor de S/Pdif aansluiting.

Daarvan is de Asus Xonar D2/PM wel voorzien en die geluidskaart toont ook gelijkwaardige prestaties, maar mist wel de koptelefoonversterker. Een voordeel is dat dit exemplaar je met 126 euro gemiddeld de helft in prijs scheelt. Voor de Asus Xonar Essence STX II 7.1 betaal je 270 euro gemiddeld. Deze investering is het alleen waard als je ook echt gebruik gaat maken van hoge resolutie audio van minstens 24bit/96Khz en daarnaast een high-end stereo-installatie of koptelefoon bezit. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de Sennheiser HD 650 die vanaf 325 euro te krijgen is. Instap koptelefoons klinken niet zuiver genoeg om de kwaliteit van deze geluidskaarten weer te geven. De uitstekende prestaties van de Asus Xonar Essence STX II 7.1 zijn in ieder geval een Hardware.Info Gold Award waard.

 
Asus Xonar Essence STX II 7.1


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus Xonar D2/PM

Asus Xonar D2/PM

  • PCI
  • 7.1
Niet verkrijgbaar
Asus Xonar Essence STX II

Asus Xonar Essence STX II

  • PCI-Express
  • 5.1

200,95 €

10 winkels
Asus Xonar Essence STX II 7.1

Asus Xonar Essence STX II 7.1

  • PCI-Express
  • 7.1

198,95 €

9 winkels
0
*