Intel Core i7 5960X / 5930K / 5820K Haswell-E review: eindelijk 8 cores

109 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Drie modellen: 5960X, 5930K en 5820K
  3. 3. Haswell verbeteringen
  4. 4. Nieuwe instructies, maar geen TSX
  5. 5. DDR4: opmaat naar hogere klokfrequenties
  6. 6. X99 chipset: platform flink verbeterd
  7. 7. Test
  8. 8. Benchmarks: Adobe Photoshop CS6
  9. 9. Benchmarks: Cinebench 11.5
  10. 10. Benchmarks: Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 1
  11. 11. Benchmarks: Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 2
  12. 12. Benchmarks: Cyberlink Espresso 6.7
  13. 13. Benchmarks: Cyberlink Espresso 6.7 (GPGPU/QS)
  14. 14. Benchmarks: Cyberlink PowerDirector
  15. 15. Benchmarks: Microsoft Excel 2013
  16. 16. Benchmarks: Microsoft Word 2013
  17. 17. Benchmarks: IE10 - Futuremark Peacekeeper 2.0
  18. 18. Benchmarks: IE10 - Mozilla Kraken
  19. 19. Benchmarks: WinRAR 4.20 (512 MB)
  20. 20. Benchmarks: TrueCrypt 7.1 AES
  21. 21. Benchmarks: TrueCrypt 7.1 AES (+ AES-NI)
  22. 22. Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 Medium)
  23. 23. Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 High)
  24. 24. Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 Medium)
  25. 25. Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 High)
  26. 26. Benchmarks (HD 7970): Crysis 3 (1920x1080 Medium)
  27. 27. Benchmarks (HD 7970): Crysis 3 (1920x1080 High)
  28. 28. Stroomverbruik (HD 7970): Cinebench 11.5 (Max)
  29. 29. Stroomverbruik (HD 7970): Idle
  30. 30. Test: Haswell-E versus Ivy Bridge-E klok voor klok
  31. 31. Test: DDR3 vs. DDR4
  32. 32. Overklokken
  33. 33. Conclusie
  34. 34. Besproken producten
  35. 35. Reacties

Inleiding

Intel introduceert vandaag haar nieuwe high-end processorplatform, codenaam Haswell-E, in de vorm van de Core i7 5960X, 5930K en 5820K processors. Met (bij Intel) voor het eerst 8 cores in een desktop processor, de overstap naar DDR4 en een flink verbeterde chipset is Haswell-E in elk geval op papier een flinke stap vooruit ten opzichte van Intels huidige high-end CPU's. Of dat in de praktijk ook zo is, zoeken we uit in een uitgebreide test. 

Zie ook: 15 Intel X99 moederborden vergelijkingstest

Intels plannen om haar high-end platform in de tweede helft van 2014 te vernieuwen, zullen voor geen enkele hardwareliefhebber nieuws zijn. Al maanden gonst het van de geruchten over de nieuwe CPU's, die als directe opvolgers dienen van de huidige, Sandy Bridge-E, Core i7 4960X, 4930K en 4820K chips. Zoals altijd zal het nieuwe topmodel voor zo'n 1000 euro in de winkel komen te liggen , terwijl de instapper in het high-end segment tussen de 350 en 400 euro gaat kosten. 

Intel Core i7 5960X Boxed
De nieuwe Core i7 5960X op een MSI X99 moederbord met 16GB G.Skill Ripjaws 4 DDR4-3000 geheugen

Zoals de codenaam al aangeeft, zijn de nieuwe CPU’s gebaseerd op de Haswell-architectuur, die we ook kennen van de vierde generatie Core-processors, ofwel de Core i3 4xxx, i5 4xxx en i7 4xxx chips. In vergelijking met het Socket 1150 platform van die processors bieden de Haswell-E chips meer cores, meer PCI-Express lanes en meer geheugenkanalen. Daarentegen missen de high-end CPU’s, zoals gebruikeljk, een geïntegreerde videokaart. Net als de andere CPU’s uit de Haswell- en Ivy Bridge- generaties worden de Haswell-E chips geproduceerd met 22nm transistors.

Twee zaken vallen op bij de nieuwe generatie. Allereerst hebben de snelste Haswell-E CPU’s 8 cores aan boord. Dat is twee meer dan bij de snelste Ivy Bridge-E chip, de 4960X. Ook het verschil met Intels standaard desktopplatform wordt hiermee vergroot: de snelste Socket 1150 chips hebben immers vier cores. Een ander belangrijk verschil is dat Intel bij deze generatie voor het eerst de overstap maakt naar DDR4-geheugen. Omdat Haswell-E gebruik maakt van dit nieuwe type geheugen en mede daardoor ook van een nieuwe processorvoet (Socket 2011 v3), zul je CPU, moederbord én geheugen moeten vervangen wanneer je een bestaand systeem wilt upgraden. Intel heeft voor de nieuwe CPU’s een nieuwe chipset ontwikkeld, de X99. Daardoor mochten de Taiwanese moederbordfabrikanten de laatste maanden weer aan de bak om nieuwe borden te ontwikkelen.

Intel Core i7 5960X Boxed

Wij testten de Core i7 5960X, 5930K én 5820K

Drie modellen: 5960X, 5930K en 5820K

Net als bij de vorige generatie komen er in eerste instantie drie modellen in de Haswell-E reeks. Het nieuwe topmodel wordt de Core i7 5960X. Deze chip, die een prijskaartje van rond de 1000 euro heeft gekregen, heeft als enige 8 cores aan boord. HyperThreading is bij alle Haswell-E chips aanwezig, dus in het geval van de 5960X ziet het besturingssysteem 16 virtuele cores.

De basis klokfrequentie van de CPU bedraagt 3,0 GHz, met een maximale turbo van 3,5 GHz. In vergelijking met Ivy Bridge-E CPU’s en 6-core Haswell-E varianten zijn die klokfrequenties relatief laag. Echter, de 5960X is net als de andere Haswell-E CPU’s volledig unlocked, dus met de juiste koeling zul je de klokfrequentie vermoedelijk nog wel wat kunnen verhogen. Per core is er 256 kB L2-cache, 2 MB in totaal dus. De chip heeft verder maar liefst 20 MB L3-cache aan boord.

Het "tussenmodel" is de Core i7 5930K. Deze chip heeft zes cores, net als de topmodellen uit de Ivy Bridge-E reeks, maar wel op een hogere klokfrequentie: standaard 3,5 GHz, met een maximale turbo van 3.7 GHz. Deze chip heeft 15MB L3-cache. De chip heeft voor distributeurs dezelfde inkoopprijs als voorloper 4930K, $ 583 om precies te zijn, en zal in de Benelux dus rond de 540 euro gaan kosten.

Intel Core i7 5960X Boxed

Opvallend is dat het instapmodel, de Core i7 5820K, ook zes cores heeft. De klokfrequentie is wel wat lager – 3,3 GHz standaard en 3,6 GHz maximale turbo – maar ook deze CPU is unlocked en kun je dus vermoedelijk eenvoudig op 5930K snelheid laten werken. Toch is er een verschil: waar de 5960X en 5930K een 40-voudige PCI-Express 3.0 controller aan boord hebben, is het aantal lanes bij de 5820K beperkt tot 28.

Dat betekent dat je minder lanes tot je beschikking hebt bij SLI/Crossfire opstellingen, al is dat op basis van ons recente onderzoek minder erg dan het wellicht lijkt. De 5820K wordt iets duurder dan zijn directe voorloper: de inkoopprijs bedraagt $ 389 in plaats van $ 323, waardoor de prijs in de winkel rond de 370 euro uit zal komen. Daarmee is de chip nog altijd een interessant alternatief voor de Core i7 4970K (twee cores en twee geheugen kanalen meer!), al is de rest van het platform, mede door de overstap naar DDR4, natuurlijk een stuk duurder dan bij deze 4970K.

Alle nieuwe CPU’s hebben een ingebouwde quad-channel DDR4-2133 geheugencontroller. De 40 PCI-Express lanes van de topmodellen kunnen uiteraard goed gebruikt worden voor SLI- en Crossfire-setups met meerdere kaarten. Zo is het mogelijk om twee kaarten aan te sturen met elk 16 lanes, drie kaarten is in potentie mogelijk met 16/16/8 lanes en het is zelfs mogelijk om vijf videokaarten aan te sturen met elk 8 lanes. Het is echter niet gezegd dat elk X99 moederbord alle varianten zal ondersteunen, aangezien moederbordfabrikanten de PCI-Express 3.0 lanes uit de CPU ook graag zullen inzetten voor snelle M.2 sloten voor moderne SSD's. Daarnaast is het uiteraard zo dat moederbordfabrikanten voor 3-way en 4-way SLI ondersteuning royalties moeten betalen aan Nvidia.

Alle Haswell-E CPU’s krijgen een TDP van 140W. Dat is 10 watt meer dan bij de vorige generatie. De chips worden zoals gezegd geproduceerd middels 22nm Tri-Gate transistors. De chip meet 17,6 bij 20,2 mm, ofwel 356 mm². Het aantal transistors is circa 2,6 miljard.

In onderstaande tabel vind je de specificaties van de nieuwe Haswell-E processors naast hun Ivy Bridge-E voorlopers en het topmodel uit de normale Haswell-reeks, de Core i7 4790K.

CPU Core i7 5960XCore i7 5930KCore i7 5820KCore i7 4960XCore i7 4930KCore i7 4820KCore i7 4790K
Generatie Haswell-E Haswell-E Haswell-E Ivy Bridge-E Ivy Bridge-E Ivy Bridge-E Haswell
Socket Socket 2011-3 Socket 2011-3 Socket 2011-3 Socket 2011 Socket 2011 Socket 2011 Socket 1150
Cores 8 6 6 6 6 4 4
Klokfrequentie 3 GHz 3,5 GHz 3,3 GHz 3,6 GHz 3,4 GHz 3,7 GHz 4,0 GHz
Max. turbo 3,5 GHz 3,7 GHz 3,6 GHz 4,0 GHz 3,9 GHz 3,9 GHz 4,4 GHz
L2-cache 8x 256 kB 6x 256 kB 6x 256 kB 6x 256 kB 6x 256 kB 4x 256 kB 4x 256 kB
L3-cache 20 MB 15 MB 15 MB 15 MB 12 MB 10 MB 8 MB
PCI-Express 3.0 lanes 40 40 28 40 40 40 16
Geheugencontroller 4x DDR4-2133 4x DDR4-2133 4x DDR4-2133 4x DDR3-1866 4x DDR3-1866 4x DDR3-1866 2x DDR3-1600
TDP 140W 140W 140W 130W 130W 130W 88W
1k unit prijs $ 999 $ 583 $ 389 $ 999 $ 583 $ 323 $ 339

De chips maken gebruik van de wat Intel noemt de Socket 2011-3 ofwel 2011 v3 processorvoet. Deze heeft net als de voet van de Ivy Bridge-E chips 2011 pinnetjes, maar is fysiek niet compatible. Een Haswell-E CPU past en werkt niet in een Sandy Bridge-E/Ivy Bridge-E moederborden en vice versa. 

In onderstaande afbeeldingen zijn de verschillen tussen Socket 2011 en Socket 2011-3 CPU's goed te zien. Je ziet hier ook dat de CPU's inkepingen op andere plekken hebben, zodat het ook fysiek niet mogelijk is om CPU's in een verkeerd bord te plaatsen. Wat ook opvalt: de Socket2011-3 processors hebben méér dan 2011 contactpunten. Zoals je kunt lezen in onze X99 moederborden vergelijkingstest weet ASUS daar wel raad mee.

Intel Core i7 5960X Boxed
Intel Core i7 5960X Boxed
Links: Socket 2011, Rechts Socket 2011v3. 

Haswell verbeteringen

De verbeteringen aan de architectuur die we eerder al zagen bij de Socket 1150 en mobiele Haswell chips, vinden we ook terug bij de high-end varianten. De cores zijn sneller dan bij de vorige generatie en dat heeft verschillende redenen. Zo heeft Intel bijvoorbeeld de branch prediction, het inschatten welke vertakkingen in programmacode worden genomen, opnieuw verbeterd zodat de kans op achteraf zinloos werk uitvoeren is verkleind. Verder heeft Intel vrijwel alle buffers binnen de cores vergroot. De belangrijkste reden waarom Haswell cores echter sneller zijn dan die van Sandy Bridge en Ivy Bridge is dat Intel het aantal execution units, de daadwerkelijke rekeneenheden binnen de cores, heeft verhoogd van zes naar acht.

Het vergroten van het aantal execution units betekent simpelweg dat de processor meer afgeronde instructies per klokslag kan afleveren. In het theoretische geval dat er voor alle execution units op ieder moment taken zijn, zou Haswell hierdoor 33% méér instructies kunnen afleveren dan Ivy Bridge. In de praktijk komt het zelden voor dat alle execution units tegelijkertijd gebruikt worden en mag je dus ook absoluut niet een dergelijke prestatiewinst verwachten. Juist het feit dat de nieuwe execution units enkele bestaande aflossen en bestaande execution units meer functies hebben gekregen, maakt de kans dat alle rekeneenheden op een bepaald moment ingezet kunnen worden wel groter.

De lengte van de pipelines binnen de execution units is ongewijzigd ten opzichte van Ivy Bridge en diens voorlopers: 14 stages om precies te zijn. Dat betekent dat een verkeerd ingeschatte branch niet voor grotere problemen zorgt dan voorheen.

Om ervoor te zorgen dat de execution units zo goed mogelijk gevuld kunnen blijven worden, heeft Intel vrijwel alle buffers binnen de cores tegen het licht gehouden en waar mogelijk vergroot. Zo is het aantal instructies dat de processor in geoptimaliseerde volgorde kan uitvoeren verhoogd van 168 naar 192. Ook het aantal uitstaande bewerkingen voor het geheugen en de registers binnen de processor zijn verhoogd. De snelheid waarmee de cores met het L1-cachegeheugen communiceren heeft Intel verdubbeld. Was dat bij Ivy Bridge nog 32 bytes/cycle lezen en 16 bytes/cycle schrijven, bij Haswell is dat 64 bytes/cycle en 32 bytes/cycle. Ook de verbinding tussen de L1-cache en de L2-cache is verdubbbeld in snelheid naar 64 bytes/cycle.

Intel Core i7 5960X Boxed
De nieuwe Haswell-E CPU's hebben tot 8 cores.

Nieuwe instructies, maar geen TSX

De Haswell CPU’s ondersteunen verder AVX2, een uitbreiding op de AVX-instructieset, die bij Sandy Bridge werd geïntroduceerd. Om het geheugen even op te frissen: het belangrijkste onderdeel van AVX was dat Intel de floating point rekeneenheden van de processor had opgewaardeerd om te kunnen werken met 256-bit getallen. Daarnaast bevatte AVX een twaalftal nieuwe instructies, waarvan een aantal geschikt voor drie variabelen, waarvan een instructie om C = A + B te doen het belangrijkste voorbeeld is. Om hetzelfde te bewerkstelligen moeten processors zonder AVX-instructies wegens een maximum van twee variabelen minimaal twee instructies uitvoeren: eerst A = A + B en daarna C = A.

AVX2 borduurt verder op de ideeën van AVX. Een belangrijke vernieuwing is dat bij Haswell ook de integer rekeneenheden met 256-bit getallen kunnen werken. Daarnaast wordt het aantal instructies dat geschikt is om te werken met drie variabelen verder uitgebreid, met onder meer instructies voor vermenigvuldigen en bit operaties. Verder komen er nieuwe instructies om data volgens het zogenaamde gather-scatter­ principe uit het geheugen te halen, belangrijk bij vectorberekeningen, die we weer veel bij multimediaprogrammatuur tegenkomen.

Onderdeel van AVX2 is een door veel developers gevraagde fused multiply-add (FMA) instructie, waarmee in één keer getallen vermenigvuldigd en opgeteld kunnen worden. Naast de AVX2 extensies heeft Intel ook nog een aantal nieuwe instructies aan Haswell toegevoegd die encryptie-algoritmes kunnen versnellen. Veelgebruikte algoritmes als SHA-256, RSA en AES profiteren daarvan. De grootste prestatiewinst is te verwachten bij het berekenen van CRC-data; wanneer software van de nieuwe instructies gebruik maakt, zou dat tot meer dan 4x sneller kunnen gaan dan op een Ivy Bridge CPU.

Een ding moet wel gezegd: de normale Haswell CPU’s zijn inmiddels ruim een jaar op de markt en veel software die AVX2 of de nieuwe security instructies gebruikt is er nog niet. De historie leert ons dat dat altijd relatief lang kan duren, zeker voor consumentensoftware.

Haswell-E: geen TSX

Wat we bij Haswell-E vooralsnog ontbreekt is de nieuwe Transactional Memory functionaliteit die bij de normale Haswell processors werd geïntroduceerd. Deze nieuwe technologie verbetert de manier waarop meerdere threads van hetzelfde programma omgaan met data in het geheugen. Het kan ervoor zorgen dat multithreaded software beter kan schalen naar meerdere cores. Naar verluidt is de huidige implementatie nog niet helemaal vlekkeloos en zijn er wat hordes te nemen om ontwikkelaars er mee aan de slag te laten gaan. TSX is zeker niet afgeschreven volgens Intel, maar moet deze generatie nog even wachten.

DDR4: opmaat naar hogere klokfrequenties

Haswell-E is het eerste CPU-platform dat de overstap maakt naar DDR4-geheugen. Dit nieuwe geheugentype is geoptimaliseerd om op lagere voltages te kunnen werken en om (op termijn) op veel hogere klokfrequenties dan DDR3 te kunnen werken. De eerste officiële DDR4 standaard werkt op 2133 MHz. Nu zijn er natuurlijk ook de nodige 2133 MHz (en snellere) DDR3-geheugenkits, maar bij DDR4 is dit dus het vertrekpunt. Het zou ons niet verbazen als binnen een paar jaar snelheden van boven de 3 GHz standaard zijn.

De hogere klokfrequenties gaan, net als bij de overstap van DDR2 naar DDR3 en DDR naar DDR2, wel gepaard met standaard hogere latencies. Een CAS-latency van 13 kloktikken is gebruikelijk, waar DDR3-2133 modules in de regel werken met CL9, CL10 of CL11. Ofwel: net als bij eerdere transities is DDR4 op dezelfde klokfrequentie langzamer zijn dan DDR3. De winst zit hem er in dat we op termijn op heel hogere klokfrequenties uit kunnen komen.

Een direct voordeel is het lagere voltage en daardoor lagere stroomverbruik bij DDR4. De nieuwe modules werken standaard op 1,2 V, waar 1,5 V gebruikelijk is bij DDR3. Voor een high-end desktop is dat lagere verbruik wellicht niet zo spannend, maar zodra DDR4 ook zijn intrede doet bij normale desktops, laptops en tablets is dat zeker wel het geval. Ook in de server wereld, waar soms honderden geheugenmodules in een server rack geplaatst worden, is een besparing van meer dan een watt per module zonder meer winst.

DDR4 geheugenmodules zijn even lang als DDR3 modules. Ze hebben echter wat meer contactpunten (284 in plaats van 240) en de inkeping halverwege zit op een andere plek. Het is dus onmogelijk om een DDR4-module in een DDR3-slot te steken of andersom.

Waar DDR4 in de eerste periode vermoedelijk dus geen grote invloed zal hebben op prestaties, is die invloed er wel op de prijs. Een 16 GB DDR4-2133 quad-kit koop je op het moment van schrijven vanaf zo'n € 220. Een 16GB DDR3-1866 kit is al verkrijgbaar vanaf zo'n € 150, DDR3-2133 kits zijn ietsje duurder. Het moet gezegd: het initiële prijsverschil tussen DDR3 en DDR4 is een stuk kleiner dan een paar maanden geleden voorspeld werd. Gelukkig maar.


DDR4 (boven) versus DDR3 (onder): meer contactpunten, de inkeping op een ander plek en een afgeronde onderkant die er voor zorgt dat modules eenvoudiger geplaatst kunnen worden.


De DDR4-geheugenmodules waar we voor deze en de X99 moederbordentest mee aan de slag konden: G.Skill Ripjaws 4 DDR4-3000 CL15, Corsair Dominator Platinum DDR4-2800 CL16, Corsair Vengeance LPX DDR4-2800 CL16 en Crucial DDR4-2133.

De nieuwe Haswell-E processor moeten samen met het DDR4-geheugen gecombineerd worden met een nieuwe generatie moederborden met Socket 2011-3 processorvoet en Intel X99 chipset. De X99-chipset wordt middels een "DMI 2.0 x4" verbinding (in feite vier PCI-Express lanes) verbonden met de CPU.

De nieuwe chipset biedt onder meer 10 (!) Serial ATA 600 poorten. Dat is een flinke stap vooruit ten opzichte van voorloper X79, die zes SATA-poorten bevatte, waarvan slechts twee van het SATA600-type. Het maakt dat moederbordfabrikanten pas wanneer ze 10 aansluitingen niet voldoende vinden extra controllers moeten inzetten.

Ook voor USB 3 zijn geen extra controllers meer nodig. De X79 chipset ondersteunde deze standaard nog niet, maar de X99 biedt 6x USB 3.0, aangevuld met 8x USB 2.0. Verder heeft de chipset nog 8 PCI-Express 2.0 lanes. Die kunnen gebruikt worden voor extra controllers of uitbreidingssloten, maar bijvoorbeeld ook voor M.2 en SATA Express sloten. Aangezien het hele Haswell-E + X99 platform veel meer PCI-Express lanes heeft dan het Socket 1150 platform, zullen M.2 sloten met vier PCI-Express lanes hier een stuk gebruikelijker worden.

In onderstaande afbeelding zie je de eigenschappen van het platform nog eens schematisch uitgebeeld. Daaronder vind je een vergelijkingstabel met de eigenschappen van de nieuwe X99 chipset in vergelijking met X79 en Z97. Klik hier voor een uitgebreide vergelijkingstest van 15 X99 moederborden.

Intel Core i7 5960X Boxed

ChipsetX99X79Z79
Bestemd voor Socket 2011-3 Socket 2011 Socket 1150
Serial ATA 600 10 2 6
Serial ATA 300 - 4 -
USB 3.0 6 - 6
USB 2.0 8 14 8
PCI-Express 8x PCIe 2.0 8x PCIe 2.0 8x PCIe 2.0
High Definition Audio Ja Ja Ja

Asus X99-Deluxe

Test

Voor deze test gingen we aan de slag met alle drie de nieuwe Haswell-E processors, ofwel de Core i7 5960X, Core i7 5930K en Core i7 5820K. We hebben de processors op dezelfde manier getest als andere processors in onze CPU-reviews van het afgelopen jaar. Resultaten uit de eerdere reviews zullen we in deze artikelen dan ook als referentie gebruiken. In de grafieken zijn de nieuwe Haswell-E chips rood, bestaande Intel processors blauw en AMD processors groen. 

Alle tests zijn uitgevoerd onder Windows 8 Professional 64-bit. De verschillende processors hebben we uiteraard op verschillende moederborden getest, een compleet overzicht vind je hieronder. Alle CPU's zijn voorzien van minimaal 8 GB Corsair Vengeance geheugen, ingesteld op de maximale snelheid die door de processors officieel wordt ondersteund. Voor processors met triple- of quad-channel geheugencontroller is de capaciteit verhoogd naar 12 GB en 16 GB, waarbij we ons ervan hebben vergewist dat geen van onze benchmarks daadwerkelijk meer dan 8 GB gebruikt. Het gros van de benchmarks is gedraaid met geïntegreerde GPU. Voor processors zonder geïntegreerde GPU, zoals de nieuwe Haswell-E's, hebben we een AMD Radeon HD 7750 videokaartje geplaatst. Daarnaast hebben we op alle processors ook een aantal (game) benchmarks gedraaid in combinatie met een AMD Radeon HD 7970 GHz Edition videokaart. Voor deze 7970 gebruikten we AMD Catalyst driver versie 13.2 beta 7. Alle testsystemen hebben we voorzien van een OCZ Vertex 4 128GB SSD en een Corsair CX750M 750W voeding. De stroommetingen zijn gedaan met professionele EMU 1.X4 stroommeter.

De exacte specificaties van de testsystemen zijn terug te vinden in onderstaande tabel:

Type processorSocket 775Socket 1150Socket 1155Socket 1156Socket 1366
Moederbord Gigabyte GA-EP45-UD3P Gigabyte Z87X-UD3H ASUS P8Z77-V Pro MSI P55-GD65 MSI Big Bang-XPower
Chipset Intel P45 Intel Z87 Intel Z77 Intel P55 Intel X58
Geheugen Corsair XM2 8 GB DDR2-800 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1600 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1600 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1600 Corsair Vengeance 12GB DDR3-1333
SSD OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB
Voeding Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W
Videokaart (IGP tests) AMD Radeon HD 7750 - - AMD Radeon HD 7750 AMD Radeon HD 7750
Videokaart (overige tests) AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition
OS Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64

Type processor

Socket 2011Socket 2011-3Socket AM3+Socket FM1Socket FM2Socket FM2+
Moederbord ASUS P9X79-V Pro MSI X99S SLI Plus ASUS M5A99X Evo Gigabyte GA-A75-UD4H ASUS F2A85-V Pro ASUS A88X-Pro
Chipset Intel X79 Intel X99 AMD 990X AMD A75 AMD A85XA AMD A88X
Geheugen Corsair Vengeance 16GB DDR3-1600/1866 Corsair Dominator 16GB DDR4-2133  Corsair Vengeance 8GB DDR3-1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-1866 Corsair Vengeance 8GB DDR3-2133
SSD OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB OCZ Vertex 4 128GB
Voeding Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W Corsair CX750M 750W
Videokaart (IGP tests) AMD Radeon HD 7750 AMD Radeon HD 7750 AMD Radeon HD 7750 - - -
Videokaart (overige tests) AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition AMD Radeon HD 7970 GHz Edition
OS Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64 Windows 8 Professional x64

Benchmarks: Adobe Photoshop CS6

In onze Adobe Photoshop CS6 benchmark voeren we achter elkaar een groot aantal veel gebruikte bewerkingen uit op een 25 Megapixel foto. Het resultaat is de totale verwerkingstijd van alle bewerkingen.

Het wordt duidelijk tijd om over te stappen naar een complexere Photoshop-test, want de snelste CPU's voltooiden dit al in zo'n 20 seconden en daar krijgen de nieuwe Haswell-E's weinig van af.

Benchmarks: Cinebench 11.5

Cinebench 11.5 is een benchmark gebaseerd op de Maxon Cinema 4D professionele 3D-rendering benchmark. Cinebench is volledig multi-threaded en schaalt dus uitstekend op multi-core processors. 

Hier zien we duidelijk het effect van de extra cores. De 8-core Core i7 5960X komt op 14,34 punten, waar Intels voormalige topmodel, de 6-core i7 4960X, op 11,07 punten komt. Dat is ondanks de lagere klokfrequentie van de 5960X nog altijd een winst van een kleine 30%. Het prestatieverschil tussen de 5930K en 4930K is een stuk beperkter: de klokfrequentie van deze CPU's verschil niet zo veel, het aantal cores is identiek, dus het zijn primair de verbeteringen in de Haswell-architectuur die we hier zien. De betaalbare Core i7 5820K is met z'n zes cores vrijwel even snel als het voormalig topmodel en presteert duidelijk beter dan z'n directe voorloper.

Benchmarks: Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 1

De Tech Arp x264 benchmark encodeert 1080p video middels de veel gebruikte open-source x264 encoder. De benchmark gebruikt revisie 2200 van deze encoder en voert 2-pass encoding uit. De tweede pass is het zwaarst en duurt dus het langst, maar schaalt ook het best op meerdere cores. Eerst kijken we echter naar Pass 1.

Hier vinden we de nieuwe CPU's al aan top, maar aangezien de snelle Pass 1 nog niet volledig multi-threaded is, is de winst beperkt.

Benchmarks: Tech Arp x264 HD 5.0.1 Pass 2

In deze grafiek zie je snelheid bij de complexere tweede pass.

Hier werken de extra cores van de 5960X weer goed mee. Video encoderen gaat zo'n 30% sneller op een 5960X dan op een 4960X. De 5820K is ruim 50% sneller dan z'n direct voorloper en ook duidelijk sneller dan de Core i7 4970K.

In Cyberlink MediaShow Espresso 6.7 converteren we 30 minuten video in Full HD resolutie naar een 4 Mbps H.264 MP4-bestand met 720p resolutie (1280x720). Bij deze test hebben we GPU-acceleratie volledig uitgeschakeld, zowel voor decoding als encoding. Dat betekent dat de CPU-cores hier al het werk verrichten.

Opnieuw vinden we de nieuwe CPU's aan kop: de 5960X heeft exact 5 minuten nodig voor deze taak, met de 4960X duurde het 30 seconden langer. Maar ook de 5930K en 5820K zijn sneller dan het voormalige topmodel.

In Cyberlink MediaShow Espresso 6.7 converteren we 30 minuten video in Full HD resolutie naar een 4 Mbps H.264 MP4-bestand met 720p resolutie (1280x720). In deze tweede test hebben we harde acceleratie ingeschakeld, zowel voor decoding als encoding. Hardwarematige video-encoders, zoals Intel Quick Sync, hebben we voor deze test indien aanwezig ook ingeschakeld.

De Haswell-E CPU's hebben geen Quick Sync en dat zet de prestaties weer even in een ander perspectief. Toch moet je je één ding realiseren: de kwaliteit van Quick Sync of andere hardwarematige codering behaalt het niet bij de kwaliteit die met software codering mogelijk is. Quick Sync is zodoende leuk om een video om te zetten naar een formaat geschikt voor je tablet, maar wie (semi-)professioneel aan de slag gaat wil gewoon software rendering toepassen en dan is Haswell-E zoals we op de vorige pagina zagen heer en meester.

In Cyberlink PowerDirector exporteren we een videobewerkingsproject van 1 minuut, voorzien van diverse effecten, titels en overgangen, naar 1080p H.264 video. Bij deze test hebben we GPU-acceleratie volledig uitgeschakeld.

Veel van dit werk is niet volledig multi-threaded. De Core i7 5960X en 5930K presteren vergelijkbaar met hun voorlopers, de 5820K is wel duidelijk sneller.

Benchmarks: Microsoft Excel 2013

In de grafiek vind je de tijd die nodig is om de formules in een zeer complexe Excel-file met financiële berekeningen volgens het Monte Carlo algoritme door te rekenen in Microsoft Excel 2013. Excel werkt in de laatste versies volledig multi-threaded.

Opnieuw is de 5960X zo'n 20% sneller dan z'n voorloper en is vooral het verschil tussen de 4820K en 5820K erg groot.

Benchmarks: Microsoft Word 2013

In deze grafiek vind je de tijd die nodig is om een Word-bestand van 1000 pagina's tekst te converteren naar een PDF-document middels Microsoft Word 2013.

Deze taak is niet multi-threaded; de Haswell-E processors kunnen hier dan ook geen wonderen verrichten.

Benchmarks: IE10 - Futuremark Peacekeeper 2.0

De Futuremark Peacekeeper browser benchmark test de zowel de grafische verwerkingskracht als JavaScript verwerkingssnelheid. Wij draaien de benchmark in Internet Explorer 10, de standaard browser van Windows 8.

Deze benchmark is vrijwel compleet single-threaded (JavaScript wordt immers single-threaded uitgevoerd) dus een hoge IPC en hoge klokfrequentie zijn hier van grote invloed. Qua IPC scoort Haswell beter dan iedere andere architectuur, maar de klokfrequentie van de Haswell-E chips is wat lager dan bij veel van de Socket 1150 modellen. Vandaar dat we hier de rode balkjes niet bovenin de grafiek zien. 

Het is een open deur, maar toch: met "simpel" internetwerk bieden high-end CPU's als deze dus geen meerwaarde.

Benchmarks: IE10 - Mozilla Kraken

De Mozilla Kraken browser benchmark voert diverse complexe berekeningen uit op JavaScript niveau en schaalt dus goed met snellere processors. Wij draaien de benchmark in Internet Explorer 10, de standaard browser van Windows 8.

Ook hier geldt: de benchmark is single-threaded en dat is goed te zien aan de resultaten.

Benchmarks: WinRAR 4.20 (512 MB)

In WinRAR 4.20 meten we hoe lang het duurt om een uit willekeurige data bestaand bestand van exact 512 MB in te pakken.

WinRAR is tot op zekere hoogte multi-threaded. De nieuwe i7's pakken de winst en zetten nieuwe records neer: de 5960X pakt 512MB in slechts 9 seconden in, indrukwekkend!

Benchmarks: TrueCrypt 7.1 AES

Met behulp van de ingebakken benchmark van TrueCrypt 7.1 bepalen we hoe snel de processors AES-encryptieberekeningen uit kunnen voeren. Deze worden op veel plekke gebruikt, bijvoorbeeld voor het versturen van data over beveiligde internetverbindingen (HTTPS/SSL). Bij deze test zijn de AES-NI instructies die AES-berekeningen versnellen niet ingeschakeld.

Ook hier zien we weer duidelijk het voordeel van de extra cores: de 5960X kan AES-berekeningen met 1,4 GB/s uitvoeren, waar de 4960X tot 1,1 GB/s kwam. De 5820K is opnieuw zo'n 50% sneller dan z'n voorloper.

Benchmarks: TrueCrypt 7.1 AES (+ AES-NI)

Met behulp van de ingebakken benchmark van TrueCrypt 7.1 bepalen we hoe snel de processors AES-encryptieberekeningen uit kunnen voeren. Deze worden op veel plekke gebruikt, bijvoorbeeld voor het versturen van data over beveiligde internetverbindingen (HTTPS/SSL). Voor deze tweede run hebben we AES-NI voor processors die het ondersteunen ingeschakeld.

Dat AES-NI effect heeft, moge duidelijk zijn. De 5960X kan de encryptie nu met 7,4 GB/s uitvoeren, ruim 5x sneller dan met standaard code. Alle drie de Haswell-E CPU's staan in de top 3 van de grafiek.

Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 Medium)

We kijken ook nog even naar de prestaties in combinatie met een krachtige semi-courante videokaart. Hitman Absolution in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Met Medium-settings komen we uit boven de 90 fps en wordt het record van de 4970K verbeterd.

Benchmarks (HD 7970): Hitman Absolution (1920x1080 High)

Hitman Absolution in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Deze game schaalt netjes mee met snellere CPU's en meer cores: de drie nieuwe CPU's vinden we in de top van de grafiek.

Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 Medium)

Tomb Raider in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Tomb Raider is duidelijk GPU-gelimiteerd: alle scores boven de circa 185 fps zijn vrijwel willekeurig. Dat de nieuwe CPU's halverwege de grafiek staan moet je dus eigenlijk weinig waarde aan hechten.

Benchmarks (HD 7970): Tomb Raider (1920x1080 High)

Tomb Raider in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Ook hier is er een duidelijke GPU-bottleneck. Alles boven de circa 135 fps is in feite identiek, en in dat segment vallen de nieuwe CPU's ook.

Benchmarks (HD 7970): Crysis 3 (1920x1080 Medium)

Ook Crysis 3 testen in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Opnieuw zien we een duidelijk GPU-bottleneck. De nieuwe CPU's presteren in lijn met andere snelle chips.

Benchmarks (HD 7970): Crysis 3 (1920x1080 High)

Ook Crysis 3 testen in combinatie met de AMD Radeon HD 7970 GHz Edition draaien we in DirectX 11 modus en op 1920x1080 resolutie. We gebruiken twee instellingen: Medium en High.

Wederom zien we een duidelijk CPU-bottleneck, waardoor de nieuwe CPU's niet sneller zijn dan de gevestigde orde.

Stroomverbruik (HD 7970): Cinebench 11.5 (Max)

In onderstaande grafiek zie je het maximale stroomverbruik tijdens de Cinebench 11.5 benchmark wanneer de CPU is gecombineerd met een AMD Radeon HD 7970. We doen deze test om een appels-met-appels vergelijking te kunnen maken op dit vlak tussen CPU's met en zonder geïntegreerde GPU. Let wel: het gaat hier om het stroomverbruik van de complete testsystemen.

Opvallend: met de nieuwe (en snellere) Haswell-E processors komen we op een duidelijk lager stroomverbruik dan met Ivy Bridge-E. Het gebruikte moederbord kan daar zeker ook een factor in hebben, maar de verbeterde architectuur en DDR4 versus DDR3 spelen hier absoluut ook een rol in. Het is mooi om te zien dat de Core i7 5960X als snelste desktop CPU menig oudere processor voor blijft.

Stroomverbruik (HD 7970): Idle

In onderstaande grafiek zie je het gemiddelde idle-verbruik, gemeten over een periode van vijf minuten. We doen deze test om een appels-met-appels vergelijking te kunnen maken op dit vlak tussen CPU's met en zonder geïntegreerde GPU. Let wel: het gaat hier om het stroomverbruik van de complete testsystemen.

Het idle verbruik van het platform is, mede dankzij DDR4 en de verbeterde stroombesparingsmogelijkheden, uitstekend en doet weinig tot niets onder voor Socket 1150 systemen.

Test: Haswell-E versus Ivy Bridge-E klok voor klok

In de grafieken op de vorige pagina hebben we gezien dat de Core i7 5960X in multi-threaded benchmarks duidelijk sneller is dan de Core i7 4960X, maar het grootste gedeelte van de winst zit 'm in de twee extra cores. Om het verschil puur als gevolg van de verbeterde architectuur in kaart te brengen hebben we bij de Core i7 5960X twee cores uitgeschakeld en hebben we de CPU net als een Core i7 4960X vastgezet op 4,0 GHz, zonder verdere Turbo. Daarna hebben we een drietal multi-threaded benchmarks opnieuw gedraaid. De resultaten staan in onderstaande tabel.

Een vergelijkbare test deden we eerder ook al bij de Socket 1150 Haswell processors en opnieuw zien we een vergelijkbaar verschil. Klok-voor-klok biedt Haswell een dikke 10% betere prestaties dan Ivy Bridge. Dat is helaas geen verschil van dag en nacht, maar wanneer je je bedenkt dat Intel al heer en meester is qua IPC (AMD is in de regel met een dubbel aantal cores nog altijd langzamer) is het op zich bijzonder dat men deze keer op keer toch weer verbeterd krijgt.

CPU4960X
4.0GHz
6 cores
5960X
4.0GHz
6 cores
Verschil
Cinebench 11.5 12,12 13,2 8,9%
Tech Arp x264 HD Benchmark 5.0.1 - Pass 1 90,5 fps 101,7 fps 12,4%
Tech Arp x264 HD Benchmark 5.0.1 - Pass 2 23,0 fps 25,9 fps 12,6%
Cyberlink Espresso 6.7 - 30 min. 1080p => 720p (geen acc.) 312 276 13%

Test: DDR3 vs. DDR4

Eerder in dit artikel bespraken we al dat je van  DDR4 in eerste instantie geen prestatiewinsten hoeft te verwachten: de technologie is er voornamelijk om het verbruik van geheugen te verminderen en (in de toekomst) hogere klokfrequenties mogelijk te maken. Wij hebben snel een tweetal geheugenbenchmarks (Aida 64 en Passmark) uitgevoerd op een Core i7 4960X gecombineerd met quad-channel DDR3-2133 CL11 en een Core i7 5960X gecombineerd met quad-channel DDR4-2133 CL13.

In onderstaande tabel zien we geen grote verschillen. De lage Aida 64 Write score die we meten op de 4960X gecombineerd met DDR3-2133 geheugen krijgen we vooralsnog niet verklaard, dat kan een eigenaardigheid van de benchmark zijn. 

We mogen concluderen dat DDR4-2133 niet overtuigend langzamer, maar ook zeker niet overtuigend sneller is dan DDR3-2133.

Vergeet overigens niet: onderstaand zijn specifieke geheugen benchmarks. Bij normale workloads is de invloed van de prestaties van het geheugen uiteraard veel kleiner.

Platform4960X + DDR3-2133C115960X + DDR4-2133C13
Aida 64 Read 56584 MB/s 58998 MB/s
Aida 64 Write 41437 MB/s 60558 MB/s
Aida 64 Copy 55702 MB/s 54051 MB/s
Aida 64 latency 64,4 ns 63,7 ns
Passmark memory 2807 3066

Overklokken

Alle drie de Haswell-E processors zijn volledig unlocked. Dat betekent dat je je qua multiplier helemaal kunt uitleven met de CPU's. Qua overklokmogelijkheden biedt Haswell-E veel overeenkomsten met normale Haswell CPU's. Klik hier om onze Haswell overklokworkshop terug te lezen. 

bClk en multipliers

Net als alle recente Intel CPU's werken de Haswell-E chips standaard met een basis klokfrequentie (bClk) van 100 MHz. De CPU-, "uncore"- en geheugenklokfrequenties zijn daarvan afhankelijk door middel van in de BIOS in te stellen multipliers. Qua CPU-multiplier kun je tot over de 60x gaan, wat ruim meer is dan waar Haswell-E chips in de praktijk toe in staat zijn. De geheugenmultiplier is tricky: er zijn instellingen voor DDR4-2133, DDR4-2200, DDR4-2400, DDR4-2666 en ga zo maar verder, maar bij de borden en CPU's die we tot nu toe hebben getest hebben, werken instellingen boven de DDR4-2400 niet.

Om toch hogere geheugenklokfrequenties mogelijk te maken bieden de Haswell-E CPU's net als hun voorlopers gelukkig de zogenaamde bClk straps van 1,25x, 1,67x en 2,50x, waarmee de bClk in feite op 125 MHz respectievelijk 167 MHz en 250 MHz gaat werken. Met de beschikbare geheugen-multiplier kun je op die manier toch een stuk hoger komen. Zo is de DDR4-2400 instelling met strap 1,25x gelijk aan DDR4-3000. We zien ook dat DDR4-3000 modules zich via XMP standaard instellen met behulp van de 1,25x strap. Overigens is het gebruik van de 2,5x strap tricky, maar dat heb je pas nodig als DDR4-4000 niet genoeg is en zo ver zijn we nog lang niet.

Bclk strap1,00x1,25x1,67x2,50x
DDR4-1600 DDR4-1600 DDR4-2000 DDR4-2667 DDR4-4000
DDR4-1800 DDR4-1800 DDR4-2250 DDR4-3000 DDR4-4500
DDR4-1866 DDR4-1866 DDR4-2333 DDR4-3110 DDR4-4665
DDR4-2000 DDR4-2000 DDR4-2500 DDR4-3333 DDR4-5000
DDR4-2133 DDR4-2133 DDR4-2666 DDR4-3555 DDR4-5333
DDR4-2200 DDR4-2200 DDR4-2750 DDR4-3667 DDR4-5500
DDR4-2400 DDR4-2400 DDR4-3000 DDR4-4000 DDR4-6000

Voltages

Net als de normale Haswell chips, hebben de Haswell-E's een ingebakken voltage controller die zelf de juiste voltages voor de verschillende chip-onderdelen verzorgt. In feite worden er slechts twee voltages van buitenaf aan de processor ingevoerd: een hoofd voltage VCCIN (ook wel VRIN of Vinput genaamd) en het geheugenvoltage (VDDQ ofwel Vmem) dat rechtstreeks naar de geheugenmodules wordt geleid. 

Vanuit de VCCIN worden de voltages voor de cores (Vcore), de Ring-bus (Vring) en uncore-onderdelen als geheugen- en PCI-Express controller (VSA, VIOA en VIOD) bepaald. Al deze voltages zijn bij op overklokkers gerichte X99 borden los in te stellen. Wil je dat doen als je gaat overklokken, dan moet je de automatische voltage-regeling wel uitschakelen. Dat kan in de regel door een optie met de naam SVID in de BIOS uit te schakelen.

De Vcore is zoals altijd het belangrijkste om tot hogere klokfrequenties te komen. Net als bij normale Haswell chips kun je de VCCIN/VRIN het best zo'n 400 mV (0,4 V) boven de Vcore houden. Onderstaand schema is nog van de normale, Socket 1150 Haswell-chips, maar denk je de geïntegreerde videokaart weg en je hebt een goed beeld van hoe de vork bij Haswell-E in de steel zit.


De voltages bij normale Haswell CPU's. Bij Haswell-E is er geen geïntegreerde videokaart, de rest is identiek.

Goede en slechte chips

Wij hebben op het moment van schrijven nog niet extreem veel ervaring op kunnen doen met het overklokken van de Haswell-E processors. Bij ASUS hebben ze al de nodige chips getest en van hen kregen we te horen dat de Core i7 5960X processors gemiddeld zo'n 4,5 GHz halen bij 1,3V Vcore met een goede waterkoelingkit. Heb je een chip die 4,6 GHz op 1,3V doet, dan heb je volgens ASUS een goed model te pakken, haal je 4,4 GHz op 1,3V dan heb je juist een minder model. De K-varianten overklokken volgens ASUS in de regel 100 à 200 MHz beter vanwege het kleinere aantal cores en daarmee gepaard gaande lagere temperatuur.

Wanneer je gebruik maakt van waterkoeling mag 1,25 à 1,3 volt Vcore niet zo'n probleem zijn. Met luchtkoeling kun je beter onder de 1,2V blijven en moet je temperaturen goed in de gaten houden. Met een extreme waterkoelset moet 1,35V ook mogelijk zijn. Voor meer heb je toch echt extreme koeling (phase change, LN2, etc.) nodig.

CPUFrequentieVcoreKwaliteit chip
i7 5960X 4,6 GHz 1,3 V Goed
i7 5960X 4,5 GHz 1,3 V Gemiddeld
i7 5960X 4,4 GHz 1,3 V Matig

Volgens ASUS gebruikt een Core i7 5960X op 4,6 GHz tot zo'n 25A van de EPS12V connector. Let er dus op dat je een voeding hebt die er geen problemen meer heeft om dat op één kabel te leveren.

Geheugensnelheden

Om nog even terug te komen op het geheugen: volgens de documentatie die we van ASUS kregen klokken DDR4-modules met Hynix chips op dit moment het best, gevolgd door modellen met Samsung chips. De meeste Haswell-E processors moeten geen problemen hebben om modules op DDR4-3000 15-15-15-34-2T snelheden aan te sturen, mits de modules het uiteraard kunnen. Goede DDR4-modules moeten dit volgens ASUS kunnen met 1,35V Vmem.

Wanneer je geheugen gaat overklokken kan het licht verhogen van het VSA voltage van de processor helpen om de stabiliteit te verbeteren. Verder dan 1,2V hoef je vermoedelijk niet te gaan.

Specifieke cores uitschakelen

Nieuw bij Haswell-E is de mogelijkheid om specifieke cores in en uit te schalen (in tegenstelling tot eerdere CPU's, waar je wel cores kon uitschakelen, maar de CPU altijd bepaalde welke ingeschakeld bleef). Wie single-threaded benchmarks als SuperPi wil draaien kan zodoende één voor één alle cores van de Haswell-E CPU's als enige inschakelen en bekijken welke het beste overklokpotentieel biedt. Er bestaat natuurlijk altijd een kans dat de ene core veel beter schaalt dan de andere. Maar ook bij benchmarks die slechts beperkt multi-threaded zijn, kan het interessant zijn om puur de twee of vier beste cores in te schakelen. Dit is een zeer interessante nieuwe feature voor overklokkers!

Ons beste resultaat

In de korte tijd dat we de CPU's beschikbaar hadden voor de launch, hebben we nog niet bijster veel overklokervaring kunnen opdoen. Onze huisoverklokker Joost "Rsnubje" Verhelst heeft samen met een beta-versie van het toekomstige MSI X99S MPower moederbord de Core i7 5960X een middag aan de slag met behulp van een dual-stage phase-change koeling. Uiteindelijk kwam hij tot 5,1 GHz op met 1,45V Vcore. Helaas hebben we de temperatuur van de CPU niet nauwkeurig kunnen meten tijdens de test. 5,1 GHz is vergelijkbaar met wat we met Ivy Bridge-E behaalden met dezelfde koeling, waarbij Haswell-E dus twee cores extra én een hogere IPC biedt. Gecombineerd met G.Skill Ripjaws 4 DDR4-3000 CL15 geheugen kwamen we zo op 21,77 punten.

Conclusie

Met Haswell-E brengt Intel een langverwachte vernieuwing naar het high-end platform. Het feit dat je nu een 8-core CPU voor desktops kunt aanschaffen is op het eerste gezicht het grootste nieuws, maar juist de goedkopere Core i7 5820K vinden we het interessantst. Voor het eerst is de instapper in het high-end segment ook een 6-core chip, waardoor deze 5820K zo'n 50% sneller is dan z'n voorloper en ook een stuk sneller dan de slechts beperkt goedkopere Core i7 4790K. Klik hier voor een vergelijkingstabel van de Core i7 4970K, 4820K en 5820K. 

Het nieuwe topmodel Core i7 5960X is in de beste gevallen een dikke 30% sneller dan z'n voorloper 4960X. Klik hier voor een vergelijkingstabel van het nieuwe en voormalige vlaggenschip.

Dat de IPC van Haswell zo'n 10% hoger is dan die van Ivy Bridge was eigenlijk al bekend. Meer hadden we dus ook in het high-end segment niet mogen verwachten. Laten we daar niet zuur over doen: op dit vlak is en blijft Intel heer en meester. Een Ferrari sneller maken is nu eenmaal lastiger dan een Fiat 500.

De Haswell-E chips zijn voornamelijk interessant voor mensen die semi-professioneel met media-creatie bezig zijn. Video-encoding en 3D-rendering zijn uitstekende voorbeelden van workloads die prima schalen naar 8 cores. Tegelijkertijd moeten we ook concluderen dat voor "normaal" werk Haswell-E echt overkill is. Ook gamers kunnen naar onze mening beter gewoon een Socket 1150 systeem kopen en het uitgespaarde geld investeren in een betere videokaart.

Voor overklokkers biedt Haswell-E weer wat leuke nieuwe trucs, waaronder de mogelijkheid om specifieke cores in en uit te schakelen. Met de beperkte tests die we tot nu toe hebben kunnen doen, zien we dat we met de Core i7 5960X toch duidelijk betere scores kunnen behalen dan met een Core i7 4960X. Grote kans dat de komende weken en maanden heel wat OC-records sneuvelen.

DDR4 is bij deze eerste generatie vanwege de extra kosten eerder een nadeel dan een voordeel. Toch valt het prijsverschil tussen DDR4 en DDR3 ons nog mee: er was erger voorspeld. De stap naar DDR4 maakt het voornamelijk voor de toekomst mogelijk om tot veel hogere klokfrequenties te komen.

In een tegelijk met dit artikel gepubliceerde test besteden we aandacht aan verschillende X99-borden waarmee je een Haswell-E systeem kunt samenstellen.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Intel Core i7 5820K Boxed

Intel Core i7 5820K Boxed

  • Socket 2011-3
  • 3.3 GHz
  • 6 cores
  • 140 W
  • 22 nm

461,95 €

1 winkel
Intel Core i7 5930K Boxed

Intel Core i7 5930K Boxed

  • Socket 2011-3
  • 3.5 GHz
  • 6 cores
  • 140 W
  • 22 nm

656,95 €

1 winkel
Ultimate Intel Core i7 5960X Boxed

Intel Core i7 5960X Boxed

  • Socket 2011-3
  • 3.0 GHz
  • 8 cores
  • 140 W
  • 22 nm
Niet verkrijgbaar
0
*