Zo haal je álles uit je FreeSync-monitor

32 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. AMD FreeSync
  2. 2. V-Sync
  3. 3. Dynamiek
  4. 4. Keuzes en gevolgen
  5. 5. Hoe werkt FreeSync?
  6. 6. Wat kun je met FreeSync?
  7. 7. Test: zelf de FreeSync-range vergroten
  8. 8. Resultaten
  9. 9. Conclusie
  10. 10. Reacties

AMD FreeSync

Dynamic Refresh Rate was enige tijd het neusje van de zalm, maar is – zolang je bij AMD winkelt – vrijwel mainstream en in elk geval betaalbaar geworden. Het is bijna moeilijker om een monitor zónder FreeSync-ondersteuning te kopen dan met. Hoog tijd om uiteen te zetten hoe je daar alles uithaalt om de beste ervaring met je FreeSync-monitor te krijgen, zodat tearing tot het verleden behoort.

Wie eenmaal gebruik heeft kunnen maken van een monitor met een dynamische refresh rate, wil vrijwel nooit meer terug naar een ‘ouderwets’ exemplaar met een vaste verversingsfrequentie. Met name voor gamers was deze techniek een grote stap vooruit in het vloeiend ervaren van spellen. Nu FreeSync vrijwel een standaard feature is, zelfs in instap prijssegmenten, zetten wij de ins en outs van deze techniek voor je op een rijtje. Daarnaast laten we zien hoe je optimaal gebruik kunt maken van je FreeSync-monitor.

Verversen

Wie wel eens gamet, kent de instelling uit het optiesmenu ongetwijfeld: V-Sync aan/uit. Deze instelling bepaalt hoe het spel het beeld op je monitor ververst. Om dat toe te lichten, eerst even wat achtergrond.

Sinds jaar en dag hebben monitoren en pc-beeldschermen een vaste verversingsfrequentie. Dat betekent dat je monitor per seconde een vast aantal keer het beeld vernieuwt. Tegenwoordig is dat doorgaans 60 keer, wat wordt uitgedrukt in Hertz. Een 60 Hz-beeldscherm ververst het beeld dus 60 keer per seconde, en geeft elk beeld daarbij even lang weer (1/60e van een seconde, afgerond 16,67 milliseconde). Een pc die aan een dergelijke monitor is gekoppeld heeft dus maximaal zoveel tijd om een nieuw beeld te berekenen en aan te leveren. Feitelijk is het iets minder, want er is ook wat tijd nodig voor de monitor om het signaal te verwerken – de vertraging die dat oplevert noemen we input lag. Bij een snelle monitor bedraagt die hooguit een niet-merkbare 2 ms.

Bij grafisch weinig intensieve taken, zoals het weergeven van het bureaublad of een webpagina in een browser, is het tijdig aanleveren van een nieuw beeld voor de een moderne pc, zelfs een instapmodel, geen uitdaging. In het geval van games is dat een ander verhaal, omdat de grafische berekeningen om de scènes in spellen te tonen erg complex en uitgebreid zijn. De positie van objecten en de speler moet worden herberekend, op basis waarvan een nieuwe scène moet worden berekend, ingekleurd en voorzien van realistische belichting en schaduwen. Dat voor een kleine 2 miljoen pixels (full hd) doen is voor een beetje videokaart nog wel te doen, maar bij hogere resoluties wordt het al lastiger om 60 nieuwe beelden per seconde te berekenen. Bij hogere verversingsfrequenties van bijvoorbeeld 144 Hz is die uitdaging er ook, op andere wijze: dan moeten de scènes immers veel sneller berekend worden.

Het voldoende snel renderen van een nieuw frame in games kan dus een uitdaging vormen. Kost het teveel tijd om een nieuw frame op tijd aan te leveren, bijvoorbeeld omdat de grafische instellingen te hoog staan, of de resolutie en/of de verversingsfrequentie hoog zijn, dan heeft je monitor dus geen nieuw beeld (of frame) om weer te geven. Wat er dan gebeurt, is afhankelijk van hoe je V-Sync hebt ingesteld.

V-Sync

Staat V-Sync aan, dan worden er alleen compleet gerenderde frames naar de monitor gestuurd. Is het nieuwe frame nog niet klaar, dan heeft je monitor helemaal niks om weer te geven, en zal het vorige frame nogmaals worden getoond tot er weer een nieuw frame beschikbaar is. Veel gamers ervaren dit als zeer negatief, en niet zonder reden: als je monitor van 60 Hz een beeld 2 keer moet tonen, kijk je effectief naar 30 beelden per seconde.

De meeste gamers zullen het verschil tussen 60 en 30 frames per seconde direct opmerken. Nog vervelender is daarbij de inconsistentie, aangezien de pc nog altijd probeert om 60 beelden per seconde te renderen. Zijn er opvolgende frames die wél weer op tijd zijn berekend, dan zal met V-Sync ingeschakeld het spel weer op 60 fps lopen. Met een slecht ingestelde pc of onvoldoende krachtige hardware kan het zijn dat een aanzienlijk deel van de frames niet op tijd klaar is, en je als speler dus een mengelmoes van 30 en 60 beelden per seconde voorgeschoteld krijgt – die in het ergste geval elkaar constant afwisselen.

Als V-Sync uitstaat, krijgt de monitor altijd nieuwe frames op het moment dat deze kunnen worden aangeleverd. Het probleem is echter, dat frames niet altijd evenveel tijd kosten om te renderen. Een klein kamertje is simpeler om te tekenen dan een bovenaanzicht van een stad, bijvoorbeeld. Hierdoor kan een nieuw beeld dus worden aangeleverd, terwijl het oude nog getoond wordt. Het gevolg is dat je op je scherm ‘tearing’ te zien krijgt. Het deel van het nieuwe frame dat klaar is wordt gebruikt, maar wat mist wordt aangevuld met het vorige frame. Als er in een spel veel (horizontale) beweging plaatsvindt, is dit het beste te zien. Dan zie je een duidelijke ‘scheur’ door het beeld lopen. Dit effect ontstaat zowel wanneer de framerate lager als hoger is dan de refresh rate van de monitor.

Competitieve gamers kiezen er vrijwel altijd voor om met v-sync uitgeschakeld te spelen om zo direct de meeste recent gerenderde frames op hun monitor te zien. Zo kunnen ze sneller reageren op hun tegenstander dan wanneer ze v-sync aan zouden hebben staan. De scheuren in het beeld moeten daarbij voor lief worden genomen. Gamers die een rustiger beeld prefereren hebben, laten v-sync juist liever ingeschakeld. Daarbij moet juist op de koop worden toegenomen dat de gameplay wat kan stotteren als de framerate lager ligt dan de verversingsfrequentie van de monitor.

Een pleister op de wonde is in de loop der jaren wel gekomen met ‘adaptive v-sync’ (Nvidia) en ‘enhanced sync’ (AMD), waarbij de driver automatisch ervoor zorgt dat complete frames worden getoond als deze op tijd klaar zijn, en v-sync wordt uitgeschakeld als de framerate onder de verversingsfrequentie zakt. Fundamenteel blijft dit een probleem van de vaste verversingsfrequentie van monitoren, hoe handig adaptive v-sync ook mag zijn. Terwijl veel andere hardware op uiteenlopende manieren steeds ‘slimmer’ geworden is, zijn monitoren lange tijd aardig domme producten gebleven. In de gehele keten van het renderen van frames tot ze worden gezien door de speler, is het zonde dat er op het laatste zoveel afbreuk aan de ervaring wordt gedaan, door tearing of door stotterend beeld.


Wanneer V-Sync is uitgeschakeld, kan er snel tearing ontstaan.

Dynamiek

Het klinkt als een enorm open deur, maar waarom met ingewikkelde oplossingen komen om de metronoomwerking van een monitor en de bijbehorende negatieve effecten te omzeilen, als je verversingsfrequentie dynamisch kunt maken? Dat is wat er precies gebeurt bij Nvidia’s G-Sync en AMD’s FreeSync.

Variabele verversingsfrequentie

Nvidia kwam als eerste op de markt met dynamic refresh rate onder de naam G-Sync, AMD volgde snel in 2015 met FreeSync. Het grote verschil tussen deze technieken zit hem in de implementatie. G-Sync maakt gebruik van een eigen scaler-module in de monitor die de synchronisatie met de videokaart afhandelt. Die hardware drijft de prijs omhoog, mede doordat Nvidia elke ‘G-Sync’ monitor wil certificeren. Daarbij moet elk G-Sync-paneel een ‘bereik’ hebben vanaf 30 Hz tot en met de maximale verversingsfrequentie.

Hoe anders is dat bij AMD, dat juist geen eigen hardware in een monitor installeert en het overlaat aan de monitorfabrikanten om ondersteuning in te bouwen. FreeSync maakt gebruik van een open VESA-standaard, waardoor de fabrikanten geen extra geld kwijt zijn aan royalties en certificering – voor de eerste versie van FreeSync althans. De communicatie tussen videokaart en monitor gebeurt op de displaycontroller van de gpu en in de firmware van de scaler. AMD stelt bovendien geen eisen aan het bereik waarin FreeSync op een monitor moet werken. De FreeSync-standaard zélf ondersteunt een bereik van 9 tot 240 Hz, maar hoe groot het ondersteunde bereik van de monitor zelf is, verschilt.

AOC Q3279VWF
De AOC Q3279VWF doet voor een monitor van onder de 200 euro ontzettend veel goed en heeft zelfs FreeSync-ondersteuning. De range is met 48 – 75 Hz niet optimaal, wat hem een goede kandidaat maakt voor onze test.

Keuzes en gevolgen

Het beleid van AMD heeft voor- en nadelen. Het voordeel is zonder meer dat het marktaandeel van FreeSync aan de monitorkant veel groter is dan van G-Sync. Er is slechts een klein aantal fabrikanten van scalerchips (Mstar, Realtek en Novatek zijn de grote jongens) en die hebben allemaal vrij vlot modellen met FreeSync geïntroduceerd. Omdat winstmarges klein zijn in de monitormarkt en dus ook bij de toelevering van onderdelen, ligt het bovendien voor de hand te standaardiseren, waardoor FreeSync binnen de kortste keren in elk prijssegment was terug te vinden.

Monitorfabrikanten zijn bovendien blij met elk label dat ze op een doos kunnen plakken dat bijdraagt aan de verkoop, dus met de marketing voor FreeSync zat het ook wel goed. Met FreeSync ging het dan ook een stuk harder dan met G-Sync, dat immers veel meer kosten met zich meebrengt en de productietijd van monitoren voornamelijk verlengt. Het nadeel van de aanpak van AMD is dat je als consument niet exact weet wat je koopt, als je alleen op het FreeSync-label afgaat.

Dat komt ook omdat het niet alleen maar de gaming monitoren zijn waarbij het logo op de doos prijkt. Ook budgetmodellen en zelfs zakelijke uitvoeringen worden van FreeSync voorzien, om genoemde reden van standaardisering door scalerfabrikanten en de voorliefde van monitorfabrikanten voor wervende stickers. Het gevolg van de vrije implementatie is dus wel dat er nogal wat variatie tussen FreeSync-monitoren zit, in tegenstelling tot bij het uniforme en voorspelbare G-Sync.

Een monitor met ondersteuning voor AMD’s dynamic refresh rate hoeft zoals gezegd niet aan eisen te voldoen qua bereik van de FreeSync-range. Zo zijn er beeldschermen die een beperkt bereik van 48 tot 60 Hz of zelfs 54 tot 60 Hz hebben. Ook zijn er modellen die juist heel ruim zitten, met een range van 30 tot 144 Hz. Het moge duidelijk zijn dat er veel variatie is tussen alle modellen van de verschillende fabrikanten. Daar komt bij dat die fabrikanten zelden duidelijk maken wat het bereik van een monitor precies is.

Hoe werkt FreeSync?

Elke monitor met ondersteuning voor FreeSync heeft een scaler aan boord die de verversingsfrequentie continu kan aanpassen. Bij conventionele monitoren is vaak wel te kiezen uit meerdere vaste framerates, zoals 30, 59 en 60 Hz, maar meer dan dat kan de scaler niet aan. Bij een FreeSync-monitor kan de scaler veel meer framerates hanteren, en gebeurt dat bovendien dynamisch aan de hand van het aangeleverde signaal.

De videokaart en monitor communiceren bij FreeSync veel meer met elkaar dan bij gewone monitoren het geval is. De videokaart laat constant weten welke framerate er wordt behaald, en zo kan de monitor met de scaler zijn verversingsfrequentie direct aanpassen, waarmee die frequentie gelijkloopt aan de framerate. Tegelijkertijd laat de monitor weten welke framerates er in de FreeSync-range ondersteund worden, waardoor de driver kan overschakelen naar een ‘normale’ output wanneer de framerate buiten de range valt.


Schematische weergave van het verschil tussen V-Sync en FreeSync.

Low Framerate Compensation

Als de behaalde framerate buiten de FreeSync-range valt, bijvoorbeeld wanneer er 35 beelden per seconde worden gerenderd, maar het bereik van de monitor 40-60 Hz bedraagt, heb je als gebruiker weer last van tearing of stotters – afhankelijk van de gekozen V-Sync instelling. Enige tijd na het uitkomen van FreeSync heeft AMD ook hier een oplossing voor gevonden, genaamd Low Framerate Compensation (LFC). De vereiste hiervoor is dat de bovengrens van het FreeSync-bereik officieel 2,5 keer zo hoog moet zijn als de ondergrens. Bij het voorbeeld van 40-60 Hz is dat niet het geval, maar bij een monitor die bijvoorbeeld 35–75 Hz ondersteunt, werkt LFC dan weer wel.

LFC haalt de noodzaak voor een lage ondergrens weg door bij lage framerates elk frame op een dubbele frequentie twee keer te laten zien. Zakt de framerate bij ons tweede voorbeeld in naar 33 fps, dan zal een monitor met LFC feitelijk op 66 Hz werken, en het frame twee keer tonen. Neemt de framerate vervolgens toe naar 36 fps, dan zakt de werkelijke verversingsfrequentie dus weer flink in, maar wordt elk frame weer één keer getoond.


FreeSync op 35 – 90 Hz met en zonder LFC.

Wat kun je met FreeSync?

Heb je in de afgelopen twee jaar een nieuwe monitor gekocht, dan is er een aanzienlijke kans dat deze ondersteuning biedt voor FreeSync. Als je met deze feature aan de slag wil, is het belangrijk om een aantal zaken in het achterhoofd te houden.

Ten eerste werkt FreeSync vooralsnog alleen met een gpu uit het AMD-kamp. Dat kan een losse videokaart zijn zoals een RX580 of RX Vega, maar ook de Ryzen apu’s zoals de Ryzen 3 2200G kunnen gebruikmaken van FreeSync. Ook de Kaby Lake-G processormodules met een AMD Vega videokaart erop kunnen met FreeSync overweg.

FreeSync werkt niet op Nvidia-kaarten, omdat die fabrikant er voor kiest deze standaard niet te ondersteunen. Recentelijk zijn er manieren ontdekt om met Nvidia-kaart wél FreeSync te kunnen gebruiken, door de toevoeging van een tweede (AMD)-kaart, maar deze methode is alles behalve officieel ondersteund.


Een FreeSync-monitor met LFC-ondersteuning én Enhanced Sync ingeschakeld levert de beste game-ervaring op.

Ten tweede is het belangrijk te kijken naar de videoaansluitingen op de monitor. FreeSync is zowel mogelijk over hdmi als displayport, maar niet elke monitor ondersteunt de specificatie over beide aansluitingen. Het kan dus zijn dat je een monitor hebt waarbij FreeSync enkel werkt via displayport en niet hdmi, ondanks dat die laatste aansluiting er gewoon op zit.

Aangezien FreeSync grotendeels softwarematig werkt, is het mogelijk om het FreeSync-bereik van een monitor aan te passen. Voor dit artikel hebben wij een reeks monitoren getest buiten hun originele FreeSync-range, om te kijken hoe ver deze valt op te rekken. Net als bij het overklokken van een processor laten we het scherm dus buiten zijn officieel ondersteunde specificaties werken, en dus is dezelfde melding van toepassing: de fabrikant geeft hier geen garantie op en deze aanpassingen zijn geheel voor eigen risico.

Zoals gezegd heeft een FreeSync-monitor met Low Framerate Compensation (LFC) geen praktische ondergrens in zijn range, waardoor het vergroten van de FreeSync-range op dergelijke monitoren in de praktijk geen nut heeft.

Test: zelf de FreeSync-range vergroten

Om te testen in hoeverre de FreeSync-range op monitoren op te rekken valt, voorzagen wij ons standaard testsysteem van een Radeon RX 480 videokaart met de Adrenalin 18.7.1-driver en gingen wij aan de slag.

De software om de actieve FreeSync-range mee uit te lezen betreft gewoon AMD’s Radeon Settings, en om de range aan de passen gebruikten wij Custom Resolution Utility 1.4 (CRU). Het doel van de test is om te kijken hoe ver de FreeSync-range valt uit te rekken zonder dat de monitor enige vorm van kuren begint te vertonen. We kijken dus niet hoe ver we de monitoren kunnen overklokken (de maximale verversingsfrequentie verhogen), maar puur hoe groot we de FreeSync-range kunnen krijgen.


In Radeon Settings valt uit te lezen of FreeSync actief is en in welke range het werkt.

De selectie monitoren bestaat uit uiteenlopende modellen van verschillende fabrikanten. De eis is dat ze out-of-the-box FreeSync moeten ondersteunen en dat de range vanuit de fabriek niet al vanaf 30 Hz tot de maximale frequentie loopt. We kiezen daarmee dus monitoren die standaard niet al een ‘ideale’ FreeSync-range hebben gekregen, veelal zijn dat wat goedkopere, of in elk geval niet primair op gaming gerichte modellen.

We testen of de aangepaste range stabiel is door het draaien van Unigine SuperPosition en The Witcher 3. Daarbij gebruiken we verschillende grafische instellingen om framerates te behalen die de gehele range beslaan. Zo testen we of de nieuwe range daadwerkelijk stabiel is.

Het aanpassen van de FreeSync-range

Middels het programma Custom Resolution Utility gaan we de FreeSync-range aanpassen. Bij het downloaden van CRU krijg je een zip-bestand met daarin 4 exe-bestanden. Als eerste is er CRU zelf, dan zijn er twee bestanden om de driver opnieuw te laten opstarten (restart64.exe) en een bestand om alle bekende monitoren weer te herstellen naar standaardinstellingen (reset-all.exe). Het programma CRU past de zogenaamde EDID (Extended Display Identification Data) aan. Dat is een stukje metadata wat de videokaart uitleest om de specificaties van een aangesloten scherm mee te identificeren.

Om te beginnen kijken we in Radeon Settings bij het tabblad ‘Display’ of FreeSync is geactiveerd. Houden we de muis daar bovenop, dan wordt de ondersteunde range getoond.

Nu starten we CRU op om een aangepaste range in te voeren. Waar we dat doen, hangt af van de gebruikte monitoraansluiting. Is de monitor aangesloten middels DisplayPort, dan kiezen we bovenin het hoofdscherm van CRU voor ‘Edit’, naast de naam van de monitor. In het nieuwe venster kiezen we vervolgens bij ‘Range limits’ de laagste ‘V rate’-waarde, en verlagen deze.


Custom Resolution Utility met links het venster om FreeSync via DisplayPort aan te passen en rechts via HDMI.

Als de monitor via hdmi is aangesloten, selecteren we in CRU onderin het vakje ‘extension blocks’ en kiezen we dan eronder voor ‘Edit’. In het nieuwe venster kiezen we nu onderin voor ‘FreeSync range’ en opnieuw weer ‘Edit’. In het opvolgende venster verlagen we ook hier de laagste ‘V rate’-waarde.

Bij beide manieren moet na deze aanpassing de driver opnieuw opgestart worden om de veranderingen in werking te laten treden. Daarvoor kan ‘restart64.exe’ gebruikt worden, maar Windows opnieuw opstarten werkt ook. De meegeleverde executable heeft als voordeel dat er op F8 gedrukt kan worden om te herstellen als de aanpassingen niet goed werken. Als de driver opnieuw is opgestart, is in Radeon Settings de nieuwe aangepaste FreeSync-range zichtbaar.

Grenzen opzoeken

Een grotere FreeSync-range zal in de regel geen problemen opleveren bij het weergeven van het bureaublad in Windows, maar als de framerate richting de grenzen van de range gaat, zal blijken of de monitor de aanpassingen daadwerkelijk aankan. Wij gebruikten Unigine SuperPosition en The Witcher 3 om voor elke monitor te testen hoe ver de FreeSync-range nog stabiel werkt.

Als een monitor de nieuwe range niet aankan, zal het scherm grafische artefacten vertonen en mogelijk beginnen te knipperen. In sommige gevallen zal de monitor zelfs aangeven geen input meer te krijgen van de pc. Met alle exemplaren die wij hebben getest was een herstart van het systeem in die gevallen voldoende om weer normaal beeld te krijgen en de FreeSync-range te herstellen naar eerdere waarden.

Het aanpassen van de FreeSync-range middels deze methode zorgt er ten slotte dus voor dat er aanpassingen gedaan worden in de EDID. Daarbij is het goed om te onthouden dat de wijzigingen softwarematig zijn, en er op de monitor zelf dus niets wordt aangepast. Sluit je de monitor aan op een andere connector of installeer je een nieuwe driver, dan wordt de monitor weer ‘vers’ toegevoegd – inclusief alle standaard instellingen.

Resultaten

In totaal hebben wij op 14 monitoren de FreeSync-range vergroot en getest. Per model hebben we in onderstaande tabel de resultaten neergezet, met daarbij de FreeSync-range die wij stabiel hebben getest en het aantal Hz winst dat dit opleverde ten opzichte van het originele bereik.

Merk Model Originele range Max. stabiele range Winst (Hz)
AOC Q3279VWF 48-75 42-75 6
BenQ EL2870U 40-60 40-60 0
Iiyama GB2888UHSU-B1 35-60 30-60 5
Iiyama B2875UHSU 40-60 35-60 5
Iiyama ProLite XUB2792QSU-B1 48-70 34-70 14
LG 27UD88 40-60 35-60 5
LG 27UK650 40-60 35-60 5
LG 29WK500-P 40-75 40-75 0
LG 32UD59 40-60 35-60 5
LG 24UD58-B 40-60 33-60 7
Philips 272B8QJEB 48-60 40-60 8
Philips 349X7FJEW 40-100 40-100 0
Philips 436M6VBP 48-60 32-60 16
Samsung U28E590D 40-60 33-60 7

AOC

AOC’s Q3279VWF heeft als budgettopper vanwege zijn beperkte FreeSync-bereik veel te winnen in deze test. Helaas was de winst relatief beperkt; de minimumwaarde kon niet lager dan 42 Hz zijn, anders begon het scherm artifacten te vertonen. In zowel SuperPosition als The Witcher 3 kwamen we op dezelfde resultaten uit. De winst bedraagt dus 6 Hz in de FreeSync-range.

BenQ

De BenQ EL2870U heeft een originele FreeSync-range van 40-60 Hz, en helaas kregen we daar geen enkele Hz meer vanaf zonder fouten op het beeld te zien verschijnen en even later de melding ‘no input’ te lezen. De winst is daarmee 0 Hz voor deze monitor.

Iiyama

Van IIyama hebben we 3 monitoren getest, elk met een ander FreeSync-bereik. Bij twee daarvan was de winst beperkt; de GB2888UHSU en de B2875UHSU konden ieder 5 Hz lager dan waar ze op zijn gespecificeerd. Verrassender was de ProLite XUB2792QSU, die zijn krappe bereik van 48 – 70 Hz door ons verruimd zag met maar liefst 14 Hz. Niet alleen wordt hiermee de FreeSync-range flink vergroot, ook wordt met hakken over de sloot LFC mogelijk gemaakt.

Iiyama ProLite XUB2792QSU-B1
De XUB2792QSU van Iiyama zit er met een standaard range van 48 – 70 Hz niet heel ruim bij, maar kon van de geteste Iiyama-monitoren wel het verste komen qua FreeSync-range.

LG

Van de 5 geteste LG-monitoren accepteerde de 29WK500-P geen enkele aanpassing. De vier andere modellen konden goed overweg met een kleine aanpassing, 5 Hz extra voor de 27UD88 en 27UK650. De winst voor de 24UD58-B was met 7 Hz iets groter.

Philips

We hebben 3 monitoren van Philips met ondersteuning voor FreeSync getest. Bij twee van de drie ging dat goed; de 272B8QJEB kreeg er 8 Hz bij, waardoor het bereik uitkomt op 40-60 Hz en de (ultra hd) 436M6VBP spant de kroon met een succesvolle verbetering van een krappe 48–60 Hz tot een veel ruimere 32-60 Hz. Bij die resolutie is dat beslist een verbetering van de game-ervaring. Bij de 349X7FJEW bleek daarentegen niks extra’s te halen zonder dat de monitor overschakelde naar de melding geen input meer te krijgen.

Samsung

Ten slotte hebben we de populaire Samsung U28E590 ultra hd-monitor onderhanden genomen. Deze werd oorspronkelijk met een zeer miniem FreeSync-bereik geleverd van 58-60 Hz, maar tegenwoordig komt hij met 40-60 Hz uit de doos. Wij wisten er echter 33-60 Hz van te maken, en dat is voor deze resolutie beslist een verbetering, al blijft LFC buiten bereik.

Conclusie

Als we kijken naar het overzicht van resultaten op de vorige pagina, kunnen we concluderen dat het oprekken van de FreeSync-range op een meerderheid van de monitoren mogelijk is. Het blijkt echter dat de winst op lang niet alle monitoren even groot is, en er in lang niet alle gevallen een significant groter bereik valt te behalen.

Bij de helft van de monitoren is gebleken dat de FreeSync-range naar beneden oprekken met zo’n 5 tot 7 Hz probleemloos werkt, wat een kleine extra is voor wie regelmatig aan het gamen is. Toch bleken 3 van de geteste monitoren helemaal géén aanpassingen in het bereik aan te kunnen. Bij dit trio zien we overigens geen verbanden qua merk of soort paneel, wat eveneens het loterij-aspect onderstreept dat bij overklokken ook van toepassing is.

Philips Momentum 436M6VBPAB
De Philips 436M6VBPAB wist in onze test de grootste winst in de FreeSync-range te behalen.

De twee monitoren die het meest opvallen, de IIyama ProLite XUB2792QSU en Philips 436M6VBP, hebben na onze ingreep dan weer wel een FreeSync-range gekregen die ze een stuk interessanter maakt om op te gamen. Voor de Iiyama komt daar bij dat deze door de grotere range ondersteuning voor LFC heeft gekregen.

AMD Radeon RX 570 4GB

Vooral bij deze twee monitoren met een hogere resolutie is een groter bereik interessant, omdat de videokaart sowieso al moet zwoegen om een fatsoenlijke framerate voor elkaar te boksen. Zo is de HWI GPU Prestatiescore van een Radeon RX Vega 56 op 4K ultra 44,8 fps, ideaal om FreeSync bij te gebruiken. Net zo met een RX 570 op 1440p ultra, waar een Prestatiescore van 48,7 fps wordt behaald. Bij dergelijke framerates is FreeSync een behoorlijk voordeel voor de speelervaring, en met de juiste aanpassingen haal je zo alles uit je FreeSync-monitor.

Een eerdere versie van dit artikel verscheen in Hardware.Info Magazine #4/2018. Neem een abonnement op Hardware.Info Magazine om als eerste onze beste, uitgebreidste artikelen te lezen en de gratis publicaties op deze site te steunen.

0
*