Bitfenix Pandora ATX review: bijzonder ontwerp voor liefhebbers van waterkoeling

15 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Uiterlijk
  3. 3. Intern en koeling
  4. 4. Testprocedure
  5. 5. Testresultaten koeling 200 watt
  6. 6. Testresultaten koeling 400 watt
  7. 7. Testresultaten geluidsproductie
  8. 8. Foto's
  9. 9. Specificaties
  10. 10. Conclusie
  11. 11. Besproken producten
  12. 12. Reacties

Inleiding

Het is een tijdje vrij stil geweest rond Bitfenix, maar het merk liet dit jaar op Computex weer de nodige nieuwe modellen behuizingen zien en stuurde ons ook weer eens een behuizing toe, de Pandora ATX. Wij legden hem op de testbank.

De oorspronkelijke Bitfenix Pandora kon op de nodige waardering rekenen, vanwege het opvallende, dunne ontwerp, het gebruikte aluminium en het ingebouwde schermpje. Een sample bereikte ons nooit, maar de Pandora ATX arriveerde hier dan wel onlangs. Deze kast heeft een design dat duidelijk in het verlengde ligt van de kleine broer, maar doet ook het een en ander anders. 

Bitfenix Pandora ATX Window Black

De ATX-variant is weliswaar ook relatief slank, 20 cm breed is tegenwoordig aan de smalle kant, maar hij is niet zo opvallend als de kleine broer. De zijpanelen zijn ook niet van aluminium, maar van staal. Wel is het ingebouwde schermpje gebleven - standaard wordt hierop het Bitfenix logo getoond, maar je kan met behulp van een stukje software er ook een eigen afbeelding op laten zien.

Het andere materiaal heeft er wel voor gezorgd dat de ATX-versie amper duurder is dan de micro-ATX uitvoering. Gemiddeld betaal je er volgens onze Prijsvergelijker iets meer dan 120 euro voor, de laagste prijs die we zien is zo'n 110 euro. Daarmee valt hij bovenaan het middensegment, waarvan we onlangs 27 behuizingen testten en vergeleken. Er is ook een wat kaler uitgevoerde Pandora ATX Core, die vanaf iets minder dan 100 euro te koop is en gemiddeld zo'n 105 euro moet kosten.

In de vergelijking

Logischerwijs zetten we de Pandora ATX dan ook langs dezelfde meetlat - in dit artikel neemt de kast het op tegen die 27 concurrenten. Zoals hieronder te zien is, past hij qua formaat prima in het testveld, en is hij zeker niet opvallend compact.

Uiterlijk

Met zijn om de voorzijde heen gebogen stalen panelen is de Bitfenix Pandora ATX een opvallende verschijning. Die panelen waren bij de kleine broer dus van aluminium - om kostenredenen zal het staal zijn geworden bij deze variant. Daar valt iets voor te zeggen (het krast minder snel bijvoorbeeld), maar het heeft toch net een wat andere uitstraling. Het voorpaneel zelf is van glimmend, wat goedkoop overkomend plastic, met daarin de nodige gaten voor aanvoer van verse lucht - die gaan schuil achter de gebogen delen, dus volledig geassembleerd zie je daar niets van. Aan de voorzijde is geen ruimte voor een optisch station, fan controller, card reader of ander soort front panel module. Dat is bij een groeiend aantal behuizingen het geval en met het design van de Pandora ook logisch.

De kast is relatief hoog, wat mede veroorzaakt wordt door de grote hoeveelheid ruimte die Bitfenix aan de bovenzijde heeft gereserveerd voor extra koeling. In het linkerzijpaneel zit ook een fors venster, met een formaat dat de gehele binnenzijde goed laat zien, terwijl 'saaie' dan wel 'lelijke' zaken aan de boven- en onderzijde aan het oog onttrokken worden door de brede metalen delen van het paneel. 

Bitfenix Pandora ATX Window Black

De front-aansluitingen heeft Bitfenix aan de bovenzijde aangebracht. Twee keer usb 3.0, twee keer 2.0, audio in- en uitgangen, geflankeerd door een powerknop links en een resetknop rechts. Het is zo'n beetje wat je mag verwachten in deze prijsklasse, al was wat extra's (fan controller, geheugenkaartlezer, etc.) aardig geweest. Een terzijde: de symmetrie is leuk, maar een resetknop van dit formaat is wel enigszins vragen om een herstart op ongewenste momenten. Je hebt natuurlijk de mogelijkheid de betreffende header niet aan te sluiten. 

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Aan de voorzijde treffen we een ingebouwd schermpje (het 'Icon Display'), dat we ook kennen van de µATX Pandora en de Aegis. De Pandora ATX Core heeft dit schermpje overigens niet. Standaard wordt hierop het Bitfenix logo getoond, maar met een stukje software kan je hier zelf ook andere plaatjes op zetten. Het is een kleurenscherm met 240x320 resolutie en in theorie zou je daar nog veel meer leuke dingen mee kunnen doen. Bitfenix heeft dan ook de broncode voor de aansturing openbaar gemaakt, maar vooralsnog lijkt niemand hier echt mee aan de slag gegaan te zijn - je systeeminformatie, temperaturen, fps of andere live-informatie kan je er dan ook niet op weergeven. Een ander nadeel is dat het standaard niet aan of uit te zetten is onafhankelijk van het systeem. Met een mod kan dat wel, instructies vind je via deze post op het forum van Bitfenix.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Het bovenpaneel van de Pandora  ATX is in feite een groot stoffilter, dat je eenvoudig kan losklikken. Anders dan meestal neem je het horizontaal uit, het veert omhoog aan de lange zijde. Eronder gaat een grote ruimte schuil voor waterkoeling en/of extra fans.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

De achterzijde van de Pandora ATX ziet er netjes uit, mede door het rond afbuigende metaal aan de bovenkant - het design oogt daardoor meer als een geheel. Verder is de lay-out standaard, met zeven PCI-slotplaatjes, de voeding ondering en een 12 cm fan aan de bovenkant. Daarboven zien we nog openingen voor leidingen van custom waterkoeling. 

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Bitfenix levert een extra bracket mee dat je aan de achterkant kan vastschroeven aan de onderzijde wanneer de voeding geplaatst is. Daarmee wordt het design meer symmetrisch en je kan het gebruiken om de kast eenvoudiger te tillen, al is het metaal daar wat dun voor - bij een volgeladen systeem is dat niet aan te raden. Een metalen Bitfenix logo zit er ook bij. Dat kan je op de voorkant bevestigen, maar is natuurlijk in het geval van de niet-Core uitvoering wat dubbelop met het Icon display.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Intern en koeling

De zijpanelen van de Bitfenix Pandora ATX laten zich iets anders verwijderen dan doorgaans het geval is. Geen schuifmechanisme, maar push-pins. Trek ze voorzichtig rechtstandig van het chassis aan de voorkant, nadat je aan de achterkant de duimschroeven hebt losgedraaid. Die blijven trouwens netjes in de panelen hangen, een pluspuntje Wanneer je het linkerpaneel met venster eenmaal hebt verwijderd, zie je een overzichtelijk binnenwerk.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Daarin valt natuurlijk op dat er geen traditioneel harddisk rack is, waarover verderop meer. Om de vaste aandachtspunten even af te lopen: er is een opening voor het monteren van een CPU-koeler met backplate, zodat je niet het hele moederbord hoeft uit te nemen als je de koeler vervangt. Het is niet de grootste opening die we ooit gezien hebben, maar voor de meeste doeleinden moet het wel volstaan. De maximale hoogte die een CPU-koeler mag hebben, indien je kiest voor een torenmodel van belang, is 16,5 cm. Voor videokaarten is er ook meer dan genoeg ruimte (ruim 40 cm), dankzij de afwezigheid van traditionele ruimtes voor hardeschijven of optische drives. Kabels kan je afvoeren via twee met rubber afgewerkte openingen of via een opening rechtsboven. Verder is zichtbaar dat de voeding geheel aan het zicht onttrokken wordt, samen met de rest van de onderste regionen van de kast: een niet-verwijderbare metalen kap zorgt daarvoor.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

De ruimte achter de moederbordplaat is bescheiden, maar moet voldoende zijn om de kabels van een gangbare configuratie weg te werken. Bitfenix heeft al het nodige voorwerk gedaan voor de kabelroutering, waarbij klittenband binders helpen om alles bij elkaar te houden. Onderin is ruimte voor de voeding, onder de metalen kap. Daar kan je ook twee 3,5" harde schijven plaatsen; daarvoor moet je ze vastschroeven op uitneembare brackets, die vervolgens met een enkele duimschroef kunnen worden vastgezet. Verplaatsen we de blik nog even naar boven, dan zien we twee ophangpunten voor 2,5" disks of drives, die op dezelfde wijze bevestigd kunnen worden.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Aan de andere kant van het binnenwerk treffen we nog twee van die houders voor 2,5" disks of drives - in totaal kan je dus sowieso vier 2,5" apparaten kwijt en nog eens drie 3,5" disks - ruim voldoende voor de meeste configuraties. Het vergt wel het nodige schroefwerk, maar dan zitten de disks en drives ook wel stevig vast. Bovendien zijn ze als het goed is akoestisch ontkoppeld, want Bitfenix levert dikke rubbers mee om te voorkomen dat de trilling van een hardeschijf aan het chassis wordt doorgegeven. Hoe goed dat werkt, zullen we verderop gaan zien in de geluidstest.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Standaard wordt de Pandora ATX geleverd met een 14 cm fan aan de voorzijde en een 12 cm exemplaar achterop. Er is ruimte voor heel wat meer: 2x 14 cm voorin, 3x 12 of 2x 14 cm bovenin. Een 360 mm radiator moet ook bovenin passen, of voorin zo je daaraan de voorkeur geeft. Bitfenix heeft bovenin ook een bracket bevestigd om een reservoir aan te monteren; onderin op de voedingskap is een speciale houder aanwezig waarop volgens het merk elk gangbaar type pomp voor custom loops geplaatst kan worden. Alles bij elkaar heb je heel wat koelingsmogelijkheden en met de juiste voorzieningen zal het geen probleem zijn ook een zeer krachtig systeem voldoende op temperatuur te houden. De vraag is hoe de kast zich redt met de standaardvoorzieningen, en dat hebben we natuurlijk getest.

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Testprocedure

We hanteren altijd dezelfde testprocedure om de koelprestaties van behuizingen te meten. We hebben hiervoor verschillende testopstellingen bedacht en uitgeprobeerd en zijn uiteindelijk op een redelijk simpel, maar effectief en consistent testplatform uitgekomen.

Zoals bekend bevinden zich in elke computer warmtebronnen die ervoor zorgen dat de temperatuur in de behuizing oploopt, wanneer deze niet voor voldoende ventilatiemogelijkheden zorgt. De grootste warmtebronnen binnen een krachtige PC zijn de processor en grafische kaart. Afhankelijk van het type kan een processor zonder veel moeite 90 tot 100 watt aan warmte produceren en bij nieuwe high-end processors kan dat zelfs oplopen tot 130 watt. Ga je de processor overklokken, dan kan het verbruik nog aanzienlijk stijgen.

De tweede warmtebron is de grafische kaart. Een moderne high-end kaart heeft al snel een opgegeven verbruik van 250 watt, terwijl dat voor exemplaren met twee GPU's zelfs nog hoger kan oplopen. Een redelijke processor en videokaart kunnen samen dus zonder al te veel moeite zorgen voor een verbruik van 300 tot 350 watt, energie die vrijwel geheel in warmte wordt omgezet. Neem daarbij nog het verbruik van het moederbord, de harde schijf en een optische drive en de 400 watt komt al snel in zicht.

Om een warmteafgifte van 400 watt stabiel en herhaalbaar te kunnen produceren hebben wij ervoor gekozen om te werken met twee controleerbare wamtebronnen van elk 200 watt. De keuze is daarbij uiteindelijk gevallen op het gebruik van professionele 200W gloeilampen. Met een efficiency van minder dan 3% geeft een 200 watt gloeilamp effectief zo’n 195 watt aan warmte af, en op een zeer constante manier. Onze testopstelling bestaat dan ook uit een defect moederbord waarop we twee fittingen hebben geschroefd, zodanig dat één lamp zich bij benadering op de positie van de processor bevindt, en de tweede op de plaats waar de videokaart normaal in het systeem steekt.

Door één of beide lampen  te laten branden simuleren we een systeem dat bijna 200, respectievelijk bijna 400 watt aan warmte afgeeft. Op het geprepareerde moederbord hebben we ook een temperatuursensor gemonteerd waarmee we de temperatuur binnen de kast meten. Na de temperatuur te laten stabiliseren meten we deze bij een belasting van 200 watt om een midrange systeem te simuleren en bij 400 watt om een high-end systeem na te bootsen. Beide scenario’s voeren we uit met de in de behuizing aanwezige casefans op 12 volt en op 7 volt. Alle gemeten temperaturen worden genormaliseerd op een omgevingstemperatuur van 20 graden.

Op onderstaande foto kan je de testopstelling aan het werk zien:

Geluidsproductie

We testen de geluidsproductie in een geluidsdichte box, waarin alle geluid boven de 17 dB(A) gedetecteerd kan worden. Voor alle duidelijkheid: standaard omgevingsgeluid is ongeveer 30 dB(A). In de behuizing plaatsen we een Scythe Mugen 2 CPU-koeler, een Scythe Gouriki 700W voeding en een oude Hitachi 80GB 7200 rpm harde schijf. We testen iedere kast zonder dat de case fans draaien, om het dempend vermogen vast te stellen. Daarnaast testen we de totale geluidsproductie met de case fans op lage draaisnelheid (7V) en hoge draaisnelheid (12V).

Testresultaten koeling 200 watt

We doen dus in totaal vier metingen. De eerste set is bij een warmteproductie van 200 watt, de tweede bij een warmteproductie van 400 watt. Beide sets voeren we uit met de fans draaiend op lage en op hoge rotatiesnelheid. Dat bewerkstelligen we door het voltage van de fans in te stellen op 7, respectievelijk 12 volt. Wanneer een behuizing bij de eerste set (200 watt) temperaturen boven de 30 graden laat noteren, voeren we doorgaans geen tweede set metingen op 400 watt uit. Wanneer de temperaturen de 40 graden overstijgen, staken we doorgaans de test.

200 W 12 V

Bij 200W warmte belasting met de fans op volle draaisnelheid treffen we de Bitfenix Pandora ATX in de onderste helft van de grafiek aan. Hij presteert vergelijkbaar met de Ghost van hetzelfde merk, en met de In Win 303 die we enige tijd geleden bespraken.

200 W 7 V

Als we de fans langzamer laten draaien (7V) zien we dat de Pandora ATX zich beter staande houdt dan de twee genoemde modellen, die beide lager in de grafiek belanden. Hij presteert vergelijkbaar met de Silent Base 600 van Be quiet!, een kast die ongeveer hetzelfde kost als de Core-uitvoering van de Pandora (maar die heeft een fan minder, en zal dus ook minder goed koelen). 

Testresultaten koeling 400 watt

De tweede set van de vier tests doen we met een warmteproductie van 400 watt. Hier is het dus een stuk lastiger voor de behuizingen om de warmte zo snel mogelijk af te voeren.

400 W 12 V

Met een twee keer zo hoge warmtebelasting zien we dat de Bitfenix Pandora ATX het met de fans op volle draaisnelheid al echt moeilijk heeft. De grotendeels gesloten voorzijde helpt niet bij het aanvoeren van frisse lucht. De prestaties zijn op hetzelfde niveau als van de Phanteks Eclipse P400s Silent (een behuizing van nog geen 90 euro) en wederom de Ghost uit eigen stal. 

400 W 7 V

Laten we de fans langzamer draaien, dan komen we bij onze zwaarste test. De Pandora ATX zit hier weer op het niveau van de Silent Base 600, iets boven de Eclipse P400s. Het moge duidelijk zijn dat je voor een zware configuratie een beroep zal moeten doen op waterkoeling en/of extra fans.

Testresultaten geluidsproductie

Zoals altijd is geluidsproductie de tegenhanger van koelresultaten.

Geen fans

We testen behuizingen ook altijd zonder draaiende fans, puur om te kijken hoe effectief ze geluid dempen. Bij modellen die voorzien zijn van extra voorzieningen daarvoor is die grafiek interessant genoeg om op te nemen in de review - te zien is dat er kleine maar duidelijke verschillen zijn.

De Bitfenix Pandora ATX doet het qua demping erg goed - de ophanging met akoestische ontkoppeling doet veel goeds om het trillen van de disk te minimaliseren.

7 V

Met de fans op lage draaisnelheid  staat de Bitfenix Pandora ATX helemaal bovenaan de grafiek. Dit verklaart de matige koelprestaties wel: de fans draaien duidelijk niet zo hard, maar ze zijn wel heel stil. Zelfs de notoir stille Dead Silence 200 van Aerocool wordt overtroffen. Die kost ongeveer hetzelfde als de Pandora ATX, en heeft ook een lcd-schermpje, zij het een wat simpeler exemplaar, waar wel weer meer informatie op kan worden getoond. Ook heeft die kast een fan controller.

12 V

Op hoge draaisnelheid van de fans staat de Pandora ATX nog altijd hoog in de grafiek, met minder dan 38 dB(A).

Foto's

Hieronder zie je alle foto's van de Bitfenix Pandora ATX.

Specificaties

Algemeen
 
MerkBitfenix
ProductnaamPandora ATX Window Black
ProductcodeBFC-PAN-600-KKWL1-RP
DetailsProductinfo
Specificaties
Type behuizingTower
Moederbord formaatATX
MateriaalStaal / Plastic
KleurZwart
Afmeting - Breedte20 cm
Afmeting - Diepte55.4 cm
Afmeting - Hoogte51 cm
Deurtje in voorpaneel
Deurtje afsluitbaar
Kast afsluitbaar
Venster
Geluidsdempende matten aan binnenzijde
Volume (op basis van afmetingen)56.51 dm³
Inbouwmogelijkheden
5,25 inch extern0
5,25 inch intern0
2,5 inch intern totaal8
3,5 inch intern totaal3
3,5 inch extern0
2,5 inch hot swap0
3,5 inch hot swap0
Slimline optische drive ruimte
Aantal insteekkaarten7
Low profile
Maximale lengte videokaart41.7 cm
Maximale hoogte CPU-koeler18 cm
Maximale lengte voeding45.7 cm
Formfactor voedingATX
Casefans
80 mm fan posities0
92 mm fan posities0
120 mm fan posities7
140 mm fan posities4
180 mm fan posities0
200 mm fan posities0
230 mm fan posities0
250 mm fan posities0
Meegeleverde casefans2 fans
Totaal aantal fan posities6
Type fanaansluiting3-pins
Verlichting casefans
Stoffilter(s)
Waterkoeling
Inbouwmogelijkheid all-in-one waterkoeling
Ruimte voor 120 mm radiator4
Ruimte voor 140 mm radiator4
Ruimte voor 240 mm radiator2
Ruimte voor 280 mm radiator2
Ruimte voor 360 mm radiator2
Ruimte voor 420 mm radiator0
Ruimte voor 480 mm radiator0
Openingen voor custom waterkoeling
Gebruiksvriendelijkheid
Kast zonder schroevendraaier te openen
Bovenpaneel te verwijderen
Frontpaneel zonder schroevendraaier te verwijderen
5,25 inch drives zonder schroeven in te bouwen
3,5 inch drives zonder schroeven in te bouwen
2,5 inch drives zonder schroeven in te bouwen
Drives met rails of slede te bevestigen
Rubberen/siliconen geluidsdemping voor harddisks
Insteekkaarten zonder schroevendraaier vast te zetten
Scherpe randenVrijwel geen (1)
Uitsparing in moederbordplaat voor CPU koeler montage
Gaten in moederbordplaat voor kabelmanagement
Uitneembare kooi voor harddisks
Frontaansluitingen
Frontaansluitingen positieBovenpaneel
Frontaansluitingen - Audio
Frontaansluitingen - USB 2.0
Frontaansluitingen - USB 2.0 (aantal)2
Frontaansluitingen - eSATA
Frontaansluitingen - USB 3.0
Frontaansluitingen - USB 3.0 (aantal)2
USB Type-C0
Overige Hardware
Cardreader
Fan-controller
Temperatuur sensor(s)
LED display
Chassis open detectie
Verlichting

Conclusie

De Bitfenix Pandora ATX is een prima behuizing, met een onconventionele indeling die in de praktijk best werkt. Je moet wel wat meer schroeven dan bij een behuizing met een sledesysteem, maar daar kunnen we niet heel zwaar aan tillen. De ruime inbouwmogelijkheden voor waterkoeling, inclusief custom loops en de daarvoor benodigde ophanging zijn zeker een pluspunt. 

Het andere sterke punt van deze kast is dat hij zeer stil is, zowel qua demping als qua meegeleverde fans. Daarvoor heeft Bitfenix beslist een pluim verdient. De keerzijde van dat verhaal is echter dat de koeling niet overhoudt. Dat zou voor een behuizing van pakweg 80 à 90 euro nog te verkopen zijn, maar als we kijken naar de concurrentie wordt het lastig te verdedigen. Modellen als de eigen Ghost, de Phanteks P400s of de In Win 303 presteren vergelijkbaar of beter, maar kosten beduidend minder. De Pandora ATX doet het beter dan de DS 200 van Aerocool, maar die heeft tenminste een schermpje waarop je informatie kan aflezen waar je iets aan hebt.

Bitfenix biedt ook de twintig euro goedkopere Core-editie van de Pandora ATX, maar die mist een 3,5" harddisk bracket en twee 2,5" brackets, een 140 mm fan en het Icon beeldschermpje. Dan lever je wel erg veel in voor de minderprijs, waardoor dat model niet per se aantrekkelijker is. Een variant zonder het Icon scherm - waar helaas geen zinvolle toepassingen voor zijn, het blijft een gimmick - en bijvoorbeeld twee extra fans zou de Pandora ATX aantrekkelijker maken. 

Wat we ook wel jammer vinden, is dat de kwalitatieve uitstraling van de kast net wat minder is dan van de micro-ATX variant - weliswaar krast staal minder snel, de aluminium panelen gaven de kleine tegenhanger, samen met het bijzondere en slanke ontwerp, wel een eigen elan. Deze grotere uitvoering probeert dat ook op te roepen, maar komt toch wat over als een 'cost down' oplossing. 

Alles bij elkaar zijn we best te spreken over de Pandora ATX, maar niet voldoende om hem met een award te belonen. 

Bitfenix Pandora ATX Window Black

Toevallig heeft Foritain ook vandaag zijn eigen ervaringen met de Pandora ATX gepubliceerd, met zoals we van hem gewend zijn een grote hoeveelheid foto's en een ingebouwd systeem. Zeker het lezen waard!


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Bitfenix Pandora ATX Core Window Black

Bitfenix Pandora ATX Core Window Black

  • Tower
  • ATX
  • Zwart
  • Venster
Niet verkrijgbaar
Bitfenix Pandora ATX Window Black

Bitfenix Pandora ATX Window Black

  • Tower
  • ATX
  • Zwart
  • Venster
  • 2 fans
Niet verkrijgbaar
0
*