Mini-ITX voedingen review: zeven SFX-modellen getest

40 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Kort voorgesteld
  3. 3. Foto intern
  4. 4. Hoe test Hardware.Info voedingen 
  5. 5. Connectors en kabels
  6. 6. Kabellengte
  7. 7. Capaciteit en voltages
  8. 8. Efficiëntie
  9. 9. Lage belasting 
  10. 10. Verbruik zonder belasting 
  11. 11. Ripple
  12. 12. Geluidsproductie
  13. 13. Conclusie
  14. 14. Besproken producten
  15. 15. Reacties

Inleiding

Hoewel veel Mini-ITX behuizingen tegenwoordig gewoon ondersteuning bieden voor ATX-voedingen, heb je voor de kleinere varianten nog altijd een voeding nodig met een speciale form factor, zoals TFX of SFX. Veel vernieuwing is er niet op deze markt, maar recentelijk bracht Corsair twee SFX-voedingen uit, namelijk de SF450 en SF600. In deze review vergelijken we deze twee modellen, met elkaar en met de rest van de markt. 


Tegenwoordig kiezen aardig wat desktopgebruikers voor de compactere Mini-ITX form factor. Het voordeel is dat je systeem minder ruimte inneemt, maar dus ook minder ruimte te bieden heeft voor het inbouwen van componenten. Onder andere de voeding die je hierin kwijt kan moet hierdoor soms kleiner zijn dan het standaard ATX-formaat. Hier past overigens de nuancering bij dat er genoeg Mini-ITX behuizingen zijn waar prima een ATX-voeding in past. Dit kan je vinden in de specificaties van behuizingen op onze site. Voor de kleinere kasten heb je echter nog wel een speciale voeding nodig. In sommige gevallen is dit een 'lange' TFX-voeding, maar in deze review kijken we alleen naar de populairdere SFX-voedingen.

In tegenstelling tot TFX ziet SFX er niet anders uit dan gewoon een kleinere versie van ATX. SFX is daarom ook prima compatibel met een ATX-behuizing, en soms kunnen ze met behulp van een bracket daar prima in geplaatst worden. Het is echter niet het beste idee om een kleinere voeding in een ATX-kast te gebruiken, aangezien die in de regel warmer en luidruchtiger zijn. Doordat de componenten van de voeding dichter bij elkaar liggen, worden ze warmer. Bovendien zit er meestal een veel kleinere fan op, en grotere fans kunnen in de regel bij een gelijkblijvende geluidsproductie meer airflow produceren.

V.l.n.r.: Corsair SF450 (SFX), Sharkoon Silent Storm SFX 500 Gold (SFX) en een ATX-voeding.

De SFX-specificatie regelt alleen de lengte en de breedte, niet de diepte - waardoor voedingen met dezelfde form factor nog altijd aanzienlijk kunnen verschillen qua formaat. Hierboven zie je bijvoorbeeld een vergelijking tussen twee verschillende SFX-voedingen: een Corsair SF450 en de Sharkoon Silent Storm SFX 500 Gold. Deze laatste is iets dieper en kan daardoor een grotere fan aan. Ter vergelijking staat er ook een volwaardige ATX-voeding naast, die in alle opzichten groter is.

Kort voorgesteld

We hebben een voeding van Be quiet!, een van Chieftec en drie van Sharkoon getest. Daarnaast hebben we de twee nieuwe SF-voedingen van Corsair getest. De wattages lopen uiteen tussen 300 en 600 watt. Vier van de voedingen hebben een 80Plus Gold-certificaat, terwijl drie het moeten doen met 80Plus Bronze. De Gold-voedingen zijn tevens de enige volledig modulaire exemplaren, terwijl de Bronze-modellen helemaal niet modulair zijn.

Be quiet!

De Be quiet! SFX Power 2 300W is al meer dan twee jaar op op de markt, sinds begin 2014. Destijds reikten we het product een Gold Award uit voor zijn efficiëntie, stilte (voor zijn tijd) en relatief lage prijs. Inmiddels is er het nodige veranderd op de voedingenmarkt, dus het is de vraag of hij zijn status als aanrader kan vasthouden. 

Als enige voeding in de test heeft hij twee 12V-rails, waar alle andere voedingen single-rail zijn. De stroom die hij per rail kan leveren is beperkt, maar zijn enkele PEG-connector en vermogen van 300 watt maken het gebruik van een mid-range videokaart sowieso een non-starter. Dit model is nog getest voordat we voedingen openden om het merk condensators te achterhalen, dus die informatie hebben we hier niet. Be quiet! geeft twee jaar garantie op deze voeding, wat niet veel is vergeleken met de andere voedingen in de test. Hij is dan ook duidelijk bedoeld voor een goedkoop basis-systeem. De gemiddelde prijs is 55 euro, waarmee hij niet gek veel goedkoper is dan de andere Bronze-voedingen in de test.

Be quiet! SFX Power 2 300W: Prijzen - Specificaties - Foto's

Chieftec

Van Chieftec hebben we eveneens een enkel model getest, namelijk de Chieftec SFX 500GD-C. Dit is een modulaire voeding met het 80Plus Gold certificaat, die vorig jaar eveneens een Gold Award kreeg. Vergeleken met de andere producten in de test is hij relatief groot, met een diepte van 13 cm. Hierdoor zal hij in sommige kleinere kasten niet passen, maar zou hij zichzelf door zijn grotere fan wel efficiënter moeten kunnen koelen. Qua connectors heeft hij onder andere vier keer SATA en twee keer PEG6/8, voldoende voor vrijwel alle high-end videokaarten. In tegenstelling tot de andere Gold-voedingen in de test heeft hij geen platte maar gesleevede kabels. Zowel de primaire als secundaire condensators zijn volledig Japans, respectievelijk van Rubycon en Nippon Chemi-con. De garantieperiode valt wel een beetje tegen voor een Gold-voeding: slechts twee jaar. Gemiddeld kost hij 101 euro - prijzig voor wat hij biedt.

Chieftec SFX 500GD-C: Prijzen - Specificaties - Foto's

Corsair

Begin dit jaar introduceerde Corsair zijn nieuwe lijn van SFX-voedingen, die het Corsair SF noemt. Deze 80Plus Gold voedingen komen uit in twee wattages: 450 watt en 600 watt. Vooral de 600 watt variant is vernieuwend: Corsair is de eerste fabrikant die een dusdanig hoog wattage heeft weten te proppen in een voeding met de SFX-form factor. Daarbij komt nog dat de Corsair SF450 en SF600 ook voor SFX-voedingen relatief klein zijn.

De voedingen zijn uitgerust met een bescheiden 92mm fan, die semi-passief is. Bij een belasting van rond de 100 watt begint de fan te draaien, maar de voeding zou ook dan onhoorbaar stil moeten blijven. Pas bij hoge belasting zou je de voeding kunnen horen. Ook zijn de voedingen volledig modulair en hebben ze platte kabels. Qua aantallen connectors is er geen verschil tussen de twee: beide voedingen hebben vier keer Molex en SATA, en twee keer PEG6/8.

De primaire condensators zijn van het Japanse Nippon Chemi-Con, maar er zijn ook condensators van het eveneens Japanse RubyCon, het Taiwanese CapXCon en een onbekend merk te vinden in de voeding. Aan de garantietermijn van zeven jaar is overigens duidelijk te zien dat Corsair alle vertrouwen heeft in deze voedingen.

De gemiddelde prijs van de SF450 is 90 euro, terwijl je voor de SF600 30 euro extra moet neerleggen. Goedkoop zijn ze niet, maar het prijsverschil met de andere voedingen is zeker niet exorbitant groot. 

Corsair SF450: Prijzen - Specificaties - Foto's

Corsair SF600: Prijzen - Specificaties - Foto's

Sharkoon

Sharkoon neemt deel aan deze vergelijkingstest met drie modellen die allemaal tot dezelfde SilentStorm SFX serie horen, maar wel op sommige vlakken behoorlijk wat verschillen. Hoewel de 350W en 450W-varianten grotendeels identiek zijn, is de 500W echt totaal anders. Zo zijn de 350W en 450W niet modulair en hebben ze een 80Plus Bronze certificaat, terwijl de 500W een volledig modulaire 80Plus Gold voeding is. Daarnaast heeft hij platte kabels en een aan/uit knop.

  350W 450W 500W
SATA 2 3 4
PEG6 1 - -
PEG8 - 1 -
PEG6/8 - 1 2

Alle voedingen hebben primaire en secundaire condensators van het Taiwanese merk Teapo, de 500 watt variant heeft daarnaast enkele condensators waarvan het merk niet vastgesteld kon worden. Ook wat betreft garantie is er geen verschil: Sharkoon geeft drie jaar garantie op alle modellen. Voor de extra's van de 500W betaal je drie tientjes extra: hij kost 88 euro, vergeleken met 55 en 62 euro voor de 350W en 450W respectievelijk.

Sharkoon SilentStorm SFX 350W: Prijzen - Specificaties - Foto's

Sharkoon SilentStorm SFX 450W: Prijzen - Specificaties - Foto's

Sharkoon SilentStorm SFX 500W: Prijzen - Specificaties - Foto's

Foto intern

Hieronder vind je foto's die we van de binnenkant van elk model hebben gemaakt.

Be quiet! SFX Power 2 300W
Be quiet! SFX Power 2 300W

Chieftec SFX 500GD-C
Chieftec SFX 500GD-C

Corsair SF450
Corsair SF450

Corsair SF600
Corsair SF600

Sharkoon SilentStorm SFX 350W
Sharkoon SilentStorm SFX 350W

Sharkoon SilentStorm SFX 450W
Sharkoon SilentStorm SFX 450W

Sharkoon SilentStorm SFX 500W
Sharkoon SilentStorm SFX 500W

Hoe test Hardware.Info voedingen 

Voor het testen van voedingen maken we gebruik van professionele Stratron load-generatoren, waarmee we voedingen in ons lab tot 1600 watt kunnen belasten. Iedere voeding testen we in stappen van 100 watt vanaf 200 watt tot aan de maximale belasting. Bij iedere stap meten we voltages op de verschillende lijnen. Hoe dichter die waardes liggen bij de officiële waardes van 3,3, 5 en 12 volt, des te beter. Meer dan 5% afwijking is onwenselijk. Bij iedere stap meten we met een professionele Zes Zimmer stroommeter het uit het stopcontact opgenomen vermogen. Op basis daarvan berekenen we de efficiëntie. Een oscilloscoop stelt ons in staat om de ripple, ofwel de fluctuaties op de geleverde gelijkspanningen te meten.

Belangrijk om te weten is dat we in alle gevallen in totaal zo’n 50 watt stroom uit de 3,3 en 5 voltlijnen trekken en de rest uit de 12 voltlijnen. Dat is anders dan de manier waarop bijvoorbeeld de 80 Plus organisatie of de meeste fabrikanten zélf hun voedingen testen, maar staat wel dichter bij de realiteit. In een PC maken alle stroomverslindende componenten (lees: de CPU en GPU) vrijwel uitsluitend gebruik van de 12 voltlijnen; de 3,3 en 5 voltlijnen hebben slechts een zeer beperkte functie.

Naast de standaard tests vanaf 200 watt doen we ook tests bij lage belastingen van 22,5, 50 en 100 watt. Deze waardes en de verdeling van de belasting over de 3,3, 5 en 12 volt rails zijn gemodelleerd naar een echt systeem gebaseerd op een Intel Core i7 4770K Haswell-processor, een Gigabyte GA-Z87X-UD3H moederbord, twee Corsair Vengeance Pro geheugenmodules, een OCZ Vertex 4 SSD en een CPU-koeler. De 22,5 watt test komt ruwweg overeen met het idle-verbruik van dit systeem, de 50 watt test is gemodelleerd naar een situatie waarbij één CPU-core volledig is belast en de 100 watt test naar een situatie waarbij alle cores volledig belast zijn.

Voorts meten we ook het door de voeding aan het stopcontact onttrokken vermogen zónder belasting. Belangrijk om te weten of een voeding niet te veel sluipvermogen hebben.

Onze geluidstest doen we in een geluidsdichte box, zodat we waardes vanaf ca. 18 dB(A) nauwkeurig kunnen meten. Onze meter plaatsen we 10 cm. van de voeding en we belasten de voedingen met ca. 100W, 300W en 500W. We doen de metingen nadat de voedingen 20 minuten lang belast zijn.

Er zitten zeven SFX-voedingen in deze vergelijkingstest. Voor een uitgebreidere vergelijkingstabel waarin alle specificaties en benchmarkresultaten worden opgenomen, moet je hier wezen.

Connectors en kabels

Gezien de beperkte ruimte van Mini-ITX behuizingen is het aantal connectors dat deze voedingen hebben uiteraard ook relatief beperkt. De voedingen met een vermogen van minimaal 450 watt hebben twee PEG6/8-connectors, voldoende om een high-end videokaart van stroom te kunnen voorzien. De vier Gold-voedingen zijn zoals aangegeven volledig modulair, terwijl de drie Bronze-voedingen dat niet zijn.

De Corsair SF450 en SF600 hebben het grootste aantal Molex- en SATA-connectors, hoewel sommige van de connectors zo dicht bij de voeding zelf zitten dat we ons afvragen of ze überhaupt bruikbaar zijn. Zie voor meer uitleg hierover de volgende pagina. 

Vrijwel alle modellen bieden uitsluitend 'hybride' PEG6/8 connectors, met uitzondering van de Sharkoon SilentStorm SFX-voedingen. De 350W heeft bijvoorbeeld een keer PEG6, terwijl de 450W een keer PEG8 en een keer PEG6/8 heeft. Dit laatste kan trouwens ook een probleem opleveren, aangezien sommige populaire videokaarten twee PEG6-aansluitingen hebben (bv. de GTX 970). 

Kabellengte

De kabellengte van de meeste voedingen is prima. Opvallend genoeg valt juist de kabellengte van de Corsair SF450 en SF600 zoals geschreven tegen, zeker wanneer die wordt vergeleken met die van de andere Gold-voedingen in de test. 

Sharkoon SilentStorm SFX 500W vs. Corsair SF600

Zoals je op de foto hierboven kan zien, verschillen de kabellengtes behoorlijk van elkaar. Bij sommige Molex- en SATA-connectors vragen we ons af of ze überhaupt nog bruikbaar zullen zijn.

Capaciteit en voltages

Een capaciteit daadwerkelijk kunnen leveren is één, dat op de juiste manier doen is twee. De ATX-specificatie schrijft voor dat voltages maximaal 5% mogen afwijken om stabiliteit te waarborgen. Dat betekent dat de belangrijke 12V-lijnen minimaal 11,40 en maximaal 12,6 volt mogen zijn. Voor de 5V lijn zien we graag voltages tussen de 4,75 en 5,25 volt.

De voltagestabiliteit van de 12 voltlijn is bij de Corsair SF450 en SF600 uitstekend. De SF600 zakt slechts 0,03 volt terug bij maximale belasting, een ongehoord lage waarde. De SF450 zakt 0,02 volt terug, maar zijn maximale vermogen ligt ook een stuk lager. In beide gevallen bijzonder indrukwekkende waardes die laten zien dat het kwalitatief goed zit met deze voedingen.

De twee andere Gold-voedingen in de test, de Chieftec SFX 500GD-C en Sharkstoon Silentstorm SFX 500W, doen het trouwens ook zeker niet slecht, maar minder goed dan de Corsair SF-voedingen. 

Efficiëntie

De efficiëntie van een voeding is het percentage van het uit het stopcontact opgenomen vermogen dat daadwerkelijk aan de componenten binnen de PC wordt doorgegeven. Wanneer de componenten in totaal 400 watt verbruiken, verbruikt een systeem met een 80% efficiënte voeding 400 / 0,80 = 500 watt stroom. Eenzelfde PC met een 90% efficiënte voeding haalt slechts 400 / 0,90 = 444 watt uit het stopcontact. Dat kan dus potentieel schelen in de stroomrekening, maar werkt ook door op andere vlakken. Het verloren vermogen komt immers (op een klein beetje na, voor het laten draaien van de ventilator) tot uiting als door de voeding opgewerkte warmte. Hoe efficiënter de voeding, hoe koeler die blijft, dus hoe minder koeling er noodzakelijk is en hoe langer de te verwachten levensduur.

Qua efficiëntie staan de Corsair SF450 en SF600 bovenaan, gevolgd door de twee Gold-voedingen van Sharkoon en Chieftec. De drie Bronze-voedingen zijn uiteraard weer een stuk minder efficiënt. De Bronze-voedingen zijn gemiddeld ongeveer vijf procentpunt minder efficiënt.

Lage belasting 

Hoe zit het bij lage belasting? We doen zoals geschreven tests bij lage belastingen van 22,5, 50 en 100 watt, gemodelleerd naar een echt systeem gebaseerd op een Intel Core i7 4770K Haswell-processor, een Gigabyte GA-Z87X-UD3H moederbord, twee Corsair Vengeance Pro geheugenmodules, een OCZ Vertex 4 SSD en een CPU-koeler. De 22,5 watt test komt ruwweg overeen met het idle-verbruik van dit systeem, de 50 watt test is gemodelleerd naar een situatie waarbij één CPU-core volledig is belast en de 100 watt test naar een situatie waarbij alle cores volledig belast zijn. 

Bij lage belasting zijn de Chieftec SFX500-GD-C en de Sharkoon Silentstorm SFX 500W het meest efficiënt. De Corsair SF450 en SF600 presteren iets minder goed. In deze test zijn de verschillen tussen de Bronze en Gold-voedingen overigens minimaal.

Verbruik zonder belasting 

Een efficiëntere voeding draagt bij aan een lagere stroomrekening. Misschien nog wel belangrijker is dat een voeding wanneer de PC uit staat - en er dus geen belasting is - niet alsnog veel stroom verbruikt. Daarom doen wij ook altijd een test zonder belasting. Dat doen we zowel met de voeding ingeschakeld als met de voeding uitgeschakeld. Wanneer een voeding geen aan/uit-schakelaar heeft kunnen we dat onderscheid uiteraard niet maken en zijn de resultaten identiek.

De Corsair SF450 en SF600 blijken zonder belasting de minste hoeveelheid stroom te verbruiken. Het verschil met de andere voedingen is zo klein dat het eigenlijk niets uitmaakt. Ook het verbruik wanneer de voeding uit staat is zo insignificant laag dat het echt helemaal niets uitmaakt.

Ripple

Een voeding hoort strakke spanningen van 3,3, 5 en 12 volt af te leveren. Wie de geleverde spanningen echter analyseert met een oscilloscoop, ziet dat deze gelijkspanning toch altijd een beetje fluctueert. Is dit fluctuatie op lage frequentie, dan spreken we in jargon over ripple, is het op hoge frequentie dan spreken we over noise (ruis). Het is een arbitrair verschil en in alle gevallen geldt: hoe kleiner deze fluctuaties, des te stabieler de voeding. Zeker overklokkers die de grenzen opzoeken van wat chips nog net aankunnen, zijn gebaat bij een zo klein mogelijke ripple.

Met behulp van een oscilloscoop hebben we de maximale ripple gemeten. De Vtt (voltage-top-top) waardes geven het verschil aan tussen de hoogste gemeten voltages. Wanneer de 12 voltlijn een ripple heeft van 50 mVtt betekent het dat deze fluctueert tussen de 11,975 en 12,025 volt. Waardes rondom de 50 mVtt zijn uitstekend en zorgen ervoor dat je je zelfs bij flink overklokken geen zorgen hoeft te maken over de stabiliteit. Waardes onder de circa 75 mVtt zijn ook nog prima. Zit een voeding daar ver boven, dan is dat echt een minpunt.

De ripplewaardes van de Corsair SF450 en SF600 zijn uitzonderlijk goed. Zelden zien we een dusdanig lage ripple. Aan de andere kant is de ripple van de Chieftec SFX 500GD-C en Sharkoon SilentStorm SFX 500W bij maximale belasting vrij hoog, maar nog altijd acceptabel voor wie niet wil overklokken.

Geluidsproductie

Ten slotte de geluidsproductie. Deze hebben we gemeten in een geluidsdichte box op 10 centimeter afstand bij drie belastingen: circa 100W, circa 300W en circa 500W. Waardes rond of onder de 30 dB(A) betekenen dat een voeding onhoorbaar stil is. Alles onder de 35 dB(A) is nog fluisterstil te noemen, daarboven begin je een voeding toch te horen. Een meting van 40 dB(A) of hoger mag je opvatten als zeer duidelijk hoorbaar. Technisch gezien is elke 3 dB(A) een verdubbeling van het geluid, maar het menselijk oor neemt elke toename van 10 dB(A) waar als ongeveer een verdubbeling.

Bij lagere belasting zijn alle voedingen in ieder geval onhoorbaar stil, met uitzondering van de Be quiet! SFX Power 2 300W. Pas bij een belasting van minimaal 500 watt wordt het verhaal anders en beginnen de voedingen een significante hoeveelheid geluid te produceren. Opvallend genoeg zien we bij de drie voedingen die dit wattage aankunnen hetzelfde patroon: hoewel ze bij lagere belasting onhoorbaar stil zijn, produceren ze minimaal 40 dB(A) bij de 500 watt test. 

Conclusie

De meeste SFX-voedingen in deze test zijn prima, maar de Corsair SF450 en SF600 springen er positief uit. De ripplewaardes en voltagestabiliteit van deze voedingen zijn bijzonder goed. Nu is een uitzonderlijk lage ripple en goede voltagestabiliteit niet van enorm belang voor de gemiddelde gebruiker (zolang de waardes acceptabel zijn), maar dit geeft wel aan dat de voedingen van goede kwaliteit zijn. De lange garantieperiode van zeven jaar onderstreept dit alleen maar.

Een ander voordeel van de Corsair SF-voedingen is dat ze minder diep zijn dan sommige andere modellen in de test, waardoor ze in kleinere kasten zullen passen. Dit heeft als nadeel dat er alleen een kleinere fan in past, maar desondanks blijven ze bij lagere belasting wel onhoorbaar stil. De SF600 is dan weer duidelijk hoorbaar op 500W. Een ander nadeel is dat de lengte van de SATA en Molex-kabels niet bepaald indrukwekkend is.

Corsair SF600
Corsair SF450

Niettemin maken de testresultaten duidelijk dat de Corsair SF450 en SF600 kwalitatief wel duidelijk beter zijn dan de vergelijkbaar geprijsde Gold-voedingen van Sharkoon en Chieftec. Ze ontvangen daarom een Excellent Choice Award.

De geteste Bronze-voedingen zijn aanzienlijk goedkoper, maar het belangrijkste nadeel daarvan is dat ze niet modulair zijn, terwijl je dat in een Mini-ITX kast juist wilt. Ben je echter wel bereid om modulariteit op te offeren voor een zachtere prijs, dan heb je drie opties: een van Be quiet! en twee van Sharkoon. De Be quiet! SFX Power 2 300W (gem. 55 euro) gaven we twee jaar geleden een Gold Award, maar inmiddels wordt hij door de SilentStorm-lijn van Sharkoon overtroffen. Met de Sharkoon SilentStorm SFX 450W (gem. 62 euro) haal je een betere voeding in huis voor ongeveer dezelfde prijs. Vanwege zijn goede prijs/kwaliteitverhouding reiken we hem een Great Value Award uit.


Corsair SF450
Corsair SF600


Sharkoon SilentStorm SFX 450W


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Gold Award Be quiet! SFX Power 2 300W

Be quiet! SFX Power 2 300W

  • 300 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • 25 A

56,99 €

8 winkels
Gold Award Chieftec SFX 500GD-C

Chieftec SFX 500GD-C

  • 500 W
  • 90 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 40 A
Niet verkrijgbaar
Excellent Corsair SF450

Corsair SF450

  • 450 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 37.5 A

81,99 €

11 winkels
Excellent Corsair SF600

Corsair SF600

  • 600 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 50 A

106,14 €

10 winkels
Sharkoon SilentStorm SFX 350W

Sharkoon SilentStorm SFX 350W

  • 350 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • 27 A
Niet verkrijgbaar
Great Value Sharkoon SilentStorm SFX 450W

Sharkoon SilentStorm SFX 450W

  • 450 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • 36 A

52,10 €

3 winkels
Sharkoon SilentStorm SFX 500W

Sharkoon SilentStorm SFX 500W

  • 500 W
  • 90 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • SFX

79,90 €

3 winkels
0
*