Nu nog een GTX 10-serie videokaart kopen: een goed idee?

121 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. RTX-features: raytracing
  3. 3. RTX-features: anti-aliasing met DLSS
  4. 4. RTX-features: overige voordelen t.o.v. Pascal
  5. 5. Prijs-prestatieverhouding
  6. 6. Conclusie: RTX of GTX?
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

Het stof begint neer te dwarrelen na de bombastische lancering van de GeForce RTX-videokaarten - eerst de RTX 2080 en RTX 2080 Ti, en een dikke week geleden kwam daar nog eens de RTX 2070 bij. Naast innovatief met zaken als raytracing en ontegenzeggelijk snel zijn de nieuwe modellen echter vooral ook duur. Dat werpt de vraag op: kun je eigenlijk niet beter voor een 'oud' model uit de 10-serie gaan?

GeForce RTX vs. GTX

De tijd dat we voor het vergelijken van videokaarten alleen naar de prestaties hoefden te kijken, is al even voorbij. Met exclusieve technieken proberen gpu-fabrikanten een ecosysteem op te bouwen om gamers aan zich te binden - G-Sync en Freesync voor variabele refreshrates zijn daar wellicht de mooiste voorbeelden van. Nvidia focuste bij het lanceren van zijn RTX-kaarten dan ook nauwelijks op de ruwe prestaties, maar meer op nieuwe technieken als raytracing en AI.

Dat is voor Nvidia dan ook een veel makkelijker verhaal om te vertellen: raytracing werkt wel op de nieuwe kaarten, niet op de oude kaarten, en daarom moet je upgraden. Vooralsnog staat de teller met beschikbare RTX-games echter op nul en het is koffiedik kijken om te voorspellen hoe snel die teller op gaat lopen. Het is voorlopig in ieder geval uitgesloten dat je een raytracing-compatibele videokaart echt nodig gaat hebben om een spel te kunnen spelen: je zult hoogstens wat grafische pracht en praal missen.

In dit artikel wegen we de belangen van die nieuwe technieken tegen elkaar af, en kijken we natuurlijk naar de prestaties van prijzen van de verschillende videokaarten. Daar hebben we nu immers veel beter zicht op dan bij onze initiële reviews, waarvoor we nog af moesten gaan op de adviesprijzen.

RTX-features: raytracing

Wil je alle ins en outs weten van wat raytracing precies is en hoe het in zijn werk gaat, lees dan vooral de betreffende pagina's uit onze RTX 2080 (Ti) review nog even terug. De korte samenvatting, die de achterliggende techniek zonder twijfel tekort doet, is als volgt. Raytracing is in feite het volledig fotorealistisch berekenen van alle lichtstralen en reflecties, waar je tot nu toe op een zo slim mogelijke manier genept werd met een techniek die rasterization heet.

Raytracing rekent niet alle lichtstralen in een scène door - dat zou uren rekenen per frame kosten - maar werkt exact andersom. Het berekent alleen de lichtstralen die daadwerkelijk je 'ogen' bereiken, door de vanuit je gezichtspunt naar de objecten te volgens in plaats van vice versa. Zelfs op deze wijze is echte raytracing nog veel te zwaar voor hedendaagse computers. Nvidia's RTX-techniek past het daarom maar zeer beperkt toe, namelijk alleen voor schaduwen en/of reflecties binnen een verder gewoon op ouderwetse wijze gerenderd beeld.

Mouse-over voor 'RTX on'.

Speciaal voor dit type berekeningen ontworpen RT-cores nemen het overgrote deel van het rekenwerk op zich, maar nemen wel kostbare ruimte op de die van een gpu in. Vandaar zijn de Turing-chips fysiek relatief groot (en dus duur om te maken) ten opzichte van hun voorgangers. Aangezien de gpu in de paar milliseconden die het heeft om een frame te berekenen lang niet genoeg tijd heeft om ook zelfs maar die beperkte inzet van raytracing volledig door te rekenen, is het resultaat vrij ruw en korrelig - weer een ander type cores, de zogenaamde AI-cores, verwijderen ruis zo goed als mogelijk uit het resultaat.

We eindigen in een nare spagaat. Aan de ene kant is iedereen het erover eens dat geraytracede games er zeer mooi en realistisch uitzien. Aan de andere kant zijn de kosten hoog: de twee extra typen cores nemen flink wat fysieke ruimte in, terwijl niets aan ze hebt als je een 'reguliere' game aan het spelen bent. Daarnaast zal raytracing vermoedelijk voor een forse prestatie-impact gaan zorgen, al kunnen we dat pas testen als de eerste RTX-games daadwerkelijk te spelen zijn.

Raytracing Nvidia-only? Zeker niet!

Ondanks dat Nvidia de eerste is die raytracing implementeert in moderne games, is het zeker geen Nvidia-only techniek à la Gameworks. DirectX Raytracing oftewel DXR is onderdeel van de nieuwste DirectX 12-specificatie en kan in principe op elke videokaart draaien, al is dat op kaarten zonder daaraan specifiek toegewijde hardware onwerkbaar traag. Wat Nvidia RTX noemt, is in feite het hardwarematig versnellen van de DXR-instructies, net zoals bijvoorbeeld dedicated video-decoding rekeneenheden alleen worden gebruikt voor het afspelen van video's. Dat gaat veel efficiënter en sneller dan als je dezelfde taken door de reguliere shaders zou laten uitvoeren. Mocht AMD in de toekomst videokaarten met dedicated raytracing-cores gaan uitbrengen, dan kan het gewoon inhaken op dezelfde DirectX-api als Nvidia doet met RTX - gelukkig maar.

RTX-features: anti-aliasing met DLSS

We stipten eerder al even de AI-cores aan, die Nvidia heel hip tensor cores noemt. De tensor cores zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor gebruik in servers, en dan vooral voor het versnellen van bijvoorbeeld machinelearning. Nu zitten ze dus ook in consumenten-gpu's, waarin ze dus onder meer worden ingezet voor het denoisen van raytracing. Nvidia heeft daarnaast echter nog een slimme manier bedacht om deze cores te benutten in games.

MSAA-kwaliteit zonder prestatie-impact?

Het gaat om een geavanceerde wijze van anti-aliasing: DLSS, oftewel deep-learning supersampling. Deze methode zou de beeldkwaliteit van de zwaarste anti-aliasingtechniek, MSAA, moeten benaderen terwijl het maar een fractie van de prestatie-impact van die techniek met zich meebrengt. Anti-aliasing, oftewel het tegengaan van kartelranden om objecten, betekent doorgaans namelijk dat je game op een hogere resolutie wordt gerenderd dan de native resolutie van je monitor, wat uiteraard flinke invloed heeft op je framerate.

Wat er bij DLSS feitelijk gebeurt, is dat de game-ontwikkelaar zo veel mogelijk in-game beeldmateriaal op verschillende resoluties laat verwerken door Nvidia's supercomputers. Zo 'leert' het algoritme hoe het de beelden moet upscalen. Dit algoritme wordt vervolgens tijdens het gamen gedraaid op de AI-cores van de RTX-videokaarten. Effectief nemen de AI-cores hiermee een groot deel van de belasting over die anti-aliasing normaliter op je reguliere shader-cores legt.

In tegenstelling tot raytracing levert DLSS je dus weinig op aan extra beeldkwaliteit: de belofte is (op het oog) net zo mooi als 4x MSAA. Je krijgt er echter behoorlijk wat extra prestaties voor terug - het inschakelen van MSAA kost je doorgaans een fors deel van je framerate. Gezien Nvidia de capaciteit van zijn supercomputers gratis ter beschikking stelt voor het berekenen van DLSS-algoritmes en de relatieve eenvoud van implementatie, zou het zomaar eens kunnen zijn dat DLSS op korte termijn veel breder toegepast gaat worden dan raytracing. En daar krijg je dan ook nog eens betere prestaties voor terug, in plaats van dat je daarop inlevert.

Eerste DLSS-benchmarks

Net als bij raytracing zijn er tot op heden nog geen games beschikbaar waarin je daadwerkelijk met DLSS kunt spelen, maar de benchmark van Final Fantasy XV (die overigens losstaat van de game zelf) heeft wel al een update met DLSS-support gekregen. Onze Duitse buren van Computerbase zijn daar al even mee aan de slag geweest en rapporteren een zo'n 40% hogere framerate met DLSS ten opzichte van reguliere anti-aliasing, terwijl de beeldkwaliteit zeer vergelijkbaar is.


Bron: Computerbase.de.

Die resultaten zijn veelbelovend, maar tegelijkertijd moeten we wachten met het trekken van conclusies totdat 'echte' games ondersteuning voor DLSS krijgen. De prestaties in een benchmarktool zijn immers niet per se representatief voor de in-game impact van DLSS, zowel qua beeldkwaliteit als qua prestaties. Wel is het vermeldenswaard dat de lijst met toekomstige DLSS-games zonder meer indrukwekkend is: Hitman 2, PUBG en Shadow of the Tomb Raider staan daar bijvoorbeeld op. Wanneer de patches voor die spellen daadwerkelijk beschikbaar komen, blijft echter de grote vraag.

RTX-features: overige voordelen t.o.v. Pascal

Met al die hype rondom raytracing en DLSS zou je bijna vergeten dat de Turing-architectuur ook gewoon twee jaar nieuwer is dan de Pascal-architectuur van de GTX 10-serie. Dat brengt uiteraard ook de nodige 'reguliere' vernieuwingen met zich mee. Ontwikkelingen als hdr, steeds hogere resoluties en refreshrates gaan stilletjes gewoon door.

Displayport 1.4 werd al ondersteund door Pascal, maar de optionele Display Stream Compression-technologie is nieuw in Turing. Daarmee wordt het mogelijk om 4K-beelden met 120 Hz én 10-bit HDR-kleuren door te geven, waar je tot nu toe moest kiezen voor tussen 8-bit (non-HDR) kleuren of een lagere refreshrate. Ook een 8K-signaal met 60 Hz en HDR kan dankzij deze feature door één displayport-kabel heen.

Bovendien vind je achterop elke RTX-videokaart een usb-c-aansluiting, die wordt aangeduid als VirtualLink en is bedacht voor het met één kabel aansluiten van een vr-headset. Hij is echter behoorlijk multifunctioneel: er komen displayport- en usb 3.1-signalen uit, maar ook power-delivery tot maximaal 27 watt. Je telefoon opladen met je videokaart: het kan anno 2018.

Ten slotte zijn de ingebouwde de- & encoders vernieuwd. Nvidia beweert dat de hardwarematig versnelde x264-encoder bij gelijke bitrate bétere resultaten oplevert dan softwarematig encoderen. 8K-video's kunnen met maximaal 30 fps worden geëncodeerd, terwijl decoden met letterlijk elke zinnige combinatie van resolutie (t/m 8K), codec (H.264/H.265/VP9) en HDR geen probleem vormt voor de Turing-kaarten.

Prijs-prestatieverhouding

Begin deze maand deden we uitgebreid onderzoek naar de actuele prijs-prestatieverhouding van alle courante videokaarten in onze videokaarten koopgids. In de tussentijd is de GeForce RTX 2070 op de markt gekomen en zijn er de nodige prijsfluctuaties geweest, dus we hebben de 1440p ultra grafiek voor deze gelegenheid nog eens grondig bijgewerkt.. Voor deze grafieken zetten we de Hardware.Info Prestatiescore (de gemiddelde framerate in elf geteste games) af tegen de prijs van de goedkoopste leverbare videokaart. Kortom, de prijs van de 'RTX 2080' in deze grafiek is gebaseerd op die van de minst dure RTX 2080 die bij een Nederlandse webwinkel uit voorraad leverbaar is.

Dalende prijzen

Bij het samenstellen van deze grafiek viel ons op dat veel videokaarten de afgelopen weken enkele tientjes tot soms wel 100 euro in prijs zijn gedaald. Je hebt nu bijvoorbeeld al een GTX 1070 voor 419 euro, een 1070 Ti voor 469 euro en een RX Vega 56 voor 549 euro. Een cynicus kan zeggen dat de kaarten nu eindelijk in de buurt komen van hun oorspronkelijke adviesprijzen, maar vergeleken met de prijzen begin deze zomer mogen we dit toch met recht een verademing noemen.

De beste prijs-prestatieverhouding?

Simpelweg door hun prestatieniveau hebben de Nvidia RTX-videokaarten het alleenrecht in de bovenste regionen van de grafiek. Zoals altijd betaal je steeds meer voor een beetje extra prestaties in het high-end segment, waardoor de trendlijn duidelijk afbuigt. Voor de beste prijs-prestatieverhouding zijn we hier echter op zoek naar videokaarten die zo ver mogelijk links van de lijn liggen. Dan valt de GTX 1080 Ti op: die is beduidend sneller dan de RTX 2070, maar dankzij diverse aanbiedingen niet eens zo gek veel duurder. Let er dan wel op dat je niet meer dan zo'n 700 euro betaalt, want daarboven kom je toch alweer dicht bij de snellere RTX 2080 met bovendien alle nieuwe Turing-features.

In het hoge middensegment biedt de GeForce GTX 1070 Ti de beste verhouding tussen prijs en prestaties. Vanuit het Radeon-kamp is alleen de RX Vega 64 sneller, maar die is dusdanig veel duurder dat die juist een behoorlijk stuk rechts van de lijn eindigt. Wil je nog minder uitgeven, dan biedt de Radeon RX 580 wel beduidend meer waar voor je geld dan de GTX 1060, zeker als je ook nog eens meeneemt dat de AMD-kaart ondersteuning biedt voor Freesync.


Let op: ter bevordering van de leesbaarheid beginnen de assen in deze grafiek niet bij nul.

Conclusie: RTX of GTX?

We hebben gekeken naar wat je qua features mist als je voor een 10-serie GeForce GTX- in plaats van een 20-serie RTX-videokaart gaat, en hoe de actuele verhoudingen qua prijs-prestatie liggen. Dus, wat wordt het? Het is lang niet makkelijk om daar een eenduidig antwoord op te formuleren, maar we gaan het toch proberen.

Allereerst moet je je afvragen of je bereid bent om meer dan pak-'m-beet 600 euro aan een videokaart te spenderen. Is het antwoord nee, dan ben je sowieso aangewezen op een 'oude' 10-serie videokaart  - of een AMD natuurlijk. Voor 450 à 500 euro is een Nvidia GeForce GTX 1070 Ti dan de aantrekkelijkste optie, in het segment daaronder (250-300 euro) biedt AMD met de Radeon RX 580 het meeste waar voor je geld.

Shop je in het duurdere segment, dan heb je de keuze tussen diverse scherp afgeprijsde GTX 1080 Ti's en een gloednieuwe RTX 2070 of 2080. Gaat het je puur om zo veel mogelijk prestaties voor je geld, dan ben je met een 1080 Ti beter af, maar zaken als raytracing, DLSS en de diverse andere verbeteringen van de RTX-serie kunnen natuurlijk ook wat waard zijn. We hopen op de voorgaande pagina's voldoende informatie te hebben gegeven om dat voor jezelf te kunnen bepalen.

Wil je de hoogst mogelijke prestaties en lag je spaarvarken toch al aan gort na onze RTX 2080 Ti overklokworkshop? Dan maak je het jezelf makkelijk, want de op het moment van schrijven 1400 euro kostende RTX 2080 Ti is de enige videokaart die dat kan bieden. Dan krijg je alle nieuwigheden van de Turing-architectuur er als het ware gratis bij - al is dat dan wel de duurste 'gratis' ooit.

Nu we uitgebreid uiteen hebben gezet wat wij ervan denken, zijn we eigenlijk ook heel benieuwd naar jouw mening. Stel, jij zou nu voor de aanschaf van een nieuwe videokaart staan, wordt het dan een betaalbare maar oude 10-serie, of vind je de RTX-features wel wat extra geld waard? Laat van je horen met een reactie!


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

Nvidia GeForce GTX 1060 3GB

Nvidia GeForce GTX 1060 3GB

  • GP106
  • 1152 cores
  • 1506 MHz
  • 3072 MB
  • 192 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce GTX 1060 6GB

Nvidia GeForce GTX 1060 6GB

  • GP106
  • 1280 cores
  • 1506 MHz
  • 6144 MB
  • 192 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce GTX 1070

Nvidia GeForce GTX 1070

  • GP104
  • 1920 cores
  • 1506 MHz
  • 8192 MB
  • 256 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce GTX 1070 Ti

Nvidia GeForce GTX 1070 Ti

  • GP104
  • 2432 cores
  • 1607 MHz
  • 8192 MB
  • 256 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce GTX 1080

Nvidia GeForce GTX 1080

  • GP104
  • 2560 cores
  • 1607 MHz
  • 8192 MB
  • 256 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
Nvidia GeForce GTX 1080 Ti

Nvidia GeForce GTX 1080 Ti

  • GP102
  • 3584 cores
  • 1481 MHz
  • 11264 MB
  • 352 bit
  • DirectX 12 fl 12_1
  • PCI-Express 3.0 x16
Niet verkrijgbaar
0
*