17 120GB SSD's review: klein en minder fijn?

56 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Modellen
  3. 3. Test
  4. 4. Iometer: 4k random read/write
  5. 5. Iometer: 1 MB sequential read/write
  6. 6. Iometer: Fileserver / Databaseserver simulatie (mixed workloads)
  7. 7. AS SSD
  8. 8. AS SSD (deelscores)
  9. 9. PCMark7
  10. 10. PCMark7 (deelscores)
  11. 11. PCMark7 (Raw)
  12. 12. PCMark7 (Raw - deelscores)
  13. 13. PCMark8
  14. 14. PCMark8 (deelscores)
  15. 15. Continutests - Steady State Performance
  16. 16. Performance consistentie
  17. 17. Stroomverbruik
  18. 18. Hardware.Info SSD Prestatiescore 2013-2016
  19. 19. Conclusie
  20. 20. Besproken producten
  21. 21. Reacties

Inleiding

Doordat de prijs per gigabyte steeds verder daalt, krijgen SSD's met een kleinere capaciteit steeds minder aandacht. Er zijn echter nog scenario's waarin het zonde is om meer te betalen voor een grotere capaciteit. In deze review bekijken we daarom 17 SSD's met een capaciteit van 120GB.

In de begindagen hadden SSD's nog doorgaans een capaciteit van 80 of 120 GB. Inmiddels zijn modellen van 80 GB nagenoeg volledig uit de markt verdwenen, maar ook modellen van 120 GB zijn stukken minder populair en ruimen het veld voor grotere modellen. Dit komt voornamelijk door de enorme daling van de prijs per gigabyte, waardoor modellen van 480GB en zelfs 960GB betaalbaar zijn geworden.

De daling in de prijs per gigabyte is minder sterk bij de modellen van 120GB, doordat sommige vaste kosten voor een SSD ongeacht de capaciteit hetzelfde blijven. Denk hierbij aan de controller en een 2,5 inch behuizing. Hierdoor kan de prijs niet evenredig met de capaciteit dalen. Ditzelfde verhaal zien we ook bij voedingen met een lager wattage, die ook niet bepaald gunstig geprijsd zijn.

Daarbij komt nog dat kleinere SSD's in de regel minder snel zijn, omdat er minder geheugenchips zijn die parallel kunnen worden aangestuurd. In het algemeen zetten 120GB SSD's slechtere scores neer, maar dit effect is nog duidelijker wanneer je SSD's van dezelfde serie met elkaar vergelijkt. 

Samsung 750 Evo 120GB
De Samsung 750 Evo 120GB van binnen.

Niettemin zijn er systemen waarin een grotere SSD overkill zou zijn en waar je dus wat geld kan besparen door een kleiner model te nemen. Hierbij kun je denken aan een HTPC, of een systeem dat eigenlijk alleen maar voor tekstverwerking en internetten bedoeld is. Laptops zonder snelle videokaart hoeven natuurlijk ook geen honderden gigabytes te hebben voor grote aantallen games. In zulke gevallen is 120 GB meer dan genoeg en hoef je je geen zorgen te maken over de iets lagere snelheid, aangezien het effect hiervan in real-world scenario's niet zo heel erg groot is.

Hoeveel kan je besparen met een 120 GB SSD? Hooguit enkele tientjes. De prijzen van de testproducten lopen uiteen van 44 euro tot 87 euro. Van de 240GB SSD's die we hebben getest begint de goedkoopste bij 67 euro, waarmee die dus 50% duurder is voor de dubbele opslagcapaciteit. 

Modellen

Alle 17 SSD's los bespreken voert te ver voor dit artikel. Vandaar dat we hier enkele opvallende zaken op een rijtje zetten. Wil je wel graag alle modellen naast elkaar vergelijken, dan verwijzen we je naar deze vergelijkingstabel.

Zes SSD's zijn uitgerust met TLC-geheugen, terwijl we er elf zijn met MLC-geheugen. Bij TLC-geheugen kunnen er drie bits per geheugencel worden opgeslagen, terwijl dit twee bits is bij MLC-geheugen. DRAM-cache is zeker niet universeel in deze klasse: acht modellen hebben het überhaupt niet. Zeven van de zeventien SSD's hebben 256 MB, terwijl er twee modellen zijn die 128 MB DRAM-cache hebben. Encryptie wordt ondersteund door vier schijven: de 750 Evo en 80 Evo van Samsung en daarnaast de Crucial MX100 en Sandisk X300s SSD.

Opmerkelijk is het aantal courante 120 GB SSD's dat door Sandisk wordt aangeboden, namelijk drie: de SSD Plus, de Ultra II en de X300s. De SSD Plus is de budgetlijn van Sandisk, het is een SSD maar meer ook niet. Hij heeft bijvoorbeeld geen DRAM-cache. Het 'mid-range' model is de Ultra II, dat een iets snellere controller heeft en wel is uitgerust met DRAM-cache. Tot slot de X300s, die zich in een nog iets hoger segment bevindt, maar voornamelijk bedoeld is voor encryptie. 

Sandisk Ultra II 120GB
De Sandisk Ultra II serie heeft over het algemeen een goede prijs/prestativerhouding.

Twee belangrijke namen in het budgetsegment die ontbreken zijn de Crucial BX200 en de OCZ Trion 150. In tegenstelling tot bij de voorgaande BX100 serie kwam er van de BX200 geen model met 120GB op de markt. Het enige product van Crucial dat we daarom in deze test hebben kunnen opnemen is de MX100 128GB. Van de OCZ Trion 150 is er wel een 120GB variant, maar ondanks ons verzoek was Toshiba (OCZ is op dit moment immers een submerk van Toshiba) niet bereid ons die op te sturen. 

Test

Onze SSD-test bestaat uit verschillende, veelal op Iometer gebaseerde synthetische tests, daarna twee op PCMark gebaseerde praktijktests en verder nog twee continutests. Ons testsysteem bestaat uit een Intel Core i5 op een ASRock Z97 Extreme6 moederbord met Intel Z97 chipset. Tests worden uitgevoerd onder Windows 8.1. Serial ATA SSD's sluiten we uiteraard aan op een Serial ATA 600 poort met AHCI ingeschakeld. M.2 PCI-Express SSD's plaatsen we in het zogenaamde "Ultra M.2"-slot van het moederbord dat vier PCI-Express 3.0 lanes bevat. In Windows maken we gebruik van de Intel RST drivers. In het geval van de Samsung SSD's hebben we Samsungs eigen NVMe driver gebruikt.

Iometer tests

Middels Iometer bepalen we allereerst de random lees- en schrijfsnelheid met 4k datablokken. Juist deze tests met kleine datablokken zijn als indicatie voor de prestaties van SSD’s in de praktijk erg van belang: in Windows, maar ook in andere besturingssystemen is 4k in de regel de meest gebruikte blokgrootte waarmee harde schijven en SSD’s worden aangestuurd. De test doen we met queue-depth 1, 2, 4, 8, 16 en 32. Deze queue-depth geeft aan hoeveel gelijktijdige instructies er op een SSD worden afgevuurd. Bij QD32 kunnen SSD’s zich van hun beste kant laten zien, maar juist de prestaties bij lage queue-depth zijn van groot belang bij consumententoepassingen.

Met Iometer meten we ook de lees- en schrijfsnelheid bij grote datablokken van 1 MB. Deze test doen we bij QD32, maar juist bij dergelijke datablokken maakt de hoeveelheid parallelle verzoeken weinig tot niets uit, omdat de SSD-controller die uitstekend kan verdelen over meerdere SSD-kanalen.

Verder simuleren we de toegangspatronen van een file server en een database server met Iometer. De database test bestaat geheel uit random operaties ter grootte van 8 kB, waarvan 67% leesopdrachten en 33% schrijfopdrachten. De fileserver test uit 80% leesopdrachten en 20% schrijfopdrachten, waarbij de transfer sizes als volgt zijn verdeeld: 10% 512 bytes, 5% 1 kB, 5% 2 kB, 60% 4 kB, 2% 8 kB, 4% 16 kB, 4% 32 kB en 10% 64 kB. Zowel de file server als database test voeren we opnieuw uit met queue-depth 1, 2, 4, 8, 16 en 32.

Alle Iometer tests voeren we uit met volledig gerandomiseerde data, waardoor SSD-controllers met compressietrucs daar geen profijt uit kunnen behalen. Ook draaien alle verschillende tests minimaal 30 seconden per stuk, veel langer dan vergelijkbare tests die onderdeel uitmaken van diverse benchmark tools.

AS SSD

Hoewel we feitelijk alle relevante synthetische testdata uit IOmeter kunnen halen, draaien we alsnog ook de populaire AS SSD benchmark, dat intern ook is gebaseerd op de prestaties bij 4k datablokken (QD1 en QD64) en sequentiële lees- en schrijfprestaties. Hoewel dus redundant ten opzichte van de Iometer tests, heeft AS SSD twee voordelen: allereerst worden de scores netjes omgezet in een duidelijke totaalscore, die goede eerste indruk van de prestaties van een SSD geeft. Daarnaast kun je AS SSD ook simpel thuis draaien en zo scores eenvoudig vergelijken.

Real-world benchmarks: PCMark

Voor consumententoepassingen zijn real-world benchmarks PCMark7 en PCMark8 veel belangrijker. PCMark7 simuleert de hardeschijftoegang van echte programma's en geeft aan wat de prestaties van de drive zijn in verschillende scenario’s. De totaalscore geeft een maat voor algemeen gebruik, de deelscores geven een indicatie van de snelheid bij verschillende gebruiksmodellen. De zogenaamde traces zijn gebaseerd op software uit het Windows 7 tijdperk. PCMark 7 speelt de scenario’s in real-time af; prestatiewinsten die je in werkelijkheid niet zou bemerken, zie je bij PCMark 7 dan ook niet in de scores terug.

We tonen daarnaast PCMark7 'Raw' scores. Hierbij is de idle-tijd weggelaten, waardoor de scores niet meer één-op-één correleren met de prestaties van de applicaties in de praktijk, maar je kunt wel mooi het daadwerkelijke prestatieverschil tussen SSD's zien.

Voorts draaien we PCMark8, de nieuwste versie van de benchmark. Ook deze benchmark heeft weer een harde schijf/SSD test, opnieuw gebaseerd op traces, maar nu van moderne software. PCMark 8 bevat traces van Adobe Photoshop, Adobe Illustrator, Adobe Indesign, Adobe After Effects, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint, World of Warcraft en Battlefield 3.

Continutests

Ten slotte doen we nog een tweetal continutests, waarbij we een workload voor 30 minuten op een SSD draaien, en per minuut de gemiddelde prestaties bepalen. Allereerst doen we dit met de Iometer 4k random write test, daarnaast met de Iometer database simulatie. Beide continutests worden uitgevoerd met QD32 en op een bestand dat 75% van de capaciteit van het aanwezige flashgeheugen beslaat. Meer informatie over deze continutests verderop. Voor consumententoepassingen zijn deze continutests van weinig belang, voor het professioneel inzetten van SSD’s – bijvoorbeeld in servers – zijn de resultaten van deze tests juist belangrijker dan welke andere benchmark dan ook.

Consistentietests

Onder consistentie verstaan we hoe de prestaties van seconde tot seconde kunnen afwijken. Om de consistentie in kaart te brengen, draaien we opnieuw een Iometer 4k random write QD32 workload maar in plaats van het iedere minuut bepalen van de prestaties, bepalen we voor iedere seconde een gemiddelde. Laat het maar direct gezegd zijn: de consistentie van prestaties is voornamelijk iets wat voor de enterprise markt van belang is. Wie een SSD in een heavy duty database-server plaatst, wil er zeker van zijn dat de prestaties van de gebruikte storage voorspelbaar zijn: grote pieken en dalen kunnen leiden tot onvoorspelbaar gedrag van workloads. Voor consumentengebruik is het eigenlijk (vrijwel) niet van belang, behalve dat de prestatieconsistentie zonder meer een effect heeft op de prestaties van SSD's wanneer je ze in RAID 0 plaatst. Immers, bij een RAID 0 array worden blokken data om en om naar twee of meer disks geschreven en voor de prestaties geldt in feite dat de langzaamste schijf ("de zwakste schakel") het uiteindelijke prestatieniveau bepaalt. Wanneer één schijf een matige consistentie van prestaties heeft, zullen de algehele prestaties van een RAID 0-array relatief laag zijn, aangezien de kans dat één van beide "een dipje" heeft dan relatief groot is.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik van SSD’s meten we gebruikmakend van een BTO W540EU laptop gebaseerd op een Intel Core i3 3120M CPU en de Intel H77M chipset. We meten het stroomverbruik van SSD’s zowel idle als tijdens een 4k random write en 1 MB sequential write workload. 

Iometer: 4k random read/write

Met Iometer hebben we de random leessnelheid met 4k datablokken getest, met queue depth 1 tot en met 32. 

Het beeld bij de 4k schrijf- en leesoperaties per minuut is gemengd. De Samsung 850 Evo eindigt qua leesoperaties per seconde zowel met QD1 als QD32 vrij hoog. 

Wat betreft het aantal schrijfoperaties per seconde is er niet echt een SSD die er zowel met een queue depth van 1 als 32 bovenuit springt.

Iometer: 1 MB sequential read/write

Als het aankomt op sequentiële snelheid, dan doen de Toshiba Q300 Pro en de Toshiba Q-Series het erg goed. Zowel bij lezen als schrijven eindigen deze twee schijven bovenaan. Ook de Samsung 750 Evo eindigt door zijn heel aardige prestaties op de derde plaats.

Iometer: Fileserver / Databaseserver simulatie (mixed workloads)

Hoewel we vandaag natuurlijk consumenten-SSD's testen, hebben we ter volledigheid ook de fileserver en databaseserver simulatie workloads gedraaid, om een volledig beeld te krijgen van de prestaties. In onderstaande grafiek zie je de resultaten voor queue depth 32. Een beschrijving van deze tests vind je op de testprocedurepagina.

Fileserver workload

Bij de fileserver simulatie, die 80% uit leesopdrachten bestaat en 20% uit schrijfopdrachten, zien we wederom dat de Toshiba Pro SSD's de beste prestaties neerzetten.

Database workload

De databaseserver simulatie bestaat uit 67% lezen en 33% schrijven met een vaste blokgrootte van 8 kB. Ook hier weten de Toshiba SSD's indruk te maken.

AS SSD

AS SSD werkt met oncomprimeerbare data. Net als bij onze Iometer-tests hebben SSD's met een SandForce-controller hier dus geen voordeel van de ingebouwde compressietrucjes.

AS SSD doet zowel lees- als schrijftests. Eerst wordt er getest met datablokken van 4 kB, met één instructie tegelijkertijd en daarna met 4 kB datablokken met 64 gelijktijdige instructies. Ten slotte wordt ook een sequentiële lees- en schrijftest uitgevoerd, die een maat geeft voor het werken met zeer grote bestanden. Op basis van alle tests bepaalt AS SSD ook een totaalscore. Hoewel de tests grotendeels dubbelop zijn met de Iometer tests, draaien we SSD's omdat je deze benchmark zelf ook eenvoudig kunt draaien om zo een vergelijking te maken met je eigen SSD.

De meeste SSD's halen in AS SSD een respectabele score. De Plextor M6S en Samsung 850 Evo eindigen in de top. Toch zijn er ook aardig wat producten die significant slechter presteren. De hekkensluiter is de Kingston SSDNow! V300 120GB. 

AS SSD (deelscores)

4k blokken lezen - single threaded

4k blokken lezen - 64 threads

Sequentieel lezen

4k blokken schrijven - single threaded

4k blokken schrijven - 64 threads

Sequentieel schrijven

PCMark7

PCMark7 maakt gebruik van traces gebaseerd op relatief moderne software uit het Windows 7 tijdperk. Juist omdat deze benchmark gebruikmaakt van echte en ook moderne applicaties, is dit samen met PCMark8 eigenlijk de belangrijkste benchmark om je beslissing welke SSD te kopen op te baseren, mits je een SSD koopt voor consumententoepassingen. Een verschil met PCMark Vantage, een benchmark die we voor SSD's niet meer draaien omdat hij inmiddels té oud is, is dat PCMark7 de traces in real time afspeelt. Daardoor liggen de scores van SSD's dichter bij elkaar, maar komen de resultaten ook veel beter overeen met wat je in de praktijk daadwerkelijk mag verwachten.

Zoals we gewend zijn van PCMark, zijn de verschillen vrij klein. Alleen de Kingston SSDNow! V300, Sandisk SSD Plus en Transcend SSD360 presteren duidelijk minder goed dan de rest van het testveld.

Op de volgende pagina vind je de deelscores.

PCMark7 (deelscores)

Windows Defender test

De Windows Defender test is gebaseerd op een trace waarbij Windows Defender een quick scan doet van een systeem.

Importing pictures test

De importing pictures test is gebaseerd op een trace waarbij een USB-stick met 68 foto's (434 MB in totaal) wordt geïmporteerd in Windows Live Photo Gallery, waarbij de afbeeldingen worden gekopieerd en geïndexeerd en er thumbnails worden aangemaakt.

Video editing test

De video editing test is gebaseerd op een trace waarbij een HD-video wordt geëxporteerd vanuit Windows Live Movie Maker. Deze film is gebaseerd op eerder geïmporteerde 1080i MPEG2 video's van een Sony HDR-HC3 camera.

Windows Media Center test

De Windows Media Center test is gebaseerd op het gebruik van een Media Center PC met twee DVB-T tuners. Eerst wordt een stuk TV opgenomen, waarna de opname wordt gestopt. Terwijl de opname wordt afgespeeld, worden er tegelijkertijd twee andere zenders opgenomen.

Adding music test

De adding music test is gebaseerd op Windows Media Player. Bij deze test wordt 68 GB aan muziekbestanden (lossless WMA) afkomstig van een andere schijf geïndexeerd. Let wel: het inlezen van de WMA-files valt niet binnen de trace, want die waren afkomstig van een andere schijf. De trace bevat enkel de hardeschijfactiviteit van het bijwerken van de Windows Media Player database.

Starting applications test

De starting applications test is gebaseerd op het openen van een op de harde schijf bewaard zeer complex HTML-document inclusief alle bijbehorende bestanden in Internet Explorer.

Gaming test

De gaming test is gebaseerd op een trace waarbij een level in World of Warcraft volledig wordt geladen.

PCMark7 (Raw)

PCMark7 kan sinds de nieuwste versie ook zogenaamde Raw scores tonen. Dat zijn scores waarvoor de idle tijd binnen de traces van de verschillende testonderdelen niet wordt meegerekend. Dat zorgt ervoor dat je, net als vroeger bij PCMark Vantage, veel beter de echte prestatieverschillen tussen de SSD's kunt zien. Ofwel: de Raw scores kun je in feite interpreteren als het prestatieverschil tussen verschillende SSD's bij de verschillende workloads, de normale scores van de vorige pagina's correleren met wat je daar in de praktijk daadwerkelijk van merkt.

De Raw-scores van de Samsung 850 Evo, Adata Premier SP550 en Samsung 750 Evo zijn het hoogst.

Op de volgende pagina vind je de deelscores.

PCMark7 (Raw - deelscores)

Windows Defender test

De Windows Defender test is gebaseerd op een trace waarbij Windows Defender een quick scan doet van een systeem. 

Importing pictures test

De importing pictures test is gebaseerd op een trace waarbij een USB-stick met 68 foto's (434 MB in totaal) wordt geïmporteerd in Windows Live Photo Gallery, waarbij de afbeeldingen worden gekopiëerd en geïndexeerd en er thumbnails worden aangemaakt.

Video editing test

De video editing test is gebaseerd op een trace waarbij een HD-video wordt geëxporteerd vanuit Windows Live Movie Maker. Deze film is gebaseerd op eerder geïmporteerde 1080i MPEG2 video's van een Sony HDR-HC3 camera.

Windows Media Center test

De Windows Media Center test is gebaseerd op het gebruik van een Media Center PC met twee DVB-T tuners. Eerst wordt een stuk TV opgenomen, waarna de opname wordt gestopt. Terwijl de opname wordt afgespeeld, worden er tegelijkertijd twee andere zenders opgenomen.

Adding music test

De adding music test is gebaseerd op Windows Media Player. Bij deze test wordt 68 GB aan muziekbestanden (lossless WMA) afkomstig van een andere schijf geïndexeerd. Let wel: het inlezen van de WMA-files valt niet binnen de trace, want die waren afkomstig van een andere schijf. De trace bevat enkel de hardeschijfactiviteit van het bijwerken van de Windows Media Player database.

Starting applications test

De starting applications test is gebaseerd op het openen van een op de harde schijf bewaard zeer complex HTML-document inclusief alle bijbehorende bestanden in Internet Explorer.

Gaming test

De gaming test is gebaseerd op een trace waarbij een level in World of Warcraft volledig wordt geladen.

PCMark8

De storage benchmark van PCMark8 is opnieuw gebaseerd op traces, maar nu van moderne software. PCMark8 bevat traces van Adobe Photoshop, Adobe Illustrator, Adobe Indesign, Adobe After Effects, Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint, World of Warcraft en Battlefield 3. De totaalscore wordt bepaald door het meetkundig gemiddelde van de verschillende onderdelen te nemen. Opnieuw worden de traces 'real time' afgespeeld, dus inclusief idle tijd. Dat maakt dat net als bij PCMark7 de scores van SSD erg dicht bij elkaar liggen. Dat komt dan ook overeen met de praktijk: bij normale consumententoepassingen is het vrijwel onmogelijk om moderne SSD's van elkaar te onderscheiden.

Waar PCMark7 voor alle tests ook een Raw-score geeft, toont PCMark8 op eenzelfde manier een gemiddelde snelheid waarmee de drive activiteit van de traces afspeelt. Dit is dus weer zonder idle tijd en toont de daadwerkelijk onderliggende prestatieverschillen van de SSD's. De verschillen zijn erg klein, omdat je in de praktijk simpelweg nauwelijks verschil merkt tussen de diverse populaire SSD's van dit moment - althans, in deze scenario's.

In PCMark 8 liggen de prestaties van de SSD's nog dichter bij elkaar dan in PCMark 7. Het verschil tussen de langzaamste en snelste SSD in de test is iets meer dan zes procent. Hier is het ook meer een verloop en zien we niet enkele modellen die significant slechter presteren.

Op de volgende pagina vind je de deelscores.

PCMark8 (deelscores)

Batllefield 3

De Battlefield 3 trace bevat het opstarten van Battlefield 3, inloggen en laden van een save game en het starten van het betreffende level. De trace bevat 887 MB aan leesopdrachten en 28 MB aan schrijfopdrachten. De Samsung 950 Pro-SSD's staan bij alle benchmarks bovenaan, hoewel het vrijwel niets scheelt.

World of Warcraft

De World of Warcraft trace bevat het opstarten van het spel, het inloggen en het starten van een level. De trace bevat 390 MB aan leesopdrachten en 5 MB aan schrijfopdrachten. 

Adobe Photoshop Light

Deze trace bevat het starten van Photoshop, het openen van 14 afbeeldingen en het op elk daarvan uitvoeren van een zevental bewerkingen. De trace bevat 313 MB aan leesopdrachten en 2336 MB aan schrijfopdrachten. 

Adobe Photoshop Heavy

Deze trace is gebaseerd op het bewerking van een hoge resolutie foto en het daarmee maken van een hi-res poster voor print. De trace bevat 468 MB aan leesopdrachten en 5640 MB aan schrijfopdrachten.

Adobe InDesign

In deze trace wordt een publicatie met een groot aantal afbeeldingen gemaakt in InDesign. De trace bevat 401 MB aan leesopdrachten en 624 MB aan schrijfopdrachten.

Adobe After Effects

In deze trace wordt een eerder gemaakte video gerenderd. De trace bevat 311 MB aan leesopdrachten en 16 MB aan schrijfopdrachten.

Adobe Illustrator

In deze trace wordt een presentatie gemaakt op basis van een groot aantal in Photoshop gemaakte afbeeldingen. De trace bevat 373 MB aan leesopdrachten en 89 MB aan schrijfopdrachten.

Microsoft Word

In deze trace wordt een groot aantal bewerkingen gedaan aan een groot academisch Word-bestand. De trace bevat 107 MB aan leesopdrachten en 95 MB aan schrijfopdrachten.

Microsoft Excel

Deze trace bevat werkzaamheden aan een zeer grote Excel-tabel. De trace bevat 73 MB aan leesopdrachten en 15 MB aan schrijfopdrachten.

Microsoft PowerPoint

Deze trace bevat een aantal bewerkingen aan een groot PowerPoint bestand met veel afbeeldingen. De trace bevat 83 MB aan leesopdrachten en 21 MB aan schrijfopdrachten.

Continutests - Steady State Performance

Zeker voor wie een SSD professioneel gaat toepassen - denk aan workstation- of servergebruik - zijn de zogenaamde steady state prestaties, ofwel het prestatieniveau waarop een SSD stabiliseert na langdurig intensief gebruik, erg van belang.

Eerst wat achtergrondinformatie. We hebben meermaals geschreven dat data op een SSD per zogenaamde 'pagina', hoeveelheden van meestal 4, 8 of 16 kB, weggeschreven en uitgelezen kan worden. Om data te kunnen wegschrijven moeten datacellen echter eerst gewist worden: dat kan alleen per blok. Zo'n blok bestaat uit 128, 256 of 512 pagina's. Dit gegeven zorgt ervoor dat SSD's slimme trucjes moeten uithalen. Wanneer een aantal pagina's aan data verwijderd moet worden, moet eerst de rest van de data uit het blok gekopieerd worden naar een ander blok, waarna het gehele blok geleegd kan worden. In de praktijk betekent het dat SSD-controllers schrijfacties zoveel mogelijk opzamelen, deze vervolgens tegelijk naar nieuwe, vers geleegde blokken uitvoeren en tegelijkertijd verwijderacties pas op gezette tijden uitvoeren. Op die momenten, wanneer de SSD niets te doen heeft, schakelt de in de controller ingebakken garbage collector in, die verwijderacties daadwerkelijk doorvoert op chipniveau en overbleven data zoveel mogelijk combineert in volle blokken, om op die manier zoveel mogelijk blokken volledig leeg te kunnen maken.

Wanneer de SSD echter lange tijd continu, dus zonder een seconde rust, gebruikt wordt, kan de garbage collector niet tussendoor aan de slag. Op een gegeven moment zijn er dan geen lege blokken meer over en zal de SSD tussen het uitvoeren van commando's door aan garbage collection moeten gaan doen. Het resultaat: de prestaties worden lager. Het prestatieniveau waarop een SSD in zo'n geval op stabiliseert noemen we de steady state performance.

Wij doen twee verschillende continutests om deze steady state performance in kaart te brengen. Beide tests draaien we met Iometer, waarbij we de workload voor minimaal 30 minuten continu laten draaien er per minuut de gemiddelde prestaties noteren. De eerste continutest is de 4k random write QD32 benchmark. De tweede continutests is de Iometer database workload simulatie, eveneens gedraaid met queue depth 32. Beide tests draaien we op een testbestand dat 75% van de schijfcapaciteit (LBA) beslaat.

4k random write QD32

In de 4k random write test met een queue depth van 32 begint de Samsung 750 Evo op het hoogste punt, maar zakt hij snel weer terug naar een lager niveau. De Adata SP550 begint op een lager punt, maar weet zijn snelheid wel iets langer vast te houden. 

Databasesimulatie QD32

Zoals bij zoveel andere meer workstation/server-gerichte activitieten, zien we ook bij de databasesimulatie dat de Toshiba Q300 Pro duidelijk de beste prestaties toont.

Performance consistentie

Om de consistentie van de prestaties in kaart te brengen, hebben we nogmaals een 4k random write workload op de SSD's gedraaid met queue-depth 32, waarbij we iedere seconde de prestaties monitoren. Voor de periode tussen de 1800 en 2000 seconden berekenden we de standaardafwijking van de resultaten. Hoe lager die standaardafwijking, hoe minder variatie en dus hoe constanter het prestatieniveau. Als tweede grafiek is nogmaals het steady state niveau in dezelfde test geplaatst, om snel te kunnen vergelijken. Hoe er rekening mee dat wanneer de prestaties erg constant zijn, maar in absolute zin erg laag, je er alsnog weinig voor koopt.

De Kingston HyperX Fury is de best presterende SSD in de consistentietest, maar dit gaat wel gepaard met de grootste standaardafwijking in termen van IOPs. Hetzelfde geldt voor de Plextor M6S. 

Stroomverbruik

Het stroomverbruik van SSD’s meten we gebruikmakend van een BTO W540EU laptop gebaseerd op een Intel Core i3 3120M CPU en de Intel H77M chipset. We meten het stroomverbruik van SSD’s zowel idle als tijdens een 4k random write en 1 MB sequential write workload.

Het idle stroomverbruik is bij de meeste modellen erg laag. Wel zijn er enkele uitschieters die een stuk meer verbruiken dan de rest van het testveld, waardoor ze misschien minder geschikt om in een laptop geplaatst te worden.

Hardware.Info SSD Prestatiescore 2013-2016

Ten slotte de Hardware.Info SSD Prestatiescore 2013-2016. Deze is bepaald door het meetkundig gemiddelde te nemen van de belangrijkste benchmarks (AS SSD, Iometer 4k R/W, Iometer seq. R/W, PCMark7, PCMark8 en beide continutests) en dat te normaliseren, zodat de best presterende SSD uit onze grote vergelijkingstest van 2013 (de OCZ Vector 150) op 100 punten uitkomt.

De Plextor M6S heeft de hoogste Hardware.Info Prestatiescore. Ook de Samsung Evo-schijven doen het goed.

Ook als we de fileserver en database-tests buiten beschouwing laten, blijft de Plextor M6S de best presterende SSD. De Adata SP550 zet hier aardige prestaties neer, zeker als we rekening houden met zijn marktpositionering. Opvallend genoeg is de Prestatiescore van de 120GB ook beter dan die van zijn minder indrukwekkende grotere broer. Gezien het feit dat de twee SSD's flashchips van verschillende merken gebruiken, is dit overigens zeker niet onmogelijk.

Conclusie

Door de hogere prijs per gigabyte is een 120 GB SSD voor de meeste mensen nog altijd geen goed idee. Onder bepaalde omstandigheden kan je er echter nog wel wat geld mee besparen. In een HTPC of een computer voor opa en oma heeft die extra opslagcapaciteit doorgaans vrij weinig nut, en is het belangrijker om in ieder geval van die trage harde schijf af te komen. Eerder gaven we de Toshiba Q-Series 120GB een Silver Award wegens zijn goede prijs/prestatieverhouding, maar wat je er nu voor zou betalen is eigenlijk te veel.

De Adata SP550 120GB is de goedkoopste SSD in deze test. Hij maakt je gemiddeld 44 euro armer, waarmee er iets meer dan twee tientjes prijsverschil is met de goedkoopste 240GB SSD. Ondanks zijn lagere prijs is hij wel sneller dan sommige duurdere SSD's van zijn capaciteit. Het enige nadeel is dat hij door zijn relatief hoge idle stroomverbruik misschien iets minder geschikt is voor laptops, maar ook dat zal in de praktijk waarschijnlijk wel meevallen. We reiken hem daarom een Great Value Award uit.

Adata Premier SP550 120GB

De Sandisk Ultra II, die in andere tests een goede prijs/kwaliteitverhouding bleek te hebben, is hier vanwege de hogere prijs geen aanrader. Ditzelfde geldt voor de SSD's van Samsung. Zoals we in onze eerdere review aangaven, is ook de 120 GB variant van de 750 Evo niet echt gunstig geprijsd voor de prestaties die hij levert.


Adata Premier SP550 120GB


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Great Value Adata Premier SP550 120GB

Adata Premier SP550 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Silicon Motion SM2256
  • 560 MB/s
  • 410 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Crucial MX100 128GB

Crucial MX100 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • Marvell 88SS9189
  • 550 MB/s
  • 150 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Kingston HyperX Fury 120GB

Kingston HyperX Fury 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • SandForce SF-2281
  • 500 MB/s
  • 500 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Kingston SSDNow V300 120GB (Micron)

Kingston SSDNow V300 120GB (Micron)

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • SandForce SF-2281
  • 450 MB/s
  • 450 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Patriot Blast 120GB

Patriot Blast 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Phison PS3110
  • 560 MB/s
  • 425 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Plextor M6S 128GB

Plextor M6S 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • Marvell 88SS9188
  • 520 MB/s
  • 300 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
PNY XLR8 120GB

PNY XLR8 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • SandForce SF-2281
  • 500 MB/s
  • 475 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Samsung 750 Evo 120GB

Samsung 750 Evo 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Samsung MGX (S4LN062X01)
  • 540 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Samsung 850 Evo 120GB

Samsung 850 Evo 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Samsung MGX (S4LN062X01)
  • 540 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Sandisk SSD Plus MLC 120GB

Sandisk SSD Plus MLC 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Silicon Motion SM2246
  • 520 MB/s
  • 180 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Sandisk Ultra II 120GB

Sandisk Ultra II 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Marvell 88SS9189
  • 550 MB/s
  • 500 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Sandisk X300s 128GB

Sandisk X300s 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • Marvell 88SS9189
  • 510 MB/s
  • 300 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Silicon Power S55 120GB

Silicon Power S55 120GB

  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Phison PS3110
  • 520 MB/s
  • 370 MB/s
  • 2.5 inch

25,95 €

2 winkels
Silver Award Toshiba Q-Series 128GB

Toshiba Q-Series 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • Toshiba TC58NC5HA9GST
  • 552 MB/s
  • 501 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Toshiba Q300 Pro 128GB

Toshiba Q300 Pro 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • Toshiba TC358790XBG
  • 550 MB/s
  • 510 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Transcend SSD340 Premium 128GB

Transcend SSD340 Premium 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • JMicron JMF670H
  • 550 MB/s
  • 330 MB/s
  • 2.5 inch

32,76 €

5 winkels
Transcend SSD360 128GB

Transcend SSD360 128GB

  • 128 GB
  • Serial ATA 600
  • Transcend TS6500
  • 540 MB/s
  • 340 MB/s
  • 2.5 inch

53,95 €

4 winkels
0
*