15 kleinzakelijke access points review: meer bereik op kantoor (en thuis)

20 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. 802.11ac in een zakelijke omgeving
  3. 3. Cisco Meraki MR32
  4. 4. D-Link DAP-2660 en DWL-8610AP
  5. 5. Edimax WAP1200 en WAP1750
  6. 6. EnGenius EAP350 en ECB1750
  7. 7. Linksys LAPAC1200 en LAPAC1750 Pro
  8. 8. Netgear WAC120 en WNDAP660
  9. 9. TP-Link EAP120
  10. 10. Xclaim Xi-3
  11. 11. Zyxel NWA 1123-AC en WAC6503D-S
  12. 12. Prestaties
  13. 13. Testresultaten: 2,4 GHz / 5 GHz
  14. 14. Zendsterkte
  15. 15. Conclusie
  16. 16. Besproken producten
  17. 17. Reacties

Inleiding

Inmiddels is het ook in wat meer zakelijke omgevingen steeds normaler om draadloos het netwerk op te gaan. Om eens te kijken wat er zoal te koop is, zijn wij aan de slag gegaan met 15 access points voor deze markt, waarbij we uiteraard gelet hebben op de prestaties, maar ook de mogelijkheden goed hebben bekeken.


Op het gebied van netwerktechnologie is het zakelijke segment vaak de voorloper qua technologie en komen de wat lager geprijsde en gepositioneerde (consumenten-)modellen er na verloop van tijd achteraan. Zo begint 10Gbit-switching langzamerhand betaalbaar te worden voor bedrijven en zal het waarschijnlijk langzamerhand doordruppelen naar nog wat lagere prijspunten. Ook uit onze recente test van ‘gewone’ gigabit switches bleek dat een feature zoals PoE – oorspronkelijk een prijzige technologie – inmiddels op zeer betaalbare modellen beschikbaar is. Hetzelfde patroon is zichtbaar bij softwarefunctionaliteit. Zaken zoals het opzetten van een vpn-server, het samenvoegen van netwerkpoorten (lacp) en het aanmaken van vlan’s hoeven tegenwoordig niet bijzonder veel meer te kosten. Een vpn-server opzetten kan tegenwoordig zelfs al op high-end consumentenrouters.

Een verhaal apart

De normale trend is dus duidelijk. Een fabrikant verdient eerst zijn geld met een nieuwe technologie in wat duurdere apparaten, waarna het bedrijf voor dat segment verder gaat met nieuwe technologieën en de tot dan toe nieuwste zaken ook beschikbaar stelt op minder dure producten. Bij wifi is echter een andere route gevolgd. Dat is eerst groot geworden in het consumentensegment en pas later ‘opgeklommen’ naar de wat meer zakelijke segmenten. Veel bedrijven wilden lange tijd namelijk niet aan wifi uit veiligheidsoverwegingen. Wifi in openbare ruimtes mag dan al lang gemeengoed zijn, het bedrijfsnetwerk (mede) via wifi laten lopen werd lang tegengehouden. Daar is inmiddels wel verandering in gekomen. Je zou zelfs kunnen zeggen dat 2015 het jaar wordt waarin zakelijke wifi volwassen wordt. Hoog tijd dus voor ons om eens wat beter naar die producten te kijken.

802.11ac in een zakelijke omgeving

Waar de eerste 802.11ac-consumentenrouters al in de zomer van 2012 op de markt kwamen, begint 802.11ac nu pas langzaamaan door te breken in het zakelijke segment. Dat is niet zo vreemd, want de voordelen van 802.11ac voor consumenten zijn niet per se evident voor zakelijk gebruik. In zakelijke omgevingen zal het bijvoorbeeld niet enorm vaak voorkomen dat je een Blu-ray vanaf een NAS wil of moet streamen naar een tv. Ook razendsnel een heel groot bestand downloaden zal niet zo vaak voorkomen. Het maken van een back-up van een werksysteem (laptop) is wel iets waarbij veel bandbreedte goed van pas komt. Dan heeft 5 GHz toegevoegde waarde en zorgt 802.11ac ervoor dat dit lekker snel gebeurt, zonder dat je daarvoor op zoek moet naar een kabel.

Afgezien van zo’n scenario is het nog maar de vraag of de zakelijke gebruiker wel zit te wachten op 802.11ac, zeker in omgevingen waar veel access points hangen - de zogeheten high density-omgevingen. Veel access points staat gelijk aan veel draadloze netwerken en die kunnen elkaar danig in de weg zitten. Aangezien een access point op 802.11ac zeer brede kanalen gebruikt van 80 MHz, zorgt dat in potentie voor veel interferentie als er in de buurt nog meer 5GHz-netwerken zijn. Zeker als je bedenkt dat er in Nederland/Europa maar een paar volledig ‘vrije’ kanalen zijn, te weten 35, 40, 44, 48. Dat zijn kanalen van elk 20 MHz breed. Een 802.11ac-verbinding kan dus al die kanalen tegelijkertijd samenvoegen, waardoor er voor andere clients niets meer overblijft. Die zullen dus moeten wachten op hun beurt.

Xclaim Xi-3 Indoor Access Point

Naast deze vier kanalen zijn er weliswaar nog 15 kanalen, maar die kanalen zijn gebonden aan DFS-regels. DFS staat voor Dynamic Frequency Selection en houdt in dat dergelijke kanalen weliswaar te gebruiken zijn, maar dat de router of het access point in de gaten moet houden of er radarsignalen op dezelfde frequentie aanwezig zijn. Is dat het geval, dan moet het apparaat op zoek naar een nieuw kanaal. Dat kan er dan ook weer voor zorgen dat hij andere verbindingen in de weg gaat zitten.

Test

Voor deze test hebben we fabrikanten van access points aangeschreven en gevraagd of ze maximaal twee zakelijke access points op wilden sturen, een instapmodel van om en nabij de 150 euro en een duurder model van zo’n 500 euro maximaal. Uiteindelijk hebben we 13 modellen in ons testlab binnen gehad. Ook al vielen ze niet allemaal netjes binnen de testcriteria qua prijs, toch hebben we alle uitgebreid getest. In de tabel verderop in het artikel zie je welke modellen het zijn. Hieronder bespreken we de inzendingen per merk, waarna we aan het einde van het artikel stilstaan bij de prestaties.

Cisco Meraki MR32

Meraki is enige tijd geleden overgenomen door Cisco. De access points die voorzien zijn van deze naamgeving worden gevoerd naast de Cisco-branded exemplaren. Meraki-access points zijn namelijk zonder uitzondering cloud managed. Dat wil zeggen dat je ze niet lokaal of op afstand rechtstreeks benadert via een ip-adres, maar dat de aansturing vanuit een centrale locatie in de cloud gebeurt. Als je een Meraki wilt beheren, log je op hun server in met je gebruikersnaam en wachtwoord, waarna je alle Meraki-access points die je hebt centraal kunt beheren. Een voordeel van deze methode is dat een access point meteen werkt als je het ergens aansluit. Hij wordt gekoppeld aan je account, net zoals aan het (sub-)net waarin je je bevindt. Het vereist natuurlijk wel een zekere mate van vertrouwen om je instellingen en dergelijke in de cloud te hebben. Let wel, je netwerkverkeer gaat niet via de Meraki-servers, dus wat dat betreft is je privacy verzekerd.

Cisco Meraki MR32

Voor deze test hebben wij de MR32 getest, een relatief betaalbaar model dat zo’n 600 euro kost. Dat is overigens wel zonder de kosten voor een jaarlijkse licentie. We hebben niet helemaal duidelijk kunnen krijgen wat die bedragen, maar je moet waarschijnlijk rekenen op zo’n 100 euro per jaar. Op zich is dat niet overdreven veel als je ook echt nooit omkijken hebt naar je hardware, maar het is wel iets om rekening mee te houden.

De MR32 wordt zeer compleet geleverd. Achterop het access point zit een plaat waarmee je hem op meerdere manieren kunt plaatsen. De te gebruiken schroefgaten zijn per plaatsingsmogelijkheid aangegeven en er is zelfs voorzien in een waterpasje. In de doos is een stuk schuim geplaatst, waar alle benodigde schroefjes en dergelijke netjes in zijn geplaatst. Het ziet er in het algemeen dus zeer netjes uit, al is een netwerkkabel niet meegeleverd, evenmin als een stroomadapter. Bij ons was die apart geleverd, maar het is de bedoeling om PoE te gebruiken. Dat raden we ook zeker aan, als je hierover beschikt.

De mogelijkheden die de MR32 biedt zijn zeer uitgebreid. Het is een 2x2 802.11ac-access point, maar hij heeft wel degelijk een derde radio. Die gebruikt hij echter voor Air Marshal, om eventuele zogeheten rogue access points te identificeren en te neutraliseren. Verder zit er ook een Bluetooth-beacon ingebouwd. Hiermee is het mogelijk om te volgen hoe klanten zich voortbewegen, handig als je een grote winkel hebt en duidelijkheid wilt hebben wat de looplijnen van de klanten zijn. Je kunt verder op een kaartje zien wie met welk access point verbonden is en kunt tot op toepassingenniveau (laag 7) aangeven wat voorrang heeft op het netwerk. Daarnaast kan je het inzichtelijk waar je het access point het best kunt positioneren op de kaart. De mogelijkheden tot het aanpassen van wat gebruikers zien op het moment dat ze inloggen op het access point zijn divers. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om er een betaalde dienst van te maken, maar ook een speciale pagina aanmaken behoort tot de mogelijkheden.

De DAP-2660 is met een gemiddelde prijs van zo’n 210 een van de duurdere ‘goedkopere’ access points in deze test. Voor dat geld krijg je een lekker klein en plat 802.11ac-access point, met een 2x2 antenneconfiguratie voor beide frequenties. Hij kan worden gevoed middels 802.3af-PoE en in de doos zit een bracket voor installatie op de muur of aan het plafond. Het is uiteraard ook gewoon mogelijk om hem op een bureau te zetten. Hij is er in ieder geval onopvallend genoeg voor. Qua mogelijkheden valt allereerst op dat je tot 16 ssid’s aan kunt maken, 8 per radio. Je kunt per ssid bijvoorbeeld ook instellen of dat een gastnetwerk moet zijn, welke prioriteit het moet hebben en of er een captive portal op gezet moet worden. Met behulp van een captive portal is het mogelijk om bijvoorbeeld een tijdslimiet in te stellen voor bepaalde verbindingen. Ook vlan’s kun je per radio configureren en band steering biedt D-Link eveneens aan. Met dat laatste zorg je ervoor dat een apparaat dat 5 GHz ondersteunt, bij voorkeur verbinding maakt met het 5GHz-netwerk. Al met al biedt de interface zeer veel mogelijkheden, al moet je er rekening mee houden dat wijzigingen pas toegepast worden op het moment dat je deze bovenaan, onder ‘Configuration’, bevestigt. Het was fijn geweest als D-Link ergens in het scherm een waarschuwing zou geven met daarin bijvoorbeeld het aantal nog niet toegepaste wijzigingen, zoals je ziet bij EnGenius. Dan vergeet je het niet zo snel.

D-Link AC1200
D-Link DAP-2660

De DAP-2660 is ten slotte ook nog geschikt voor CWM-100, de softwarematige controller van D-Link waarmee je centraal meerdere access points kunt managen. Het andere access point van D-Link dat we hier bespreken, de DWL-8610AP (gemiddeld zo’n 470 euro), is hier niet geschikt voor. Hij kan samen met andere access points echter wel beheerd worden door een hardwarematige controller. Heb je alleen DWL-8610AP’s in je netwerk, dan kun je er tot zestien tegelijk configureren vanaf een van die zestien. De apparaten synchroniseren dan zelfstandig. Dat maakt dit apparaat met name interessant als je er gelijk meerdere van installeert, al is hij ook gewoon stand-alone te gebruiken. Het is een 3x3 802.11ac access point dat moet worden gevoed middels 802.3at, oftewel PoE+. Er is overigens voorzien in een extra netwerkaansluiting, dus je kunt de verbinding (zonder PoE!) doorlussen. Qua mogelijkheden is het een wat uitgebreidere versie van wat we zagen bij de DAP-2660. Je kunt het verkeer gedetailleerder bijhouden en hij beschikt over de mogelijkheid om rogue access points te detecteren. Er zijn tevens meer algemene management-, qos-en snmp-mogelijkheden. Band steering is eveneens mogelijk.

D-Link DWL-8610AP:

Edimax WAP1200 en WAP1750

Edimax had op het moment dat we dit artikel voor ons magazine schreven nog geen samples beschikbaar om op te sturen. Een tijdje na publicatie van dat artikel, stuurde Edimax de WAP1200 (gemiddeld 199 euro) en WAP1750 (gemiddeld 223 euro) echter alsnog op, dus we nemen ze dan ook hier mee in de online versie van het artikel. 

De WAP1200 is een 2x2 802.11ac access point. Om hem te kunnen ophangen, heeft Edimax twee beugels in de doos meegeleverd, die je op de muur moet schroeven. De magneten achterop het access point zorgen voor een stevige verbinding. Dit is echter potentieel niet bepaald veilig, omdat iemand het access point dan eenvoudig los kan trekken. Hiervoor is een optioneel Security Cover beschikbaar. Qua hardware zien we uiterlijk verder twee antenne-aansluitingen en twee gigabit netwerkaansluitingen op het apparaat. Een van die netwerkaansluitingen is geschikt voor PoE, de andere is voor het doorlussen van de verbinding. De WAP1200 moet gevoed worden middels 802.3at, maar kan ook 802.3af leveren om andere apparaten van stroom te voorzien. Op het gebied van mogelijkheden zien we poortgebaseerde vlan's, client isolation, load balancing/band steering en is het mogelijk om tot 16 ssid's per frequentie aan te maken. Er is daarnaast tevens voorzien in een RADIUS-server en rogue ap detection. Opmerkelijk is de aanwezigheid van wps, zeldzaam op dit type product. Op het apparaat zelf zit overigens geen wps-knop, dit moet je dus via de webinterface doen. Wel zo veilig, maar echt gebruiksvriendelijk is dat niet. Je kunt het apparaat stand-alone gebruiken, maar ook managen vanaf een softwarematige console, Edimax Pro NMS, waarmee je bijvoorbeeld ook meerdere access points kunt groeperen. Alleen met behulp van die software is rogue ap detection overigens mogelijk.

Edimax WAP1200:

De WAP1750 heeft qua uiterlijk veel gemeen met de WAP1200 en hij wordt op dezelfde manier aan een muur bevestigd. Qua aansluitingen is hij wel duidelijk uitgebreider. Zo hebben we hier te maken met een 3x3 access point, getuige de drie bevestigingspunten voor antennes. Daarnaast zien we twee gigabit netwerkpoorten, waarvan een geschikt voor 802.3at PoE en het leveren van 802.3af. Verder is er nog een console-poort aangebracht en zien we een usb-aansluiting zitten. Getuige de 'Eject'-knop is dit ook echt bedoeld om een opslagmedium op aan te sluiten. In tegenstelling tot bij de WAP1200, zien we op de WAP1750 wel een fysieke wps-knop zitten. De mogelijkheden zijn verder identiek aan die van de WAP1200. Het prijsverschil van slechts enkele tientjes tussen de twee modellen is vreemd, want erg klein. Waarom zou je nog voor de WAP1200 gaan als je de WAP1750 voor bijna hetzelfde bedrag kunt kopen?

Edimax WAP1750:

EnGenius EAP350 en ECB1750

EnGenius heeft met de EAP350 een van de kleinste access points in deze test, samen met het andere 'rookmeldermodel', de Zyxel NWA1123-AC. De meest voor de hand liggende plaatsingsmethode is hangend aan het plafond, al kun je hem uiteraard ook aan de muur hangen. Dit is geen 802.11ac-access point en ook geen dual-bandmodel; alleen 2,4 GHz wordt ondersteund (maximaal 300 Mbps). De gemiddelde prijs op het moment van schrijven is zo’n 170 euro. Hiermee is het een van de goedkopere modellen in deze test. De webinterface is niet enorm uitgebreid, uiteraard ook deels doordat slechts een frequentie wordt ondersteund. We zien wel de mogelijkheid om 8 ssid’s aan te maken. Je kunt per ssid aangeven of ‘Isolation’ ingeschakeld moet worden. Als dat is gebeurt, is dat ssid afgeschermd van de rest van je netwerk. Handig dus als je een gastnetwerk aanmaakt. Werk je met vlan’s, bijvoorbeeld om een deel van je bedrijfsnetwerk af te scheiden van de rest, dan kun je daar ook tags voor toewijzen.

EnGenius EAP350:

De ECB1750 (gemiddeld ongeveer 350 euro) is het enige access point in deze test met externe antennes. De meerwaarde hiervan is niet altijd even duidelijk. We hebben uitstekend presterende routers en access points gezien met interne antennes en zeer slecht presterende met externe antennes. Je kunt over het algemeen wel wat spelen met de positionering van de antennes, iets wat soms tot een betere verbinding kan leiden, maar zeker niet altijd. Dit access point is niet geschikt voor montage aan het plafond, maar alleen voor aan de muur. Het is een 3x3 802.11ac-apparaat, dus heb je 802.3at (PoE+) nodig om hem van stroom te voorzien. Qua instellingsmogelijkheden biedt hij niet heel veel meer dan de EAP350, al heeft hij wel een wat modernere interface. Aardige extra is de mogelijkheid om realtime de belasting en de hoeveelheid verkeer te bekijken. Ook heeft dit apparaat band steering, om apparaten die 5 GHz ondersteunen naar de 5GHz-band te leiden.

EnGenius ECB1750:

Beide apparaten kunnen beheerd worden met behulp van de EZ Controller, een softwarematige controller waarmee je centraal meerdere access points kunt beheren.

Linksys LAPAC1200 en LAPAC1750 Pro

Linksys had voordat het door Cisco overgenomen werd een smb-lijn, maar die moest wijken voor de producten van Cisco zelf. Na de verkoop van Linksys aan Belkin is Linksys weer snel begonnen met die lijn. De twee access points die we hier bespreken zijn daar een onderdeel van. Uiterlijk is er in ieder geval vrijwel geen verschil te zijn tussen de twee. De LAPAC1200 (gemiddeld zo’n 210 euro) is alleen een tikje lager gepositioneerd dan de LAPAC1750 Pro (gemiddeld zo’n 370 euro). Beide zijn verder witte zeshoeken die met een meegeleverde beugel aan muur of plafond gehangen kunnen worden. Neerzetten is ook een manier om ze te gebruiken, getuige de rubberen voetjes. Beide kunnen gevoed worden middels PoE, maar daarvoor heb je wel bij beide 802.3at nodig. Voor een 3x3 zoals de LAPAC1750 Pro is dat gebruikelijk, maar voor een 2x2-configuratie zoals bij de LAPAC1200 niet. Bij de duurdere van de twee stopt het bekabelde netwerk niet bij het access point, want de netwerkaansluiting wordt doorgelust.

Linksys LAPAC1200:

Qua webinterface en mogelijkheden lijken de twee juist vrijwel niet op elkaar. De LAPAC1200 biedt Rogue AP Detection, iets wat je niet vaak aantreft in deze prijsklasse. Verder is het vrij standaard, dus we zien wederom dat er tot 16 ssid’s aangemaakt kunnen worden en dat je die naar wens kunt afscheiden van de rest van het netwerk. Ook met vlan-tags kan het access point overweg. Bij de LAPAC1750 Pro zijn de mogelijkheden veel uitgebreider. Als we eens goed kijken en vergelijken met de eerder besproken DWL-8610AP van D-Link, dan krijgen we een donkerbruin vermoeden dat we hier onderliggend te maken hebben met dezelfde interface. Niet alleen vanwege de indeling, maar bijvoorbeeld ook de mogelijkheid om meerdere access points te clusteren zonder tussenkomst van een softwarematige of hardwarematige controller. Op zich niet erg overigens, want dat betekent dat je lekker veel mogelijkheden hebt.

Linksys LAPAC1750PRO:

Netgear WAC120 en WNDAP660

Wie bekend is met de eerste lijn 802.11ac-routers voor consumenten van Netgear, ziet in de WAC120 een bekend design terug, alleen dan een paar slagen kleiner. Dit is het enige staande access point in deze test. Hij kan ook niet opgehangen worden, noch gevoed worden middels PoE. Wat hij weer wel heeft is WPS, een feature die eigenlijk zelden voorkomt op zakelijke producten. Het is dus echt een access point voor het kleine (thuis-)kantoor. Met een gemiddelde prijs van nog geen 120 euro is het overigens wel het goedkoopste dual-band exemplaar in deze test. Het is een 2x2 802.ac-apparaat. De interface van de WAC120 volgt wel het zakelijke stramien. De mogelijkheden zijn niet bijzonder uitgebreid, zo hebben we geen mogelijkheid kunnen vinden om meerdere ssid’s per radio aan te maken. Niets springt er echt uit. Client isolation, een typisch (klein-)zakelijke feature, zit er gelukkig wel op.

Netgear WAC120:

De WNDAP660 is een heel ander beestje, met veel meer zakelijke functionaliteit en een behoorlijk wat forser prijskaartje van ongeveer 470 euro. Het is ook fysiek een zeer fors apparaat, dat zowel aan het plafond als aan de muur gehangen kan worden. We zien liefst drie RJ45-aansluitingen, waarvan er twee gebruikt kunnen worden om het apparaat met het netwerk te verbinden. Ze ondersteunen beide PoE. De derde aansluiting kan alleen gebruikt worden om het apparaat te verbinden met een hardwarematige controller. 802.11ac ondersteunt dit access point overigens niet, je moet het dus doen met 3x3 802.11n. We zien verder nog drie antenne-aansluitingen zitten. De externe antennes hiervoor worden niet meegeleverd, maar kunnen los aangeschaft worden als dat nodig is. Standaard werkt het apparaat dus gewoon met interne antennes. Kijken we naar de mogelijkheden, dan zijn die zoals gezegd uitgebreider dan bij de WAC120. Zo uitgebreid als bij de D-Link of Linksys is het niet, maar de belangrijkste zaken zijn wel aanwezig. De mogelijkheid om 8 ssid’s per radio aan te maken, Rogue AP Detection, client isolation en band steering zien we allemaal netjes. Ook de qos-mogelijkheden zijn behoorlijk uitgebreid. Uiteraard zijn ook de zakelijke beveiligingsmogelijkheden 802.1x en RADIUS van de partij. Het apparaat lijkt niet gericht te zijn op het verschaffen van netwerktoegang aan gasten; iets als het instellen en/of aanpassen van een captive portal zijn we niet tegengekomen.

Netgear WNDAP660:

TP-Link is een relatief nieuwe speler in dit segment. De EAP120 is de eerste stap op deze markt. Het is het goedkoopste access point in deze test, met een gemiddelde prijs van zo'n 125 euro. Hiervoor krijg je een single-band-model met een 2x2-configuratie. In de doos wordt een plaatje meegeleverd waarmee je hem aan plafond of muur kunt hangen en het apparaat kan gevoed worden middels PoE. Ook bij dit goedkoopste model is dit geen propriëtaire variant van PoE, wat je bij sommige andere merken weleens ziet, maar gewoon de 802.3af-standaard.

De interface van de EAP120 ziet er erg clean uit. Dit betekent niet dat hij weinig mogelijkheden biedt overigens, integendeel. De meest opvallende mogelijkheid is die om meerdere EAP120’s samen te voegen in een cluster en die vanaf een Master te beheren. Een captive portal kan eveneens ingesteld en tot op zekere hoogte aangepast worden en aan Rogue AP Detection is eveneens gedacht, evenals aan het aanmaken van meerdere ssid’s.

Xclaim Xi-3

Xclaim is het kleinzakelijke broertje van Ruckus Wireless. Een deel van de hardware is gelijk aan die van de Ruckus-producten, maar met name de slimme technologie voor het optimaliseren van het signaal die Ruckus gebruikt in haar eigen producten, is niet toegepast in Xclaim-access points. Wat we op de Xi-3 (gemiddeld zo’n 250 euro) wel zien, zijn twee netwerkaansluitingen, waarvan een geschikt voor PoE (802.3af) en de andere bedoeld om het signaal door te lussen. Hij kan opgehangen worden, maar ook gewoon op zijn pootjes neergezet worden. Het is een 2x2 802.11ac-access point.

Uiterlijk is er niet veel bijzonders op te merken aan de Xclaim Xi-3. Als je eenmaal aan de slag gaat met het apparaat, dan verandert dat. Xclaim heeft een app ontwikkeld waarmee je het apparaat kunt installeren en volledig kunt beheren. Dat gaf in het begin zeer veel problemen qua stabiliteit en de mogelijkheden waren zeer beperkt, maar na enkele updates werkt het uitstekend. Het enige probleem is dat de interface zoals je die krijgt voorgeschoteld op je iOS- of Android-apparaat niet altijd even overzichtelijk is. Om er bijvoorbeeld voor te kiezen om 2,4 en 5 GHz niet hetzelfde ssid te geven, moet je op het icoontje van het netwerk drukken. Het is alleen niet echt duidelijk dat je dat moet doen. Je drukt dus regelmatig maar wat raak om te kijken of er iets gebeurt. Er is daarnaast ook een webinterface beschikbaar, mocht je dat toch prettiger vinden. De mogelijkheden zijn niet enorm uitgebreid, maar voldoen voor een apparaat zoals dit prima. Band steering, client isolation, rudimentaire qos en vier ssid’s per radio behoren allemaal tot de mogelijkheden. Met de app kun je verder ook meerdere access points beheren, waarbij je de nodige informatie krijgt over wat het meest actieve access point is en wat de meest actieve clients zijn.

Zyxel NWA 1123-AC en WAC6503D-S

Zyxel is de laatste fabrikant in deze test. De NWA 1123-AC is het tweede rookmeldermodel, naast de EnGenius EAP350. In tegenstelling tot dat model, is dit echter wel een dual-band-exemplaar en ondersteunt hij zelfs 802.11ac (2x2). Hij ondersteunt PoE. Aangezien hij niet meer dan 7 watt vermogen onttrekt aan het stroomnet, kunnen we ervan uitgaan dat hij overweg kan met de 802.3af-standaard. Hij kost niet veel: gemiddeld nog geen 140 euro. Daarvoor krijg je geen overdreven uitgebreid access point qua mogelijkheden. Het is mogelijk om acht ssid’s per radio aan te maken en client isolation is van de partij. Hij kan tevens overweg met vlan-tags (802.1q). Veel meer interessante zaken zien we echter niet.

Zyxel NWA 1123-AC:

De WAC6503D-S hoort eigenlijk niet in deze test, omdat hij met een gemiddelde prijs van bijna 800 euro een behoorlijke klap boven de bovengrens zit qua prijs. De voornaamste reden voor deze forse prijs (en de reden dat we hem toch getest hebben en in dit artikel bespreken) is de Smart Antenna-technologie die erin zit. Met deze combinatie van hardware (zes antennes) en software zou het mogelijk moeten zijn om iedere client een beter signaal aan te bieden dan zonder die technologie. Een toevoeging voor dit product is mesh networking. Meerdere access points samen moeten hiermee een beter draadloos netwerk kunnen realiseren. Verder kun je dit apparaat met allerlei management-tools (Wireless Optimizer, AP Configurator) beheren.

Achterop dit 3x3 802.11ac-access point ter grootte van een plafonniere zitten drie netwerkaansluitingen, waarvan een met PoE+. De tweede lust de verbinding door, terwijl de derde er is voor aansluiting op een console. Kijken we naar de interface van de WAC6503D-S, dan zien we daar wederom de mogelijkheid om 8 ssid’s per radio aan te maken, maar ook Rogue AP Detection, load balancing en beduidend uitgebreidere mogelijkheden op het gebied van toegangsrestricties. De meerprijs zit hem echter duidelijk niet in de mogelijkheden, want die hebben we wel eens uitgebreider gezien.

Zyxel WAC6503D-S:

Beide access points van Zyxel kunnen overigens worden beheerd met behulp van de Zyxel One Network Network Utility, een softwarematige controller.

Prestaties

Om de prestaties van de access points in deze test te bepalen, hebben we twee soorten tests gedaan. Allereerst hebben we drie clients tegelijkertijd verbonden en hebben we die alle drie tegelijkertijd zwaar belast. We hebben dit gedaan op 2,4 GHz en op 5 GHz, waarbij het op de laatste frequentie gedaan is met zowel 802.11n-clients als 802.11ac-clients. We gebruiken voor onze tests op 802.11n drie BTO-laptops met Intel Intel Centrino Ultima-N 6300 wifi-adapters en dus drie antenneaansluitingen. Voor de tests op 802.11ac hebben we eveneens BTO-laptops gebruikt, maar dan met Intel Wireless-AC 7260 wifi-adapters erin. Dat zijn 802.11ac-adapters met twee antenneaansluitingen. In de praktijk zijn dit de enige adapters die je los kunt kopen en zien we sowieso nog altijd weinig 3x3-adapters in laptops verschijnen. We hebben zoals gebruikelijk IxChariot van Ixia gebruikt om de doorvoersnelheid te testen.

Bij draadloze netwerken draait het niet alleen om doorvoersnelheid, maar ook om signaalsterkte. In normale omstandigheden is de signaalsterkte ook een goede indicator voor doorvoersnelheid. Vandaar dat we hier ook eens naar gekeken hebben, voor de afwisseling en omdat we benieuwd waren of prestaties en signaalsterkte met elkaar correleren. We hebben in een woonhuis op drie plaatsen de zendsterkte gemeten, te weten naast het access point, op de eerste verdieping en op de tweede verdieping. In de omgeving zijn veel andere draadloze netwerken actief, dus dit zou je kunnen zien als een representatieve testcase voor de access points. Voor het bepalen van de zendsterkte hebben we InSSIDer gebruikt.

Gebaseerd op de testresultaten in het testlab zien we op 2,4 GHz door de bank genomen de beste resultaten voor de Zyxel WAC6503D-S. Alleen de Linksys LAPAC1750 Pro valt hier echt tegen, al doet het kleinere broertje van dit model, de LAPAC1200, het ook niet geweldig. De twee single-band-modellen ontlopen elkaar hier weinig tot niets. Op 802.11n 5 GHz is het de Xclaim Xi-3 die er duidelijk bovenuit steekt. De Zyxel WAC6503D-S valt hier juist weer wat tegen. Een andere die het erg goed doet hier is de EnGenius ECB1750, op de voet gevolgd door de Cisco Meraki MR32 en de Zyxel NWA1123-AC. Ook hier zien we eigenlijk geen enorme verschillen tussen de apparaten. Op 802.11ac 5 GHz zien we de hoogste score wederom bij de Xclaim Xi-3. De Linksys LAPAC1750 Pro zet hier eveneens een uitstekende score neer, evenals de D-Link DAP-2660. De Meraki MR32 laat het een beetje liggen bij de ‘uploadtest’, maar dat vinden we minder belangrijk. Bij die tests scoort de Zyxel WAC6503D-S juist weer heel erg goed overigens.

Testresultaten: 2,4 GHz / 5 GHz

Onderstaande grafiek toont de totale gemeten draadloze doorvoersnelheid wanneer we met drie laptops tegelijkertijd verbonden zijn met de accesspoints, zowel op 2,4 GHz als 5 GHz. 

Zendsterkte

Dan naar de metingen van de zendsterkte. Dit wordt aangegeven in dBm, wat staat voor Decibel-milliwatt. Het geeft aan welk vermogen (milliwatt) er ontvangen wordt, afgezet op een logaritmische schaal (decibel). Bij een logaritmische schaalt betekent een stijging met 3 een verdubbeling. Waardes tussen de 0 en 1 krijgen op een logaritmische schaal een negatieve waarde. -20 dBm is bijvoorbeeld 10 μW, -40 dBm is 100 nW. Hoe dan ook; hoe hoger de waarde (ofwel, hoe kleiner het getal achter de min), des te krachtiger is het signaal. Wat een goede/bruikbare zendsterkte is, hangt af van de SNR (Signal-to-Noise Ratio) op jouw specifieke locatie.

Uit onze metingen blijkt dat de maximaal meetbare zendsterkte in onze testomgeving -25 dBm is. Dat halen de meeste access points alleen op 2,4 GHz. Alleen de Meraki MR32 weet ook op 5 GHz deze score te behalen. De meeste andere zitten rond de 40 dBm. Dat maakt de MR32 ruimschoots de beste van het stel op zeer korte afstand. Opvallend zijn verder de matige scores van de twee apparaten van Netgear op 2,4 GHz en die van de modellen van Linksys op 5 GHz. We hebben deze tests meerdere keren uitgevoerd, maar kregen er geen betere resultaten uit. Waar het exact aan ligt, kunnen we op dit moment niet zeggen. Op de eerste verdieping is de EnGenius EAP350 met afstand de beste op 2,4 GHz, terwijl de EnGenius ECB1750 en Cisco Meraki op 5 GHz duidelijk de beste scores neerzetten. Over het algemeen begint een signaal dat hoger scoort dan -60 dBm al behoorlijk wat problemen te vertonen. De resultaten hier geven aan dat het nut van 5 GHz vrij snel afneemt, al kan die verbinding door de intrinsiek hogere bandbreedte natuurlijk nog wel iets sneller zijn dan die op 2,4 GHz. Hij is alleen wel minder betrouwbaar. Op de tweede verdieping zien we voor de meeste apparaten nog een bruikbaar signaal op 2,4 GHz, maar is 5 GHz volstrekt onbruikbaar geworden. Opvallend is de zeer goede score van de Linksys LAPAC1750 Pro op 2,4 GHz, op de voet gevolgd door de D-Link DWL-8610AP.

Hieronder hebben we de resultaten van de verschillende access points in een tabel gezet voor je. We gaan dit vooralsnog geen onderdeel uit laten maken van onze testprocedure, vandaar dat het niet in grafieken staat.

Product Cisco Meraki MR32 D-Link DAP-2660 D-Link DWL-8610AP EnGenius EAP350 EnGenius ECB1750 Linksys LAPAC1200 Linksys LAPAC1750 Netgear WAC120 Netgear WNDAP660 TP-Link EAP120 Xclaim Xi-3 Zyxel NWA1123-AC Zyxel WAC6503D-S
Zendsterkte beneden naast AP 2,4 GHz -25 dBm -25 dBm -25 dBm -25 dBm -25 dBm -28 dBm -25 dBm -39 dBm -49 dBm -26 dBm -25 dBm -25 dBm -25 dBm
Zendsterkte beneden naast AP 5 GHz -25 dBm -38 dBm -43 dBm   -28 dBm -48 dBm -44 dBm -39 dBm -37 dBm   -38 dBm -40 dBm -42 dBm
Zendsterkte eerste verdieping 2,4 GHz -50 dBm -50 dBm -49 dBm -40 dBm -50 dBm -50 dBm -50 dBm -50 dBm -77 dBm -50 dBm -48 dBm -53 dBm -50 dBm
Zendsterkte eerste verdieping 5 GHz -63 dBm -73 dBm -75 dBm   -60 dBm -84 dBm -81 dBm -73 dBm -77 dBm   -72 dBm -70 dBm -75 dBm
Zendsterkte tweede verdieping 2,4 GHz -60 dBm -60 dBm -55 dBm -61 dBm -63 dBm -60 dBm -50 dBm -70 dBm -91 dBm -60 dBm -60 dBm -70 dBm -60 dBm
Zendsterkte tweede verdieping 5 GHz -83 dBm -95 dBm -93 dBm   -82 dBm -95 dBm -95 dBm -95 dBm -95 dBm   -95 dBm -93 dBm -95 dBm

Je moet je overigens niet blind staren op de zendsterkte. Het is zeker zo dat er een duidelijke correlatie is tussen zendsterkte en doorvoersnelheid, maar de SNR op de tweede verdieping is beduidend minder gunstig dan die op de eerste verdieping. Een score van -50 dBm op de tweede verdieping levert dus een veel minder goede doorvoersnelheid op dan eenzelfde score op de eerste verdieping. Zoals al eerder aangegeven, is dat het gevolg van omgevingsfactoren. Die zullen voor iedereen verschillend zijn.

Conclusie

Er is behoorlijk wat te kiezen als je in de markt bent voor een (klein-)zakelijk access point. 802.11ac lijkt in ieder geval duidelijk doorgebroken te zijn. Van de goedkopere modellen heeft de Xclaim Xi-3 de beste indruk op ons achtergelaten, ondanks de problemen die we in eerste instantie met het product hadden. Die hadden te maken met nog niet helemaal goed uitontwikkelde software, maar zijn inmiddels verleden tijd. Een Excellent Choice Award is op zijn plaats. De D-Link DAP-2660 krijgt die award ook, omdat die prima resultaten combineert met zeer veel mogelijkheden voor dit prijspunt. De mogelijkheid om hem samen met andere access points centraal te managen, is ook zeker een pluspunt.

Wil je liever niet om en nabij de 200 euro uitgeven aan een access point, dan is de WAC120 van Netgear een interessante optie. Het feit dat die niet opgehangen kan worden en ook niet gevoed kan worden via PoE, zijn wat ons betreft wel duidelijke minpunten. De Zyxel NWA1123-AC is dan een betere optie. Die krijgt een Hardware.Info Great Value Award.

Kijken we naar het hogere segment, dan springen de Cisco Meraki MR32 en de EnGenius ECB1750 er wat ons betreft bovenuit. De Meraki biedt alles wat je maar nodig zou kunnen hebben en koppelt dit aan goede tot zeer goede resultaten. Een Ultimate Product Award is dus meer dan verdiend. De ECB1750 is wat minder uitgebreid, maar presteert heel erg goed. Dat vinden we ook een Ultimate Product Award waard.

Tussen de twee single-band-modellen zit wat ons betreft niet veel verschil. De EAP350 van EnGenius presteert iets beter, maar de clustering-functionaliteit van de TP-Link EAP120 maakt die erg interessant als je eenvoudig meerdere access points wilt installeren en beheren.


Cisco Meraki MR32
EnGenius ECB1750


Xclaim Xi-3
D-Link DAP-2660


Zyxel NWA1123-AC


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Ultimate Cisco Meraki MR32

Cisco Meraki MR32

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

89,00 €

1 winkel
Excellent D-Link AC1200

D-Link AC1200

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

97,00 €

7 winkels
D-Link AC1750

D-Link AC1750

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

254,10 €

6 winkels
Edimax WAP1200

Edimax WAP1200

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

162,09 €

3 winkels
Edimax WAP1750

Edimax WAP1750

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

204,58 €

5 winkels
EnGenius EAP-350

EnGenius EAP-350

  • 802.11n
  • Power over Ethernet
Niet verkrijgbaar
Ultimate EnGenius ECB1750

EnGenius ECB1750

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet
Niet verkrijgbaar
Linksys LAPAC1200

Linksys LAPAC1200

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

152,46 €

3 winkels
Linksys LAPAC1750PRO

Linksys LAPAC1750PRO

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet
Niet verkrijgbaar
Netgear WAC120

Netgear WAC120

  • 802.11ac
Niet verkrijgbaar
Netgear WNDAP660

Netgear WNDAP660

  • 802.11n
  • Power over Ethernet
Niet verkrijgbaar
TP-Link EAP120

TP-Link EAP120

  • 802.11n
  • Power over Ethernet
Niet verkrijgbaar
Excellent Xclaim Xi-3 Indoor Access Point

Xclaim Xi-3 Indoor Access Point

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet
Niet verkrijgbaar
Great Value ZyXEL NWA1123-AC

ZyXEL NWA1123-AC

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

130,00 €

2 winkels
ZyXEL WAC6503D-S

ZyXEL WAC6503D-S

  • 802.11ac
  • Power over Ethernet

413,35 €

2 winkels
0
*