Sony ZD9 vs A1: High-end LCD versus OLED

68 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Hoe helder is helder genoeg?
  3. 3. Sony ZD9 uiterlijk en aansluitingen
  4. 4. Sony A1 uiterlijk en aansluitingen 
  5. 5. Smart TV met Android TV
  6. 6. Beeldkwaliteit: metingen
  7. 7. Beeldkwaliteit in de praktijk
  8. 8. Geluidskwaliteit
  9. 9. Conclusie
  10. 2 besproken producten
  11. 68 reacties

Hoe helder is helder genoeg?

Oled wordt over het algemeen gezien als superieur aan lcd-technologie. De perfecte zwartweergave en véél betere kijkhoeken maken dat een oled-televisie er naast een lcd-model vrijwel altijd beter uitziet, een verschil dat niet alleen voor beeld-nerds, maar ook voor leken meestal direct zichtbaar is. Oled is echter ook niet perfect. Het belangrijkste probleem qua weergavekwaliteit is dat oled-schermen een beperkte helderheid hebben, en dat de maximale helderheid bovendien afneemt naar mate een groter deel van het scherm helder weergegeven moet geven. Een witte stip ter grootte van een knikker kan bijvoorbeeld een maximale helderheid van wel 1000 cd/m² hebben, maar als het complete scherm wit moet oplichten loopt de helderheid van datzelfde scherm terug tot ongeveer 150 cd/m². Het resultaat is dat beelden met een hoge gemiddelde helderheid, zoals een voetbalveld op een zonnige middag, of een ijshockeyring, op oled-televisies wat donker worden weergegeven. Lcd-schermen hebben hier - afhankelijk van de gebruikte backlight-technologie - geen of in ieder geval veel minder last van. Vooral wanneer je in een ruimte met veel omgevingslicht tv kijkt, kan een lcd televisies daarom een betere keuze zijn dan een oled-model. 

De nieuwste generatie oled-televisies is in staat om bij weergave van normale niet-hdr beelden een lineair helderheidsverloop te realiseren wanneer de tv wordt afgesteld op een piek-helderheid van 150 cd/m². In dat geval zit er dus geen verschil in helderheid tussen de eerder genoemde witte knikker en een volledig wit beeld. 150 cd/m² is echter niet bijzonder helder. Om 's avonds tv te kijken in een matig verlichte ruimte is het meer dan genoeg, maar wil je ook overdag naast een groot raam goed beeld hebben, dan moet je de helderheid hoger instellen. Bij oled-televisies loop je dan dus tegen het 'probleem' aan dat de helderheid afhankelijk wordt van wat er op het scherm getoond wordt. De meeste lcd-televisies hebben daarentegen geen enkel probleem om een compleet wit scherm met een helderheid van minimaal 350 cd/m² weer te geven, en bij high-end modellen loopt dat op tot ruim boven de 800 cd/m². Prima voor weergave van sdr-materiaal onder meer uiteenlopende omstandigheden.

HDR en helderheid

Bij hdr-weergave liggen de kaarten iets anders. Zoals we in ons achtergrondartikel over hdr beschreven, is de gemiddelde helderheid van beelden niet zozeer hoger dan bij sdr-materiaal, maar kunnen highlights juist wel véél helderder  zijn. Het meest sprekende voorbeeld is een scène met zonsopkomst, waarbij de zon op een hdr-televisies écht van het scherm af kan spatten. Omdat dit soort highlights over het algemeen beperkt van grootte zijn, kan oled hier relatief goed mee omgaan. Zoals we verderop in deze review zullen zien lukt het de Sony A1 om een piekhelderheid van van ongeveer 700 cd/m² te realiseren bij weergave van een wit vlak dat 10% van het beeld beslaat. Kleinere highlights kunnen nog iets helderder zijn, wij hebben waarden tot bijna 800 cd/m² gemeten. Dat is erg goed, en zelfs de meeste lcd-televisies kunnen hier een puntje aan zuigen.


Sony's ZD9 lcd-televisies laat in hdr-modus ruim 1900 cd/m² noteren.

De meeste, want echte high-end lcd modellen zoals bijvoorbeeld de 2016 SUHD en 2017 QLED schermen van Samsung kunnen nog aanzienlijk hogere waarden realiseren, tot ver boven 1000 cd/m². Ook Sony's nieuwe XE93 lcd televisie komt ver boven de 1000 candela. De absolute helderheidtoppper is echter Sony's ZD9 ,die we in deze review bekijken. Deze lcd-televisie beschikt over een zogenaamde Full Array Local Dimming (FALD) backlight, waarbij er letterlijk honderden leds achter het scherm zitten. In het geval van de 65 inch versie van de ZD9 gaat het om zo'n 640 leds die onafhankelijk van elkaar aangestuurd kunnen worden, om zo zeer fijnmazige local dimming toe te passen. Het voordeel hiervan is dat je in potentie én goede zwartwaarden én een extreem hoge piek-helderheid kunt realiseren. De ZD9 is hierdoor in staat om pieken tot ruim 1900 cd/m² te genereren, terwijl het contrast toch erg goed blijft. Hoe de hdr-weergave van de A1 oled en ZD9 lcd-televisies zich tot elkaar verhouden bespreken we verderop in deze review in meer detail.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Sony Bravia KD-65A1

Sony Bravia KD-65A1

  • 65 inch
  • Ultra HD 4K
  • OLED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • Android TV
Niet verkrijgbaar
Sony Bravia KD-65ZD9

Sony Bravia KD-65ZD9

  • 65 inch
  • Ultra HD 4K
  • LCD
  • Full LED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
Niet verkrijgbaar
0
*