Powerplay: 24 600-650 watt voedingen vergeleken

99 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Hoe wij testen
  3. 3. Stabiliteit
  4. 4. Efficiency
  5. 5. Sluipverbruik
  6. 6. Geluidsproductie
  7. 7. Formaat, kabels en connectoren
  8. 8. Conclusie
  9. 9. Besproken producten
  10. 10. Reacties

Inleiding

Een krachtige (game) pc vraagt een potente voeding. In de praktijk zal een 500W exemplaar vaak al voldoen, maar voor wat meer ademruimte is het raadzaam een high-end systeem te voorzien van een 600-650W model. Wij vergelijken er 24.

Welke componenten zou jouw ideale game pc moeten bevatten? Logische keuzes zijn bijvoorbeeld een Intel Core i7 8700K processor en GeForce 1080 Ti videokaart, in combinatie met een ssd en een harddisk, een waterkoeler, een paar casefans en eventueel rgb-verlichting. Zo’n systeem zal niet snel meer dan 500 watt verbruiken, maar omdat het slim is wat veiligheidsmarge in acht te nemen, is een 600-650W voeding ideaal voor dergelijke computers.

Uiteraard zijn er ook scenario’s denkbaar waarbij je méér vermogen nodig hebt, maar dat zijn uitzonderingen. Denk hierbij aan systemen met een high-core processor zoals Intel’s Core i9 7960X (199 watt maximaal verbruik ) of AMD’s Ryzen Threadripper (220W) in combinatie met twee high-end videokaarten als een GeForce GTX 1080 Ti (255W), of AMD Radeon RX Vega 64 (300W). Met een dergelijke combinatie kan je uitkomen op ruim 800 watt, en dat is nog zonder de overige componenten in de pc. Ben je niet van plan om twee videokaarten te gebruiken en kies je voor een meer gangbare processor, dan is 600-650 watt zoals gezegd meer dan voldoende.

Cooler Master MasterWatt Lite 600W Seasonic Prime Titanium 600W Fanless
Een voeding van circa 55 euro en een model dat 215 euro kost. Wat zijn de verschillen?

Het 600-650 watt segment is bovendien interessant om in te shoppen. Deze voedingen zijn over het algemeen niet veel duurder dan 500-550W modellen en er is veel keuze. In deze test vergelijken wij 24 courante modellen, waarvan de gemiddelde winkelprijs varieert van 56 tot 215 euro. Voor elke portemonnee wat wils dus. De grote vraag is natuurlijk of je met een goedkoop exemplaar net zo goed af bent als met een duurdere. Wij gingen op zoek naar het antwoord op die vraag.

Hoe wij testen

Pc-voedingen hebben feitelijk maar twee taken: stabiel en continu de 12 volt, 5 volt en 3,3 volt spanning leveren aan de computer, en dit bij voorkeur zo stil mogelijk doen. We testen voedingen bijzonder grondig. Daarbij kijken we naar de stabiliteit en micro-fluctuaties (ripple) van de voltages op de 12V-lijnen, de efficiëntie (ook bij lage belastingen), het sluipverbruik en de geluidsproductie. Voor alle metingen gebruiken we als een van de weinige testlabs professionele apparatuur, vergelijkbaar met wat voedingsfabrikanten ook zelf hebben staan.

Voor het testen van voedingen maken we gebruik van Stratron load-generatoren, waarmee we voedingen in ons lab tot 1600 watt kunnen belasten. Iedere voeding testen we in stappen van 100 watt vanaf 200 watt tot aan de maximale belasting. Bij iedere stap meten we voltages op de verschillende lijnen. Hoe dichter die waardes liggen bij de officiële waardes van 3,3, 5 en 12 volt, hoe beter. Meer dan 5% afwijking is taboe. Bij iedere stap meten we met een professionele Zes Zimmer stroommeter het uit het stopcontact opgenomen vermogen. Op basis daarvan berekenen we de efficiëntie. Een oscilloscoop stelt ons in staat om de ripple, ofwel de fluctuaties op de geleverde gelijkspanningen te meten.

Belangrijk om te weten is dat we in alle gevallen in totaal zo’n 50 watt stroom uit de 3,3 en 5 voltlijnen trekken en de rest uit de 12 voltlijnen. Dat is anders dan de manier waarop bijvoorbeeld de 80 Plus organisatie of de meeste fabrikanten zélf hun voedingen testen, maar staat wel dichter bij de realiteit. In een pc maken alle stroomverslindende componenten (lees: de cpu en gpu) voornamelijk van de 12 voltlijnen gebruik; de 3,3 en 5 voltlijnen hebben slechts een zeer beperkte functie.

Naast de standaard tests vanaf 200 watt doen we ook tests bij lage belastingen van 22,5, 50 en 100 watt. Deze waardes en de verdeling van de belasting over de 3,3, 5 en 12 volt rails is gemodelleerd naar een écht systeem gebaseerd op een Intel Core i7 4770K Haswell-processor, een Gigabyte GA-Z87X-UD3H moederbord, twee Corsair Vengeance Pro geheugenmodules, een OCZ Vertex 4 SSD en een cpu-koeler. De 22,5 watt test komt ruwweg overeen met het idle-verbruik van dit systeem, de 50 watt test is gemodelleerd naar een situatie waarbij één cpu-core volledig is belast en de 100 watt test naar een situatie waarbij alle cores volledig belast zijn.

Voorts meten we ook het door de voeding aan het stopcontact onttrokken vermogen zónder belasting. Belangrijk om te weten of een voeding niet te veel sluipvermogen hebben.

Onze geluidstest doen we in een geluidsdichte box, zodat we waardes vanaf ca. 18 dB(A) nauwkeurig kunnen meten. Onze meter plaatsen we 10 cm. van de voeding en we belasten de voedingen met ca. 100W, 300W en 500W. We doen de laatste meting nadat de voedingen 20 minuten lang belast zijn.

Stabiliteit

Het minste dat je van een voeding mag verwachten, is dat hij stabiel het beloofde vermogen kan leveren. Belangrijk is daarbij dat de spanning binnen de 5% marge blijft die de ATX-specificaties voorschrijven. Het goede nieuws is dat alle voedingen daadwerkelijk 600 watt kunnen leveren zonder eruit te klappen of extreem onstabiel te worden. Wel gaan een paar naar onze smaak te veel naar de ondergrens. Zo levert de Cooler Master MasterWatt Lite 600W slechts 11,69 volt spanning onder hoge belasting. Dat is binnen de specificatie, maar wel aan de lage kant. Ook de Be quiet! Straight Power 11 650W zit met 11,82 volt ook aan de lage kant van wat wij prettig vinden. Veertien voedingen leveren bij onze 600 watt test nog netjes 12 volt of een hogere spanning, vijf modellen komen tussen 12 en 11,9 volt en nog eens vijf zitten daar dus onder.

In de praktijk zal je een voeding slechts zelden maximaal belasten – als dat wél vaak het geval is, heb je een te lichte voeding gekozen – en dus is het interessant om te kijken of de kaarten anders geschud zijn bij een belasting van ‘slechts’ 400 watt. De Cooler Master MasterWatt Lite 600W en Be quiet! Straight Power 11 650W blijken ook bij deze test met respectievelijk 11,86V en 11,88V geen uitbinkers. In totaal zien we bij de 400 watt test dat zes van de vierentwintig voedingen minder dan 12 volt leveren, al moet daarbij gezegd worden dat ze allemaal ruim binnen de marges van de ATX-standaard blijven.

Wellicht nog belangrijker dan de spanning die de voeding levert, is de mate waarin die spanning daadwerkelijk stabiel wordt afgegeven. We meten deze spanningsvariaties, ofwel ripple, met behulp van een oscilloscoop. De Vtt (voltage-top-top) waardes geven het verschil aan tussen de hoogste en laagste gemeten spanning. Wanneer de 12 voltlijn een ripple heeft van 50 mVtt, betekent het dat deze fluctueert tussen de 11,975 en 12,025 volt. Waardes rondom de 50 mVtt zijn uitstekend en zorgen ervoor dat je je zelfs bij flink overklokken geen zorgen hoeft te maken over de stabiliteit. Waardes onder de circa 75 mVtt zijn ook nog prima. Zit een voeding daar ver boven, dan is dat echt een minpunt.

Het gros van de geteste modellen verdient op dit punt het predicaat goed of uitstekend. Bij 600 watt belasting zitten alleen de Cooler Master MasterWatt Lite 600W, Antec HCG650 Gold en de Be quiet! System Power 9 600W met respectievelijk 79, 79 en 85 mVtt boven de gewenste grens van 75 mVtt. Geen van deze waarden zijn voor normaal gebruik echter verontrustend. Bij 400 watt belasting zien we bij alle voedingen lagere ripplewaarden. Antec’s HCG650 Gold laat ook dan nog 75 mVtt noteren, alle andere modellen doen het met 57 mVtt of minder gewoon prima.

Sowieso is het goed om ook even wat schouderklopjes uit te delen. Bij de 600 watt test zien we vijf voedingen die minder dan 20 mVtt ripple laten noteren, wat gewoon uitstekend is. We hebben het dan over de EVGA SuperNova G3 650W, Corsair RM650i en CX650M, Seasonic Prima Titanium 650W en Prima Ultra Titanium 650W.

Efficiency

De efficiency van een voeding geeft aan in welke mate er energie verloren gaat bij de omzetting van de inkomende wisselspanning naar gelijkspanning. Hoe hoger die efficiency, des te beter. Niet alleen omdat een efficiëntere voeding minder energie verbruikt en dus zuiniger en goedkoper is in gebruik, maar vooral ook omdat energie die ‘verloren’ gaat feitelijk wordt omgezet in warmte. Warmte die de levensduur van de componenten negatief beïnvloed, tenzij deze actief worden gekoeld met een ventilator, die daarbij weer geluid produceert wat ook niet wenselijk is. In de praktijk zijn voedingen grosso modo het efficiëntst rond de helft van hun maximale belasting. Ook in dit testveld zien we dit terug. Bij een belasting van 300 watt meten we efficiency variërend van 84,94 tot 93,11 procent. Bij hogere belastingen neemt dat bij moderne voedingen niet noemenswaardig af, ook bij 600 watt scoort de ‘slechtste’ voeding nog altijd 81,97%.

Kijken we naar de gemiddelde efficiency van 200 tot 600 watt, dan zien we vijf voedingen die meer dan 90% scoren, te weten de Seasonic Prime Titanium 650W, Prime Titanium 600W Fanless, Prime Ultra Titanium 650W, Be quiet! Dark Power Pro 11 650W en Bitfenix Whisper 650W. Aan de onderkant van het lijstje zien we wederom de Cooler Master MasterWatt Lite 600W en Be quiet! System Power 8 die met 83,75% en 83,89% als enige modellen gemiddeld onder 85% efficiency uitkomen.

Bij lage belastingen scoren alle voedingen aanmerkelijk minder goed. Bij een totale belasting van 50 watt zit het testveld tussen 77,7 en 89,8% efficiency, waarbij we geen grote onderlinge verschuivingen in de rangorde zien.

Sluipverbruik

We testen ook altijd wat het sluipverbruik is. Zonder aangesloten componenten, met de wipschakelaar achterop de voeding in de uit-stand verwachten wij eigenlijk totaal geen verbruik te meten, maar in de praktijk is dat maar zelden het geval. De Cooler Master MasterWatt Lite 600, Bitfenix Whisper 650W en Be quiet! Dark Power Pro 11 650W verbruiken in deze stand zelfs meer dan 0,1 watt.

Schakelen we de voeding in, dan zien we dat alle voedingen iets van gebruik laten noteren. Bij de Corsair RM650i, Seasonic Prime Titanium 650W, Corsair Vengeance V650M en Antec Earthwatts Gold Pro 650 watt is dat minder dan 0,1 watt. Aan de andere kant van het spectrum zien we bij de Be quiet! System Power 9 600W en Bitfenix Whisper 650W ook uitschieters van 0,4 en 0,7 watt.

Geluidsproductie

De meeste voedingen zijn voorzien van een (geregelde) ventilator die ervoor moet zorgen dat de componenten die de stroomvoorziening regelen niet te warm worden. Hoe efficiënter de voeding, hoe minder koeling er nodig is. Bij veel voedingen wordt de ventilatorsnelheid bovendien temperatuurgestuurd geregeld. Bij lage belastingen kan de ventilator (bijna) helemaal uit, terwijl deze harder gaat draaien als dat nodig is. Wij meten de geluidsproductie bij belastingen van 100, 300 en 500 watt, waarbij we de 500 watt belasting bovendien gedurende 20 minuten volhouden en daarna onze meting uitvoeren. Alle metingen worden uitgevoerd in een geluidsdichte box, op 10 cm afstand. Dat betekent dat we goed de verschillen in kaart kunnen brengen, maar ook dat het beeld wat overdreven kan lijken. 39 dB(A) op 10 cm is op een normale afstand van de pc amper hoorbaar – zeker als je andere geluidsbronnen hebt, zoals de cpu en gpu koelers. Desalniettemin zijn we van mening dat je bij verder gelijke prestaties beter af bent met een stillere voeding.

Bij 100 watt belasting zijn er 12 voedingen die 20 dB of minder laten noteren, wat in de praktijk betekent dat ze echt onhoorbaar stil zijn. Nog eens zeven modellen komen uit tussen 20 en 30 dB. Voedingen die ook bij 100 watt al boven 30 dB uitkomen zijn de EVGA SuperNova G3 650W (31 dB), Bitfenix Whisper 650W (34,1 dB), Gigabyte P650B (37,4 dB) en de Cooler Master MasterWatt Lite 600W (42,5 dB). Bij onze 300 watt meting verandert het beeld niet substantieel, maar bij 500 watt belasting horen we dat vier voedingen de grens van 40 dB gepasseerd zijn, te weten de EVGA SuperNova G3 650W, Sharkoon SilentStorm Icewind 650W, Gigabyte P650B en Cooler Master MasterWatt Lite 600W, die waarden tussen 40,7 en 45,9 dB laten noteren. Aan de andere kant zijn er ook bij 500 watt nog altijd 12 voedingen die onder 30 dB blijven, waarbij de Be quiet! Straight Power 11 650W (20,9 dB) en Seasonic Prime Titanium 600W Fanless (22 dB) het lijstje aanvoeren.

Formaat, kabels en connectoren

Een voeding kan nog zo stil, efficiënt en stabiel zijn, als de kabels te kort zijn of als hij niet in je behuizing past, heb je er alsnog weinig aan. Om met dat laatste te beginnen: veertien modellen zijn 14 of 15 centimeter diep en daarmee lekker compact. Helaas zijn de voedingen die bij de hiervoor besproken tests consequent hoog scoorden, ook de wat langere modellen. De Seasonic Prime voedingen zijn bijvoorbeeld 17 cm diep, en de Be quiet! Dark Power Pro 11 meet zelfs 18 cm. Het is ook logisch, met een wat grotere behuizing is er wat meer ruimte en zijn warmere componenten minder problematisch. In de meeste behuizingen zal dat geen problemen opleveren, maar heb je een kleine kast, kijk dan even goed of je deze voedingen en bijbehorende kabelboom kwijt kunt.

Die kabelbomen zijn bij de meeste voedingen modulair uitgevoerd. Alleen de Be quiet! System Power 8 en 9 600W, Cooler Master MasterWatt Lite 600W en de Gigabyte P650B zijn voorzien van vaste kabeltrossen. Bij alle andere voedingen kan je ervoor kiezen om molex, sata en peg-kabels in te prikken wanneer je deze nodig hebt, of om ze juist weg te laten wanneer dat niet het geval is. Als we de kabellengtes vergelijken, zien we geen grote uitschieters in positieve of negatieve zin. De lengte van de 24-pin moederbordkabels varieert van 53 tot 67 cm, terwijl de cpu- en gpu stroomkabels in lengte uiteenlopen van 57 tot 79 cm en 53 tot 87 cm. Heb je een grotere behuizing waarin de voeding relatief ver van (de bovenkant van) het moederbord verwijderd is, kies dan voor een voeding met langere kabels. Voor de meeste midi-towers zal je met alle geteste voedingen doorgaans goed uitkomen qua kabellengtes.

Kijken we naar de geboden connectoren, dan zien we dat sommige fabrikanten inmiddels grotendeels afscheid hebben genomen van de molex-aansluiting. Be quiet voorziet de System Power 8 en 9 bijvoorbeeld van slechts twee connectoren van dit type en bij veel andere modellen komen we er slechts drie tegen. Daar staat tegenover dat de tegenwoordig populaire sata-power connector bij alle voedingen minimaal vijf keer terug te vinden is. Peg-connectoren voor videokaarten treffen we bij alle voedingen minimaal tweemaal aan. Dat is voldoende, daar je doorgaans niet twee videokaarten zal aansluiten in deze klasse. Heb je een exotische kaart met drie peg-aansluitingen, dan moet je hier natuurlijk even rekening mee houden.

Conclusie

Als we alle testresultaten onder elkaar zetten, valt allereerst op dat er maar heel weinig voedingen zijn die je echt beter links kunt laten liggen. Zelfs de minst presterende exemplaren in de test zijn nog altijd gewoon voldoende. Echter, een aantal voedingen komt wel naar boven drijven. De beste voedingen uit de test zijn de Seasonic Prime Titanium 600W Fanless, Prime Titanium 650W, Prime Titanium Ultra 650W, Be quiet Straight Power 11 650W, Dark Power Pro 11 650W en de Corsair RM650i.

De Seasonic Prime Titanium 600W Fanless is wat ons betreft de beste voeding uit de test. Deze voeding is zeer efficiënt, geheel stil en zeer stabiel. Reden voor ons om onze Ultimate Product Award uit te delen. De Prime Titanium 600W Fanless heeft echter één groot nadeel, en dat is zijn prijs. Deze voeding kost gemiddeld 215 euro, en is daarmee met afstand het duurste model uit de test.  Ook de andere Prime Titanium voedingen en de Dark Power Pro 11 650W van Be quiet presteren zodanig uitstekend dat ze onze Ultimate Product Award verdienen, en deze modellen zijn met 170 euro bovendien iets minder duur.

Van ons lijstje aanraders is de Be quiet! Straight Power 11 650W de meest voordelige keuze. Deze voeding kost gemiddeld 114 euro en levert daarvoor uitstekende prestaties, wat een Excellent Choice Award oplevert. De Corsair RM650i is iets duurder, maar het verschil is klein; hij ontvangt dus diezelfde award. Voor een paar tientjes minder heb je ofwel een Seasonic Focus Gold 650W, ofwel een Corsair TX650M; de eerste heeft een iets hogere ripple (maar nog altijd onder de 50 mVtt, de tweede produceert iets meer geluid – maar beide zijn dan ook duidelijk goedkoper. Om die reden ontvangen deze twee ook een Excellent Choice award.

Ben je op zoek naar een nóg goedkopere voeding, dan zijn de Corsair CX650M en Vengeance V650M voor respectievelijk 80 en 72 euro goede keuzes. Beide voedingen krijgen daarom onze Great Value Award.


Seasonic Prime Titanium 600W Fanless
Seasonic Prime Titanium 650W
Seasonic Prime Titanium Ultra 650W
Be quiet! Dark Power Pro 11 650W


Be quiet! Straight Power 11 650W
Seasonic Focus Gold 650W
Corsair RM650i
Corsair TX650M


Corsair CX650M
Corsair Vengeance V650M

Deze vergelijkingstest verscheen eerder in Hardware.Info Magazine #2 2018. Ook altijd als eerste onze uitgebreide vergelijkingstests lezen? Neem dan een abonnement op Hardware.Info Magazine, daarmee ondersteun je meteen ook ons werk.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Antec Earthwatts Gold Pro 650W

Antec Earthwatts Gold Pro 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54 A

87,95 €

4 winkels
Antec HCG650 Gold 650W

Antec HCG650 Gold 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54 A

94,85 €

4 winkels
Be quiet! Dark Power Pro 11 650W

Be quiet! Dark Power Pro 11 650W

  • 650 W
  • 94 %
  • 80 Plus Platinum
  • Modulair
  • 54 A

146,99 €

10 winkels
Be quiet! Pure Power 10 CM 600W

Be quiet! Pure Power 10 CM 600W

  • 600 W
  • 91 %
  • 80 Plus Silver
  • Modulair
  • 48 A

103,04 €

1 winkel
Be quiet! Straight Power 11 650W

Be quiet! Straight Power 11 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54.1 A

114,95 €

7 winkels
Be quiet! System Power 8 600W

Be quiet! System Power 8 600W

  • 600 W
  • 87 %
  • 80 Plus
  • 48 A
Niet verkrijgbaar
Be quiet! System Power 9 600W

Be quiet! System Power 9 600W

  • 600 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • 48 A

58,55 €

5 winkels
Bitfenix Whisper 650W

Bitfenix Whisper 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54 A
Niet verkrijgbaar
Cooler Master MasterWatt 650W

Cooler Master MasterWatt 650W

  • 650 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • Modulair
  • 54.1 A

74,95 €

6 winkels
Cooler Master MasterWatt Lite 600W

Cooler Master MasterWatt Lite 600W

  • 600 W
  • 85 %
  • 80 Plus
  • 46 A

52,91 €

6 winkels
Corsair CX650M

Corsair CX650M

  • 650 W
  • 90 %
  • 80 Plus Bronze
  • Modulair
  • 54 A

70,99 €

11 winkels
Corsair RM650i

Corsair RM650i

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54 A

117,99 €

10 winkels
Corsair TX650M v2

Corsair TX650M v2

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 51 A

81,50 €

12 winkels
Corsair Vengeance V650M

Corsair Vengeance V650M

  • 650 W
  • 90 %
  • 80 Plus Bronze
  • Modulair
  • 54 A

75,13 €

4 winkels
EVGA SuperNova G3 650W

EVGA SuperNova G3 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54.1 A

109,56 €

7 winkels
Gigabyte P650B

Gigabyte P650B

  • 650 W
  • 89 %
  • 80 Plus Bronze
  • 54 A

62,95 €

3 winkels
Seasonic Focus Plus Gold 650W

Seasonic Focus Plus Gold 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54 A

98,80 €

5 winkels
Seasonic Focus Plus Platinum 650W

Seasonic Focus Plus Platinum 650W

  • 650 W
  • 94 %
  • 80 Plus Platinum
  • Modulair
  • 54 A

109,99 €

5 winkels
Seasonic Prime Gold 650W

Seasonic Prime Gold 650W

  • 650 W
  • 92 %
  • 80 Plus Gold
  • Modulair
  • 54 A

134,90 €

1 winkel
Seasonic Prime Titanium 600W Fanless

Seasonic Prime Titanium 600W Fanless

  • 600 W
  • 94 %
  • 80 Plus Titanium
  • Modulair
  • 50 A

190,90 €

4 winkels
Seasonic Prime Titanium 650W

Seasonic Prime Titanium 650W

  • 650 W
  • 94 %
  • 80 Plus Titanium
  • Modulair
  • 54 A

192,00 €

1 winkel
Seasonic Prime Ultra Titanium 650W

Seasonic Prime Ultra Titanium 650W

  • 650 W
  • 96 %
  • 80 Plus Titanium
  • Modulair
  • 54 A

180,90 €

6 winkels
Sharkoon SilentStorm Icewind 650W

Sharkoon SilentStorm Icewind 650W

  • 650 W
  • 85 %
  • 80 Plus Bronze
  • Modulair
  • 54.2 A

84,90 €

2 winkels
SilverStone Strider Platinum 650W

SilverStone Strider Platinum 650W

  • 650 W
  • 93 %
  • 80 Plus Platinum
  • Modulair
  • 54.2 A

119,90 €

3 winkels
0
*