4K projectoren: zes ‘ultra hd’ beamers getest

12 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. HDR? Niet echt…
  3. 3. LCD vs DLP
  4. 4. Testprocedure
  5. 5. Acer V7850
  6. 6. Benq W1700
  7. 7. Epson EH-TW7300 en TW9300W
  8. 8. Optoma UHD60
  9. 9. Optoma UHZ65
  10. 10. Testresultaten
  11. 11. Conclusie
  12. 12. Besproken producten
  13. 13. Reacties

Inleiding

Hoewel grote televisies steeds goedkoper worden, kom je als liefhebber van écht groot beeld nog altijd uit bij een projector. Laat duidelijk zijn wij de neus zeker niet ophalen voor een 65-inch televisie, maar een beamer behaalt gemakkelijk een dubbel zo grote beelddiagonaal, oftewel een beeld met een viermaal grotere oppervlakte. Tot voor kort waren projectoren met een resolutie hoger dan full hd zeer prijzig, maar daar komt langzaam verandering in. Voor minder dan 2000 euro koop je nu een projector die 3840x2160 pixels kan weergeven.

Die laatste zin formuleren we opzettelijk op deze manier, omdat projectoren met een native resolutie van 3840x2160 pixels voorlopig nog een stuk duurder zijn. Bovendien heeft TI (Texas Instruments), de enige maker van dlp-chips voor projectoren, geen native 4K dlp chips in het assortiment. Opmerkelijk genoeg worden veel 4K-beamers, waaronder diverse modellen die we bespreken in deze test, ook echt aangeprezen als ‘native 4K’, maar dat zijn ze dus eerder niet dan wel…

Pixel shifting

Hoe zit dat dan met de resolutie van de geteste projectoren? Het toverwoord is pixel shifting. Alle geteste projectoren gebruiken dlp- of lcd- modules met een native resolutie van 1920x1080 of 2712x1528 beeldpunten. Bij projectoren is het mogelijk om beelden razendsnel meerdere keren achter elkaar te projecteren, waarbij pixels bij elke tweede projectie optisch een halve pixel horizontaal en verticaal verschoven worden ten opzichte van de eerste projectie van het beeld. Omdat dit zo snel gebeurt neemt het menselijk brein dit niet als twee losse beelden weer, maar lijk je te kijken naar een beeld met een hogere resolutie.

De geteste projectoren van Benq en Epson hebben respectievelijk dlp- en lcd-modules met 1920x1080 pixels, terwijl de geteste van Acer en Optoma een dlp-chip met een native resolutie van 2716x1528 beeldpunten gebruiken.

Epson EH-TW9300W

De beamers van Acer en Optoma hebben dus 4 miljoen echte pixels, wat door pixel shifting wordt verdubbeld naar acht miljoen, hetgeen feitelijk overeenkomst met een ultra hd-beeld. De Benq dlp- en Epson lcd-projectoren beschikken over iets meer dan 2 miljoen pixels, wat na verdubbeling neerkomt op bijna 4,2 megapixels, iets meer dan de helft van ultra hd.  In de praktijk zien de beelden van de dlp-projectoren van Acer en Optoma er (vrijwel) net zo scherp uit als bij een echte ultra hd-weergever. Zelfs bij pc graphics, zoals zeer kleine tekst en lijnen met een dikte van 1 pixel, weten deze  projectoren de kleinste details goed weer te geven.

De Benq en Epson projectoren doen het bij weergave van dit soort graphics iets minder goed, maar laten nog altijd veel meer detail zien dan je uit een normale 1080p-projector zou halen. Bij weergave van videobeelden zijn de verschillen veel kleiner en is het bij alle modellen lastig om verschillen te ontdekken in vergelijking met een ultra hd-televisie die wij als referentie gebruikten. Dat komt omdat ultra hd-videobeelden, of die nou afkomstig zijn van streaming platforms als Youtube en Netflix of vanaf UltraHD Blu-ray schijfjes, nooit 100% scherp zijn. Dat is deels het gevolg van videocompressie, maar video en filmbeelden worden door gebruik van een zogenaamd low pass filter ook opzettelijk iets onscherp geëncodeerd om aliasing tegen te gaan.  Het resultaat is dat ook de Epson en Benq beamers – waarvan de native resolutie dus een factor vier lager is dan die van de ultra hd-standaard – videobeelden weergeven met een detaillering die lastig te onderscheiden is van een echte ultra hd-televisie, terwijl bij de andere dlp-modellen in de bij videoweergave eigenlijk helemaal geen verschil in detail zichtbaar is ten opzichte van ons referentiescherm.

HDR? Niet echt…

Alle projectoren die wij in deze test bespreken, zijn geschikt voor het weergeven van HDR10-signalen met een groot dynamisch bereik. Hdr biedt de mogelijkheid om een groter bereik van helderheidsschakeringen weer te geven, waarbij in de praktijk vooral in lichte delen het beeld niet snel uitbijt door overbelichting. Bij duurdere televisies met voldoende lichtopbrengst biedt hdr duidelijk zichtbare verbetering van de beeldkwaliteit, maar bij de projectoren ligt dat helaas anders.

Projectoren kampen namelijk met twee problemen die goede hdr-weergave in de weg staan. Ten eerste hebben de meeste beamers een laag contrast, als gevolg van matige zwartweergave en een lage piekhelderheid. Dat tweede punt is meteen het tweede probleem: omdat de piekhelderheid in vergelijking met televisies heel laag is, hebben projectoren weinig of geen helderheid ‘over’ om highlights met extra punch weer te geven. Om highlights toch duidelijk helderder weer te geven dan de rest van het beeld, moet de gemiddelde helderheid eigenlijk teruggebracht worden. In een goed verduisterde ruimte zou dat geen probleem zijn, ware het niet dat het matige zwartniveau van de meeste beamers dan juist zorgt voor een washed out en contrastarm beeld.

In de praktijk bieden de projectoren verschillende hdr-presets om dit probleem te verminderen, door de gemiddelde helderheid juist weer te verhogen. Nadeel is dat het beeld hierdoor feitelijk weer gewoon op een normaal SDR-signaal gaat lijken. De gemiddelde helderheid is immers hoger, maar het verschil tussen de gemiddelde en de piekhelderheid neemt af.

Tijden onze test hebben we op alle projectoren een uiteenlopende selectie aan hdr-materiaal bekeken. De conclusie die we op basis van onze ervaring kunnen trekken is dat hdr – in ieder geval bij deze beamers – feitelijk geen meerwaarde biedt. Het is leuk dat het technisch ondersteund wordt, maar in de praktijk biedt wordt de ervaring er niet beter door.

LCD vs DLP

Hoewel het voor vaste lezers gesneden koek zal zijn, vergt een bespreking van dlp en lcd-projectoren wat uitleg over de achtergrond van beide technologieën en de bijbehorende voor- en nadelen. De werking van lcd projectoren is het gemakkelijkst uit te leggen: het witte licht van een UHP-lamp wordt door een tweetal dichroïsche spiegels gestuurd, die het licht opbreken in een rode, blauwe en groene lichtbundel. Elk van deze lichtbundels wordt door een lcd-paneel gestuurd, waarbij die panelen per pixel licht kunnen doorlaten of juist tegenhouden. Het beeld van de drie lcd-panelen wordt vervolgens door een prisma weer samengevoegd tot één beeld dat rood, groen en blauw bevat, en via de lens op het scherm geprojecteerd.

Betaalbare dlp-projectoren werken heel anders. In dat soort apparaten bevindt zich één dlp chip, die feitelijk bestaat uit een raster van minuscuul kleine spiegeltjes die naar links of naar rechts kunnen klappen. Deze chip wordt verlicht door een lamp, en afhankelijk van de richting van de spiegeltjes wordt het licht ofwel gereflecteerd naar de lens, ofwel de andere kant op in een donkere ‘opvangbak’. Omdat voor elke pixel een eigen spiegel beschikbaar is, kan op deze manier een monochroom beeld geprojecteerd worden, waarbij nuances in helderheid verkregen worden door de spiegeltjes heel snel heen en weer te laten bewegen. Afhankelijk van de hoeveelheid tijd waarin het licht naar de lens wordt gereflecteerd, ontstaat zo een lichtere of donkerdere pixel.


DLP projectoren werken met een kleurenwiel om het witte lamplicht van kleur te voorzien.

Slimme truc

Zoals gezegd hebben betaalbare dlp-beamers slechts één beeldchip; om toch een kleurenbeeld te projecteren wordt een slimme truc uitgehaald. Tussen de lamp en het dlp-paneel bevindt zich namelijk een kleurenwiel, dat in ieder geval een rood, groen en een blauw segment bevat. Door dit wiel heel snel te laten draaien, komt er achtereenvolgens telkens een andere kleur licht op de dlp-chip terecht. Door de chip synchroon hieraan aan te sturen, wordt er opvolgend steeds een rood, groen en een blauw beeld door de lens naar het scherm gestuurd. Omdat dit met hoge snelheid gebeurt – de kleurwielen in moderne dlp projectoren laten per beeld meestal vijf- of zesmaal de complete kleurserie voorbij komen – herkennen onze hersenen de rode, groene en blauwe beelden niet los van elkaar, maar ‘mengt’ on brein deze tot één plaatje dat alle kleuren lijkt te bevatten.

Daarmee heeft dlp een aantal potentiële voordelen boven lcd. Het ‘lichtpad’ is een stuk simpeler, en omdat er slechts één chip wordt gebruikt in plaats van drie panelen, is de uitlijning van de kleuren ook altijd perfect. Een ander potentieel voordeel van dlp-technologie is het mogelijk hogere contrast. Anders dan bij lcd-beamers, waarbij de panelen hun best moeten doen om licht te blokkeren bij weergave van zwarte beelden, stuurt een dlp chip het licht gewoon helemaal niet richting de lens, waardoor er in theorie ook geen licht kan doorlekken.

Regenboogeffect

Dlp heeft echter ook een paar nadelen ten opzichte van lcd. Zolang ze naar het scherm kijken, valt de meeste mensen niets vreemds op aan het beeld van een dlp projector. Bij snelle oogbewegingen, bijvoorbeeld bij het lezen van ondertiteling, valt het sommige mensen wél op dat wit beeld eigenlijk uit meerdere kleuren bestaat. Witte tekst van de ondertiteling lijkt tijdens de beweging van de ogen te bestaan uit rode, groen en blauwe tinten. Dit wordt ook wel het regenboogeffect genoemd. De ene persoon valt het sterk op, de ander ziet het helemaal niet. Moderne dlp-projectoren zoals wij die hier testen hebben gelukkig veel minder last van dit probleem dan eerdere generaties. Door het kleurenwiel uit te rusten met meerdere segmenten en het wiel op hogere snelheid te laten draaien, volgen de kleuren elkaar sneller op, wat tot minder ‘mengfouten’ leidt.

Briljante marketing

Een tweede valkuil van sommige dlp-projectoren is de kleurweergave. Om extra hoge helderheden te halen, voegen veel fabrikanten transparante delen toe aan hun kleurenwielen. Behalve rode, groene en blauwe delen bevat het wiel bij dat soort apparaten dus ook een vak dat het lamplicht ongefilterd doorlaat. Voordeel is dat de projectoren wit licht hierdoor zeer helder kunnen projecteren. Nadeel is dat de gekleurde vakken in het kleurenwiel kleiner worden, en er per omwenteling dus minder kleur geprojecteerd kan worden. Bij beamers die dit niet goed compenseren lijken kleuren hierdoor flets en onverzadigd. Vooral bij dataprojectoren die geoptimaliseerd zijn voor een hoge lichtopbrengst is dit vaak het geval. Bij sommige dlp-projectoren kan je kiezen of je het witte deel van het kleurenwiel al dan niet wilt gebruiken. Door de zogenaamde brilliant color functie uit te schakelen (geen typefout – dit is ‘briljante’ marketing) wordt het witte deel overgeslagen. Hierdoor neemt de helderheid van de projector af, maar wordt de kleurweergave verbeterd.

Testprocedure

Voor deze test nodigden de fabrikanten uit om een of meerdere 'betaalbare' 4K projectoren aan te leveren. Betaalbaar is en blijft hierbij voorlopig een rekbaar begrip, want het goedkoopste model uit de test kost nog altijd 1500 euro. De eerste 4k-projectoren die een paar jaar geleden op de markt verschenen gingen echter voor meer dan 10000 euro over de toonbank.

Acer, Benq, Epson en Optoma gaven gehoor aan onze oproep, waarbij die laatste niet alleen een projector met een normale lamp als  lichtbron instuurde, maar ons ook een model met een laserlichtbron leverde. Die laatste, de UHZ65 is met een winkelprijs van 5000 euro wel een stuk duurder dan de overige modellen, maar wij vonden het toch de moeite waard dit model mee te nemen in de test.

We hebben alle projectoren zowel aan een real-world test onderworpen waarbij  soorten hd- en ultra hd-beelden hebben bekeken. Daarnaast hebben we helderheid, contrast gammaverloop en kleurweergave gemeten met een X-Rite i1 Pro 2 spectrofotometer en Calman 5 software.  Die testresultaten onder andere in Delta E scores voor het grijsverloop het de kleurweergave. Delta E is een manier om afwijkingen weer te geven en een hogere Delta E betekent een grotere afwijking van de gewenste weergave. Als vuistregel kan je aanhouden dat Delta E waarden lager dan 3 in de praktijk niet waarneembaar zijn met het blote oog, terwijl alles onder 5 als 'goed' aangemerkt kan worden. Je vindt de Delta E waarden terug in de tabel aan het eind van dit artikel, maar ook in de tekst zullen we hieraan refereren.

Voor de gamers onder ons hebben we van alle modellen ook de input lag gemeten met een Leo Bodnar input lag-tester. Bij de resultaten van de input lag test bij de dlp-modellen moeten we echter een kleine slag om de arm houden. Onze input lag tester had namelijk de nodige problemen om goede metingen uit te voeren bij  alle dlp-modellen, wat waarschijnlijk komt door de manier waarop deze beamers het beeld uit afzonderlijke rode, groene en blauwe elementen opbouwen. De resultaten zijn in de tabel terug te vinden, maar we aarzelen om hier harde conclusies aan te verbinden.

Als laatste hebben we van alle projectoren ook het energieverbruik in zowel de high-power als de low-power / eco-modus in kaart gebracht, en hebben we het geluidsniveau op één meter afstand, recht voor de projector gemeten.

Alle specificaties en testresultaten vind je terug in deze tabel, op de volgende pagina's bespreken we alle projectoren ook los van elkaar.

Aansluitingen

Normaal gesproken zouden we bij round-ups als deze voor alle apparaten afzonderlijk bespreken wat voor aansluitingen je erop terug vindt, maar in dit geval zou dat een overbodige exercitie zijn. Buiten een D-Sub ingang voor analoge vga-signalen zijn alle geteste modellen namelijk voorzien van twee hdmi-ingangen, waarbij er in alle gevallen één geschikt is voor 4K signalen met hdcp 2.2, de nieuwste versie van digitale kopieerbeveiliging die onder andere gebruikt wordt bij Utra HD Blu-ray. Twee ingangen – waarvan feitelijk maar één volwaardige – klinkt wellicht wat weinig, maar het geeft aan dat deze apparaten niet bedoeld zijn als spil in een home theater, maar echt als laatste schakel in een keten waarbij bijvoorbeeld een receiver dienst doet om signalen van verschillende bronnen te schakelen.

Acer V7850

Acer heeft inmiddels een aardig aanbod aan 4k -rojectoren en op onze website kan je onder andere een review terugvinden van V9800, een 3600 euro kostend high-end model. Voor deze vergelijking bekijken we de V7850, een model met een gemiddelde winkelprijs van net geen 2900 euro. De V7850 is voorzien van een 0,67 inch 4K dlp-chip met een resolutie van 2716x1528 pixels. De V78050 is  een relatief compacte projector met een gewicht van iets meer dan 5 kilo. Het geheel witte apparaat beschikt over een zoomlens met een bereik van 1,6x die voorzien is van verticale lens shift. Hierdoor is het beeld in zijn geheel omhoog of omlaag te bewegen, zonder dat hierbij vertekening  in de vorm van trapezevorming ontstaat. Lens shift biedt hierdoor meer vrijheid bij plaatsing van de beamer. In het geval van de V7850 is de lensverschuiving overigens beperkt en alleen mogelijk naar boven, de onderkant van het beeld is dus altijd minimaal op de hoogte van de projector zelf.

Acer V7850

Als we de projector inschakelen en door het menu bladeren, valt op dat Acer veel keuzeopties biedt met onder andere een groot aantal kleur- en gamma-instellingen. De projector beschikt bovendien over AcuColor en AcuMotion, technologieën die respectievelijk helpen om kleuren te optimaliseren en tussenbeelden uitrekenen om – vooral bij 24 en 25 fps filmmateriaal – tot een vloeiender weergave te komen. AcuColor werkt vrij aardig, al voegt het zeker bij gebruik van goed bronmateriaal weinig toe. Van AcuMotion zijn wij geen fan. De interpolatie zorgt voor het bekende soap opera-effect waardoor film op video gaat lijken; bovendien zijn de berekende tussenbeelden niet foutloos, met zichtbare artefacten als gevolg.

Acer V7850

We meten de projector door in de 'Rec709' modus, omdat deze het meest nauwkeurige grijsverloop laat zien. De gemiddelde Delta E bij metingen van het grijsverloop tussen zwart en helemaal wit komt uit op een keurige 2,4. Ook de kleurweergave van de Acer V7850 is erg goed. Waar veel dlp-projectoren inboeten op kleurweergave ten faveure van een zo hoog mogelijke helderheid, is de balans tussen kleur en wit bij deze beamer in de Rec709 modus gewoon uitstekend. Net als de andere dlp-projectoren uit de test blijkt de zwartweergave helaas de achilleshiel van de V7850. Hoewel dlp in theorie in staat moet zijn tot zeer diep zwart zien we dat bij dit model niet terug, wat resulteert in een gemeten contrastwaarde van 849:1.

Acer V7850

Acer V7850

Acer V7850

Acer V7850

Acer V7850

Benq W1700

De goedkoopste projector uit de test is afkomstig van Benq. De nieuwe BenQ W1700 heeft een winkelprijs van ongeveer 1500 euro en is  daarmee de enige projector uit de test die onder de 2000 euro grens blijft. De W1700 is ook het compactste en lichtste model uit het testveld, en is de enige die wij als 'makkelijk mee te nemen' zouden bestempelen. Ook Benq maakt gebruik van een dlp-chip die door middel van pixel shifting ultra hd-beelden genereert en hierbij dus hetzelfde trucje toepast als Acer. De chip die Benq gebruikt is echter een kleiner model, met een diagonaal van 0,47 inch en een lagere native resolutie van 1920x1080 beeldpunten.

BenQ W1700

Om de projector compact en betaalbaar te houden is ook het lenssysteem relatief eenvoudig gehouden. De maximale zoomfactor is slechts 1,2x en lens shift ontbreekt bij de W1700. Deze combinatie van factoren maakt dat de plaatsing van de projector nauw luistert en je minder speelruimte hebt dan bij de andere modellen in deze test.

Over de beeldkwaliteit van de beamer zijn we positief. Het scherpstellen luistert erg nauw, maar de beeldscherpte bij weergave van 4K video is gewoon prima. Benq gebruikt een RGBRGB kleurwiel zonder transparant deel, wat de kleurweergave ten goede komt. De projector beschikt over verschillende beeldmodi en heeft ook een color enhancer functie, die kleuren wat extra aanzet en een flesh tone optie om huiskleuren wat voller te maken. Wat ons betreft zijn het beide opties die je – zeker in combinatie met goed bronmateriaal – beter uit kunt laten als je een zo realistisch mogelijk beeld wilt hebben.

BenQ W1700

Als we de testresultaten bekijken, zien we direct waar deze relatief goedkope projector punten laat liggen. De zwartwaarde is namelijk bijzonder matig, een gevolg van de gebruikte dlp-chip. Bij projectie van een 1 m² groot beeld meten we bijna 0,7 cd/m² bij een volledig zwart beeld. Dat is niet zwart, maar gewoon grijs. De helderheid van de projector houdt ook niet over, waardoor het contrast uitkomt op een zeer matige 438:1, de slechtste score uit de test. Dat is jammer, want het grijsverloop is met een gemiddelde Delta E van 1,0 vrijwel perfect en ook de kleurweergave is erg goed. Dat maakt de W1700 eigenlijk vooral geschikt voor ruimtes die niet helemaal donker, maar zeker ook niet te helder zijn.

BenQ W1700

BenQ W1700

BenQ W1700

BenQ W1700

BenQ W1700

BenQ W1700

Epson EH-TW7300 en TW9300W

Van Epson ontvingen we twee projectoren die op het eerste gezicht identiek lijken. De EH-TW7300 en EH-TW9300W zijn enorme apparaten met een gewicht van elf kilo. Hoewel je het er aan de buitenkant niet vanaf ziet is de TW9300W met gemiddeld 3100 euro echter aanzienlijk duurder dan de TW7300, die voor ongeveer 2200 euro te koop is. Dat prijsverschil zit hem onder de kap, in een tweetal technische verschillen. De optische engine van de TW9300W is van een betere specificatie, wat zich in de praktijk uit in een aanzienlijk hoger contrast. Het andere belangrijke verschil tussen de twee projectoren wordt verklaard doordat de TW9300W wordt geleverd met een draadloze HDMI-module, die het mogelijk maakt om HDMI signalen draadloos naar de projector te sturen. Handig wanneer al je apparatuur vóór in de ruimte staat, terwijl de projector achterin aan het plafond hangt. Epson heeft overigens ook nog een tussenmodel, de TW9300 (zonder W-achtervoegsel). Deze beamer heeft dezelfde optische engine als de TW9300, maar mist de draadloze module.

Epson EH-TW9300W

Beide projectoren maken gebruik van Epson’s eigen lcd-technologie, waarbij ‘complete’ beelden met alle kleurinformatie op het scherm belanden. Eventuele regenboog-effecten zijn bij deze projectoren dus niet van toepassing. Beide projectoren beschikken bovendien over een zeer flexibel lenssysteem dat een zoombereik van maar liefst 2,1x biedt, en zowel horizontale als verticale lens shift biedt. De lensmodules van beide projectoren zijn bovendien gemotoriseerd, wat zeer precieze afstelling mogelijk maakt. Een ander voordeel van de gemotoriseerde lens is dat je verschillende presets kunt opslaan. Dat is handig voor mensen die met een constante hoogte willen projecteren. Voor 16:9 beeldmateriaal kan je op die manier een andere zoom-preset maken dan voor cinemascope materiaal.

Epsons projectoren bieden een veelheid aan instellingen, waarbij je de 4K enhancement bovendien kunt in en uitschakelen. Inschakelen levert eigenlijk in alle gevallen voordeel op, want ook full hd-materiaal kan door slimme beeldverwerking (iets) aan scherpte winnen. Epson biedt sowieso uitgebreide mogelijkheden om zaken als verscherping en ruisonderdrukking te tunen, liefhebbers kunnen hun hart hiermee ophalen.

De TW7300 en TW9300W bieden meerdere beeldpresets, waaronder twee cinemamodi waarin een fysiek kleurfilter in het lichtpad wordt geschoven, waardoor het kleurbereik wat groter wordt. Wat opvalt als we beide projectoren doormeten is dat het kleurbereik in de ‘natural’ mode groot genoeg is voor normaal videomateriaal, terwijl de cinema modi een aanzienlijk donkerder beeld bieden, waarbij de grijs- en kleurfouten zonder kalibratie bovendien groter blijken te zijn dan in de natural modus. Wij hebben onze metingen dus uitgevoerd in de natural modus, waarbij de TW7300 en TW900W respectievelijk Delta E waarden van 3,4 en 3,7 voor het grijsverloop laten noteren. De gemiddelde kleurafwijking van beide apparaten is met Delta E’s van 2,0 en 1,4 gewoon uitstekend. Hoewel de TW9300W volgens opgave van Epson een iets hogere helderheid zou moeten hebben dan zijn kleine broer, zien wij dat in de praktijk niet terug. Beide apparaten zijn overigens lekker helder, met ongeveer dubbel zoveel lichtopbrengst als de hiervoor besproken modellen van Acer en Benq.

Waar we wel een verschil tussen beide Epsons zien is bij het zwartniveau dat de projectoren weten te behalen. Waar de TW7300 bij zwartweergave van een 1 m² groot beeld blijft steken op 0,36 cd/m², doet de TW900 het een heel stuk beter met 0,1 cd/m². Het contrast van de TW9300W is met 5850:1 dan ook met afstand het hoogst van alle geteste projectoren, en dat is nog zonder dat de mechanische iris van de projector is ingeschakeld.

EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

 

EH-TW7300

Epson EH-TW7300

Epson EH-TW7300

Epson EH-TW7300

Epson EH-TW7300

Epson EH-TW7300

Epson EH-TW7300

Optoma UHD60

Ook Optoma voorzag ons van twee projectoren die ondanks duidelijke uiterlijke verschillen, toch veel met elkaar gemeen hebben. De UHD60 is het 4k-instapmodel van Optoma, met een gemiddelde winkelprijs van 2000 euro. De projector belooft een helderheid van 3000 lumen en in de praktijk blijkt het apparaat ook daadwerkelijk een helder plaatje te kunnen projecteren. Optoma maakt echter gebruik van een kleurenwiel met een transparante sectie. Hierdoor neem de helderheid van witte elementen toe, maar kleuren blijven daarbij achter waardoor een wat vaal en kleurloos beeld ontstaat. Dit is op te lossen door de briljant color functie uit te schakelen. Hierdoor neemt de helderheid af, maar klopt de balans tussen wit en kleuren veel beter. Wij testten de projector om die reden met briljant color uit.

Optoma UHD60

Qua instelmogelijkheden is de beamer redelijk bedeeld. Het lenssysteem biedt een zoomfactor van 1,6x en biedt verticale lensverstelling. De ultra detail functie weet op een zinnige manier verscherping toe te passen, zonder dat dit leidt tot duidelijk zichtbare artefacten. De UHD60 biedt dan vrij goede beeldkwaliteit en nog altijd prima helderheid en een redelijk contrast van bijna 1000:1. Ook de grijsweergave is met een gemiddelde Delta E van 4,3 nog goed te noemen, de Delta E voor de kleurweergave komt uit op 5,6. Niet slecht, maar dus wel boven de grens van 5 die wij als wenselijk aanhouden.

Optoma UHD60

Optoma UHD60

Optoma UHD60

Optoma UHD60

Optoma UHD60

Optoma UHD60

Optoma UHZ65

De UHZ65 is met zijn winkelprijs van bijna 4400 euro de duurste projector uit de test. Hoewel de projector uiterlijk niet lijkt op de UHD60, is het vooral het omhulsel van de behuizing die verschilt, de optische engine van beide beamers vertoont sterke gelijkenissen. Ook de UHZ65 biedt dus 1,6x zoom en verticale lens shift. Het belangrijkste verschil zit hem echter in de lichtbron, want de UHZ65 maakt gebruik van laserverlichting. Het voordeel hiervan is tweeledig. Ten eerste gaat een lasermodule veel langer mee dan een traditionele lamp. Waar de andere projectoren in de hoge lampstand een opgegeven levensduur van maximaal 4000 uur hebben voordat de helderheid gehalveerd is, moet de lasermodule van de UHZ65 maar liefst 20.000 uur meegaan. Een ander voordeel is dat een laser gemoduleerd kan worden. In een donkere scene kan de lichtopbrengst razendsnel verlaagd worden, met betere (dynamische) zwartwaarden als gevolg.

Optoma UHZ65

De UHZ65 heeft nog een voordeel ten opzichte van de UHD60, en dat is betere beeldverwerking. De UHZ65 biedt namelijk functie als kleur- en contrastoptimalisatie en beeldinterpolatie, functies die de UHD60 moet missen.

Als we de UHZ54 doormeten zien we bovendien dat het met enige afstand de helderste projector uit de test is. De zwartweergave is zeker niet perfect, maar het contrast komt desondanks uit op bijna 2000:1. Opvallend genoeg is het grijsverloop bij deze projector wat tegenvallend, met een beeld dat naar blauw neigt en een te hoog gamma heeft. Middels kalibratie is dit wel goed te krijgen, maar standaard scoort de UHZ65 op dit punt het minst van alle geteste modellen. De kleurweergave is daarentegen wel goed, al heeft de projector dankzij zijn laserlichtbron een groter kleurbereik dan de Rec.709 norm voorschrijft, met licht overdreven aangezette kleuren als gevolg.

Optoma UHZ65

Optoma UHZ65

Optoma UHZ65

Optoma UHZ65

Optoma UHZ65

Optoma UHZ65

Testresultaten

Op deze pagina kan je de testresultaten van de besproken projectoren in grafieken met elkaar vergelijken. De gedetailleerde resultaten vind je op de pagina's van de besprekingen van de respectieve beamers. Dlp-modellen zijn voorzien van een blauw balkje, lcd-exemplaren zijn te herkennen aan een groen balkje. 

Helderheid en contrast

  • Max. helderheid
  • Min. helderheid
  • Contrast

Kleurweergave

  • Dekking DCI-P3
  • Dekking Rec.709
  • Kleurtemperatuur

  • Gem. DeltaE color check
  • Max. DeltaE color check
  • Kleurafw.
  • Grijsafw.

Input lag

Geluidsproductie

Energieverbruik

  • Eco
  • Heldere modus
  • Standby

Conclusie

Alle geteste projectoren bieden duidelijk betere beeldscherpte dan normale full hd-modellen, en benaderen de beeldscherpte van een échte ultra hd-weergever. Hoewel de native resolutie van de projectoren van Acer en Optoma hoger is dan die van de geteste modellen van Benq en Epson, zijn de verschillen bij weergave van film en videomateriaal nauwelijks zichtbaar. Qua beeldscherpte beoordelen we alle modellen daarom zonder meer als ‘goed’, waarbij we de beeldverwerking van de modellen van Epson beter vinden dan die van de concurrentie, waardoor de Epson projectoren in sommige gevallen een gedetailleerder beeld produceren ondanks de lagere native resolutie van de chip.

Wegen we alle voors- en tegens af, dan is de Epson TW9300W daarom zonder meer onze favoriet. Deze 3100 euro kostende projector biedt met afstand de beste zwartweergave van alle geteste modellen, wat in combinatie met de prima lichtopbrengst ook zorgt voor het hoogste contrast. Hoewel wij hdr op projectoren weinig tot geen meerwaarde vinden hebben, komt het bij de TW9300W wel het beste tot zijn recht. Stel je overigens geen prijs op de draadloze HDMI-zender die met de TW9300W wordt meegeleverd, dan biedt de 250 euro goedkopere TW9300 exact dezelfde beeldkwaliteit.

Wil je minder geld uitgeven en gebruik je de projector in een niet geheel verduisterde ruimte, dan is Benq’s W1700 een prima keuze. Het zwartniveau van deze beamer valt tegen, maar de grijs- en kleurweergave is goed en de projector laat bij 4K weergave een prettig scherp beeld zien.

Voor een zo helder mogelijk beeld is de Optoma UHZ65 de beste keuze van de geteste projectoren. Bijkomend voordeel van dit model is dat de lasermodule die voor de verlichting zorgt een erg lange levensduur heeft, wat vooral een voordeel is als de beamer veel gebruikt wordt.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Acer V7850

Acer V7850

  • 2200 lm
  • 3840x2160
  • 1200000 : 1
  • DLP

1.798,98 €

5 winkels
BenQ W1700

BenQ W1700

  • 2200 lm
  • 3840x2160
  • 10000 : 1
  • DLP

966,55 €

2 winkels
Epson EH-TW7300

Epson EH-TW7300

  • 2300 lm
  • 1920x1080
  • 160000 : 1
  • LCD

2.118,43 €

1 winkel
Epson EH-TW9300W

Epson EH-TW9300W

  • 2500 lm
  • 1920x1080
  • 1000000 : 1
  • LCD
Niet verkrijgbaar
Optoma UHD60

Optoma UHD60

  • 3000 lm
  • 3840x2160
  • 1000000 : 1
  • DLP
Niet verkrijgbaar
Optoma UHZ65

Optoma UHZ65

  • 3000 lm
  • 3840x2160
  • 2000000 : 1
  • DLP

3.499,00 €

2 winkels
0
*