Workshop SSD upgrade: Geef je laptop een tweede leven

106 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Laptops
  3. 3. Testresultaten
  4. 4. Zelf upgraden?
  5. 5. Upgraden deel 1: data overzetten
  6. 6. Upgraden deel 2: vervangen
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

Heb jij een laptop die niet vooruit te branden is? Het apparaat opstarten duurt al minutenlang en iedere handeling die je daarna wil doen neemt ook een eeuwigheid in beslag? Daar is gelukkig iets aan te doen! Met een SSD-upgrade kun je een bestaande, oudere laptop omtoveren tot een racemonster. Aan de hand van vier laptops van vier tot zeven jaar oud en een stapel Samsung 750 serie SSD’s laten we zien wat zo’n SSD-upgrade in de praktijk oplevert én hoe simpel het is om die uit te voeren. De resultaten zijn verbluffend: sommige taken gaan ineens 5x zo snel!

Dat de tablet de afgelopen jaren de huiskamer heeft overwonnen, komt niet alleen door de vele nieuwe toepassingen die deze apparaten bieden, maar vooral ook omdat meer en meer mensen taken waarvoor ze vroeger hun laptop of desktop-pc gebruikten nu op een tablet doen. De reden? Even snel een website bezoeken, een e-mailtje lezen of een foto bewerken gaat op een tablet nu eenmaal sneller dan op de gemiddelde laptop die in een Nederlandse huishouden bezit. Toch moeten zelfs de grootste tablet-fans toegeven dat het tikken van een e-mail eigenlijk prettiger gaat met een echt toetsenbord en het bewerken van een foto met een muis, zaken die een tablet mist. Omdat een gemiddelde tablet véél responsiever is dan de gemiddelde, zeker de wat oudere laptop, geniet deze toch bij menigeen de voorkeur. Hoe komt dat? De belangrijkste reden: veel laptops, zeker de oudere en ook moderne instapmodellen, maken gebruik van een conventionele harde schijf, terwijl tablets flashgeheugenchips hebben voor dataopslag. Die zijn nu eenmaal een stuk sneller. Bij laptops en PC’s worden dan ook een stuk sneller door de harde schijf te vervangen door een SSD, die ook gebaseerd is op flashgeheugenchips.

Kenners weten dat, en hoeven we ook niet uit te leggen dat die vervanging in de meeste gevallen een fluitje van een cent is, doordat SSD’s hetzelfde fysieke formaat hebben als conventionele harde schijven en op identieke wijze worden aangesloten en aangestuurd. Toch blijven nog heel wat mensen aanmodderen met een ouderwetse, trage harde schijf in hun laptop. Reden voor ons om nog eens te laten zien hoeveel prestatiewinst je kunt boeken door deze te vervangen door een SSD én te laten zien hoe je dat in de praktijk doet.


Wij voorzagen een viertal oudere laptops van Samsung 750 serie SSD's om te analyseren wat het effect is.

Bij Hardware.Info testen we natuurlijk SSD’s aan de lopende band, maar we doen dat altijd met testsoftware draaiend op state-of-the-art en “schone” systemen. Om eens te bekijken wat het overstappen van een harde schijf naar een SSD in de praktijk nu echt oplevert, doken we bij vrienden en kennissen een viertal laptops op, die al jaren intensief in gebruik zijn en dus allesbehalve een schone Windows-installatie hebben. De laptops variëren van drie tot zeven jaar oud en kostten bij aanschaf tussen de 450 en 700 euro.

We voorzagen deze laptops van een SSD uit de Samsung 750 serie. Deze SSD’s bieden een relatief lage prijs per gigabyte en zijn juist daardoor ideaal voor het upgraden van bestaande machines. Een exemplaar met 500 GB opslagcapaciteit koop je tegenwoordig al voor minder dan 150 euro. Als je bedenkt dat de meeste laptops van een paar jaar oud een harde schijf met een gelijke of zelfs lagere opslagcapaciteit hebben, is een dergelijke SSD een perfecte upgrade. Heb je geen behoefte aan zoveel ruimte en heeft je oudere laptop toch een kleinere harde schijf, dan kun je natuurlijk nog geld besparen door een 250 GB SSD te nemen.

Met de laptops voerden we diverse tests uit, vóór en na de SSD-upgrade. Onder andere maten we de opstarttijd, de tijd om Word te starten en de tijd benodigd om complexe software te installeren. De resultaten vind je op de volgende bladzijdes, maar onderstaande video, waarin we opstarttijd tonen van de vier laptops voor en na de SSD upgrade geeft al direct een uitstekend beeld van het effect. Een versnelling van ruim een factor 3, van bijvoorbeeld bijna drie minuten naar veel minder dan een minuut, is geen uitzondering.

Laptops

De vier laptops die we voorzagen van een SSD zijn uiteenlopende machines. Laptop 1 is een HP 630 die in december 2011 op de markt kwam voor destijds gemiddeld 462 euro. Hij is gebaseerd op een Intel Pentium B960 processor, met 4GB geheugen en een 320GB harde schijf. De eigenaar had deze laptop al voorzien van Windows 10. Laptop 2 is een Acer Aspire 5738Z-433G25MNn, geïntroduceerd in oktober 2009 voor destijds 489 euro. Deze machine is gebaseerd op een Intel Pentium T3400 met 3GB geheugen en een 250GB harde schijf. Hij draaide nog de originele Windows 7 met, laten we het vriendelijk zeggen, voldoende softwarematige gebruikssporen. Laptop 3 is een Dell Vostro 2500 uit juli 2010. Met een originele prijs van gemiddeld 785 euro is het de duurste van het stel, opgebouwd rond een Intel Core i3 330M met 3GB geheugen en 320 GB harde schijf. Ook hierop draait Windows 7. Ten slotte voerden we de upgrade uit  bij een HP Pavilion 15-n203ed, de meest moderne van de vier. Deze 599 euro kostende laptop uit januari 2014 maakt gebruik van een AMD A10-5745M processor met 8 GB geheugen en 750 GB harde schijf. Deze notebook draaide Windows 8.


De vier laptops die we onder handen namen

Alle vier de laptops testten we dus in eerste instantie op de manier waarop we ze ontvingen, waarna we ze upgraden met een Samsung SSD 750 500GB, om daarna dezelfde tests nogmaals uit te voeren. Aan de Windows-instellingen en andere software veranderden we niets, aangezien we juist willen aantonen welk effect enkel een SSD-upgrade kan hebben op bestaande machines die veel gebruikt zijn.

Bij drie van de vier laptops was de upgrade naar een SSD een fluitje van een cent, aangezien de harde schijf in een eenvoudig te bereiken compartiment aan de onderzijde zit. Dat is overigens gebruikelijk bij oudere laptops. Bij één HP kwam er wat meer werk bij kijken. Meer over hoe je de upgrade kunt uitvoeren en tips om vooraf te bepalen hoe simpel of ingewikkeld het gaat zijn, vind je verderop in dit artikel.

Testresultaten

Alle tests, zowel met harde schijf als met SSD, hebben we minimaal drie keer uitgevoerd, om daarna een gemiddelde te bepalen.

De eerste test die we deden is meten hoe lang het duurt om de laptops op te starten. Hiervoor gebruikten we de Bootracer software. De resultaten – zoals ook al te zien in de video op de eerste pagina van dit artikel – zijn verbluffend. Laptop 1 doet er met harde schijf gemiddeld 157 seconden over om op te starten, met SSD konden we dat terugbrengen naar 46 seconden, minder dan een derde van de tijd! Laptop 2 was met een gemiddelde van 86 seconden weliswaar duidelijk sneller, maar ook daar zorgde de SSD voor een significante prestatiewinst tot 47 seconden. Bij laptop 3 ging de opstarttijd ook bijna door drieën, van gemiddeld 98 seconden naar gemiddeld 34 seconden. En ook bij laptop 4 werd de opstarttijd met ruim tweederde ingekort; van gemiddeld 166 seconden naar gemiddeld 55 seconden.

Onze tweede test was meten hoe lang het duurt om Microsoft Word op te starten. Een simpele taak als dit kan op systemen met een harde schijf vaak seconden lang duren, terwijl het met een SSD vrijwel onmiddellijk is. Wellicht haal je hierbij je schouders op, want wat is nu 5 of 10 seconden op een mensenleven? Vergis je echter niet, het zijn juist deze kleine vertragingen die het werken met een oudere laptop zo irritant maken. Als iedere handeling die je met je pc wil doen een paar seconden vertraging oplevert, gaat de lol er snel vanaf. Bij laptop 1 duurde Word opstarten met harde schijf gemiddeld 5 seconden. Met SSD staat Word er binnen één seconde: klikken en beginnen! Bij laptop twee is het verschil nog groter: daar duurt Word opstarten met harde schijf gemiddeld 27 seconden (!) en met SSD nog maar 4 seconden; bijna een zevende van de tijd! Laptop 3 had helaas geen Word geïnstalleerd, maar bij laptop 4 zagen we weer zo’n groot verschil: 8 seconden met HDD en 2 seconden met SSD. Word is hierbij natuurlijk maar een voorbeeld; ook het opstarten van andere software krijgt met de SSD’s op de laptops een gelijkaardige versnelling.

Wij wilden verder ook de PCMark 8 test-software gebruiken, maar deze benchmark gebruikten we direct ook om wat anders te analyseren, namelijk: hoe lang duurt het om een complex softwarepakket te installeren? PCMark 8 installeren op een laptop met harde schijf is, zo weten we bij Hardware.Info, geen feest. Bij de vier laptops duurde het gemiddeld zo’n 24 minuten, 22 minuten, 20 minuten en 8 minuten respectievelijk. Met een SSD zagen we een wereld van verschil. Op dezelfde laptops konden we PCMark 8 installeren in respectievelijk 3 minuten, 5 minuten, 6 minuten en 3 minuten! Dat is het verschil tussen “klaar terwijl u wacht” en “ik kom later wel terug om te kijken of ‘ie al klaar is”. 

Met PCMark 8 draaiden we vervolgens de storage test, een benchmark die de harde schijftoegang van echte applicaties simuleert en een score geeft voor snelheid waarmee taken worden uitgevoerd. De benchmark is gebaseerd op de games Word of Warcraft en Battlefield 3, op Office-software Microsoft Word/Excel/Powerpoint en op verschillende Adobe pakketten waaronder Photoshop, Illustrator en InDesign. Ook hier geldt dat de vertraging die je bij software daadwerkelijk bemerkt, bijvoorbeeld het laden van een game-level of het opslaan van een grote foto, geheel te wijten aan de harde schijf. Een PCMark8 Storage Score die 2x hoger is, betekent in de praktijk dat software dergelijke taken 2x sneller kan uitvoeren en daarmee dus 2x sneller aanvoelt.

De vier laptops behalen met hun originele harde schijf scores van tussen de 1700 en 2000 punten in deze test. Met de Samsung SSD 750 komt de score tussen de 4700 en 5000 punten uit. Zo’n 2,5x sneller dus!

Zelf upgraden?

Overtuigd dat jouw laptop ook een SSD upgrade nodig heeft? Of dat je wellicht vrienden of kennissen met een oudere laptop maar eens uit hun lijden moet gaan verlossen? De upgrade is in de meeste gevallen relatief eenvoudig uit te voeren.

Het belangrijkste eventuele struikelpunt is hoe eenvoudig je de harde schijf uit een laptop kunt schroeven en een SSD ervoor in de plaats kunt zetten. Bij de meeste oudere laptops zit de harde schijf onder een eigen plastic klapje aan de onderkant. Dan is het een kwestie van een of meer schroeven losdraaien, het klepje verwijderen, de eventuele schroeven waarmee de harde schijf eventueel vast zit losschroeven en dan de schijf voorzichtig uit de machine trekken. Op de volgende pagina laten we dit met foto’s zien.

Het beste idee is om nog vóór je een SSD gaat kopen even de laptop aan de onderkant te bekijken, om te zien of er zo’n klepje is. Neem vooral dan ook even een kijkje daaronder om er zeker van te zijn dat daar de harde schijf zit. Misschien nog wel een betere tip: voor zo’n beetje ieder type laptop is op YouTube wel een video te vinden waarop iemand laat zien hoe een SSD-upgrade wordt uitgevoerd. Zoek bijvoorbeeld maar eens op “HP 630 SSD upgrade”. Is de YouTuber met een paar schroeven klaar? Dan kan iedere leek het. Is het een video van vele minuten waarbij uiteindelijk een halve laptop uit elkaar geschroefd worden? Dan is het wanneer je het niet aandurft wellicht een beter idee om de upgrade door een computerwinkel te laten uitvoeren.

Wat heb je nodig?

Om een laptop naar een SSD te upgraden heb je natuurlijk een SSD nodig. In vrijwel alle laptops van zo'n twee tot tien jaar oud zit een harde schijf die 2,5” breed is en gebruik maakt van de Serial ATA interface. Dit is ook de standaard voor SSD’s, maar let er dus op dat je daar ook een 2,5” Serial ATA model kiest. Op zoek gaan naar de allersnelste SSD is voor de upgrade van een oudere laptop zonde van je geld; je kunt beter gewoon kiezen voor een betaalbaar model met een lage prijs per gigabyte, zoals bijvoorbeeld de Samsung SSD 750 die we voor dit artikel gebruikten. Het onderlinge prestatieverschil tussen SSD’s is immers véél kleiner dan het verschil tussen een harde schijf en een SSD. Let er uiteraard op dat je een SSD koopt met minimaal de opslagcapaciteit die je op je laptop in gebruik hebt!

Verder heb je nog één ding nodig: een USB-naar-Serial ATA kabel. Die heb je nodig om je nieuwe SSD in eerste instantie even extern aan te sluiten op de laptop en de data van de harde schijf te kopiëren voordat je deze vervangt. Vroeger werden dergelijke kabels nog geregeld bij SSD’s gebundeld, maar sinds de prijzen van SSD’s aanzienlijk zijn gekelderd komt dat bijna niet meer voor. In de betere geassorteerde computer- of elektronicawinkel is zo’n kabel eenvoudig te vinden voor rond de 20 euro. Online kun je bijvoorbeeld kiezen voor de Ewent EW7017 kabel, die zo'n € 12,50 kost.

Ten slotte heb je natuurlijk een kruiskop schroevendraaier nodig, maar die zal in de meeste huizen wel te vinden zijn. Voor de schroeven waarmee een harde schijf gemonteerd is, is een horlogemakers schroevendraaier of een ander exemplaar met een fijne punt nodig.

Ewent EW7017

Upgraden deel 1: data overzetten

Het eerste deel van het upgrade proces is het overzetten van alle data van de harde schijf naar de SSD. Onderstaande video toont hoe dat in z’n werk gaat, daar onder laten we het stap-voor-stap zien aan de hand van screenshots.

Samsung heeft eigen software beschikbaar om data van een harde schijf naar een SSD te kopiëren. Samsung Data Migration kun je hier downloaden. Aangezien wij de laptops in dit artikel voorzagen van een Samsung SSD 750 laten we hieronder zien hoe de migratie met deze software in z’n werk gaat. Kies je voor een ander merk SSD’s, dan kun je bijvoorbeeld gebruik maken van de gratis Minitool Partition Wizard software. Een stap-voor-stap handleiding daarvan publiceerden we eerder al hier.

Download de Samsung software en installeer deze. Sluit daarna de SSD aan op de USB-naar-Serial ATA kabel en prik deze in een USB-slot van je laptop. Heeft je laptop USB 3.0, kies dan voor zo’n USB 3.0 aansluiting, zodat het een stuk sneller gaat! Bij de meeste oudere laptops zal die niet aanwezig zijn, en moet je hier nog even geduld hebben.

Start daarna de Samsung Data Migration software op en klikt op Start. In het volgende scherm zie je de bron- en doelschijf. De software kiest direct de bestaande harde schijf als bron en de nieuwe, lege SSD als doelschijf. In het overzicht zie je ook direct hoe vol de harde schijf is en hoeveel lege ruimte er uiteindelijk op de SSD zal zijn. Klik nu nogmaals op start. De melding dat alle data op de doelschijf (de SSD) wordt verwijderd kun je uiteraard ter kennisgeving aannemen, aangezien de SSD leeg is. Het proces van data kopiëren begint nu en kan makkelijk meerdere uren duren. Zodra alle data gekopieerd is wordt die ook nog eens automatisch geverifieerd, zodat het 100% zeker is dat alle data op de SSD identiek is aan die op de harde schijf. 

En het kopieëren is dan klaar! Je kunt de laptop uitzetten en de SSD afkoppelen. Het vervangen kan dan beginnen...

Upgraden deel 2: vervangen

Is de data van de harde schijf overgezet naar de SSD, dan is het tijd om te gaan schroeven. Zoals twee pagina’s terug ook al vermeld, in de meeste gevallen zit de harde schijf bij een laptop onder een apart klepje aan de onderkant. Er zijn echter uitzonderingen waar de schijf wat ingewikkelder verstopt is. Zoek dus vooral even vooraf via YouTube of Google op je laptoptype plus de term “SSD upgrade”. Onderstaande video als ook het stappenplan met foto’s daaronder geven een beeld van hoe de upgraden in de meeste gevallen in z’n werk gaat.

Voordat je begint: zorg ervoor dat je laptop helemaal uit staat; kies bij Windows dus voor afsluiten en niet voor slaapstand. Om helemaal zeker te zijn dat je laptop uit staat, kun je het beste ook de batterij verwijderen voordat je verder gaat (indien mogelijk).

Bij 9 van de 10 laptops zit de harde schijf zoals gezegd onder een klepje aan de onderkant. Draai je laptop dus om, zoek het klepje met een harde schijf symbooltje en schroef dit los. Heb je alle schroeven los, dan kan de klep verwijderd worden. Vaak haakt deze met plastic palletjes vast; een tip om deze eenvoudig los te krijgen is even een oude bankpas er tussen zetten.

Is diit klepje verwijderd, dan moet de harde schijf los geschroefd worden. De precieze manier hoe de harde schijf vastzit verschilt per laptop, maar meestal zit deze in een omhulsel dat eerst losgeschroefd moet worden, waarna de harde schijf een halve centimeter verschoven kan worden om uit de aansluiting te komen. Daarna kun je hem eruit pakken.

De harde schijf moet vervolgens uit het omhulsel geschroefd worden en met dezelfde schroeven kun je de SSD weer in het omhulsel plaatsen. Let hierbij op dat je de connector van de SSD op exact dezelfde plek hebt als waar die bij de harde schijf zat.

Je kunt de SSD nu weer in de connector schuiven, vast schroeven en daarna de klep terugplaatsen en vastschroeven. Een kind kan de was doen!

Is het omschroeven gelukt? Zet je laptop weer aan en geniet van het prestatieverschil! Nog een tip: de harde schijf die je nu over hebt bevat natuurlijk nog steeds de exacte inhoud van je laptop op het moment van upgraden. Het is een goed idee om deze schijf te bewaren als back-up van je documenten en andere bestanden tot nu toe. Wat je ook kunt doen is een lege 2,5” harde schijf behuizing kopen en de disk als externe schijf gebruiken.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Samsung 750 Evo 120GB

Samsung 750 Evo 120GB

  • SSD
  • 120 GB
  • Serial ATA 600
  • Samsung MGX (S4LN062X01)
  • 540 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Excellent Samsung 750 Evo 250GB

Samsung 750 Evo 250GB

  • SSD
  • 250 GB
  • Serial ATA 600
  • Samsung MGX (S4LN062X01)
  • 540 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
Excellent Samsung 750 Evo 500GB

Samsung 750 Evo 500GB

  • SSD
  • 500 GB
  • Serial ATA 600
  • Samsung MGX (S4LN062X01)
  • 540 MB/s
  • 520 MB/s
  • 2.5 inch
Niet verkrijgbaar
0
*