Nvidia GeForce GTX 980 / 970 review incl. Ultra HD

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. GM204 GPU: 28nm, maar toch vernieuwend
  3. 3. GM204 GPU: waarom geen 20nm?
  4. 4. GeForce GTX 980 en GTX 970
  5. 5. Referentiekaarten in detail
  6. 6. Wat is nieuw: DSR en MFAA
  7. 7. Wat is nieuw: klaar voor VR, global illumination en DirectX 12 (of niet)
  8. 8. Wat is nieuw: HDMI 2.0 en H.265
  9. 9. ASUS en MSI GeForce GTX 970 kaarten
  10. 10. Hoe test Hardware.Info videokaarten: nieuw testplatform
  11. 11. Benchmarks: 3DMark Fire Strike (Extreme)
  12. 12. Benchmarks: Battlefield 4
  13. 13. Benchmarks: Crysis 3
  14. 14. Benchmarks: GRID Autosport
  15. 15. Benchmarks: Metro Last Light
  16. 16. Benchmarks: Thief
  17. 17. Benchmarks: Total War: Rome II
  18. 18. Benchmarks: Watch Dogs
  19. 19. Benchmarks: Hardware.Info GPU prestatiescore 2014/2015
  20. 20. Benchmarks: GTX 980 en 970 versus voorgangers en concurrentie
  21. 21. Testresultaten: Stroomverbruik - de verrassing!
  22. 22. Testresultaten: Geluidsproductie en temperatuur
  23. 23. Test: ASUS vs. MSI GeForce GTX 970
  24. 24. Conclusie
  25. 25. Besproken producten
  26. 26. Reacties

Inleiding

Nvidia introduceert vandaag de GeForce GTX 980 en GTX 970, twee nieuwe high-end kaarten in de Maxwell-generatie, waartoe ook de een paar maanden terug geïntroduceerde GeForce GTX 750 (Ti) behoort. Wij testten beide kaarten uitvoerig op ons geheel vernieuwde testplatform voor videokaarten: de GTX 980 zelfs in 2-way, 3-way en 4-way SLI en de GTX 970 ook in varianten van MSI en ASUS.

Nvidia GeForce GTX 980


Dat Nvidia rond deze tijd nieuwe high-end kaarten zou gaan introduceren mag voor de meeste hardwareliefhebbers na een aanhoudende stroom geruchten geen nieuws zijn. Een aantal van die geruchten zal de wenkbrauwen hebben doen fronsen van wie de videokaartmarkt op de voet volgt. Allereerst het feit dat de gloednieuwe GM204 chip, waarop beide kaarten zijn gebaseerd, wordt geproduceerd middels TSMC's 28nm procedé en dus niet met een nieuw 20nm procedé. Daar zijn goede redenen voor - waarover verderop meer - maar zoals deze review en de benchmarks zullen bewijzen: ondanks het gelijkgebleven procedé is de GM204 een aanzienlijk snellere chip dan diens voorloper GK104 van de GTX 680 en de daarvan afgeleide GTX 770. Sterker nog: de nieuwe GTX 980 is, zoals je op basis van de naam ook zou mogen verwachten, ook een stuk sneller dan de GTX 780 en GTX 780 Ti, die op de GK110 chip zijn gebaseerd.

Daarmee komen we op een ander opvallend punt: de naamgeving. Waarom krijgen we na de GTX 780 en 770 ineens de 980 en 970? Waar zijn de 880 en 870 gebleven? Nvidia's verklaring is dat het de 800-reeks eerder dit jaar moest gebruiken voor een nieuwe reeks notebook GPU's. De grote laptopfabrikanten staan er namelijk op dat ze ieder jaar een reeks "nieuwe" modellen krijgen, of er nu nieuwe chips zijn of niet. Die 800-serie notebook GPU's zijn dan ook stuk voor stuk bestaande chips uit de Kepler-generatie, maar dan op andere klokfrequenties dan de voorlopers. Om de relatie tussen naamgeving en nieuwe chips en kaarten niet volledig los te laten, heeft men gekozen de nieuwe kaarten als 900-serie te betitelen. Overigens is dit niet voor het eerst: na de GTX 200 reeks werd de 300-reeks ook overgeslagen omdat die al in laptops was gebruikt en werd de GeForce GTX 480 de echte opvolger van de GTX 280. Wat wel verwarrend is, is dat de een paar maanden terug geïntroduceerde GTX 750 en 750 Ti ook onderdeel zijn van de Maxwell-generatie. Voor één keer zouden we het niet erg vinden als Nvidia die zou rebranden naar GTX 950 en 950 Ti.

Het speerpunt bij deze generatie is efficiëntie. Om maar vast op de specificaties vooruit te lopen: de GTX 980 heeft een TDP van 165 watt, véél minder dan de TDP van 250 watt van de GTX 780 (Ti) en de AMD Radeon R9 290(X), terwijl zoals we verderop zullen zien wel duidelijk betere prestaties worden behaald.

Verder heeft Nvidia een flinke trukendoos met nieuwe mogelijkheden opgemaakt. Van nieuwe anti-aliasing technieken als DSR en MFAA, via verbeterde ondersteuning voor virtual reality headsets tot versnelling voor nieuwe belichtingstechnieken: de nieuwe kaarten zijn meer dan enkel sneller en zuiniger dan hun voorlopers. Ook op het vlak van video zijn er verbeteringen, zoals de ondersteuning voor HDMI 2.0.

Nvidia stuurde ons een referentiemodel van de GTX 980. Daarnaast stuurden MSI en ASUS ons hun varianten van de GeForce GTX 970. 

Echter, dankzij de helden van Tones.be kregen we de mogelijkheid om nog eens vier ASUS GeForce GTX 980 kaarten - identiek aan de referentiekaart - te testen in SLI-configuraties. De SLI-scores vind je in een aparte SLI-review.

Zie ook: GeForce GTX 980 SLI / 3-way SLI / 4-way SLI review

Overzicht van alle GeForce GTX 970-videokaarten van Nvidia-partners
Overzicht van alle GeForce GTX 980-videokaarten van Nvidia-partners


ASUS GeForce GTX 970 Strix en MSI GeForce GTX 970 Gaming

GM204 GPU: 28nm, maar toch vernieuwend

De basis voor de GeForce GTX 980 en 970 is de GM204 GPU, de opvolger van de GK104 die we kennen van onder meer de GeForce GTX 680 en de GTX 770. De nieuwe GPU wordt geproduceerd middels hetzelfde 28nm procedé als diens voorloper, waardoor Nvidia geen mogelijkheid had om enorm veel meer transistors te implementeren. Door slimme trucs en een beter ontwerp zijn de prestaties desalniettemin aanzienlijk verbeterd.

Dat gezegd hebbende, is de GM204 is wel degelijk groter dan de voorloper. De GK104 meet 294 mm² en huisvest 3540 miljoen transistors. De GM204 meet 398 mm² en heeft 5200 miljoen transistors. Wie snel rekent, ziet dat het chipoppervlak 35% is toegenomen en het aantal transistors 47%. Ondanks hetzelfde procedé is het Nvidia met een slimmer ontwerp dus toch gelukt om meer transistors per vierkante millimeter te plaatsen.

Net als bij de GM107 is de GM204 opgetrokken uit zogenaamde Stream Multiprocessors, die elk bestaan uit 128 shader units. De GM204 heeft 16 van deze SM's, wat neerkomt op 2048 cores in totaal. Dat is 33% meer dan bij de GK104 en aangezien de cores bij de nieuwe chip in zestien groepjes zijn opgedeeld, in plaats van 8 groepjes zoals bij de voorloper, is het makkelijker om zoveel mogelijk cores tegelijkertijd aan het werk te houden. Vergeet niet: alle units binnen een SM's moeten op ieder moment in tijd bezig zijn met dezelfde bewerking, zij het op andere data.

Zoals we ook al schreven in onze GTX 750 review is de verhouding van texture units ten opzichte van shader units verlaagd van 1:12 naar 1:16. De reden hiervoor is dat Nvidia ziet dat met moderne games en hoge resoluties de prestatie-bottleneck op andere plekken in de chip zit. De belangrijkste bottleneck die is aangepakt, is het aantal rendering outputs (ROP's), ofwel het chiponderdeel waar uiteindelijk alle pixeldata wordt verzameld en verwerkt. Dat waren er 32 bij de GK104 en dat aantal is bij de GM204 verdubbeld naar 64, wat overigens ook meer is dan bij de GK110. Dit is misschien wel dé reden waarom de GTX 980 en GTX 970 in hoge resoluties duidelijk beter presteren dan hun voorlopers.

De GM204 heeft net als de directe voorloper een 256-bit geheugenbus. Toch presteren de nieuwe kaarten juist in situaties waar de geheugentoegang voor de GPU de bottleneck is veel beter. Dat heeft twee belangrijke redenen: allereerst is de centrale L2-cache van de GPU - in feite de belangrijkste buffer voor het geheugen - vergroot van 512 kB naar 2 MB. Ook hier geldt: dat is zelfs meer dan bij de GK110. Daarnaast gebruikt Nvidia een nieuwe generatie algoritme voor lossless kleurcompressie, dat er voor zorgt dat de data die daadwerkelijk tussen geheugen en GPU getransporteerd moet worden een stuk kleiner is.

In een grafiek in haar officiële presentatie laat Nvidia zien dat bij een aantal populaire games de kleurcompressie het geheugengebruik met zo'n 25% kan reduceren. Nvidia's marketeers vertalen dat naar "een 33% hogere geheugenbandbreedte in de prakijk". Het verschil met de 384-bit bus van de GK110 zou daarmee al grotendeels geslecht zijn.

De compressietechnologie, maar vooral de vele optimalisaties binnen de cores zorgen ervoor dat de GM204 in de praktijk energie-efficiënter werkt dan de chips uit de vorige generatie, wat we overigens bij de Maxwell-chip van de GTX 750 ook al zagen. Onze stroomverbruiktests verderop in dit artikel zijn wat dat betreft het interessantst, maar ook een vergelijking van de specificaties van de snelste kaarten op basis van de verschillende chips spreekt al boekdelen: de snelste GK104 kaart (GTX 770) heeft een TDP van 230 watt. De snelste GM204 kaart (GTX 980) heeft een TDP van slechts 165 watt. Desondanks is die laatste, zoals we verderop zullen zien, een stuk sneller.

In de onderstaande tabel zijn de eigenschappen van de GK104, GK110 en GM204 nog eens overzichtelijk naast elkaar gezet.

GPU GK104 GK110 GM204
Cuda cores 1536 2880 2048
SM's 8 15 16
Geheugenbus 256-bit 384-bit 256-bit
Texture units 128 240 128
ROP's 32 48 64
L2-cache 0,5 MB 1,5 MB 2 MB
Chip grootte 294 mm² 561 mm² 398 mm²
Transistors 3540 mln 7080 mln 5200 mln
Productieprocedé 28 nm 28 nm 28 nm
Snelste kaart GTX 770 GTX 780 Ti GTX 980
Klokfrequentie 1046 MHz 876 MHz 1126 MHz
Boost 1085 MHz 928 MHz 1216 MHz
Geheugen 1753 MHz 1750 MHz 1750 MHz
TDP 230W 250W 165W
TFlops (Boost clock) 3,4 TFlops 5,3 TFlops 5 TFlops

GM204 GPU: waarom geen 20nm?

Wat voor velen een verrassing is, is dat de GM204 chip geproduceerd wordt middels hetzelfde 28nm productieprocedé als de vorige generaties, terwijl zeker tot een tijd geleden de meesten (inclusief wij zelf) dachten dat Nvidia zou overstappen naar TSMC's nieuwe 20nm productieprocedé. Dat is dus niet gebeurd en de vraag is: waarom niet?

Dat TSMC veel moeite heeft gehad om haar 20nm procedé überhaupt werkend te krijgen lijkt een feit. Op basis van oude roadmaps hadden we de eerste 20nm chips uit de Taiwanese fabrieken al eind vorig jaar mogen verwachten. Pas zeer kort geleden is TSMC's eerste 20nm chip daadwerkelijk aangekondigd: de A8 uit Apple's nieuwe iPhone 6.

Laat duidelijk zijn dat Apple veel diepere zakken heeft dan Nvidia en AMD. Mocht de hoeveelheid 20nm wafers die TSMC kan bakken beperkt zijn, dan is de kans groot dat Apple die allemaal opkoopt: de ruime marges op de iPhone 6 en iPhone 6 Plus laten dat probleemloos toe.

Maar er zijn meer reden waarom 20nm voor Nvidia niet beschikbaar is of op z'n minst niet voor de hand ligt. De meeste daarvan zijn goed onderbouwd in dit zeer zorgvuldige artikel van de site TechSoda. Zonder dat hele artikel te herschrijven pakken we even hun belangrijkste conclusies eruit:

Allereerst beredeneert TechSoda dat TSMC helemaal geen high-performance 20nm procedé heeft. Dat is aannemelijk: TSMC heeft publiek verteld dat er slechts één 20nm procedé is (ten opzichte van vier verschillende 28nm procedé's). Zeker met de aankondiging van de A8 mag je ervan uitgaan dat dat ene procedé meer gericht is op low-power SoC's dan op high-power GPU's. Verder beredeneert TechSoda dat 20nm wafers zo duur zijn, dat de kosten per transistor in tegenstelling tot eerdere procedé-transities niet lager zijn geworden. Ook dat is geloofwaardig. Steker nog: Intel gaf bij hun briefing over de 14nm Broadwell CPU's ook al toe dat ze blij zijn dat ze bovengemiddeld ver hebben kunnen verkleinen, omdat ook hun nieuwe procedé erg duur is. 

Vermoedelijk moeten we wachten op TSMC's 16nm FinFET procedé voordat we GPU's met een nieuw type transistors zien. Maar: zoals Nvidia met de GM204 bewijst is er ook met een bestaand procedé nog voldoende ruimte voor verbetering.

Nvidia GeForce GTX 980

GeForce GTX 980 en GTX 970

Nvidia introduceert vandaag twee videokaarten: de GeForce GTX 980 en 970. Beide maken zoals geschreven gebruik van de GM204 GPU.

Bij de GTX 980 zijn alle 2048 Cuda-cores ingeschakeld. De standaard klokfrequentie van GTX 980 kaarten bedraagt 1126 MHz met een 1216 MHz Boost clock. Vooralsnog krijgen alle GTX 980 kaarten 4 GB GDDR5-geheugen aan boord, dat is geklokt op 1750 MHz. De TDP van Nvidia's referentiekaart, zoals te zien op onderstaande foto, bedraagt slechts 165W. Dat is aanzienlijk minder dan de GTX 680 en 780 en de kaart waar Nvidia de GTX 980 het liefst mee vergelijkt, AMD's Radeon R9 290X. Op de referentiekaart vinden we twee 6-pin PEG-connectors, simpelweg omdat meer niet nodig is.

De GeForce GTX 980 heeft van Nvidia een adviesprijs van € 546 gekregen (€ 452 exclusief BTW is de officiële adviesprijsprijs). De kaart is daarmee aanzienlijk goedkoper dan de 780 Ti (die inmiddels end-of-life is), maar wel gemiddeld zo’n € 100 duurder dan de eveneens end-of-life GTX 780.  

Nvidia GeForce GTX 980

Bij de GTX 970 zijn 13 van de 16 SM's ingeschakeld, wat maakt dat 1664 van de 2048 Cuda-cores en 104 van de 128 texture-units beschikbaar zijn. De overige delen van de chip zijn identiek: ook de GTX 970 heeft dus de beschikking over bijvoorbeeld de 2MB L2-cache en de 64 ROP-units. De klokfrequenties zijn wat lager dan bij de GTX 980: de standaard klokfrequentie bedraagt 1050 MHz, de Boost klokfrequentie bedraagt 1178 MHz. Ook GTX 970 kaarten krijgen 4GB GDDR5-geheugen aan boord, eveneens geklokt op 1750 MHz. Ook de GTX 970 heeft twee 6-pin PEG-connectors. Het PCB-ontwerp van de referentie GTX 970 is volgens Nvidia iets minder geschikt voor overklokkers. Of eigenlijk andersom: de PCB van de 980 is ontworpen om veel meer stroom van de extra kabels naar de GPU te loodsen.

De GTX 970 heeft een adviesprijs van € 325 gekregen. Dat komt ruwweg overeen met de gemiddelde prijs die de GTX 770 op dit moment ook heeft, al is de 2GB variant daarvan voor wie goed zoekt ook flink goedkoper te vinden. Het is goed om in het achterhoofd te houden dat een AMD Radeon R9 290X gemiddeld zo'n € 350 kost en verkrijgbaar is vanaf zo'n € 300. Zoals we verderop zullen zien zitten deze twee kaarten immers in een interessante strijd.

Nvidia GeForce GTX 970

In eerste instantie zullen alle GeForce GTX 980 kaarten die op de markt komen identiek zijn aan het referentiemodel. Bij de GTX 970 is dat juist precies andersom: daar zullen vrijwel alle fabrikanten direct met eigen kaarten komen en is het onduidelijk of überhaupt een fabrikant een referentiemodel in de winkel gaat leggen.

 

In onderstaande tabel zijn de specificaties van beide referentiekaarten nog eens goed te vergelijken:

Algemeen
 
MerkNvidiaNvidia
ProductnaamGeForce GTX 970GeForce GTX 980
ProductcodeGEFORCE GTX 970GEFORCE GTX 980
DetailsProductinfoProductinfo
Chip
CodenaamGM204GM204
ArchitectuurMaxwell 2Maxwell 2
Rekenkernen1664 cores2048 cores
Kloksnelheid1050 MHz1127 MHz
Kloksnelheid boost1178 MHz1216 MHz
Transistors5200 mln5200 mln
Die-grootte398 mm²398 mm²
Productieprocedé28 nm28 nm
Geheugen
Geheugengrootte4096 MB4096 MB
Type geheugenGDDR5GDDR5
Geheugensnelheid1753 MHz1750 MHz
Geheugencontroller256 bit256 bit
Bandbreedte224.4 GB/s224 GB/s
Functionaliteit
DirectX versieDirectX 12 fl 12_1DirectX 12 fl 12_1
SLI compatible
Crossfire compatible
Geïntegreerde H.264 videodecoder
Geïntegreerde H.265 videodecoder
Geïntegreerde VC-1 videodecoder
Kaartontwerp
InterfacePCI-Express 3.0 x16PCI-Express 3.0 x16
Extra power-connector
Type power connector(s)2x PEG62x PEG6
Total board power145 W165 W
Lengte26.5 cm

Klik hier voor een vergelijkingstabel waaraan ook de GTX 770, GTX 780 en GTX 780 Ti zijn toegevoegd.

Referentiekaarten in detail

De GTX 970 en GTX 980 kaarten zijn uiterlijk vrijwel niet van elkaar te onderscheiden en maken gebruik van een koeler die qua stijl helemaal overeenkomt met de referentiekaarten uit de 700-serie. Sterker nog: tijdens het testen betrapten we ons erop dat we op een gegeven moment een GTX 770 pakten, terwijl we dachten een 980 vast te hebben. 

Qua aansluitingen zijn de nieuwe kaarten wat uitgebreider uitgedost dan hun voorlopers: we vinden DVI, drie keer DisplayPort 1.2 en een HDMI 2.0 aansluiting. Dat laatste zien we voor het eerst in de PC-wereld: verderop in dit artikel komen we er uitgebreider op terug.

Nvidia GeForce GTX 980
3x DisplayPort 1.2, HDMI 2.0 en Dual-link DVI
Achterop: 2x 6-pin PEG

Beide kaarten hebben uiteraard ook de twee bekende SLI-aansluitingen. Met de GTX 980 kun je tot 4-way SLI gaan. De GTX 970 is beperkt tot maximaal 3-way SLI.

De kaarten hebben een nieuwe backplate die wat dikker is dan bij vorige kaarten. Het is voornamelijk om de kaarten in een PC waarbij ze op de kop zitten (lees: vrijwel alle machines) een wat mooier uiterlijk te geven. Achterop steekt een klein gedeelte van de backplate wat uit, daaronder zijn wat dikkere componenten verstopt. Wie een 3-way of 4-way SLI-configuratie maakt waarbij twee of meer kaarten direct tegen elkaar aan zitten, kan dat gedeelte van de backplate eraf schroeven, om er zo voor te zorgen dat de kaarten wat meer lucht kunnen aanzuigen.

Nvidia GeForce GTX 980

De gebruikte koeler werkt volgens het bekende windtunnel principe zoals we dat kennen van zo'n beetje iedere Nvidia (en AMD) referentiekaart. En zoals gebruikelijk zal zo'n beetje iedere Nvidia-partner hier weer een andere visie op hebben. 

Hieronder vind je nog een aantal foto's van de referentiekaart. Klik voor vergrotingen.

Wat is nieuw: DSR en MFAA

We schreven het al: de GM204 (en daarmee is de GTX 980 en GTX 970) is meer dan betere prestaties en een lager stroomverbruik. Met de nieuwe kaarten introduceert Nvidia ook direct een aantal nieuwe technologieën. Het is overigens niet voor al deze nieuwigheden duidelijk of ze exclusief voor de twee nieuwe kaarten beschikbaar zijn of met driver updates ook beschikbaar komen voor bestaande kaarten.

Allereerst zijn er twee nieuwe, anti-aliasing gerelateerde technologieën die de beeldkwaliteit binnen 3D-games moeten verbeteren: DSR en MFAA.

Dynamic Super Resolution

DSR staat voor Dynamic Super Resolution en is een "nieuwe" technologie waarmee een game op hogere resolutie gerenderd kan worden en daarna worden terug geschaald naar de resolutie van je beeldscherm. Zo kun je een game bijvoorbeeld in Ultra HD resolutie (3840x2160) resolutie laten renderen om het daarna op een Full HD (1920x1080) monitor weer te geven. Door het renderen in hogere resolutie en terugschalen worden kartelranden in games op een effectieve manier verwijderd. En doordat Nvidia voor het terugschalen geen simpel "pak het gemiddelde van de kleur van vier pixels"-filter gebruikt maar een complex 13-tap Gaussian Filter moet zoveel mogelijk van de details van de originele resolutie behouden blijven. Nvidia's marketing team spreekt over de "crispness of 4K on a Full HD screen". Dat gaat wat ver, maar de technologie werkt zonder meer.

Nieuw in de eerste zin van de bovenstaande alinea zetten we echter uitdrukkelijk tussen aanhalingstekens, want in feite is DSR een beetje oude wijn in nieuwe zakken. Het op hogere resolutie renderen en daarna terugschalen is in feite de eerste en simpelste vorm van anti-aliasing. Het feit dat het terugschalen met een complexer filter gebeurt is wel nieuw.

Nvidia ziet DSR voornamelijk als iets wat gamers kunnen toepassen in games waar een GTX 970 of 980 zó snel is, dat 100+ of zelfs 200+ fps behalen. Deze vorm van anti-aliasing vergt namelijk uiteraard zeer veel rekenkracht. DSR kan via de drivers per game geconfigureerd worden en de nieuwe versie van GeForce Experience stelt de technologie ook in bij geschikte situaties.

.

Multi Frame Anti-Aliasing

MFAA ofwel Multi Frame Anti-Aliasing is een nieuwe anti-aliasing technologie die volgens Nvidia ruwweg de beeldkwaliteit van 4x MSAA met de performance hit van 2x MSAA moet bieden. Om te begrijpen hoe MFAA precies werkt, doen we heel even een stap terug naar wat anti-aliasing ook weer precies is en hoe het werkt.

Wanneer een videokaart beelden van een game berekent, wordt voor alle objecten in het beeld berekend op welke pixels ze zichtbaar zijn en daarna worden, kort door de bocht, alle objecten van achteren naar voren berekend. Alle pixels krijgen de kleur zoals die wordt bepaald aan de hand van het voorste object.

Aangezien pixels vierkant zijn en - op de meeste schermen althans - goed afzonderlijk te zien zijn, kan deze berekening in veel gevallen voor zogenaamde trap- of karteleffecten zorgen. In onderstaande afbeelding zie je een voorbeeld hoe een wit object voor een zwarte achtergrond wordt berekend: pixels zijn óf wit óf zwart.

Standaard anti-aliasing (MSAA ofwel Multi Sample Anti-Aliasing) gaat dit trapeffect tegen door per pixel twee of meer "samples" te nemen. Bij 4x MSAA wordt er voor iedere pixel op vier verschillende plekken binnen de pixel bekeken of het object daar wel of niet zichtbaar hoeft te zijn. Op basis daarvan wordt de kleur bepaald.

Onderstaande afbeelding laat dat goed zien: de rode lijn is de rand van het witte object bij een theoretisch oneindige resolutie. Links zien we de situatie zonder AA: het midden van de pixel linksonder zit buiten het object en wordt zwart, het midden van de tweede pixel zit er op en wordt dus wit. Rechts zien we 4x MSAA: per pixels op vier plekken gerenderd: links onder vallen drie punten buiten het object en één erin. De uiteindelijk kleur wordt dus 25% wit en 75% zwart: donker grijs. Bij de pixel rechtsonder vallen juist drie van de samples op het object en één erbuiten: licht grijs dus.

Bij MFAA wordt er voor ieder door de game aangeleverd frame twee samples genomen, net als bij 2x MSAA. De manier waarop de samples worden genomen wordt om het andere frame echter 90 graden gedraaid en de informatie van twee opvolgende frames wordt gecombineerd. Hierdoor wordt met iets meer dan de rekenkracht van 2x MSAA een kwaliteit vergelijkbaar met 4x MSAA behaald.

Je kunt beredeneren dat bij stilstaande beelden 4x MFAA exact hetzelde beeld oplevert als 4x MSAA. Bij bewegende beelden moet het temporal synthesis filter dat de AA-samples van twee opvolgende frames combineert echter rekening houden met de beweging. Daardoor moet de beeldkwaliteit van 4x MFAA bij beweging dus per definitie (iets) minder zijn dan bij 4x MSAA en: hoe sneller de beweging hoe moeilijker dat filter het zal hebben om überhaupt samples van twee opvolgende frame te kunnen combineren.

Of dat erg is? De karteleffecten zijn juist bij (vrijwel) stilstaande beelden duidelijk zichtbaar, bij snel bewegende beelden heb je er in de regel een stuk minder last van. Ofwel: het nadeel van MFAA mag eigenlijk geen nadeel heten.

Met de relatief korte tijd die we beschikbaar hadden voor deze review hebben we helaas nog geen uitgebreide test van MFAA, zowel qua prestaties als beeldkwaliteit, kunnen doen. Wellicht in de (nabije) toekomst.

Wat is nieuw: klaar voor VR, global illumination en DirectX 12 (of niet)

Ook nieuw is dat de GeForce GTX 970 en 980 volgens Nvidia de ideale kaarten voor virtual-reality headsets (lees: de Oculus Rift) zijn. Vermoedelijk wil Nvidia hier een beetje meeliften op de hype rond die Oculus Rift, maar toch zit er zeker wat in, al is niet duidelijk of de nieuwe truc die men in de GTX 980 en 970 documentatie ten toon spreidt überhaupt wel een Nvidia-technologie is of juist iets wat door de mensen van Oculus is bedacht. En als het door Nvidia is bedacht is natuurlijk de vraag of het iets is wat specifiek alleen de nieuwe GPU kan, of wat op driver niveau ook op bestaande GPU's ingeschakeld kan worden.

Hoe dan ook, bij VR-applicaties is één ding van het grootste belang: de latency ofwel de tijd die het duurt om een frame gerenderd en weergegeven te krijgen zo kort mogelijk houden. Wanneer je met een VR-bril je hoofd draait, wil je dat het effect daarvan direct zichtbaar is. Iedere milliseconde vertraging verhoogt de kans op misselijkheid. Direct is een woord dat bij videokaarten natuurlijk niet bestaat, maar de latency zo laag mogelijk houden kan wel.

Nvidia geeft trots aan dat men de overhead bij het OS kan wegnemen - waarmee men vermoedelijk op DirectX 12 doelt. Door MFAA in plaats van MSAA te gebruiken kan de rendertijd van de GPU verkort worden. Door helemaal geen AA te gebruiken kan het natuurlijk nóg korter. Het nieuwe is wat men noemt Asynchronous Warp, een hippe term voor een techniek waarbij de GPU wanneer je je hoofd beweegt al snel het laatst berekende frame laat zien, maar dan verschoven. Daarmee zou de latency met de huidige stand van de techniek teruggebracht kunnen worden naar 25 ms.

Het was ons een half jaar geleden al bekend dat Oculus Rift aan deze technologie werkt. Nogmaals: of dit nu wel of niet een specifiek Nvidia-ding zullen we in de toekomst gaan zien.

Voxel Global Illumination

Een nieuwe technologie, waarvoor Maxwell naar verluidt specifieke versnelling kan bieden is Voxel Global Illumination, kortweg VXGI.

Global Illumination is iets waar game developers al sinds de eerste videokaarten smachtend op wachten: het op een juiste manier en real-time berekenen van het effect van alle lichtbronnen op alle objecten in een scène. Bij de ray-tracing rendering technologie (gebruikt voor professionele 3D-beelden en Hollywoord films) gebeurt dat, maar daar praten we dan ook over minuten-per-frame in plaats van frames-per-seconde

Bij games worden allerhande trucs toegepast om met bijvoorbeeld vooraf berekende lichtpatronen zo dicht mogelijk in de buurt te komen van realistische lichtverwerking. Maar hoe mooi moderne games ook zijn, we zijn nog lang niet in de buurt van fotorealisme.

Met Voxel Global Illumination zet Nvidia de volgende stap. Om het heel simpel uit te leggen: wat in feite wordt gedaan is binnen de GPU ieder frame in de 3D-wereld omzetten naar grote blokken. Vergelijk het een beetje met hoe het er uit ziet als je objecten van vierkante LEGO-stenen bouwt of objecten bouwt in Minecraft. 

Voor elk van die blokken wordt daarna op een raytracing-achtige methode voor alle lichtbronnen bepaald hoeveel licht er in elke richting wordt weerkaatst en hoeveel licht wordt geabsorbeerd. Die gegevens worden weer toegepast op pixels die binnen de 3D-wereld binnen het blok vallen. Afhankelijk van de beschikbare rekenkracht kunnen deze blokken groter en kleiner worden gemaakt. Lees: hoe meer rekenkracht (... hoe meer kaarten in SLI?), des te kleiner de blokken kunnen worden en hoe nauwkeuriger de lichteffecten worden berekend.

Voxel Global Illumination komt beschikbaar in een aantal toekomstige 3D engines, waaronder Unreal Engine 4. De Maxwell-architectuur is volgens Nvidia specifiek geschikt om de technologie te versnellen en daardoor realtime bruikbaar te worden. Of de Nvidia GTX 970 en 980 in UE4 games met VXGI ingeschakeld daadwerkelijk (veel) sneller gaan zijn dan bijvoorbeeld kaarten van AMD, zullen we moeten afwachten.

DirectX 12

Dan is er natuurlijk nog de toekomstige versie van DirectX, versie 12. Klik hier voor het nieuwsbericht dat we daar in maart over publiceerden. DirectX 12 moet niet alleen voor veel betere prestaties zorgen door verschillende CPU-bottlenecks weg te nemen en beter multi-threaded te werken, de nieuwe versie biedt ook verschillende nieuwe render-technologieën.

Volgens Nvidia zijn de GTX 980 en 970 wat men noemt "DirectX 12 Feature Level 12.0" compatible, wat betekent: ze werken met DirectX 12 en ondersteunen alle features van DirectX 12. Maar... als je doorvraagt, moet ook Nvidia toegeven dat de specificaties voor DirectX 12 nog niet definitief zijn. Hoewel de kans dat Microsoft nog ingrijpende zaken gaat aanpassen klein is, is dat zeker niet uitgesloten. Ofwel: een 100% garantie dat de kaarten DX12 feature level 12 compatible zijn, kan Nvidia nog niet geven.

Vandaar dat wij in onze productdatabase met de GTX 980 en 970 hetzelfde doen als met andere kaarten waarvan tot nu toe wordt beweerd dat ze DX12 compatible zijn: we geven nog altijd DirectX 11.2 aan. Pas zodra er 100% duidelijkheid is, zullen we het eventueel in de database aanpassen.

Overigens: aangezien de nieuwe render-technieken van DirectX 12 voor zover wij kunnen inschatten geen nieuwe dedicated hardware vereisen, maar gewoon met de bestaande unified shaders kunnen worden verwerkt, durven wij te voorspellen dat iedere DirectX 11.2 compatible kaart ook volledig DirectX 12 compatible gaat zijn. Maar voor de marketeers van AMD en Nvidia is het natuurlijk beter om mensen het gevoel te geven dat ze een gloednieuwe kaart nodig hebben. Maar goed, ook voor onze voorspelling geldt: pas als DirectX 12 uit is, weten we het 100% zeker.

Wat is nieuw: HDMI 2.0 en H.265

De op de voorgaande pagina's besproken nieuwe zaken hebben alle betrekking op 3D-games. Er zijn echter ook een paar zaken op het vlak van video- en beeldschermmogelijkheden vernieuwd.

Het belangrijkste is dat de GTX 980 en 970 de eerste videokaarten zijn die compatible zijn met HDMI 2.0 en dat is zonder meer een big deal. Wie al onze artikelen rond Ultra HD (4K) TV's en monitoren heeft gevolgd weet het: enkel met DisplayPort 1.2 is het mogelijk om de 4K-resolutie (3840x2160) met 60 beelden per seconde (60 Hz) naar een scherm te sturen.

Dual-link DVI en HDMI 1.4 hebben daar niet voldoende bandbreedte voor. Wie z'n PC tot nu toe via HDMI aansloot op een Ultra HD monitor was beperkt tot 3840x2160 met 30 Hz. Nvidia had nog een oplossing om kleurinformatie op kwartresolutie door te sturen, waardoor het bij verschillende TV's wel kon, maar dat is wat het is: een tussenoplossing.

HDMI 2.0 is de nieuwste HDMI-standaard die wél voldoende bandbreedte heeft voor Ultra HD met 60 Hz. Het feit dat Nvidia dit nu als eerste GPU-fabrikant ondersteunt is van belang omdat DisplayPort, de de facto standaard voor 4K computerbeeldschermen, bij TV's (vrijwel) niet gebruikt wordt. Wij kennen enkel een aantal Panasonic Ultra HD TV's die DisplayPort 1.2 ingangen bieden. Ofwel: HDMI 2.0 is de enige manier om het gros van de Ultra HD TV's van een 4K 60 Hz signaal te voorzien en de GTX 980 en 970 zijn de enige kaarten die dat op dit moment kunnen.

Nvidia GeForce GTX 980
De GTX 980 en GTX 970 zijn de eerste kaarten met HDMI 2.0.

Wij hebben dit getest met een Samsung 65HU8500 Curved Ultra HD TV. Het blijkt dat niet iedere HDMI-kabel geschikt is, maar met een juist kabel bleek HDMI 2.0 prima te werken en kregen we een keurig 4K beeld met 60 fps.

Net als diens voorlopers kan de GM204 chip maximaal vier schermen tegelijkertijd aan te sturen. Maar nieuw is dat het mogelijk is om drie Ultra HD schermen op 60 Hz via DisplayPort 1.2 aan te sturen. Tot nu toe was dat enkel mogelijk met AMD videokaarten met voldoende DisplayPort aansluitingen.

H.265

Ook nieuw is de aanwezigheid van een H.265 video encoder in de GM204 chip. Deze kan gebruikt worden in combinatie met de nieuwste versie van Nvidia ShadowPlay om daarmee je game prestaties in Ultra HD resolutie op te nemen en/of te streamen. De H.265 encoder kan voor zover wij weten nog niet in andere software gebruikt worden, al is dat vermoedelijk een kwestie van tijd.

De chip heeft uitdrukkelijk geen H.265 decoder. Voor het bekijken van met H.265 gecodeerde beelden is dus nog altijd een relatief krachtige CPU vereist. Voor specifiek de GTX 980 en 970 is dat wellicht niet zo probleem: de kans dat je deze kaarten gaat combineren met een CPU die niet krachtig genoeg is voor het decoderen van H.265 lijkt ons uitgesloten. 

ASUS en MSI GeForce GTX 970 kaarten

Zowel ASUS als MSI stuurde ons hun nieuwe GeForce GTX 970 kaart. Bij ASUS gaat het om een Strix variant, MSI stuurde ons hun TwinFrozr V versie.

Asus GeForce GTX 970 Strix OC 4GB

In juli van dit jaar maakten we voor het eerst kennis met de nieuwe Strix reeks van ASUS. Voor deze nieuwe serie videokaarten en gaming peripherals heeft ASUS zich laten inspireren door de uil en wie door z'n wimpers naar de koeler van de kaart kijkt ziet daar wellicht ook wel een beetje de ogen van een uil in. Het belangrijkste aan de koeler is echter dat 'ie volledig stil staat zolang de temperatuur van de kaart onder een bepaald niveau blijft. Ofwel: idle in z'n geheel geen geluidsproductie. In het koelblok zitten drie heatpipes verwerkt: een 10mm en twee 8mm exemplaren. ASUS gebruikt verder een tweetal 9 cm ventilators. 

Asus GeForce GTX 970 Strix OC 4GB

ASUS heeft de GTX 970 geplaatst op een eigen PCB ontwerp dat men naar eigen zeggen van een betere stroomvoorziening heeft voorzien. De twee 6-pin PEG-connectors van het referentiemodel zijn door ASUS ingewisseld voor 1x 8-pin. Voor monitoren vinden we twee maal DVI, één maal DisplayPort 1.2 en één maal HDMI 2.0. De selectie van uitgangen van de referentiekaart zou ons om eerlijk te zijn meer bevallen. De GPU is standaard iets overklokt ten opzichte van de referentiekaart, naar 1114 MHz standaard klokfrequentie en 1253 MHz Boost, een toename van zo'n 6%. Het 4GB GDDR5-geheugen werkt op dezelfde klokfrequentie als Nvidia's referentiemodel.

MSI GeForce GTX 970 Gaming 4GB

MSI's GeForce GTX 970 is de eerste kaart die gebruik maakt van de gloednieuwe TwinFrozr V koeler. MSI heeft haar TwinFrozr verder doorontwikkeld om nog betere koeling en lagere geluidsproductie van model IV te bieden. Zo is het onderliggende koelblok aangepast en nu voorzien van twee 8mm en twee 6mm heatpipes. De ventilators zijn opnieuw ontworpen en zijn groter geworden (10 cm) en voorzien van een nieuwe vorm fanbladen die volgens MSI voor een geoptimaliseerde luchtstroom moeten zorgen. Belangrijker: in navolging van de ASUS Strix koeler blijft ook de TwinFrozr V bij lage temperaturen helemaal stil staan. De grens ligt bij MSI op 50 °C. De TwinFrozr V is verder een fractie dunner geworden, zodat kaarten in SLI-configuraties niet direct tegen elkaar aan zitten en dus beter lucht kunnen aanzuigen. In tegenstelling tot ASUS gebruikt MSI bij deze kaart ook een koelblok om de geheugenchips op temperatuur te houden.

MSI GeForce GTX 970 Gaming 4GB

Ook MSI heeft een afwijkende PCB-layout. MSI gaat qua stroomaansluitingen een stap verder: we vinden een 8-pin en een 6-pin PEG-connector. Ook de MSI kaart is standaard overklokt en de klokfrequenties zijn identiek aan de ASUS Strix kaart: 1114 MHz standaard en 1253 MHz Boost. Ook de aanwezig monitoraansluitingen zijn identiek: 2x DVI, DisplayPort 1.2 en HDMI 2.0. Een leuke extra: in de doos vind je naast de kaart ook een TwinFrozr V muismat.

Qua prijs lijken de ASUS en MSI kaart op exact hetzelfde niveau uit te gaan komen; ergens net onder de € 350 vermoedelijk.

In onderstaande tabel vind je de specificaties van beide kaarten:

Algemeen
 
MerkAsusMSI
ProductnaamGeForce GTX 970 Strix OC 4GBGeForce GTX 970 Gaming 4GB
Productcode90YV07F0-M0NA00GTX 970 GAMING 4G
DetailsProductinfoProductinfo
Chip
GPUNvidia GeForce GTX 970Nvidia GeForce GTX 970
GPU serieNvidia GeForce 900Nvidia GeForce 900
GPU fabrikantNvidiaNvidia
Klokfrequentie GPU1114 MHz1114 MHz
Klokfrequentie turbo1253 MHz1253 MHz
Aantal rekenkernen16641664
Geheugen
Geheugengrootte4096 MB4096 MB
Geheugensnelheid1753 MHz1753 MHz
GeheugentypeGDDR5GDDR5
Geheugenkoeling
Functionaliteit
DirectX versieDirectX 12DirectX 12
Nvidia SLI/NVLink-compatible
AMD Crossfire-compatible
Kaartontwerp
InterfacePCI-Express 3.0 x16PCI-Express 3.0 x16
GPU koelingActief (2x)Actief (2x)
PEG stroomaansluiting
Type power connector(s)PEG8PEG6+PEG8
Aantal slots22
Lengte28.1 cm26.8 cm
Breedte28 cm26.9 cm
Hoogte4 cm3.5 cm
Low profile
Aansluitingen
D-Sub uitgang
DVI uitgang
Aantal DVI uitgangen22
HDMI uitgang
HDMI-versie2.01.4a
DisplayPort uitgang
DisplayPort-versie1.21.2
Aantal DisplayPort uitgangen11
Meegeleverd
DVI -> D-Sub plug

Hoe test Hardware.Info videokaarten: nieuw testplatform

De introductie van de nieuwe Intel Haswell-E processors was voor ons de reden om ons videokaartentestplatform geheel te herzien. Vanaf nu testen we videokaarten op nieuwe systemen bestaande uit deze onderdelen:

Op het nieuwe testplatform maken we in eerste instantie gebruik van een zevental games, aangevuld met 3DMark Fire Strike:

  • 3DMark Fire Strike
  • Battlefield 4
  • Crysis 3
  • Metro Last Light
  • Thief
  • Watch Dogs
  • Total War: Rome II
  • GRID Autosport

Al deze games draaien we in een zestal resoluties / instellingen:

  • 1920x1080 (Full HD) Medium / Normal
  • 1920x1080 (Full HD) Highest / Ultra + 4x MSAA
  • 5760x1080 (3x Full HD) Medium / Normal
  • 5760x1080 (3x Full HD) Highest / Ultra
  • 3840x2160 (Ultra HD) Medium / Normal
  • 3840x2160 (Ultra HD) Highest / Ultra + 4x MSAA

Naast de gemiddelde framerate (fps) meten we in een aantal games ook de frametimes. Helaas lukte het niet om alle frametime data op tijd voor deze review te verwerken, daar komen we in een toekomstig artikel op terug.

Op basis van de scores van de 7 games berekenen we de Hardware.Info 2014/2015 GPU-prestatiescore, die in feite voor elk van de zes resoluties/settings het gemiddelde van de zeven framerates is. Deze GPU-prestatiescore geeft met één blik de beste indruk van de prestaties van videokaarten.

Vanwege het nieuwe testplatform hebben we voor deze review _alle_ kaarten volledig opnieuw getest, wat dus maakt dat alle resultaten "vers" zijn. Voor de AMD kaarten maakten we gebruik van Catalyst 14.7 beta. Nvidia kaarten testten we met GeForce driver 340.52. De GeForce GTX 970 en 980, die we natuurlijk als laatste ontvingen, zijn getest met driver 344.07.

De 1920x1080 Medium benchmarks laten we op de volgende pagina's achterwege, maar zijn wel terug te vinden op de productpagina's. De GTX 980 en GTX 970 zijn in de grafieken te herkennen aan blauwe balkjes. Oudere Nvidia kaarten zijn groen, AMD kaarten zijn rood.


Ons nieuwe testsysteem gebaseerd op Intel Core i7 5960X en MSI X99S Gaming 9 AC.

Benchmarks: 3DMark Fire Strike (Extreme)

In 3DMark Fire Strike behaalt de GTX 970 een score van 10.015 punten: een beter resultaat dan de Radeon R9 290X en maar een fractie verwijderd van de GTX 780 Ti. De GTX 980 zet met 11.876 een nieuw record voor single-GPU kaarten.

In Fire Strike Extreme vinden we de GTX 980 wederom terug als ruim de snelste single-GPU kaart: 5849 punten. Opnieuw is de GTX 970 slechts een fractie langzamer dan de GTX 780 Ti.

Benchmarks: Battlefield 4

Op ons nieuwe testsysteem draaien we Battlefield 4 voor AMD GPU's met Mantle en voor Nvidia GPU's met DirectX. 

Full HD Ultra draait uitstekend op beide kaarten: 90 fps voor de GTX 980 en de GTX 970 is vrijwel even snel als een Radeon R9 290X. 5760x1080 is speelbaar met Medium settings: de nieuwe kaarten zijn opnieuw aanzienlijk sneller dan hun voorlopers, maar het verschil met AMD is beperkt. Ultra HD is ook enkel speelbaar met Medium settings. Op deze settings houdt de R9 290X mede dankzij Mantle nog altijd de (kleinst mogelijke) voorsprong op de GTX 980. 

Benchmarks: Crysis 3

Full HD op Very High settings is zoals te verwachten prima speelbaar, zelfs bij deze zeer veeleisende game. De GTX 980 is opnieuw een fractie sneller dan z'n voorloper en de GTX 970 weet AMD's 290 bij te houden. 3x Full HD en Ultra HD kan op Medium, al is bij Ultra HD een 970 eigenlijk niet snel genoeg. Opvallend: hier is de GTX 780 Ti sneller dan de GTX 980, dat zien we niet vaak.

Benchmarks: GRID Autosport

In GRID Autosport vinden we weer steevast het blauwe balkje van de GTX 980 als bovenste van de single-GPU kaarten. Het verschil tussen de GTX 970 en 770 is echt gigantisch, evenzo voor de GTX 980 versus 780. Ultra HD met Ultra settings is nipt speelbaar. Zet je MSAA uit, dan heb je zeker uitstekende framerates.

Benchmarks: Metro Last Light

Metro Last Light is één van de zwaarste games uit onze set. Een aantal dingen vallen op in de grafieken: allereerst dat de AMD kaarten het in 5760x1080 relatief goed doen, terwijl Nvidia duidelijk de winst pakt in Full HD en Ultra HD. Bij Ultra HD met Medium settings tikt de GTX 980 als eerste single-GPU kaart bijna de 60 fps aan. De GTX 970 doet dit met 48 fps ook niet onverdienstelijk. 

Benchmarks: Thief

Op ons nieuwe testsysteem draaien we Thief voor AMD GPU's met Mantle en voor Nvidia GPU's met DirectX. 

Ondanks Mantle wint de GTX 980 het alsnog in alle settings van de Radeon R9 290X en de GTX 970 eindigt consequent nipt boven de Radeon R9 290. Het verschil met de voorgaande series is opnieuw aanzienlijk.

Benchmarks: Total War: Rome II

In RTS-game Total War: Rome II is de GTX 980 ook zonder enige twijfel de snelste single-GPU kaart. 3x Full HD en Ultra HD zijn met beide nieuwe kaarten uitstekende speelbaar met Medium settings. Voor deze hoge resoluties met zwaardere settings heb je overduidelijk meer kaarten nodig.

Benchmarks: Watch Dogs

Onze laatste benchmark is Watch Dogs, een game uit de Nvidia "The Way It's Meant To Be Played"-stal. Wederom zien we zeer mooie resultaten voor de nieuwe kaarten en speelbare framerates bij Full HD met Ultra settings en 3x Full HD / Ultra HD met Normal settings.

Benchmarks: Hardware.Info GPU prestatiescore 2014/2015

De Hardware.Info GPU prestatiescore 2014/2015 is zoals we al schreven het gemiddelde van de behaalde framerates in de zeven door ons gebruikte games. Hierdoor krijgen we een goed beeld van de gemiddelde prestaties.

In 1920x1080 met Medium settings komen de nieuwe kaarten op respectievelijk 187,5 fps en 175,3 fps gemiddeld. Dat is in beide gevallen meer dan alle bestaande single-GPU kaarten. Dat de GTX 970 met minder shader units en een smallere geheugenbus de GTX 780 Ti overtroeft is echt een compliment aan de ontwerpers van de GM204 waard. Tegelijkertijd bewijzen deze gemiddelde scores dat beide kaarten overkill zijn voor deze instellingen.

Voor 1920x1080 Ultra zijn de kaarten geknipt. De GTX 980 komt op gemiddeld 80,1 fps en dat is aanzienlijk meer dan de GTX 780 en de R9 290X. De GTX 970 zit met 69,1 fps slechts beperkt onder de GTX 780 Ti. Opnieuw mogen we concluderen dat deze het voor een GPU met op papier minder goede specificaties dan zijn voorganger opmerkelijk goed doet.

5760x1080 is zoals we al bij de verschillende game-benchmarks zaken prima speelbaar. De GTX 980 komt op gemiddeld 94,5 fps, de GTX 970 op gemiddeld 81,9 fps. Wederom zien we een GTX 980 die met afstand de snelste single-GPU kaart is en een GTX 970 die maar net wat langzamer is dan een GTX 780 Ti.

Voor 5760x1080 met Ultra settings moet je echt investeren in twee of meer high-end videokaarten. Voor wat het waard is: met een gemiddelde van 34,7 fps pakt de GTX 980 opnieuw de winst, al zit de Radeon R9 290X hem op de hielen.

Ultra HD op Medium settings gaat in de regel ook prima met deze nieuwe kaarten. Het beeld in onderstaande grafiek komt overeen met wat we hierboven al zagen,

Wie wil gamen in Ultra HD resolutie met Ultra settings moet echt investeren in meerdere high-end kaarten. Geen enkel single-GPU model komt in de buurt van een gemiddelde van 30 fps, laat staan 60 fps.

Benchmarks: GTX 980 en 970 versus voorgangers en concurrentie

Om het prestatieverschil tussen de nieuwe GTX 980 en GTX 970 en diens voorlopers en concurrentie extra inzichtelijk te maken, hebben we in onderstaande tabellen op basis van de Hardware.Info GPU prestatiescores (ofwel: de gemiddelde framerate in de zeven games) het procentuele prestatieverschil tussen diverse kaarten berekend. 

Allereerst voor de GeForce GTX 980:

  GTX 980 vs GTX 780 Ti GTX 980 vs GTX 780 GTX 980 vs. R9 290X GTX 980 vs. GTX 770
Full HD Medium 8,3% 22,9% 27,5% 36,4%
Full HD Ultra 10,8% 30,7% 26,5% 55,2%
3x Full HD Medium 12,1% 36,4% 18,3% 58,0%
3x Full HD Ultra 11,9% 35,5% 5,8% -
Ultra HD Medium 10,2% 34,6% 19,6% 57,6%
Ultra HD Ultra 9,1% 31,4% 11,3% -

En dan voor de GeForce GTX 970:

  GTX 970 vs GTX 780 Ti GTX 970 vs GTX 780 GTX 970 vs. R9 290X GTX 970 vs. GTX 770
Full HD Medium 1,2% 14,9% 19,2% 27,5%
Full HD Ultra -4,4% 12,7% 9,2% 33,9%
3x Full HD Medium -2,8% 18,2% 2,5% 37,0%
3x Full HD Ultra -6,8% 12,9% -11,9% -
Ultra HD Medium -5,1% 16,0% 3,0% 35,8%
Ultra HD Ultra -9,1% 9,5% -7,3% -

Testresultaten: Stroomverbruik - de verrassing!

Voor het idle verbruik bepalen we het gemiddelde verbruik van vijf minuten idle tijd op de Windows desktop.

Voor de load test draaien we de Metro Last Light benchmark in 1920x1080 met Very High settings en bepalen we het gemiddelde verbruik gedurende de gehele benchmark. Let dus op: in de grafieken vind je het verbruik van het complete testsysteem, inclusief CPU, moederbord, enz.

Idle zijn de nieuwe kaarten net zo zuinig als hun voorlopers. 

De load-grafiek zit met de bijbehorende benchmarkresultaten (die we onder de stroomverbruikgrafiek nog eens hebben geplaatst) vol met verrassingen. De GTX 970 behaalt in de benchmarks 92% van de prestatieniveau van de GTX 780 Ti. Bij die GTX 780 Ti meten we op het testsysteem gemiddeld 356 watt, bij de GTX 970 slechts 265 watt. In één woord: wow! Diezelfde GTX 970 is in deze benchmark 17% sneller dan de Radeon R9 290X, maar 44 watt zuiniger.

De GeForce GTX 980 is de snelste single-GPU videokaart, dat hadden we al geconcludeerd. In de load-grafiek staat hij echter verre van onderaan: de GTX 780, GTX 780 Ti, Radeon R9 290, Radeon R9 290X; stuk voor stuk zijn ze langzamer én minder zuinig.

Testresultaten: Geluidsproductie en temperatuur

De geluidsproductie van videokaarten meten we op een afstand van 10 centimeter binnen een geluidsdichte box, waarbij we de meter schuin op de videokaart richten. 

De load-test is een gemiddelde van 1 minuut gemeten tijdens een verlengde 3DMark Fire Strike Extreme run, nadat de kaart daarvoor een kleine 10 minuten in dezelfde benchmark is opgewarmd.

De GeForce GTX 970 staat niet in de grafiek, aangezien we daar geen referentiemodel van hebben. Je vindt wel resultaten van de ASUS en MSI kaarten op de volgende pagina.

De temperatuur ten slotte: na twee rondes van onze lange Metro Last Light benchmarks in 1920x1080 met Ultra settings geven de drivers aan dat de GPU maximaal 80 graden is geworden. Keurig.

Test: ASUS vs. MSI GeForce GTX 970

Tenslotte de twee GeForce GTX 970 kaarten van ASUS en MSI. We schreven al dat de kaarten qua specificaties en prijs vrijwel identiek zijn. Met een subset van de benchmarks hebben we beide kaarten met hun standaard instellingen getest op onze nieuwe testplatform. Alle resultaten vind je in onderstaande tabel.

Zoals je ziet is MSI in vrijwel alle benchmarks een fractie sneller, terwijl de klokfrequenties identiek zijn. Het lijkt te komen doordat de MSI iets aggressiever omhoog tubo'd. Maar eerlijk is eerlijk; het prestatieverschil is miniem.

Datzelfde geldt voor de geluidsproductie. Idle staan de koelers van beide kaarten helemaal stil en kunnen we ook geen coil whine meten. We noteren dan 18 dB(A), de laagst meetbare waarde in onze geluidsdichte box.

Onder load, zoals geschreven dus  tijdens een verlengde 3DMark Fire Strike Extreme run, nadat de kaart daarvoor een kleine 10 minuten in dezelfde benchmark is opgewarmd, meten we 38,6 dB(A) bij ASUS en 39,2 dB(A) bij MSI. Dat verschil is zo klein dat het eigenlijk wegvalt in de nauwkeurigheid van de meting: een gelijkspel dus. Met deze waardes zijn de kaarten ook onder load zonder meer stil te noemen.

Ten slotte het stroomverbruik en de temperatuur. Het stroomverbruik is bij ASUS wat lager. Tijdens de Metro Last Light benchmark verbruikt ons complete testsysteem gemiddeld 263W, waar dat bij de MSI kaart gemiddeld 271W is. Opnieuw geen groot verschil. Qua temperaturen wint MSI juist: na twee rondes Metro 2033 rapporteren de drivers bij de MSI kaart maximaal 64 °C en bij de ASUS kaart 68 °C. Ook op dit vlak dus eigenlijk een gelijk spel.

Algemeen
 
MerkAsusMSI
ProductnaamGeForce GTX 970 Strix OC 4GBGeForce GTX 970 Gaming 4GB
Productcode90YV07F0-M0NA00GTX 970 GAMING 4G
DetailsProductinfoProductinfo
Chip
GPUNvidia GeForce GTX 970Nvidia GeForce GTX 970
GPU serieNvidia GeForce 900Nvidia GeForce 900
GPU fabrikantNvidiaNvidia
Klokfrequentie GPU1114 MHz1114 MHz
Klokfrequentie turbo1253 MHz1253 MHz
Aantal rekenkernen16641664
Geheugen
Geheugengrootte4096 MB4096 MB
Geheugensnelheid1753 MHz1753 MHz
GeheugentypeGDDR5GDDR5
Geheugenkoeling
Functionaliteit
DirectX versieDirectX 12DirectX 12
Nvidia SLI/NVLink-compatible
AMD Crossfire-compatible
Kaartontwerp
InterfacePCI-Express 3.0 x16PCI-Express 3.0 x16
GPU koelingActief (2x)Actief (2x)
PEG stroomaansluiting
Type power connector(s)PEG8PEG6+PEG8
Aantal slots22
Lengte28.1 cm26.8 cm
Breedte28 cm26.9 cm
Hoogte4 cm3.5 cm
Low profile
Aansluitingen
D-Sub uitgang
DVI uitgang
Aantal DVI uitgangen22
HDMI uitgang
HDMI-versie2.01.4a
DisplayPort uitgang
DisplayPort-versie1.21.2
Aantal DisplayPort uitgangen11
Meegeleverd
DVI -> D-Sub plug
Hardware.Info Prestatiescore
Hardware.Info Videokaart Prestatiescore 2014/20157778.4
Benchmarks (Windows 8.1 Pro x64 - Core i7 5960X @ 4GHz)
Gebruikte driver versie344.07344.07
3DMark Fire Strike1027610388
3DMark Fire Strike Extreme50705142
Battlefield 4 - 1920x1080 - Medium189.3 fps190.4 fps
Battlefield 4 - 1920x1080 - Ultra78.5 fps78.6 fps
Battlefield 4 - 3840x2160 - Medium63.4 fps65.3 fps
Battlefield 4 - 3840x2160 - Ultra24.5 fps24.5 fps
Metro Last Light - 1920x1080 - Medium127 fps129 fps
Metro Last Light - 1920x1080 - Very High76 fps77 fps
Metro Last Light - 3840x2160 - Medium50 fps52 fps
Metro Last Light - 3840x2160 - Very high25 fps26 fps
Watch Dogs - 1920x1080 - Normal146.9 fps147.8 fps
Watch Dogs - 1920x1080 - Ultra - T.Q. Ultra - 4x AA53.7 fps53.9 fps
Watch Dogs - 3840x2160 - Normal52.8 fps55.1 fps
Watch Dogs - 3840x2160 - Ultra - T.Q. Ultra - 4x AA16.6 fps16.8 fps
Total War: Rome II - 1920x1080 - Medium248.4 fps257.3 fps
Total War: Rome II - 1920x1080 - Extreme58.1 fps59.6 fps
Total War: Rome II - 3840x2160 - Medium85.3 fps88.7 fps
Total War: Rome II - 3840x2160 - Extreme17.1 fps17.6 fps
GRID Autosport - 1920x1080 - Medium263.8 fps278 fps
GRID Autosport - 1920x1080 - Ultra 4x MSAA110.5 fps112.1 fps
GRID Autosport - 3840x2160 - Medium126.9 fps126.8 fps
GRID Autosport - 3840x2160 - Ultra 4x MSAA46.6 fps46.7 fps
Testresultaten (Geluid / Stroomverbruik)
Geluidsproductie - Idle (10 cm.)18 dB(A)18 dB(A)
Geluidsproductie - Load (10 cm.)38.6 dB(A)39.2 dB(A)
Max. temperatuur (Metro LL na twee runs) - Volgens drivers68 °C64 °C
Stroomverbruik (systeem) - Idle (gem. 5 min.)68.4 W69.6 W
Stroomverbruik (systeem) - Metro LL (1920x1080 VH, gem.)263.16 W271.58 W

Conclusie

Nvidia heeft met de GeForce GTX 980 en 970 een grote stap gezet. De pagina stroomverbruik laat dat goed zien: de kaarten zijn aanzienlijk sneller dan hun voorlopers en tegelijkertijd veel zuiniger. Dat is een zeer knappe prestatie gezien het feit dat de GM204 chip wordt gefabriceerd middels exact hetzelfde productieprocedé. 

Zoals de grafieken van de Hardware.Info GPU prestatiescore 2014/2015, ofwel de gemiddelde framerate van de zeven geteste games, laten zien is de GTX 980 zonder enige twijfel de snelste single-GPU videokaart van dit moment. Aanzienlijk sneller dan AMD Radeon R9 290X en tegelijkertijd ook duidelijk zuiniger.

De grote klapper is wat ons betreft echter de GeForce GTX 970: deze € 325 kostende kaart is vrijwel net zo snel als de gemiddeld ruim € 600 kostende GeForce GTX 780 Ti en véél zuiniger. En ter vergelijk met de concurrentie: de GTX 970 is ook sneller dan de duurdere Radeon R9 290X. In Full HD met Ultra settings is de GTX 970 gemiddeld 10% sneller dan de R9 290X, in Ultra HD met Medium settings nog altijd zo'n 3%. Geen groot verschil: maar sneller, zuiniger én goedkoper maakt de keuze toch vrij gemakkelijk.

Zeker de scherpe prijsstelling van de GTX 970 zal AMD dwingen om met een antwoord te komen. Dat kan voor de consument alleen maar goed nieuws zijn.

De twee GeForce GTX 970 kaarten van ASUS en MSI ten slotte: het lijkt wel alsof ze door hetzelfde team ontworpen zijn. Prestaties, geluidsproductie, koeling, stroomverbruik; nergens vinden we een significant verschil. Een echt gelijkspel dus. Het is aan jou welk van beide bedrijven je je euro's het meest gunt, wij kunnen beide kaarten in ieder geval van harte aanraden.

Zie ook: GeForce GTX 980 SLI / 3-way SLI / 4-way SLI review


ASUS GeForce GTX 970 Strix 4GB
MSI GeForce GTX 970 Gaming 4GB

Nvidia GeForce GTX 980


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Nvidia GeForce GTX 970

Nvidia GeForce GTX 970

  • GM204
  • 1664 cores
  • 1050 MHz
  • 4096 MB
  • 256 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce GTX 980

Nvidia GeForce GTX 980

  • GM204
  • 2048 cores
  • 1127 MHz
  • 4096 MB
  • 256 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
0