De beste tv’s van 2018: LG, Philips, Panasonic, Samsung en Sony

61 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. QLED in de herhaling
  3. 3. De test
  4. 4. LG OLED55C8P
  5. 5. Panasonic TX-55FZW954
  6. 6. Philips 65OLED973
  7. 7. Sony Bravia KD-55AF8
  8. 8. Samsung QE55Q9FN
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Besproken producten
  11. 11. Reacties

Inleiding

Welke vernieuwingen zijn er in 2018 op tv-gebied en welke televisie levert de beste beeldkwaliteit? Die vragen beantwoorden we in dit artikel, met een test van de 2018 high-end televisies van LG, Panasonic, Philips, Samsung en Sony.

Samsung QE55Q9FN (2018)

Dit voorjaar hebben we op de site uitgebreid aandacht besteed aan de productintroducties van alle grote televisiefabrikanten. Zoals we inmiddels gewend zijn kondigen merken in de eerste maanden van het jaar aan welke modellen ze op de markt gaan brengen, waarna die aan het eind van het voorjaar daadwerkelijk in de winkels verschijnen. Dit jaar duurde het relatief lang voordat de nieuwe televisies daadwerkelijk beschikbaar kwamen, en alle fabrikanten speelden in aanloop naar die daadwerkelijke winkelintroducties bovendien zo lang mogelijk verstoppertje waar het ging om de prijsstelling van hun modellen. Inmiddels liggen alle televisies echter in de schappen en is het tijd om het net op te halen. In het geval van LG, Philips, Panasonic en Sony betekent testen we een 2018 oled-model, Samsung stuurde ons een qled tv toe.

Zijn alle OLED tv's hetzelfde?

Dat iedereen lang wachtte met het vrijgeven van de prijzen geeft aan hoe competitief de televisiemarkt tegenwoordig is. Op zich niet raar, want nu op Samsung na alle fabrikanten voor hun high-end televisies gebruik maken van oled-panelen, is de prijsstelling ten opzichte van de concurrentie wellicht belangrijker dan ooit. De gebruikte oled-panelen komen bovendien in alle gevallen bij LG Display vandaan, tot op heden de enige fabrikant die oled-panelen maakt voor televisies.

Dat wil overigens niet per definitie zeggen dat alle fabrikanten precies dezelfde panelen gebruiken. LG Display blijft het productproces van haar oled-fabrieken optimaliseren en de nieuwste 2018-generatie panelen hebben een iets andere subpixelstructuur dan de modellen van vorig jaar. Grote verschillen zijn er niet, maar de 2018 panelen kunnen een 10% hogere piekhelderheid bereiken dan hun voorgangers. Dat klinkt belangrijker dan het is, want dergelijke verschillen zijn voor ons menselijk oog lastig te onderscheiden. Toch is het vermeldenswaardig dat één van de televisies die wij hebben getest, de Philips OLED973, gebruik maakt van een 2017-type oled-paneel, waar de schermen die wij testten van LG, Panasonic en Sony allemaal over een 2018 paneel beschikten. Philips heeft vorige maand op de IFA overigens meer nieuwe oled televisies aangekondigd die wel over 2018 panelen beschikken. Een review van die modellen is inmiddels in de maak.

LG OLED55C8P

Belangrijker dan de eventuele verschillen tussen de 2017 en 2018 panels is echter de aansturing daarvan. Je zou denken dat televisies die gebruik maken van (vrijwel) dezelfde oled-schermen ook allemaal per definitie identieke beeldkwaliteit opleveren, maar dat is niet het geval. De aansturing van het paneel is minstens net zo belangrijk. Toen Panasonic een paar jaar geleden haar eerste oled-televisie op de markt bracht, viel op dat die beter in staat was om details in donkere delen van het beeld natuurgetrouw weer te geven dan de oled-televisies van LG Electronics.

De jarenlange ervaring die Panasonic had opgedaan met het aansturen van plasmaschermen – net als oled een technologie waarbij de pixels zélf oplichten – bleek ook goed toepasbaar op oled. Inmiddels zijn dergelijke verschillen niet of nauwelijks nog aan de orde, maar vooral bij HDR-weergave zien we nog wel verschillen tussen oled-televisies, wat alles te maken heeft met hoe nauwkeurig de lookup tables zijn die de fabrikanten gebruiken, en de keuzes die ze maken op punten waar compromissen noodzakelijk zijn.

QLED in de herhaling

Van de grote vijf maken er dus vier gebruik van oled-panelen voor hun high-end televisies, maar marktleider Samsung blijft bij lcd. Of, zoals Samsung het zelf noemt, QLED. Over de ongelukkigheid van die naamgeving en het feit dat QLED erg op OLED lijkt hebben we vorig jaar uitgebreid geschreven, dat doen we nu dus niet opnieuw. Feit blijft dat Samsung’s qled televisies gewoon gebruik maken van va-lcd-panelen, die aan de achterzijde voorzien een plastic film waarin zogenaamde quantum dots zijn verwerkt. Deze nano-kristallen kunnen licht omzetten in een andere golflengte. Bij Samsung’s qled-televisies wordt een deel van het licht dat de blauwe backlight-leds uitstralen omgezet in groen en rood licht. Het resultaat daarvan is dat het kleurbereik véél groter is dan wat met standaard witte leds bereikt kan worden.

Samsung past al enige jaren quantum dot backlights toe in haar duurdere modellen. In eerste instantie werden deze als SUHD aangeprezen, sinds 2017 spreekt Samsung over QLED. Die overstap ging vorig jaar gepaard met een flinke prijsverhoging, terwijl Samsung full array local dimming tegelijkertijd juist in de ban deed. Dat bleek geen gelukkige combinatie, want hoewel Samsung’s 2017 qled televisies qua prijs op hetzelfde niveau zaten als de oled-tegenhangers van de concurrentie en de schermen qua kleurbereik en helderheid zelfs beter waren, vielen de televisies tegen als het ging om zwartweergave en kijkhoeken.

Dit jaar wil Samsung diezelfde fout niet nogmaals maken. De qled range voor 2018 is uitgebreid met goedkopere modellen aan de onderkant van de line-up, en met een topmodel aan de bovenkant waarbij de Koreanen alle remmen hebben losgegooid. De nieuwe Q9FN beschikt namelijk wél over een full-array backlight, en wel met 320 individueel dimbare zones bij de 55 inch versie en zelfs 480 zones bij de grotere modellen. Daarmee kan de Q9FN in theorie niet alleen heel heldere highlights – véél helderder dan oled-televisies - maar ook perfect zwart weergeven.

Allemaal goed voor SDR

Bij de persintroducties komen we regelmatig buitenlandse collega’s tegen die niet alleen televisies testen, maar daarnaast ook kalibraties uitvoeren bij veeleisende consumenten. We hebben die collega’s dit voorjaar meer dan eens vertwijfeld op hun hoofd zien krabben, omdat ze dat verdienmodel voor hun ogen zien verdampen. De kwaliteit van zowel de oled- als de duurdere lcd-panelen en de aansturing daarvan is inmiddels namelijk zo goed, dat fabrikanten erin slagen om high-end televisies te leveren waarvan de Delta E afwijkingen zo laag zijn dat ze zelf voor getrainde kijkers niet of nauwelijks zichtbaar zijn. Er zijn zeker nog wel verschillen aan te wijzen, vooral op het vlak van beeldinterpolatie, ruisonderdrukking en kleur- en contrastoptimalisaties, maar de kleur- en grijsweergave van high-end televisies in sdr-modus is inmiddels van een niveau waar weinig aan te verbeteren valt.

Philips 65OLED973

HDR wordt volwassen

Voor hdr geldt dat in mindere mate, al zien we dat de modellen die we hier testen het allemaal érg goed doen. Waar fabrikanten zich bij de introductie van hdr zo’n drie jaar geleden alleen leken te bekommeren om een zo helder mogelijk beeld, zien we dat de nieuwe televisies in de cinema of bioscoop-modi inmiddels ook een vrij nauwkeurig beeld laten zien. Wel zien we dat het grotere DCI-P3 kleurbereik dat bij hdr-beelden wordt gebruikt nog zorgt voor lichte hoofdbrekens. Waar de geteste televisies alle kleurschakeringen binnen de kleinere Rec.709 kleurruimte bij sdr-beelden zeer netjes kunnen mappen, zien we bij onze DCI-P3 kleurmetingen grotere afwijkingen, vooral als kleuren juist níet helemaal verzadigd weergegeven moeten worden.

De test

Voor deze test hebben we aan LG, Panasonic, Philips, Samsung en Sony gevraagd om hun nieuwe high-end televisies beschikbaar te stellen. LG heeft meerdere oled-tevisies die qua beeld allemaal identiek zijn, en waarbij de verschillen hem zitten in het design en de ingebouwde luidsprekers/soundbars. LG stuurde ons dan ook de C8, het instapmodel voor de Nederlandse markt. Er is ook een nog iets goedkopere B8 oled, maar dat model beschikt over een minder goede processor en die tv wordt bovendien niet officieel gevoerd in Nederland. Panasonic stuurde ons de FZW954, een model met een ingebouwde Technics soundbar. De goedkopere FZW804 is identiek qua beeld, maar moet het stellen zonder de soundbar. Van Philips testen we de OLED973 die voorzien is van een ingebouwde soundbar. Van Samsung ontvingen we de Q9F, het topmodel uit de qled-range met local dimming. Sony stuurde ons de AF8 oled, het betaalbare oled model uit de range van de Japanse fabrikant.

We hebben alle televisies bekeken en beluisterd met normaal videomateriaal van onder andere (4K) blu-ray en Netflix en daarnaast hebben we met een Leo Bodnar input lag tester gemeten wat de vertraging is waarmee beelden worden weergegeven, belangrijk voor fervente gamers. Uiteraard hebben we ook een een groot aantal schermmetingen uitgevoerd in zowel sdr als hdr. Daarvoor maken we gebruik van SpectraCal CalMAN 2018 software en Spectracal VideoForce Pro signaalgenerator in combinatie met een X-Rite i1 Pro spectrofotometer en i1 Display Pro colorimeter. We meten de prestaties van televisies zonder deze eerst te kalibreren. Wel kiezen we voor de beeldmodus die de meest nauwkeurige beeldweergave oplevert. In de regel is dat de film-, movie- of expertmodus.

De meetgegevens laten zien in hoeverre de grijs- en kleurweergave afwijkt van het gewenste beeld, waarbij de afwijking als een Delta E waarde (dE 2000) wordt aangeduid. Een hogere Delta E betekent een grotere afwijking. In de praktijk zijn Delta E afwijkingen van 3 en kleiner voor het blote oog niet waarneembaar, en alle scores onder 5 kunnen als 'goed' bestempeld worden. Delta E waarden van 10 en hoger zijn onwenselijk.

Bij de hdr-test gebruiken we vanaf nu niet langer dE 2000 als eenheid om grijs- en kleurfouten weer te geven, maar maken we gebruik van de nieuwe dE ICtCp berekeningen. Deze sluit beter aan bij het grotere kleur- en helderheidsbereik van HDR-signalen en geeft meer weging aan fouten bij lagere helderheden. Voor de waardering geldt grofweg hetzelfde als bij dE 2000: scores van 3 of lager zijn als zeer goed te bestempelen, tot 5 als goed en boven 10 als ongewenst.

LG OLED55C8P

De LG C8, beschikbaar in 55, 65 en 75, is zoals gezegd de instapper uit de oled-serie van LG voor 2018 die verder bestaat uit de E8 en de W8 wallpaper tv. De 55 inch versie die testen kost op het moment van publicatie gemiddeld 2299 euro, maar dankzij cashback acties gaat daar bij veel shops feitelijk 300 euro vanaf. Alle drie de modelseries maken gebruik van LG’s nieuwe a9 processor, een nieuwe chip die ondersteuning biedt voor black frame insertion en high framerate weergave tot 100 fps in 4K. Volgens LG heeft de α9 een 35% snellere GPU en CPU en tweemaal zoveel geheugen als de vorige generatie chips. Die extra rekenkracht wordt onder andere gebruikt voor nauwkeurigere ruisonderdrukking en betere scherpte-, contrast- en kleuroptimalisatie. 

Ook de lookup table (LUT), die bepaalt hoe de mapping van kleur helderheid tussen signaal en beeldscherm geregeld wordt, is nu veel nauwkeuriger. LG maakte bij de vorige generatie gebruik van een 17x17x17 LUT, bij de a9 is dat verhoogd naar 33x33x33. Daarmee is het aantal beïnvloedbare punten gestegen van 4913 naar 35937.

Gebleven is LG's uitstkende werkende webOS smart tv systeem, dat voor 2018 bovendien voorzien is van een aantal kleine upgrades, waaronder betere ondersteuning voor spraakgestuurde opdrachten. Later dit jaar moet de C8 bovendien ook Google Assistent functionaliteit gaan bieden, maar op het moment van testen was dit niet beschikbaar. Een voordeel dat LG boven de concurrentie heeft is dat haar 2018 modellen alle hdr-smaken biedt, naast het door alle fabrikanten ondersteunde HDR10 en HLG kan de C8 ook overweg met Dolby Vision.

LG OLED55C8P

Als we de televisie doormeten in sdr-modus zien we voor grijs- en kleurweergave gemiddelde Delta E waarden van 1,5 en 1,4. Dat is het beste dat we tot nu toe ooit bij een televisie gezien hebben. Ook bij hdr-weergave weet de tv te imponeren. De dE waarden voor grijs en kleur komen hier uit op 1,5 en 2,2 hetgeen wederom uitstekend is. De piekhelderheid bij weergave van een 5% groot wit vlak komt uit op bijna 830 cd/m², maar bij weergave van een volledig wit scherm zakt dat terug naar circa 155 cd/m². Deze beperking zien we bij alle oled-schermen. Zolang de gemiddelde helderheid van het scherm relatief laag is kunnen highlights zéér helder weergegeven worden, maar moet heel het beeld helderverlicht zijn – denk aan wintersporten in de sneeuw – dan zakt de helderheid terug.

De beeldverwerking van de tv is prima. Hoewel het bij gebruik van een goede bron niet nodig is, werkt de ruisonderdrukking uitstekend en ook LG’s beeldinterpolatie en scherpteverbetering doen het erg goed. De nieuwe black frame insertion modus vermindert zogenaamde sample-and-hold beeldonscherpte, maar gaat sterk ten koste van de helderheid, en levert bovendien een licht flikkerend beeld op. Deze optie zouden wij dus uitgeschakeld houden.

De geluidskwaliteit van de OLED55C8 is heel behoorlijk. De naar voren gebogen aluminium standaard doet tevens dienst om het geluid van de naar beneden gerichte luidsprekers richting de luisteraar te dirigeren, wat een goed stereobeeld oplevert. Verwacht geen wonderen van het geluid, maar voor een platte tv klinkt de LG C8 heel netjes.

Een punt waar gamers blij mee zullen zijn is de lage input lag. Deze is met ongeveer 21 ms namelijk ex-aequo de beste van alle televisies in de test. Kanttekening die we moeten plaatsen is wél dat oled nog altijd gevoelig is voor inbranding, waardoor het spelen van games met felle statische elementen niet is aan te raden. 

LG OLED55C8P
LG OLED55C8 SDR Grayscale

LG OLED55C8P
LG OLED55C8 SDR Primaire en secondaire kleuren

LG OLED55C8P
LG OLED55C8 SDR Color checker

LG OLED55C8P
LG OLED55C8 HDR Grayscale

LG OLED55C8P
LG OLED55C8 HDR Color checker

LG OLED55C8P
LG OLED55C8 Luminance vs white patch size

Panasonic TX-55FZW954

Het topmodel uit de nieuwe line-up van Panasonic is de FZW954, beschikbaar in 55 en 65 inch. De door ons geteste 55 inch versie gaat op dit moment voor 2499 euro over de toonbank. De televisie valt op door de soundbar die met de voet verbonden is, maar toch net voor de tv op het meubel lijkt te liggen. Dankzij deze soundbar is de geluidskwaliteit van de FZW954 érg goed en het beste van alle geteste modellen. Dat mag ook wel, want hoewel de onderlinge prijsverschillen tussen de oled-modellen niet groot zijn, is de FZW954 wel de duurste 55 incher uit de test.

Panasonic maakt sinds 2015 gebruik van een smart tv systeem dat in eerste instantie door het leven ging als Firefox OS, maar later is omgedoopt naar My Home Screen. De nieuwe televisies voor 2018 maken gebruik van My Home Screen 3.0, waarbij een aantal hoofdzakelijk cosmetische veranderingen zijn doorgevoerd. Waar het hoofdmenu voorheen bestond uit drie ronde iconen die full screen werden weergegeven, heeft Panasonic de iconen nu kleiner gemaakt, en worden deze onderin het beeld te getoond. Voordeel is dat het televisiebeeld daarachter dus gewoon zichtbaar blijft. Standaard linken de iconen naar Live TV, Apps en Devices, maar dit is net als voorheen aan te passen. Nieuw is dat de televisie veelgebruikte apps automatisch aan het hoofdscherm toevoegt, apps die je meer dan vijfmaal opent zouden automatisch op het home screen moeten verschijnen. Ook het app-overzicht opent nu niet langer full screen, maar verschijnt onderin het beeld.

Panasonic gebruikt haar eigen HCX-processor om het oled-paneel aan te sturen en van deze chip weten we dat hij tot zeer nauwkeurige kleurweergave in staat is. In de standaard Cinema-stand is het beeld echter veel te blauw en ook in de True Cinema-modus is de kleurtemperatuur nog altijd iets te hoog. Dat resulteert in een Delta E voor het grijsverloop van 4,4. Dat is nog altijd prima, maar tegelijkertijd wel laagste score van alle modellen in de test. Met wat kleine aanpassingen aan de kleurtemperatuur is dit echter eenvoudig op te lossen. De kleurweergave is erg goed en ook Panasonics beeldverwerking is prima. In hdr-modus valt op dat de tv de neiging heeft om highlights in het bereik van 60 tot 80% van de maximale helderheid iets te donker weer te geven, terwijl we ook hier een iets te blauwig beeld zien.

Ook qua kleurweergave is de FZW954 in hdr-modus duidelijk minder nauwkeurig dan in sdr. De helderheid is vrijwel gelijk aan die van de LG C8 en het contrast is zoals bij alle oled-schermen oneindig hoog omdat zwart écht zwart is. Een pluspunt voor Panasonic is de ondersteuning voor alle Nederlandse uitzendinggemist diensten met haar smart tv platform. Het ‘My Homescreen’ platform heeft een lik verf gehad en werkt prima, waarbij Panasonic bovendien dus als enige een compleet aanbod qua terugkijken met daarbij content van zowel de Nederlandse publieke als commerciële zenders biedt.


Panasonic TX-55FZW954 SDR Grayscale


Panasonic TX-55FZW95 SDR Primaire en secondaire kleuren


Panasonic TX-55FZW954 SDR Color checker


Panasonic TX-55FZW954 HDR Grayscale


Panasonic TX-55FZW954 HDR Color checker


Panasonic TX-55FZW954 Luminance vs white patch size

Philips 65OLED973

De enige 65 inch tv die we testen komt van Philips, tegenwoordig een merknaam van TP Vision. In onze uitgebreide review van deze televisie beschreven we dit model al eerder in detail, op deze pagina vatten we de prestaties nog eens kort samen. De OLED973 is alleen in 65 inch beschikbaar en zal waarschijnlijk op korte termijn alweer plaats moeten maken voor de tijdens de IFA aangekondigde OLED903 met ingebouwd B&W geluidssysteem. Dat betekent meteen ook dat je de komende maanden wellicht een goede deal kan scoren voor de OLED973. Op dit moment is de tv te koop voor gemiddeld 2899 euro, wat gezien de 10 inch grotere beelddiagonaal ten opzichte van de andere tv's in deze test helemaal geen gekke prijs is. De tv valt op door zijn grote brede voet waarin het gros van de elektronica én een soundbar zijn verwerkt. Die soundbar kan ook naar achteren geklapt worden als je de tv wilt ophangen, al komt het scherm daardoor wel relatief ver van de muur af.

Philips 65OLED973

De tv maakt gebruik van dezelfde MediaTek MT5596 chip die we ook in de modellen van vorig jaar tegenkwamen. Deze quad-core chip is naar onze mening wat aan de trage kant, waardoor het scrollen door menu's niet helemaal lekker vloeiend gaat en apps opstarten net even langer duurt dan je zou willen. Vooral in vergelijking met de Shield TV settopbox van Nvidia is de Android TV-ervaring hierdoor niet ideaal. Let wel, er valt prima mee te werken, maar van een televisie in deze prijsklasse verwachten we eigenlijk gewoon dat er een snellere SoC in zou zitten.

Qua functionaliteit biedt Android TV alles wat je kunt wensen, maar de interface is naar onze mening wat minder prettig dan dia van Samsung's Tizen en LG's webOS. Dat laatste is echter persoonlijk en Android TV heeft als voordeel dat er veel apps voor beschikbaar zijn, zowel via de officiële Play store als via sideloading. Het enige minpuntje qua functionaliteit is het ontbreken van hdr-ondersteuning in Youtube, bovendien een dienst van Google zelf. Ook Sony's Android TV's kunnen nog geen Youtube hdr weergaven, terwijl televisies van Samsung en LG dit wél kunnen.

De 65OLED973 maakt gebruik van de C5 processor die Philips vorig jaar introduceerde en die prima prestaties levert op het gebied van beeldoptimalisatie. Wij testen de televisie in de 'Film' modus waarbij alle beeldoptimalisaties zoals gezegd zijn uitgeschakeld. Toch kan het de moeite waard zijn om die optimalisaties deels wél te gebruiken. De filmmodus is een goed uitgangspunt, waarbij wij zouden aanraden om de instelling voor beeldscherpte op 2 in te stellen, voor iets betere contouren, zonder zichtbare halo-effecten. Ook de Ultra Resolution functie die voor beperkte verscherping zorgt kan je probleemloos aanzetten zonder dat deze negatieve artefacten oplevert.

In sdr-modus laat de televisie een vrijwel perfect plaatje zien met Delta E waarden voor de grijs- en kleurweergave van 2,1 en 1,5. Ook de hdr-weergave is érg goed, met als resultaat Delta E’s van 2,1 en 1,5. Wat wel opvalt is dat de piekhelderheid zowel bij een volledig wit scherm als bij een 5% window lager ligt dan bij televisies van LG en Panasonic. Dat heeft dus (grotendeels) te maken met het feit dat de OLED973 nog beschikt over een 2017-generatie oled-paneel.

De Philips 65OLED973 doet het ook in HDR erg goed. Laat je niet foppen door de schaal in onderstaande grafiek, want die voor het grijsverloop loopt van 96% tot 104%, waarbinnen alle gemeten afwijkingen dus vallen. Kijken we naar de dE ICtCp zónder de helderheidsfout dan komt deze uit op een uitstekende 0,94, wat betekent dat grijs ook in HDR modus geen noemenswaardige ongewenste kleurzweem heeft. De afwijking mét inachtneming van de helderheid is 3,85, prima score.

De maximale helderheid in hdr-modus bij een 5% groot wit-vlak op een zwarte achtergrond is 679 cd/m², wat in lijn is met andere oled-televisies, maar minder dan we bij high-end lcd-televisies zien. Die helderheid zakt bovendien snel in naar mate een groter deel van het scherm wit weergegeven moet worden, bij een volledig wit scherm blijft de meter zelfs steken op 115 cd/m².

Hoewel de OLED973 een grote soundbar als voet heeft, valt de geluidskwaliteit ons een klein beetje tegen. Dankzij de grote soudbar-voet zou die geluidskwaliteit een stuk beter moeten zijn dan we van platte televisies gewend zijn, en deels is dat zeker waar. Voor dagelijks gebruik klinkt de televisie dankzij zijn op de kijker gerichte luidsprekers gewoon prima, met duidelijke stereo separatie en een helder geluidsbeeld. Wat echter ronduit tegenvalt - zeker met de prijs in het achterhoofd - is de basweergave. Wij hebben verschillende instellingen uitgeprobeerd, maar de soundbar weet helaas geen overtuigende bas te produceren.

Philips 65OLED973
Philips 65OLED973 SDR Grayscale

Philips 65OLED973
Philips 65OLED973 SDR Primaire en secondaire kleuren

Philips 65OLED973
Philips 65OLED973 SDR Color checker

Philips 65OLED973
Philips 65OLED973 HDR Grayscale

Philips 65OLED973
Philips 65OLED973 HDR Color checker

Philips 65OLED973
Philips 65OLED973 Luminance vs white patch size

Sony Bravia KD-55AF8

Sony introduceerde dit jaar twee nieuwe oled televisies, de AF8 die wij hier testen en de AF9. Beide modellen bestaan naast elkaar, waarbij de AF9 onderdeel uitmaakt van de nieuwe Master Series en daarmee onder andere betere kalibratiemogelijkheden biedt. De door ons geteste KD-55AF8 kost gemiddeld 2499 euro.

De AF8 is de directe opvolger van de A1 die vorig jaar op de markt kwam. Die A1 is een bijzondere televisie zonder voet, waarbij het scherm direct op de ondergrond staat en door een ezel-standaard aan de achterkant ondersteund wordt. Hierdoor helt het scherm licht achterover. Hierdoor is de A1 érg fraai, maar niet voor iedereen even praktisch. De AF8 is technisch grotendeel gelijk aan de A1, maar maakt gebruik van een normale voet waardoor de televisie bijna rechtop staat. Bijna, want ook de AF8 helt iets naar achteren. Net als alle andere high-end televisies van Sony maakt ook de AF8 gebruik van Android TV als smart tv systeem, met daarbij dezelfde voor- en nadelen die we ook bij Philips zien.

Sony Bravia KD-55AF8

Net als de A1 maakt ook de AF8 gebruik van het oled-paneel om geluid te produceren. Links en rechts achter het scherm zijn namelijk drivers gemonteerd die het oled-paneel zélf laten in trilling brengen om geluid te produceren. Resultaat is dat het geluid echt uit het scherm komt. Voor de lage tonen maakt de AF8 overigens wel gebruik van twee kleine woofers aan de achterzijde van de tv. De geluidskwaliteit is prima, al geldt net als bij de A1 dat het geluid een relatief kleine hotspot heeft omdat het vrij direct naar voren afgestraald wordt.

Qua beeldkwaliteit hebben we ook bij Sony niet te klagen. In de Bioscoop Thuis modus levert de tv Delta E afwijkingen van respectievelijk 3,9 en 0,7 voor grijs en kleur, wat net als bij de andere televisies uitstekend is.
Ook in hdr-modus doet de AF8 het prima, al is het wel zaak om ervoor te zorgen dat de instelling voor ‘Piekverlichting’ op hoog is ingesteld, anders beperkt de televisie de maximale helderheid. Waarom Sony dit doet is ons onduidelijk. Dezelfde setting zorgt ook in sdr-modus voor regeling van de maximale helderheid, als aanvulling op de normale ‘helderheid’ instelling die Sony ook altijd biedt. Hoe het ook zij, in hdr-modus meten we maximaal 722 Cd/m² bij een 5% window en 133 Cd/m² bij een volledig wit scherm. Dat is wat minder dan de oleds van LG en Panasonic, en wat meer dan die van Philips. Voordeel is wel dat de grijs- en kleurweergave in hdr-modus érg goed zijn, het beste van alle geteste modellen.


Sony Bravia KD-55AF8 SDR Grayscale


Sony Bravia KD-55AF8 SDR Primaire en secondaire kleuren


Sony Bravia KD-55AF8 SDR Color checker


Sony Bravia KD-55AF8 HDR Grayscale


Sony Bravia KD-55AF8 HDR Color checker


Sony Bravia KD-55AF8 Luminance vs white patch size

Samsung QE55Q9FN

Samsung heeft ervoor gekozen om de nieuwe qled televisies voor 2018 dezelfde serienamen te geven als de modellen van vorig jaar, zij het met een ander achtervoegsel, waarbij de 2018 modellen eindigen op een N. Let hier dus goed op bij aankoop, als een televisie alleen als ‘Q9F’ wordt aangeprezen kan je niet direct weten of het een 2017 of een 2018 model betreft. Gelukkig zijn beide modellen uiterlijk goed uit elkaar te houden, want waar het 2017 model twee kleine voetjes aan de zijkanten heeft, staat de 2018 Q9FN op een plat liggende T, waarvan de platte kant net voor het scherm uitsteekt. Samsung maakt wederom gebruik van een one connect box, een los kastje waarop alle randapparatuur aangesloten wordt en vanwaar één kabel richting de televisie gaat. Dit jaar is dat ook echt maar één kabel, waardoor het scherm zowel van signaal als van voeding voorzien wordt.

Samsung QE55Q9FN (2018)

Samsung maakt ook in 2018 weer gebruik van haar eigen Tizen OS, een smart tv systeem waar wij zeer over te spreken zijn. Voor 2018 heeft Samsung geen grote veranderingen doorgevoerd, al zijn er wel wat nieuwe functies. De meest in het oog springende zijn ondersteuning voor SmartThings en Bixby. SmartThings is een open smart-home platform dat door Samsung is ontwikkeld, maar dat via de cloud te koppelen is aan tal van producten van andere fabrikanten. Denk bijvoorbeeld aan Arlo beveiligingscamera's en Philips Hue lampen. Door ondersteuning voor SmartThings kan je de 2018 Samsung televisies gebruiken om die externe apparaten te bedienen.

Eerder dit jaar publiceerden we al een uitgebreide review van de 55 inch QE55Q9FN, lees die dus vooral terug voor alle details.  Op dit moment wisselt de 55Q9FN voor gemiddeld 2399 euro van eigenaar, waarmee de televisie ongeveer gelijk geprijsd is aan de oled-modellen van de concurrentie. De Q9FN is voorzien van een full array backlight, waarbij de leds die voor de verlichting van het scherm zorgen niet langs de randen, maar direct áchter het scherm geplaatst zijn. Bij de 55 inch Q9FN zijn deze leds bovendien in maar liefst 320 zones te dimmen. Dat werkt in de praktijk érg goed, en de tv is in staat om tegelijkertijd zeer helderdere highlights en donker zwart te tonen. Hierbij is soms wel lichte blooming zichtbaar, maar over het algemeen is dat nauwelijks zichtbaar. Het voornaamste kritiekpunt dat we hebben op de manier waarop Samsung de local dimming aanstuurt is dat deze soms wat té enthousiast dimt, waardoor kleine lichte elementen op een donkere achtergrond soms te donker worden weergegeven. Dit is op te lossen door de local dimming minder agressief te laten werken, maar dat gaat ten koste van de helderheid. Qua kleur- en grijsweergave doet de Q9FN zeker niet onder voor de oled-televisies in deze test, met gemiddelde Delta E’s van 2,9 en 1,2. Nadeel van va-lcd blijft wel dat de kleurweergave en het contrast snel verslechteren als je de tv onder een hoek bekijkt, en ook deze tv heeft daar last van. Met local dimming ingeschakeld komt het contrast uit op bijna 15.000:1, wat gewoon uitstekend is. Indien gewenst kan je de tv bovendien heel helder instellen, met de backlight op maximaal meten we op een compleet wit scherm ruim 500 cd/m². Ideaal voor wie graag in een ruimte met grote ramen midden op de dag tv kijkt.

Ook in hdr-modus heb je veel plezier van de helderheid die de tv biedt. De piekhelderheid van de tv komt uit op ruim 1300 cd/m², wat véél hoger is dan de geteste oled-televisies en vooral wanneer een groter deel van het scherm helder weergegeven moet worden lopen de verschillen op. Waar de oleds uit deze test allemaal blijven steken rond de 150 cd/m², knalt de Samsung Q9FN nog altijd ruim 500 cd/m² het scherm uit.

Samsung QE55Q9FN (2018)
Samsung QE55Q9FN SDR Grayscale

Samsung QE55Q9FN (2018)
Samsung QE55Q9FN SDR Primaire en secondaire kleuren

Samsung QE55Q9FN (2018)
Samsung QE55Q9FN8 SDR Color checker

Samsung QE55Q9FN (2018)
Samsung QE55Q9FN HDR Grayscale

Samsung QE55Q9FN (2018)
Samsung QE55Q9FN HDR Color checker

Samsung QE55Q9FN (2018)
Samsung QE55Q9FN Luminance vs white patch size

Conclusie

De conclusie van deze test is wellicht wat saai, maar koop je anno 2018 een tv uit de topklasse, dan koop je hoe dan ook een uitstekend apparaat. Onze metingen laten zien dat alle schermen zowel in sdr- als in hdr-modus goed tot uitmuntend presteren. Ook de beeldverwerking van alle fabrikanten is inmiddels op een dusdanig hoog niveau dat het lastig is om grote zichtbare verschillen aan te wijzen. Heb je dik 2000 euro in je zak branden, dan is de grootste vraag eigenlijk of je vaak tv kijkt in een helder verlichte ruimte. Is dat het geval, dan is de QE55Q9FN van Samsung namelijk de beste keuze. Dit scherm is een echt lichtkanon, dat vooral wanneer héél het scherm helder moet oplichten veel meer helderheid produceert dan de oleds van de concurrentie. De fijnmazige local dimming werkt bovendien goed, zij het niet helemaal perfect omdat kleine heldere elementen tegen een donkere achtergrond soms letterlijk weggedimd worden.

Vind je ultieme helderheid niet het aller belangrijkste, dan is oled zonder meer de beste keuze. De perfect zwartweergave zonder local dimming foutjes en de grote kijkhoeken maken oled de overall winnaar. Welk van de geteste oled televisies je koop maakt als we puur naar beeldkwaliteit kijken niet zoveel uit. Design, geluid en prijs zijn de belangrijkste onderscheidende factoren. Onze prijsvergelijker laat zien dat de LG C8 op dit moment de laagste gemiddelde prijs heeft, zeker met de huidige cashback actie. Kijk echter vooral in de prijsvergelijker voor de beste dagprijzen is het advies. Laten we prijs even links liggen dan is de Panasonic FZW954 dankzij zijn soundbar de beste keuze als je goed ingebouwde geluid wilt. Qua design is het natuurlijk heel persoonlijk. De grote voet van de LG C8 spreekt niet iedereen aan, maar dat zal ook gelden voor de soundbars van de Panasonic en Philips toestellen. Sony’s AF8 is het meest ingetogen, want naast een kleine platte voet in het midden, zie je bij deze tv feitelijk alleen één groot scherm. Overall gaat onze keuze uit naar LG's C8. De uitstekende beeldkwaliteit, ondersteuning voor HDR10 én Dolby Vision alsmede het prima werkende webOS Smart TV systeem maken deze televisie tot de beste allrounder van het stel, en daarmee een terechte winnaar van onze Ultimate Product Award.


LG OLED55C8

Een eerdere versie van dit artikel verscheen in Hardware.Info Magazine #3/2018. Neem een abonnement op Hardware.Info Magazine om als eerste onze beste, uitgebreidste artikelen te lezen en de gratis publicaties op deze site te steunen.


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Ultimate LG OLED55C8P

LG OLED55C8P

  • 55 inch
  • Ultra HD 4K
  • Ultra HD Premium
  • OLED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • webOS
Niet verkrijgbaar
Panasonic TX-55FZW954

Panasonic TX-55FZW954

  • 55 inch
  • Ultra HD 4K
  • Ultra HD Premium
  • OLED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • My Homescreen
Niet verkrijgbaar
Philips 65OLED973

Philips 65OLED973

  • 65 inch
  • Ultra HD 4K
  • Ultra HD Premium
  • OLED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • Android TV
Niet verkrijgbaar
Samsung QE55Q9FN (2018)

Samsung QE55Q9FN (2018)

  • 55 inch
  • Ultra HD 4K
  • Ultra HD Premium
  • LCD
  • Full LED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • Tizen
Niet verkrijgbaar
Sony Bravia KD-55AF8

Sony Bravia KD-55AF8

  • 55 inch
  • Ultra HD 4K
  • OLED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • Android TV

1.759,00 €

1 winkel
Sony Bravia KD-55XF9005

Sony Bravia KD-55XF9005

  • 55 inch
  • Ultra HD 4K
  • LCD
  • Full LED
  • HDR ondersteuning
  • Smart TV
  • Android TV

759,00 €

6 winkels
0
*