MSI B350 Gaming Pro Carbon review: schot in de roos

Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Features en mogelijkheden
  3. 3. Specificaties en BIOS-screenshots
  4. 4. Test
  5. 5. Benchmarks (CPU)
  6. 6. Benchmarks (geheugen en GPU)
  7. 7. Benchmarks (USB 3.1)
  8. 8. Stroomverbruik
  9. 9. Geluidskwaliteit
  10. 10. Conclusie
  11. 11. Besproken producten
  12. 12. Reacties

Inleiding

MSI voegt een nieuw wapen toe in de strijd om het AM4-mainstreamsegment: de B350 Gaming Pro Carbon. Dit ATX-bord valt op door zijn uitgebreide featureset en dijk van een stroomvoorziening, ondanks de zeer beschaafde vraagprijs. Zitten er addertjes onder het gras, of is dit hét betaalbare Ryzen-moederbord dat je wil hebben?

MSI B350 Gaming Pro Carbon

Een blik in de prijsvergelijker leert ons dat MSI momenteel nog maar liefst tien andere B350-moederborden in zijn assortiment heeft. Op het moment van schrijven gaat de B350 Gaming Pro Carbon voor ongeveer 130 euro over de toonbank, en is het daarmee het duurste B350-moederbord van dit merk. Qua specificaties loopt de Gaming Pro Carbon echter ook voor op deze andere moederborden. Kijken we naar het aanbod van de andere grote fabrikanten dat we al getest hebben, dan zien we dat MSI weliswaar hoog in de boom gaat zitten met dit B350-bord, maar zeker niet het duurste model heeft. Vergeleken met alle B350-borden in onze Prijsvergelijker komt het nipt in de top-5 van duurste borden met deze chipset. Dat betekent in elk geval dat onze verwachtingen hoog gespannen zijn!

B350 vs X370

Wat was ook alweer het verschil tussen de B350- en X370-chipsets? Dat verschil is kleiner dan dat tussen Intels B250 en Z270. Met de B350-chipset, bedoeld voor het mainstream segment, kun je namelijk gewoon overklokken, wat met Intel B250 niet kan. Daar valt wel iets op af te dingen bij AMD's platforms, want de voor het overklokken van de baseclock vereiste clock generator is op lang niet alle borden aanwezig; zonder die voorziening ben je wat overklokken betreft behoorlijk beperkt. Verder wordt SLI B350 niet ondersteund, omdat de PCI-Express 3.0-lanes niet kunnen worden gesplitst. CrossFire kan wel, maar werkt door die beperking en verdeling niet optimaal. Ten slotte heeft de chipset minder USB 3.0-poorten en extra lanes voor andere uitbreidingen ter beschikking.

Ondanks de beperkingen valt er op de B350-basis een prima moederbord te construeren voor mainstream-toepassingen, inclusief gaming. Laten we eens kijken wat MSI heeft gedaan om dat doel te bereiken.

Features en mogelijkheden

De MSI B350 Gaming Pro Carbon is, zoals de naam al doet vermoeden, met een geheel grijs PCB uitgevoerd met carbon-achtige accenten op de koelelementen. Het sobere ontwerp wordt enkel onderbroken door een gele lijn die aandacht vraagt voor de Audio Boost-functionaliteit.

MSI B350 Gaming Pro Carbon

Zodra het moederbord in bedrijf is, licht dit gedeelte op, samen met de I/O-cover, de chipset-koeler, de geheugensloten én een deel van de achterkant, waarbij gekozen kan worden uit 7 kleuren en 5 effecten. Het is dus geen volledige RGB, maar ziet er wel fleurig uit. Merkwaardig hierbij is dat de leds niet via de BIOS zijn uit te schakelen. In plaats daarvan moet je de MSI Gaming APP (á 233MB) downloaden en installeren om deze ogenschijnlijk simpele handeling te verrichten. Als je graag optisch de rust in de computerkast bewaart, moet je dus helaas deze extra stap zetten. De instellingen van de verlichting blijven overigens wel opgeslagen wanneer de 'APP' van MSI weer wordt verwijderd.

In de doos vinden we naast het moederbord nog een handleiding, een CD-ROM met drivers, een RGB-verlengkabel voor de header op het moederbord, een wat karige twee SATA-kabels (waarvan een met haakse connectors) en het I/O-shield.

Videokaarten

Zoals gezegd kunnen de lanes vanuit de CPU bij de B350-chipset niet worden gedeeld. Het eerste PCI-Express 3.0 x16-slot krijgt zodoende de volle bandbreedte, terwijl het tweede slot over slechts vier lanes vanuit de chipset beschikt, die bovendien beperkt zijn tot PCI-Express 2.0. Dat het eerste PCIe-slot meer aandacht krijgt zien we ook aan de versteviging rondom het slot: het zogenoemde Steel Armor is gebruikt om het x16-slot te verstevigen. Daarnaast zijn er nog drie x1-sleuven aangebracht voor aanvullende uitbreidingskaarten. Voor gebruik met een APU zijn HDMI en het inmiddels wat ouderwetse DVI aanwezig op dit moederbord. De kans dat je van die mogelijkheid gebruik gaat maken is op dit moment in elk geval niet zo groot, reden waarom we niet zwaar tillen aan de afwezigheid van een moderne interface als DisplayPort. 

USB

AMD integreert standaard USB 3.1 in de chipsets voor Ryzen-processors, maar in de implementatie komen we deze aansluitingen niet altijd tegen - zeker niet in het B350-segment. MSI heeft de Gaming Pro Carbon wel voorzien van USB 3.1 en wel met twee externe aansluitingen: een Type-C en een Type-A connector. Beide worden aangestuurd door een aparte ASM2142-controller van ASMedia. De reden hiervoor is dat de geïntegreerde controller naar verluidt niet voldoende krachtig is om poorten aan de rand van het bord aan te sturen; als die wordt benut is het voor een interne header, maar die is niet aanwezig op deze Pro Carbon.

Verder treffen we vier externe USB 3.0-aansluitingen op het bord, en twee externe USB 2.0 exemplaren. is er wat rijker voorzien, daarvan komen we er vier tegen. Ten slotte is er nog tweemaal USB 2.0 geplaatst. Intern tellen we twee USB 3.0-headers en evenzoveel USB 2.0-headers.

MSI B350 Gaming Pro Carbon

Storage

Voor de opslagmogelijkheden voorziet de Gaming Pro Carbon in vier SATA-poorten en één M.2-slot. Dit komt in eerste instantie wat karig over, maar zal voor de meeste gebruikers prima voldoen. Met een primaire SSD in het M.2-slot, een tweede SSD op SATA met nog twee harde schijven kan er ook nog een verdwaalde DVD-drive aangesloten worden voordat het moederbord verzadigd is.

Bij de implementatie van deze aansluitingen zijn eveneens slimme keuzes gemaakt. Zo heeft het M.2-slot een cover voor koeling en zijn de SATA-poorten samen met de USB3-header haaks gezet om kabels goed weg te kunnen werken.

MSI B350 Gaming Pro Carbon

Audio en netwerk

Waar alle andere B350-moederborden van MSI voorzien zijn van oudere audio-chips, maakt de Gaming Pro Carbon gebruik van de moderne Realtek ALC1220-codec. Deze chip heeft op veel andere moederborden al goede prestaties neergezet, en wij zijn dan ook te spreken over de keuze voor deze Realtek. Desondanks mist er wel ondersteuning voor DTS Connect, waarmee surroundgeluid verstuurd kan worden via de overigens wel aanwezige optische S/PDIF-uitgang. Wel is het mogelijk om analoog geluid naar meedere speakers te versturen dankzij de uitgebreide audio in/outputs aan de achterzijde, we tellen 5 3,5 mm aansluitingen in plaats van het basis drietal dat je op goedkope borden vaak aantreft.

MSI B350 Gaming Pro Carbon

Qua netwerk heeft MSI het simpel gehouden door een Intel WG-I211AT op gigabitsnelheid te plaatsen. In draadloos internet wordt niet voorzien, al zal dat voor de doelgroep van gamers en desktopgebruikers ook niet een voor de hand liggende netwerkverbinding zijn.

Stroomvoorziening en overklokfeatures

De stroomvoorziening van de Gaming Pro Carbon is met maar liefst tien fasen uitgerust. Acht van de tien fasen zijn direct voor de CPU beschikbaar, en de andere twee worden gebruikt voor het SoC-gedeelte en het geheugen. Dit staat garant voor een uitstekend overklokpotentieel. Per primaire fase zijn er twee mosfets aanwezig, namelijk de Niko-Sem PK616BA en PK632BA. De oplettende lezer heeft al door dat de stroomvoorziening van de B350 Gaming Pro Carbon identiek is aan veel van MSI's zwaardere X370-moederborden, waaronder de X370 Gaming Pro Carbon.

Ook bij de koeling van de VRM's is te zien dat MSI de stroomvoorziening van de B350 Gaming Pro Carbon serieus neemt. Dit gedeelte is namelijk voorzien van koeling, waarbij de koelblokken met schroeven in plaats van push-pins zijn gemonteerd voor de VRM's van zowel de processor als het geheugen. Wij hebben met het bord een Ryzen 7 1800X overgeklokt naar 3,9 GHz op alle cores bij 1,4 volt. Hierbij werden de VRM's maximaal 82 graden; een keurige temperatuur die prima binnen de tolerantie valt. Weliswaar hebben de Ryzen cpu's nog altijd geen enorm overklokpotentieel, maar met B350-borden met een minder robuuste stroomvoorziening zou je deze snelheid niet behalen, en vermoedelijk ook hogere temperaturen van de VRM's zien.

In de fanaansluitingen is eveneens ruim voldoende voorzien. Het bord heeft namelijk zes 4-pins fan headers. Drie hiervan zijn op de rand van het bord naast de geheugensloten geplaatst, en de drie andere zitten naast de processor, boven het bovenste PCIe-slot en onder het onderste PCIe-slot.

Specificaties en BIOS-screenshots

Algemeen
 
MerkMSI
ProductnaamB350 Gaming Pro Carbon
ProductcodeB350 GAMING PRO CARBON
DetailsProductinfo
Processor / Chipset
FormaatATX
Ondersteunde processor(s)AMD Ryzen 3 / 5 / 7
CPU socketSocket AM4
Aantal sockets1
Intel Coffee Lake compatible
ChipsetAMD B350
Geheugen
Type geheugenDDR4
Type modulesDIMM
ECC ondersteuning
Hoogst instelbare geheugensnelheidDDR4-4000
Aantal geheugenkanalen2
Aantal geheugensloten4
Intel XMP compatible
Maximum intern geheugen64 GB
DDR3 SODIMM-sloten0
DDR3 DIMM-sloten0
DDR4 DIMM-sloten4
DDR4 SODIMM-sloten0
Uitbreidingssloten
PCI-Express x16 sloten2
PCI-Express x8 sloten0
PCI-Express x4 sloten0
PCI-Express x1 sloten3
Totaal aantal lanes alle PCI-Express x16 sloten20
Mini PCI-Express aansluitingen0
PCI-sloten0
Multi-GPU
Nvidia SLI compatible
Nvidia SLI (2-way)
Nvidia SLI (3-way)
Nvidia SLI (4-way)
AMD CrossFire compatible
AMD CrossFire (2-way)
AMD CrossFire (3-way)
AMD CrossFire (4-way)
Connectiviteit
USB 2.0 - Totaal6
USB 2.0 - extern2
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - Totaal8
USB 3.0 (USB 3.1 Gen 1) - extern4
USB 3.1 (USB 3.1 Gen 2) - Totaal2
USB 3.1 (USB 3.1 Gen 2) - Type-C poorten1
USB 3.1 (USB 3.1 Gen 2) - extern (type-a + type-c)2
Thunderbolt
Thunderbolt 3
USB 3.1 Boost software
Storage
Serial ATA aansluitingen (totaal)4
Serial ATA 300 aansluitingen0
Serial ATA 600 aansluitingen4
Serial ATA Express aansluitingen0
eSATA aansluitingen0
mSATA aansluitingen0
M.2 aansluitingen1
M.2 slot 1 typePCIe 3.0 x4 (4 GB/s)
U.2 aansluitingen0
RAID 0 ondersteuning
RAID 1 ondersteuning
RAID 5 ondersteuning
RAID 10 ondersteuning
Video
D-Sub (VGA) uitgang
DVI uitgang
HDMI uitgang
Aantal HDMI uitgangen1
DisplayPort uitgang
Audio
Onboard audio - Kanalen7.1
Onboard audio - Codec chipRealtek ALC1220
Onboard audio - Codec typeHDA
S/PDIF ingang
S/PDIF uitgang
Dolby Digital Live
DTS Connect
Bijgevoegde audiosoftwareNahimic
Netwerk
Aantal netwerkaansluitingen1
LAN - ChipIntel WG-I211AT
LAN - Snelheid1000 Mbit/s
Bluetooth
Stroomcircuit
Totaal aantal chokes10
Primaire PWM controllerRichtek RT8894A
CPU - Aantal mosfets per choke4+2
CPU - Type mosfetsNIKO-SEM PK616BA + PK632BA
PWM Controller fase ondersteuning4+2 Phase PWM Controller
Mosfet Ampère rating50+78 A
Koeling / Overklokken
Fan aansluitingen (totaal)6
Fan aansluitingen (4-pin)6
Fan aansluitingen (PWM)6
Fan snelheid afhankelijk van temperatuur
VRM koelingPassief
Chipset koelerPassief
Maximale FSB/bClk frequentie100 MHz
Max. CPU voltage1.55 V
Max. geheugen voltage1.5 V
North bridge / PCH 1.05V/1.09V voltage tweaking (maximaal)1.3 V
Windows software voor overklokken meegeleverd
Multiplier instelbaar
Heatsinks op cpu stroomvoorziening
CPU Turbo Modus uitschakelbaar
HyperThreading/SMT uitschakelbaar
Cores uitschakelbaar
PCI-Express sloten hardwarematig uitschakelbaar
Voltage meetpunten op moederbord
Bevestiging koelblokkenSchroeven
bClk aanpasbaar
Overig
Onboard speaker
100% Solid Condensators
BIOS typeEFI
Dual BIOS
Boot-menu in BIOS
Flash-programma in BIOS
BIOS profielen
Probleem diagnose
On-board Power / Reset switch
On-board Clear CMOS switch
BIOS-chip(s) vervangbaar
Direct-naar-BIOS knop
Intel turbo spec
RGB Header
RGB Pin-out12V-GRB
Aantal reguliere RGB headers1
RGB verlichting geïntegreerd
Addressable RGB header

BIOS screenshots

Test

We testen alle socket AM4-moederborden met een AMD Ryzen 7 1800X, 8GB G.Skill DDR4-3200 geheugen (geklokt op 2400 MHz), een tweetal OCZ Arc 100 240GB SSD’s en een Seasonic Prime 650W 80+ Titanium voeding. Omdat onze standaardkoeler niet altijd afdoende was om de processors koel te houden zonder throttling, hebben we hiervoor de Cooler Master MasterLiquid Lite 120 gebruikt. Als losse videokaart gebruikten we de MSI GeForce GTX 1050 Ti.

Alle tests voeren we uit op de standaardinstellingen van de moederborden. Vanzelfsprekend zijn prestaties en stroomverbruik afhankelijk van de standaardtuning. Vroeger speelden moederbordfabrikanten geregeld vals door de bClk stiekem standaard een klein beetje te verhogen. Wij en andere reviewsites waren daar nooit echt van gediend en de verschillende fabrikanten hebben hun leven gebeterd.

In de grafieken vind je alle tot nu toe door ons geteste socket AM4 B350-moederborden. De MSI B350 Gaming Pro Carbon is te herkennen aan de rode balkjes terwijl de andere B350-moederborden met blauwe balkjes worden weergegeven.

Benchmarks (CPU)

We beginnen met een aantal benchmarks die voornamelijk de CPU-prestaties meten. Zoals gebruikelijk scoren de verschillende moederborden in deze benchmarks vrijwel gelijk. Verreweg de meeste verschillen vallen binnen de foutmarge, en spannende uitslagen zijn dan ook niet te vinden.

Benchmarks (geheugen en GPU)

Passmark bevat ook een benchmark die specifiek het geheugen test. De arbitraire verschillen vallen voor beide tests opnieuw binnen de foutmarge, en in de regel zullen de moederborden gelijk presteren.

Benchmarks (USB 3.1)

MSI heeft zoals geschreven ervoor gekozen om een extra ASMedia-controller te implementeren voor USB 3.1-connectiviteit. Niet alle moederborden uit de vergelijking op de eerdere pagina's hebben een dergelijke chip en dus blijven er vier moederborden over om de USB 3.1-snelheden te vergelijken. Om de snelheid hiervan te testen gebruiken we de Sandisk Extreme 900 960GB.

De Gaming Pro Carbon van MSI draait keurig mee in de USB-test, en weet bovengemiddeld te scoren. Voor de leessnelheid wordt er zo'n 968 Megabyte per seconde gehaald, een tikkeltje sneller dan de twee borden van Gigabyte. In de schrijftest weet de Pro Carbon opnieuw alle drie B350-borden achter zich te laten met een ruime 953 Megabyte per seconde. Hiermee is de MSI enkele procenten sneller dan de concurrentie.

Stroomverbruik

Het stroomverbruik hebben we gemeten in twee standen: idle (waarbij we een gemiddelde van 5 minuten bepalen) en onder belasting bij het maximale verbruik tijdens Cinebench 15.

Let op: vanaf deze generatie gebruiken we een andere (en bijzonder efficiënte) voeding, waardoor het stroomverbruik iets anders zal zijn dan we voorheen hebben gemeten. Ook configureren we de moederborden anders: nu testen we alles op de standaardinstellingen van de BIOS.

In deze test scoort de Gaming Pro Carbon niet het beste als het aankomt op idle verbruik, vermoedelijk dankzij de complexere stroomvoorziening en de extra USB 3.1 controller. Het scheelt uiteindelijk maar een paar watt, maar in de ideale situatie was het idle verbruik nog net iets lager geweest. Onder load scoort MSI juist uitstekend met het laagste verbruik van alle B350-moederborden.

Geluidskwaliteit

De geluidskwaliteit van moederborden testen we met behulp van de loopback test van Rightmark Audio Analyzer. Let wel: we testen dus tegelijkertijd de kwaliteit van de uitgang en de ingang van de onboard geluidskaarten. De "zwakste schakel" bepaalt het resultaat.

De dynamic range test meet het verschil in volume tussen het hardste en zachtste weer te nemen signaal, de noise level test meet het verschil tussen het hardste geluid en het ruisniveau.

Om de getallen even in perspectief te plaatsen: de hoogste dynamic range c.q. noise level die met 16-bit geluid in theorie mogelijk is, is 96 dB. 99,9% van het geluid dat je beluistert op je PC (CD's, MP3's, YouTube, games, ...) is 16-bit en de grafieken bewijzen dus dat de hardware in vrijwel alle gevallen geen enkele beperking is. De hogere scores kunnen we enkel behalen door met 24-bit audio te testen. We kunnen ons overigens niet voorstellen dat er ook maar iemand is die het verschil tussen 91 dB en 100 dB signaal/ruis-verhouding daadwerkelijk kan horen.

Alle moederborden met de ALC1220-codec scoren hier hoger dan 100 dB, en de Gaming Pro Carbon doet keurig mee. Alleen de ASUS Strix B350-F Gaming steekt hier duidelijk boven het testveld uit, behalve in de total harmonic distortion test, waar MSI op de eerste plaats belandt.

De stereo crosstalk test in hoeverre geluid voor het ene kanaal (links of rechts) doorklinkt op het andere kanaal.

Ten slotte meten we met RMAA de total harmonic distortion, in feite een gemiddelde van de vervorming in het frequentiedomein.

Conclusie

MSI biedt met de B350 Gaming Pro Carbon bijzonder veel waar voor je geld. Het moederbord beschikt zoals gezegd over de B350-chipset, waardoor overklokken van Ryzen processor mogelijk is zonder een grote investering te doen. Daarvoor is wel een goede stroomvoorziening vereist, die MSI daadwerkelijk levert op dit bord, zelfs een uitstekende, inclusief goede koeling. Zelfs het overklokken van de high-end Ryzen 7 1800X is zodoende geen enkel probleem.

Andere eigenschappen hebben ons ook positief gestemd; de prima presterende ALC1220-audiocodec, tweemaal de snelle USB 3.1, het M.2-slot met cover, de haaks geplaatste SATA-connectors, het lage verbruik onder load en het grote aantal ventilatoraansluitingen. Voor zo'n 130 euro levert dit AM4-moederbord specificaties en prestaties waar heel weinig op aan te merken valt. Wil je een echt goed bord met de X370 chipset, dan ben je zeker 20 à 30 euro meer kwijt, waardoor de Pro Carbon weliswaar in zijn klasse niet heel goedkoop is, maar binnen het volledige AM4-segment zeker een zeer aantrekkelijk geprijsde optie vormt als je geen behoefte hebt aan SLI of nog meer SATA-aansluitingen.

MSI B350 Gaming Pro Carbon

Het enige bezwaar dat we hebben is dat er software geïnstalleerd moet worden om de led-verlichting van het moederbord aan te passen en uit te schakelen. Opties in de BIOS hiervoor waren wat ons betreft logischer geweest, maar gelukkig blijven de instellingen voor deze verlichting wel bewaard als de software weer wordt verwijderd. Met dit enige kritiekpuntje in het achterhoofd blijven we desondanks onverdeeld positief over de B350 Gaming Pro Carbon, en delen we daarom een welverdiende Excellent Choice award uit.


MSI B350 Gaming Pro Carbon


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

MSI B350 Gaming Pro Carbon

MSI B350 Gaming Pro Carbon

  • ATX
  • Socket AM4
  • AMD B350
  • DDR4

125,99 €

4 winkels
0