Workshop: Zet meer opslag in je (oude) laptop

17 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Wat heb je nodig?
  3. 3. Stap 1: Verwijder de optische drive
  4. 4. Stap 2: Prepareer de bracket
  5. 5. Stap 3: Zet de bracket in de laptop
  6. 6. Reacties

Inleiding

Dat je je bejaarde laptop met een ssd flink kunt oppeppen, moge bekend zijn, zeker bij de lezers van Hardware.Info Magazine. Echter, in de meeste laptops past slechts één 2,5 inch drive. Wil je dus veel opslag, dan betaal je relatief veel als je direct een grote ssd monteert. In deze workshop laten we zien hoe je een ssd én een harde schijf in je oude laptop kwijt kan, door hem in de ruimte voor de optische drive te monteren.

Hoewel ssd’s de afgelopen jaren steeds goedkoper zijn geworden, zijn ze nog altijd stukken duurder dan een harde schijf met dezelfde hoeveelheid ruimte. Heb je je oude laptop al eens van een ssd voorzien, dan kan het zomaar zo zijn dat je nu te weinig schijfruimte hebt. Zeker als je dat een tijdje geleden hebt gedaan, toen ssd’s nog een stuk duurder waren.

SSD én HDD

Onder desktopgebruikers is de oplossing voor de vraag naar snelle én veel opslag doorgaans het plaatsen van een snelle, kleinere ssd voor het OS en programma’s, naast een trage, maar grotere harde schijf. In een laptop ligt dat minder voor de hand, omdat daarin doorgaans maar ruimte is voor één 2,5 inch apparaat. Echter, de afgelopen jaren zijn er nog heel wat laptops geproduceerd met ruimte voor nog een sata-apparaat, dat je inmiddels vermoedelijk best kunt missen: het optische station, doorgaans een dvd-brander.

In deze workshop laten we zien hoe je hetzelfde met je oude laptop kunt doen als wat op de desktop gebruikelijk is: een tweede schijf plaatsen voor meer opslag. Hiertoe verwijderen we de optische drive, en plaatsen op de vrijgekomen ruimte een bracket waar de extra schijf in past. Met de opkomst van snelle internetverbindingen en grote usb-sticks zijn dvd’tjes immers steeds meer in onbruik geraakt – nieuwere laptops slikken de schijfjes nog maar zelden. Op die manier kun je net als bij een desktop pc een snelle, kleine ssd combineren met een grote hoeveelheid goedkope opslagruimte.

Wat heb je nodig?

Voordat je naar de winkel rent om een adapter bracket aan te schaffen en de optische drive uit je laptop te trekken, is het van belang dat je weet dat deze operatie niet in elke laptop mogelijk is. Om te beginnen, dit zal niet verbazen, werkt het niet in notebooks zonder ruimte voor een optisch station. Vooral zogenaamde ‘thin & light’ modellen vallen in dat segment, zoals de meeste ultrabooks van de laatste jaren.

Een andere mogelijkheid is dat je systeem hebt dat geen schijfjes leest, waarbij intern echter wel ruimte is vrijgelaten voor een optische drive, bijvoorbeeld omdat de fabrikant verschillende modellen met andere specificaties heeft uitgebracht. Op de plaats waar de optische drive zou zitten, zit in jouw model dan een blank klepje. In dat geval is het niet altijd mogelijk toch een extra schijf te installeren. Soms heeft de fabrikant niet alleen de dvd-brander wegbezuinigd, maar ook de bijbehorende sata-aansluiting weggelaten, iets wat we vaker tegenkomen bij laptops van het merk Acer. Check in zo’n geval dus even of een tweede sata-connector aanwezig is, voordat je aan deze workshop begint.

Het is dus zaak om altijd je laptop goed te inspecteren, voordat je aan de slag gaat. Hou er hoe dan ook rekening mee dat deze operatie negatieve gevolgen voor de garantie kan hebben.

Kies de juiste bracket

Om een 2,5 inch harde schijf of ssd op de plek van je optische drive te plaatsen, heb je een bracket (ook wel ‘hdd caddy’) nodig om het geheel passend te maken. Gelukkig zit in de meeste laptops een optische drive van standaardformaat, zodat je niet afhankelijk bent van de beschikbaarheid van een bracket voor jouw specifieke model.

Waar je wel op moet letten, is de correcte hoogte van de bracket. Over het algemeen heeft de ingebouwde optische drive een hoogte van 9,5 mm of 12,7 mm. Je kunt in de specificaties van de fabrikant of elders op internet nagaan welke hoogte de ingebouwde optische drive van je laptop heeft. Zo niet, dan zul je hem zelf even moeten nameten.

Heeft je laptop een zogenoemde ‘slot-loading’ optische drive, dus zonder laatje, dan heb je een speciale bracket nodig. Ook kan het dan moeilijker zijn om de drive te vervangen, omdat je de optische drive niet aan de zijkant uit de laptop kunt schuiven. In deze workshop gaan we uit van de meest veelvoorkomende situatie, een optische drive met laatje.

Zet je ssd in de 2,5"-bay

In alle gevallen heeft het de voorkeur om de snelste, primaire opslag met je OS en programma’s in de normale 2,5 inch bay te plaatsen. Het moge duidelijk zijn dat je voor dat doel bij voorkeur ook het snelste opslagapparaat gebruikt. Er zullen ook laptops zijn waarin de primaire opslag een m.2 of msata module is, maar dat doet voor dit artikel niet ter zake: de minder snelle harde schijf of oudere ssd schuiven we in elk geval in de bracket.

Deze indeling heeft twee redenen. Allereerst wil het booten vanaf de schijf die je in plaats van een optische drive plaatst, nog wel eens problemen geven, zodat je die opslaglocatie beter niet kunt gebruiken voor je OS. Ten tweede is de sata-connector voor de optische drive vaak minder snel dan die in de 2,5 inch bay. Dat zien we ook terug bij de laptop waarmee we deze workshop uitvoeren: de bandbreedte van de sata-aansluiting van de optische drive bedraagt slechts 1,5 Gbps, waar de aansluiting voor de primaire schijf de dubbele snelheid heeft. Uit het oogpunt van de fabrikant is het logisch om op de aansluiting voor de optische drive te besparen: die heeft toch geen hogere doorvoersnelheid nodig. Uiteraard heeft een ssd wel baat bij een snelle verbinding. Die wil je dus niet afknijpen door hem via een trage sata-connector aan te sluiten.

Voor deze workshop gaan we aan de slag met een oude HP 650, een laptop uit 2012 die al een tijdje lag te verstoffen in de krochten van ons opslaghok. Met 120 GB is de nu geplaatste Corsair Force LS niet al te ruim bemeten. Gelukkig hadden we elders nog een 2,5 inch harde schijf liggen met een hogere capaciteit. Daarmee gaan we de laptop nu voorzien van de nodige extra opslag.

Stap 1: Verwijder de optische drive

Hoe je de optische drive precies moet verwijderen, verschilt van laptop tot laptop. De dvd-drive zit over het algemeen vast met één schroefje; wanneer je dat losdraait, kun je de drive aan de zijkant uit het apparaat schuiven. Soms zie je het schroefje aan de onderkant al zitten, in andere gevallen is het niet direct toegankelijk en moet je eerst één of meerdere klepjes losmaken. Kijk dus even bij de fabrikant of er een handleiding is voor het onderhoud van jouw apparaat. Daar staat vaak precies in welke procedure je moet volgen om de optische drive te vervangen.


Nadat de nodige klepjes zijn verwijderd, kan het schroefje voor de optische drive worden losgedraaid.

In geval van onze HP 650 moet eerst de accu worden ontkoppeld, waarna je het klepje boven de wifimodule en het werkgeheugen kunt verwijderen. Onder dat klepje zit tevens het schroefje waarmee de optische drive is vastgemaakt. Heb je dat eenmaal losgeschroefd, dan kan de optische drive worden verwijderd door een platte schroevendraaier tegen het lipje van de dvd-speler te drukken, dat zichtbaar is in de naastgelegen uitsparing.


Met een platte schroevendraaier wip je de drive van zijn plek.


Het optische station is een geïntegreerde module.

Nu we de losse dvd-speler in handen hebben, moeten we er nog twee onderdelen afhalen die we zo meteen terugplaatsen op de harde schijf-bracket. Allereerst verwijderen we aan de achterzijde het metalen bevestigingsplaatje waar het schroefje doorheen past, zodat we de bracket kunnen vastschroeven in de laptop. Door de twee schroefjes aan de achterzijde van de speler los te draaien, komt het onderdeel van zijn plek.


Druk een paperclip in de nooduitwerpopening om de lade te openen.


Met een schroevendraaier of ander plat gereedschap druk je het haakje in, waarna het frontje losspringt.

Als tweede verwijderen we het plastic frontje, zodat er geen gapend gat in de zijkant van de laptop achterblijft. Buig daarvoor een paperclip recht en druk hem in de nooduitwerpopening in de lade, zodat de dvd-speler openspringt. Draai de speler vervolgens ondersteboven. Neem de speler in de ene hand en neem een kleine, platte schroevendraaier in de andere hand. Druk daarmee stevig het grote haakje in, dat zich bevindt in een uitsparing in het bredere plastic gedeelte aan de rechterkant. Het kost aardig wat kracht voordat de bezel aan die kant loslaat, waarna je met enig beleid ook de rest van de plastic haakjes kunt loswrikken.

Stap 2: Prepareer de bracket

Op het internet kun je bij diverse partijen terecht voor een bracket die je in staat stelt om een 2,5 inch schijf in de bay voor de optische drive te plaatsen. Let er wel op dat je het juiste formaat bracket koopt, zoals beschreven op de pagina 'Wat heb je nodig?'. Ons exemplaar is afkomstig van het merk Orico. Bij het uitpakken zie je meteen wat je moet doen, omdat in het slot waar de harde schijf in past, een gebruiksaanwijzing staat geprint. Ook handig: de bracket bevat een piepklein, meegeleverd schroevendraaiertje, zodat je de kleine bevestigingsschroefjes voor de harde schijf kunt bereiken. Vreemd is dat de 12,7 cm bracket die wij gebruiken maar twee schroefjes bevat, hoewel aan de zijkant wel vier schroefgaten zitten.


De gebruikte bracket is afkomstig van Orico.

Voor de functie van de bracket maken de ontbrekende schroefjes verder niet uit. Draai de bevestigingsschroefjes in het slot voor de harde schijf zover los, dat de uiteinden van het schroefdraad niet verder uitsteken dan de zijkanten van de uitsparing. Schuif vervolgens de harde schijf (of tweede ssd) in het slot en klik hem vast aan de ingebouwde sata-connector aan de achterkant. Door de twee schroefjes weer aan te draaien, bevestig je de drive stevig aan de metalen bracket.


Na het losdraaien van de kleine bevestigingsschroefjes aan de zijkant schuif je de disk zo in het slot.

Pak het metalen bevestigingsplaatje afkomstig van de dvd-speler van de laptop en schroef het vast naast de sata-connector aan de achterzijde, om vervolgens het frontje van de dvd-speler vast te klikken aan de bredere zijde van de bracket. Bij onze laptop bleek een van de plastic haakjes van het frontje net wat breder dan het gaatje in de bracket, maar met een beetje bijvijlen klikte het frontje uiteindelijk netjes op zijn plek.

Stap 3: Zet de bracket in de laptop

Om de bracket weer in de laptop te zetten, volgen we de procedure waarmee we de optische drive zojuist uit de laptop hebben gehaald in omgekeerde volgorde. Schuif de bracket weer aan de zijkant in de laptop. Doe dat niet te gehaast, zodat de sata-connector van de laptop niet beschadigt. Maak vervolgens het schroefje weer vast waarmee de optische drive in het systeem zit verankerd. Tot slot moet in ons geval het klepje boven de wifimodule en het werkgeheugen weer worden vastgeschroefd, waarna ook de accu weer kan worden teruggeplaatst. Het systeem is nu weer klaar voor gebruik.

Bij ons was de schijf meteen na het opnieuw opstarten van het systeem in de verkenner beschikbaar. Verschijnt er niks, controleer dan de schijf wel wordt herkend in het programma Schijfbeheer – een nieuwe harddisk moet je mogelijk voor gebruik nog partitioneren. Raadpleeg eventueel de website van de fabrikant voor een bios-update. Soms kan die problemen met niet-herkende schijven verhelpen.

0
*