Taiwan mini-tour 2014: Fractal Design Define R5 & Kelvin

2 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Overzichtelijk assortiment
  3. 3. Define R5
  4. 4. Fractal Design R5 (vervolg)
  5. 5. Kelvin waterkoelers
  6. 6. Kelvin waterkoelers (vervolg) 
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

Eerder deze maand waren we in de gelegenheid om een bezoekje te brengen aan het Taiwanese kantoor van Fractal Design. Deze in 2007 opgerichte onderneming begon met behuizingen, maar heeft het assortiment inmiddels uitgebreid naar voedingen, ventilatoren en waterkoeling. We kregen een exclusieve eerste blik op de Define R5 behuizing en de Kelvin waterkoeling.

Johan BorggrenFractal Design is nog maar een jong bedrijf, maar het heeft inmiddels onder hardwareliefhebbers een goede reputatie opgebouwd, met name met de zeer populaire Define behuizingen. Het bedrijf is inmiddels uitgegroeid tot zo’n 45 man (m/v) personeel, van wie ca. 15 in Zweden gevestigd zijn en eenzelfde aantal in Taiwan. De overige werknemers zijn gestationeerd in China voor de productie en in diverse landen voor sales, marketing en business development. We spraken met Johan Borggren, de marketing directeur van Fractal Design, en met David Järlestedt, de product development manager, over de nieuwe Define R5 en de Kelvin waterkoelers.

Ook gingen we in op de filosofie van het bedrijf, dat een erg platte organisatie heeft en waar de directeur meepraat over de ontwikkeling van de producten. De oprichter, Hannes Wallin, is afkomstig uit de hardware-wereld en dat geldt ook voor de werknemers. Wallin was eigenaar van een succesvol distributiebedrijf, waarvan de verkoop dermate goed liep dat die hem in staat stelde om zijn ambitie te realiseren om een eigen hardware-merk te creëren. Dat begon in 2008 met ventilatoren en PSUs, in 2009 volgde de Define R2 behuizing die zeer positief ontvangen werd door reviewers en door eindgebruikers. Dit jaar komt het merk ook met een eigen waterkoelinglijn, waarover verderop meer.

Fractal Design wil zich als Zweeds bedrijf onderscheiden met ‘Scandinavisch design’, wat zoveel inhoudt als strakke, functionele ontwerpen met weinig poespas. Design gaat verder dan uiterlijk alleen, zo benadrukt Borggren: design komt tot uitdrukking in de functionaliteit, die uiteindelijk bepalend is. Form follows function dus, zoals dat heet. Om die reden is de nieuwe R5 behuizing op het oog weinig anders dan de voorloper en ook intern zitten de verbeteringen in kleinigheden – aandacht voor detail is belangrijker dan in het oog springen, zo mag je de filosofie van het merk wel samenvatten.

Overzichtelijk assortiment

Als relatief klein bedrijf houdt Fractal Design het aantal productlijnen bij voorkeur overzichtelijk: naast de Define-modellen waarbij stilte voorop staat, is er een Core-serie en een Arc-serie behuizingen, met daarnaast nog een kleine aantal Node-modellen. Die laatste zijn eigenlijk een verzamelnaam voor ‘niche’-toepassingen (wat de naam, vrij vertaald ‘knooppunt’, enigszins verklaart): home-server, htpc en compacte pc. De Core-serie is vooral gericht op airflow en de Arc houdt een beetje het midden tussen Define en Core – intern vertonen ze veel overeenkomsten met de eerste, van buiten meer met de tweede. Daarnaast zijn de Core-modellen meer de ‘budget’-lijn, met een goede prijs/prestatieverhouding. Borggren geeft desgevraagd toe dat dat bij de recente, duurdere Core-kasten minder duidelijk is, die zijn eigenlijk qua prijs wat dicht bij de Arc en Define gekropen, een onbedoelde bijwerking van uitbreiding van de lijn. Borggren geeft zelf ook toe dat de goedkopere Core-modellen eigenlijk het interessantst zijn.

Opvallend is dat het prijsbeleid van Fractal Design over de gehele linie gelijk is – met andere woorden, voor elk product binnen een categorie wordt op basis van dezelfde formule de adviesprijs berekend. Dit in tegenstelling tot bij bedrijven waar de prijs veelal in elk geval ten dele door marketing wordt ingegeven, om de positionering duidelijker te maken. Het zorgt ervoor dat de waterkoeler met de grootste radiator maar weinig meer kost dan het model er direct onder.

Daarmee komt het gesprek op positionering. Fractal Design heeft een behoorlijk compleet productaanbod aan behuizingen vanaf zo’n 35 euro tot circa 150 euro voor de Define XL-reeks, maar feitelijk is er juist in het 150-200 euro segment relatief weinig competitie en het merk lijkt zonder meer in staat om een interessante behuizing daar te produceren. Borggren geeft toe dat daar ook zeker naar gekeken wordt; wat tot dusver echter blijkt, is dat de premium features die men weet te verzinnen voor dat segment, uiteindelijk veelal terugkomen in de lager gepositioneerde modellen – en zoals gezegd is het bedrijf niet voornemens om een product duurder te maken, louter omdat het kan.

Zouden we dat lezen in een PR-bericht, dan zouden we er vermoedelijk smakelijk om lachen, maar tijdens ons ruim twee uur durende gesprek met de beide heren werd zeer duidelijk dat het betaalbaar houden van hardware een prioriteit is, die ze welhaast persoonlijk opvatten. Zoals Järlestedt het verwoordt: "ik koop ook hardware die ik om de haverklap aan het vervangen ben" (en dus zou ik het ook niet leuk vinden als dat te duur wordt, is de implicatie. [red.]). Ook de getoonde producten staven dit voorbeeld – we noemden de prijsstelling van de waterkoelers al, maar ook de R5 bevat de nodige kleine aanpassingen die het productieproces niet voordeliger gemaakt zullen hebben, maar de adviesprijs is ten opzichte van de R4 gelijk gebleven.

Define R5

Daarmee zijn we bij de Fractal Design Define R5 aangekomen, die 24 november geïntroduceerd wordt en die we uiteraard uitgebreid aan de tand gevoeld hebben. Het is, om het cliché maar weer eens van stal te halen, duidelijk een product van een evolutie, meer dan van een revolutie. Je moet behoorlijk goed bekend zijn met de voorloper om te zien dat er wel degelijk verschillen zijn en dan nog moet je echt goed kijken.

Maar dan zie je ze ook zeker wel, om te beginnen met de nu schroefloos afneembare ‘moduvent’ afdekkapjes aan de bovenzijde. Daar zijn er nu drie van, die van binnenin de behuizing eenvoudig los te klikken zijn. In de R4 waren het nog twee plaatjes, die je moest losschroeven.

Ook is de luchtinlaat aan de voorzijde ruimer geworden, en is het deurtje nu zo te monteren dat het naar links en naar rechts kan openslaan - daarvoor moet je wel een keer schroeven, maar het kan tenminste. 

Er is voor gekozen om geen geheugenkaartlezer te plaatsen, omdat men bij het ontwerpen hiervoor geen plaats kon vinden. Die zou namelijk aan de voorzijde moeten komen, maar doordat hier ook een deurtje zit, zou een ingestoken kaart daarmee in aanraking komen. En tussen de front-aansluitingen aan de bovenzijde is geen plaats, cq het zou vanuit designoogpunt niet fraai ogen. Desalniettemin is het een feature waar Fractal Design wel nog naar zal kijken bij toekomstige modellen.

Aan de achterkant zijn ook kleine veranderingen. Er is nu meer en flexibeler ophangruimte voor een ventilator of radiator, het linker zijpaneel kan open met behulp van een schuifje, al zijn er nog duimschroeven voor wie de kast echt wil dichtschroeven. 

Fractal Design R5 (vervolg)

Intern zijn de aanpassingen groter. Zo zijn de harddiskkooien niet alleen herontworpen om meer lucht door te laten, ze zijn ook volledig modulair: de 5,25" kooi is ook uitneembaar en als je wilt kan je een 3,5" kooi bovenin plaatsen. Laat je de kooien weg, dan is er een zee aan ruimte voor radiatoren voor waterkoeling. De R4 had slechts één positie voor een relatief lage 240 mm radiator, de R5 kan zo ongeveer overal radiatoren herbergen.Achter de moederbordplaat zitten twee brackets om ssd's of 2,5" disks op te bevestigen, zodat er altijd enige plek is voor opslag. 

Verder nog vermeldenswaard zijn de aanpassingen aan de 14 cm fans. Deze zijn voorzien van een stel inkepingen en een richel op de fan-bladen, volgens Fractal Design voorkomt dit turbulentie-geluid. Dat is iets wat we uiteraard aan een test hebben onderworpen en daarover lees je meer in onze review.

Ten slotte vermeldenswaard is de vernieuwde handleiding. Dat is een van de duidelijkste exemplaren die we tot dusver hebben gezien, waarin niet alleen een standaardconfiguratie uit de doeken wordt gedaan, maar ook te zien is hoe je diverse waterkoelconfiguraties kan installeren.

Meer over de Fractal Design Define R5 lees je in onze review, die vanmiddag verschijnt.

Kelvin waterkoelers

Met zoveel ruimte voor waterkoeling in de Define R5 zal het niet verbazen dat ook Fractal Design zich mengt in de strijd van all-in-one waterkoelers. Op Cebit liet men al vroege modellen zien, maar voorafgaand aan de introductie iets later dit jaar lieten de Zweden in Taiwan al wat zien van de op handen zijnde Kelvin-koelers. 

Er komen drie modellen: een met een 120 mm radiator, een met een 240 mm radiator en een met een 360 mm radiator. Wij kregen de eerste en de laatste te zien.

De aanduidingen zijn eenvoudig: T12 voor 'thick' 12 cm, S24 en S36 voor 'slim' 24 en 36 cm. De prijzen worden respectievelijk 94,95 euro voor de 120 mm, 114,95 voor de 240 mm en 134,95 voor de 360 mm. Een reden voor het relatief geringe prijsverschil is dat de meeste 'intelligentie' in de pomp/heatsink combinatie zit die op de processor wordt geplaatst.

Dat blok is ontworpen door de ingenieurs van Fractal Design, in samenwerking met de gerenommeerde waterkoelspecialist Alphacool. In tegenstelling tot veel concurrenten koos Fractal dus niet voor een samenwerking met Asetek. Alphacool kennen we naast van de eigen producten ook van de eerdere samenwerking met Cooler Master voor de Eisberg koelers, die geen onverdeeld succes waren.

Kelvin waterkoelers (vervolg) 

Dé bijzondere feature van de Kelvin-reeks is dat deze desgewenst uitbreidbaar zijn. Fractal claimt dat de gebruikte pomp krachtig genoeg is om additionele koelers, bijvoorbeeld voor de GPU, van doorstroming te voorzien. De koelers gebruiken standaard 1/4" schroeffittingen, dus je hebt veel keuze in materiaal waarmee je uitbreidt. Dit is naar ons idee een interessante stap, waarmee je kan beginnen met het opbouwen van een custom set zonder hele grote initiële investering.

Verder interessant is de aanwezigheid van een vulpoort op de pomp/ het koelblok en op de radiator. 


Vulopening op de pomp...


...en op de radiator

Bijzonder is de koperen plaat die contact maakt met de processor, de 'jetplate'. Deze is behoorlijk dik en intern voorzien van een door Fractal Design ontworpen profiel, dat de vloeistof zo effectief mogelijk door het blok moet laten lopen, om zo warmte zo goed mogelijk af te voeren. Het koper van deze plaat is niet gepolijst en ziet er al enigszins gekrast uit als je de koeler uit de verpakking haalt. Dat is, zeer nadrukkelijk, met opzet gedaan. Fractal heeft een koelpasta gekozen die optimaal moet samenwerken om de kleine krasjes op te vullen - krassen zijn volgens het bedrijf onvermijdelijk in het zachte materiaal en het beste contact ontstaat door de combinatie van koper met koelpasta. Of dat ook in de praktijk zo is, zal een test moeten uitwijzen.

Ook de radiatoren zijn van koper. Bijzonder is dat die van de T12 niet geheel van koper is - het omhulsel is van nylon, naar eigen zeggen is dit gedaan om te voorkomen dat de radiator zijn warmte naar de zijkanten afstraalt. Nylon geleidt warmte bijzonder slecht, aldus Fractal. 

Ook op een aantal andere vlakken moeten de nieuwe waterkoelers zich onderscheiden - maar dat moeten we nog even onder de pet houden. Begin december is het zover, dan komen de Kelvin-koelers op de markt. Een review van onze hand zal dan vast niet lang op zich laten wachten.


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Excellent Fractal Design Define R5 Black

Fractal Design Define R5 Black

  • Tower
  • ATX
  • Zwart
  • 2 fans

110,46 €

8 winkels
0
*