BenQ EX3203R review: 144 Hz QHD - geen esports, wel een gaming monitor?

5 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. BenQ EX3203R
  3. 3. Testmethode
  4. 4. Helderheid en contrast
  5. 5. Uniformiteit
  6. 6. Kleurweergave
  7. 7. Kijkhoeken
  8. 8. Gaming: responstijd en inputlag
  9. 9. Energieverbruik
  10. 10. Specificaties en testresultaten
  11. 11. Afbeeldingen
  12. 12. Conclusie
  13. 13. Besproken producten
  14. 14. Reacties

Inleiding

BenQ missen we de laatste tijd in onze gaming monitor reviews, en dat heeft een opmerkelijke reden: het bedrijf wil geen 'gaming' beeldschermen voor reviews ter beschikking stellen. Gelukkig stuurde het ons onlangs wel een monitor met 144Hz-paneel, zodat we in elk geval een beetje een idee kunnen krijgen van wat deze Taiwanese fabrikant de gamende mens biedt - mits deze kiest voor een zogeheten 'Video Enjoyment Monitor'. We gingen aan de slag met de BenQ EX3203R, een 32-inch qhd-beeldscherm dat te koop is voor een slordige 500 euro.

Sinds een paar jaar zet BenQ waar het om gaming gaat louter in op 'esport'. Sinds de overname van Zowie is het merendeel van de tot dusver als 'gaming' aangemerkte monitoren omgedoopt tot 'esport'-model (zonder dat dat overigens invloed heeft gehad op de eigenschappen) - en deze modellen worden niet meer uitgestuurd voor reviews door onafhankelijke media. Dat geeft natuurlijk te denken, maar veel kunnen we er niet aan doen, behalve bij gelegenheid benadrukken dat echt kritische gebruikers zelden hun aankopen doen op basis van wat een bekende e-sporter gebruikt of promoot, en dat wie vertrouwen heeft in het eigen product, dat ook wil blootstellen aan een objectieve blik van een derde partij. Enfin, tot dusver zijn die argumenten gericht aan dovemansoren, dus wij moeten het doen met BenQ's overigens beslist niet onverdienstelijke assortiment beeldschermen voor de zakelijke en designersmarkt, en af en toe een vreemde eend zoals de EX3203R, die onderwerp is van deze review.

BenQ EX3203R

De EX3203R komt uit hetzelfde mandje als de eerder door ons besproken EX3501R ultrawide monitor: BenQ kenmerkt deze als 'Video Enjoyment Monitor'. Wat dat betekent mag Joost weten, want afgezien van ondersteuning van hdr10-signalen is er weinig wat deze schermen gemeenschappelijk kenmerkt. Die hdr-ondersteuning heeft de EX3203R in elk geval in de vorm van Vesa DisplayHDR400-certificering. Zoals we al vaker hebben opgemerkt, is dat geen hele bijzondere classificatie. Het is 'instap-hdr': een grote kleurruimte is niet vereist en de maximale helderheid is niet voldoende om het kenmerkende contrast van hdr tot zijn recht te laten komen. 

Desalniettemin is de EX3203R een 144Hz qhd-monitor en alleen al om die reden boeiend, want dit is een segment dat de belangstelling van veel gamers heeft, nu videokaarten vlot genoeg zijn om ook bij deze resolutie voldoende beelden per seconde te produceren. De prijzen zijn stevig aan het dalen, we zien 27-inch modellen die richting de 350 euro gaan, waar niet lang geleden 450 de entreeprijs was. Bij 32-inch liggen de prijzen iets hoger, maar de eerste 400-euro-exemplaren zijn al gesignaleerd. BenQ gaat vooralsnog niet mee in die prijzenslag, want de EX3203R komen we pas vanaf 519 euro op moment van schrijven tegen in de Prijsvergelijker. Dat is vergelijkbaar met de AOC Agon AG322QCX (recent opgevolgd door de AG322QC4, een review volgt binnenkort) en iets minder dan de Asus RoG XG32VQ of de Samsung C32HG70. LG's 32GK850G is beduidend duurder, maar dat komt mede door de G-sync scaler; de 32GK650F is juist wat goedkoper - een test daarvan lees je ook binnenkort bij ons, maar die konden we dus nog niet meenemen in de vergelijking.

In dit artikel vergelijken we uitsluitend met andere 32-inch qhd-monitoren met een verversingsfrequentie van minimaal 144Hz - 32 inch is toch een stuk groter dan 27-inch, dus we gaan ervan uit dat wie kiest voor groter, niet kijkt naar kleiner, en vice versa. Mocht je het daar niet mee eens zijn, laat het ons weten in de reacties. Er komen nog heel wat qhd 144Hz-monitoren aan in onze reviews, dus een volgende keer kunnen we dit altijd weer net even anders doen.

BenQ EX3203R in het kort

BenQ levert met de EX3203R een monitor zonder duidelijke doelgroep. De kleurechtheid maakt hem buitengewoon geschikt voor beeldbewerking, maar de curve en matige uniformiteit zijn daarvoor geen voordelen. De 144 Hz verversingsfrequentie en Freesync-ondersteuning lijken hem aantrekkelijk te maken voor gamers, maar de responstijden zijn niet voldoende snel om zonder ghosting deze hoeveelheid beelden te tonen. 

  • Responstijden te hoog voor 144 Hz
  • HDR-ondersteuning vooral in naam: contrast en kleurdiepte schieten tekort
  • Relatief duur
  • Uitstekende kleurkalibratie
  • Goede kijkhoeken voor een va-paneel
  • Relatief zuinig bij normale helderheid

Winkel

Prijs BE

Computeruniverse.net Deutschland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
2,00 €
1,50 €
0,00 €
5,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: auf Lager, Lieferzeit 1-2 Werktage

382,00 €

Prijsinformatie
362,00 €
20,00 €
382,00 €
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : 362,00 € Verzendkosten BE : 20,00 € Totaalprijs : 382,00 €

bol.com België

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
Bestel en betaal voor 23:59 en je hebt het product morgen in huis.

459,00 €

Prijsinformatie
459,00 €
0,00 €
459,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 459,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 459,00 €

Azerty.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 € + 2,0%
0,00 € + 3,0%
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
15,00 €
0,00 €
Bestel en betaal voor 23:00 en je hebt het product morgen in huis.

469,00 €

Prijsinformatie
459,00 €
10,00 €
469,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 459,00 € Verzendkosten BE : 10,00 € Totaalprijs : 469,00 €

Amazon.de NL Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: Gewoonlijk binnen 24 uur verzonden
Gratis bezorgd v.a. €29 | Nederlandse klantenservice

479,00 €

Prijsinformatie
479,00 €
0,00 €
479,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 479,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 479,00 €

4Launch Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 € + 1,5%
0,00 €
0,00 €
15,00 €
0,00 €
Bestel en betaal voor 17:00 en je hebt het product morgen in huis.

487,00 €

Prijsinformatie
487,00 €
0,00 €
487,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 487,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 487,00 €

SiComputers.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 € + 3,0%
0,00 €
0,00 €
0,00 €

487,45 €

Prijsinformatie
477,50 €
9,95 €
487,45 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 477,50 € Verzendkosten BE : 9,95 € Totaalprijs : 487,45 €

Megekko Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
Shop: Levertijd 2 dagen

502,95 €

Prijsinformatie
499,00 €
3,95 €
502,95 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 499,00 € Verzendkosten BE : 3,95 € Totaalprijs : 502,95 €

PCKing.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
3,00 €
0,00 €
0,00 €

505,00 €

Prijsinformatie
490,00 €
15,00 €
505,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 490,00 € Verzendkosten BE : 15,00 € Totaalprijs : 505,00 €

Coolblue.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
10,00 €
0,00 €
Bestel en betaal voor 23:59 en je hebt het product morgen in huis.

509,00 €

Prijsinformatie
509,00 €
0,00 €
509,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 509,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 509,00 €

MaxICT.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 € + 2,0%
0,00 € + 2,5%
0,00 €
0,00 € + 3,0%
0,00 €
0,00 €
Shop: op werkdagen voor 16.30 uur besteld, morgen in huis

513,34 €

Prijsinformatie
498,39 €
14,95 €
513,34 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 498,39 € Verzendkosten BE : 14,95 € Totaalprijs : 513,34 €

Cyberport.de Deutschland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
3,00 €
3,00 €
0,00 €
4,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: Sofort lieferbar, Lieferzeit max. 1-3 Werktage

520,99 €

Prijsinformatie
508,00 €
12,99 €
520,99 €
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : 508,00 € Verzendkosten BE : 12,99 € Totaalprijs : 520,99 €

Fnac BE

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €

595,79 €

Prijsinformatie
588,80 €
6,99 €
595,79 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 588,80 € Verzendkosten BE : 6,99 € Totaalprijs : 595,79 €

Conrad.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
Shop: Leverbaar in ca. 2 weken

599,00 €

Prijsinformatie
599,00 €
0,00 €
599,00 €
Voorraad onbekend prijsopbouw
Productprijs : 599,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 599,00 €

BenQ EX3203R

Eén voordeel van het feit dat de BenQ EX3203R nogal nadrukkelijk niet als gaming monitor wordt gepositioneerd, is dat hij er ook echt niet zo uitziet. Met zijn zilverkleurige metalen voet en zwart omlijste paneel (zilvergrijs aan de achterzijde) zou je hem kunnen aanzien voor een zakelijk model zoals Dell en Philips ze al de nodige jaren in de markt zetten. De curve van het qhd-paneel (1800R) is in dat segment echter ongebruikelijk, en ook de gebruikte vertical alignment-techniek is in kantoorschermen zeldzaam geworden (ooit was het de luxe optie daar) ten faveure van ips.

BenQ EX3203R

92 ppi

Zoals vermeld is het gebruikte paneel een qhd-exemplaar met 16:9-verhouding, het telt dus 2560x1440 pixels. Dat is, we kunnen het niet genoeg benadrukken, 77 procent méér dan full hd en dat merk je in alles wanneer je ermee aan de slag gaat. Je zie meer details in games, er past meer informatie op het scherm of je nu in een tekstverwerker of in een spreadsheet zit en omdat dit een 32-inch (eigenlijk 31,5 inch) monitor is, is de pixeldichtheid gelijk aan die van 24-inch full hd: 92 ppi. Schalen (softwarematig het beeld groter of kleiner maken) is dus niet nodig.

144Hz

Ook prettig voor games is de verversingsfrequentie van 144 Hz. Voor 'video enjoyment' volstrekt overbodig - een heel klein aantal 'high framerate video's' daargelaten - maar in theorie zorgt de kortere wachttijd voor het volgende beeldje op een soepeler ervaren beeldovergang. Vermits de pixels voldoende snel van kleur kunnen verspringen, iets waar we in onze test uiteraard naar gaan kijken. Het scherm ondersteunt ook Freesync 2 HDR, en omdat het bereik van deze aansturing loopt van 40 tot 144 Hz, kan je ook genieten van low framerate compensation: onder de 40 beelden per seconde verdubbelt de scaler dan zelf de aangeleverde frames. Tussen de 40 en 144 Hz wordt de verversingsfrequentie aangepast op het aantal afgeleverde beelden per seconde, waarbij gebruik van een videokaart met een AMD gpu dus wel vereist is. Wie die niet heeft (zoals rond de 80 procent van de gamende gebruikers) kan in elk geval zijn voordeel doen met de hogere verversingsfrequentie, die ook zonder 'sync' een duidelijk prettiger ervaring oplevert dan 60 standaard beelden per seconde.

BenQ EX3203R

10 watt 'power delivery'

BenQ plaatst dit paneel op een in hoogte verstelbare voet met een V-vormig platform, met een bescheiden footprint van iets meer dan 22 cm diep. Het scherm kan hierop ook kantelen, maar draaien of roteren is niet mogelijk. Wil je gebruik maken van een meer veelzijdige ophanging, dan kan dat - met een optionele vesa-adapter kit. Op de achterzijde treffen we twee hdmi 2.0-ingangen, een displayport 1.2-ingang en usb-c. Die ondersteunt ook de dp alternate mode en kan data doorgeven - power delivery kan ook, maar met 10 watt is het voldoende voor een tablet of smartphone, zeker niet voor een laptop. Verder zijn er twee usb 3.0-aansluitingen en een hoofdtelefoonuitgang; de voeding is extern uitgevoerd. Alle aansluitingen steken recht naar onderen, kabels kan je gebundeld wegleiden door een opening in de voet. Aansluiten zou eenvoudiger gaan met een pivot-modus, maar aannemende dat je niet dagelijks een ander systeem aansluit, blijft dat ongemak beperkt.

 

BenQ EX3203R

90% DCI-P3 - en 8-bits kleur

Aan het scherm zelf is vermeldenswaard dat het de dci-p3 kleurruimte ondersteunt - dat is belangrijk voor hdr-weergave, die immers pas tot zijn recht komt bij én een hoger contrast én een groter kleurbereik. De beloofde dekking bedraagt 90%, wat we zo'n beetje als ondergrens aanhouden om deze claim te mogen maken. Wil je echt de voordelen zien van de grotere kleurruimte, dan is ook 10-bits kleurweergave nodig, waarmee immers nauwkeurige nuances uit het grotere palet kunnen worden getoond. Helaas beschikt de EX3203R daar niet over, de nauwkeurigheid blijft steken bij 8-bits.

Ten slotte is het paneel voorzien van een aantal nuttige functies, zoals een modus met weinig blauw licht, flikkervrije aansturing, en dynamische helderheid, die ook de kleurtemperatuur aanpast aan het omgevingslicht (BI+ noemt BenQ dat). 

Testmethode

Onze testprocedure maakt gebruik van een X-Rite i1 Display Pro colorimeter en een X-Rite i1 Basic Pro spectrofotometer, waarmee we de colorimeter voor elke schermtest kalibreren. Met behulp van een 3D-geprint hulpstuk kunnen we met deze colorimeter ook kijkhoeken meten. Voor de analyse van de meetgegevens gebruiken we een zelf ontwikkelde workflow in SpectraCal CalMAN 2018.

We testen monitoren op een groot aantal aspecten. We meten ze 'zoals ze uit de doos komen', maar indien er een sRGB-modus is, meten we die ook apart. Datzelfde geldt voor een AdobeRGB-modus. Een uitzondering zijn monitoren die 'uit de doos' op een duidelijk groter kleurbereik zijn ingesteld - dan vergelijken we met een corresponderend kleurbereik. Standaard is de referentie de sRGB-kleurruimte.

Voor onze testprocedure stellen we monitoren met behulp van onze colorimeter in op een helderheid van 150 cd/m² (of een waarde die daar zo dicht mogelijk bij in de buurt komt). Die helderheid is representatief voor wat je in de meeste scenario's zal gebruiken in een normaal verlichte ruimte, en kan bovendien door vrijwel alle beeldschermen worden weergegeven. Door alle schermen op dezelfde helderheid van wit in te stellen, creëren we een gelijk speelveld. We meten uiteraard ook nog altijd de maximale helderheid, en daarnaast het contrast en stroomverbruik daarbij. Hieronder bespreken we kort de afzonderlijke testonderdelen.

Helderheid en contrast

We meten helderheid en contrast in zowel 150 cd/m² als de maximale helderheid, alsmede de zwartwaarde in beide instellingen. Ook kijken we naar de minimale helderheid, oftewel de helderheid van wit wanneer we de helderheidsinstelling (brightness) tot het minimum reduceren. Daarnaast meten we het contrast tussen een wit en een zwart vlak, omgeven door een 50% grijs vlak (transverse meting), het checkerboard contrast met een raster van 5x3 afwisselend witte en zwarte velden, en het maximale contrast tussen een volledig wit en een volledig zwart vlak.

Uniformiteit

Voor de uniformiteitsmeting kijken we als eerste naar de verhouding tussen de laagste helderheid in een wit vlak ten opzichte van de hoogste gemeten helderheid, uitgedrukt als percentage. Bijvoorbeeld, het minst heldere deel van het scherm was 77% van de helderheid van het helderste deel. Daarnaast meten we de verhouding tussen het gemiddelde van een meting op 15 deelpunten en de hoogste helderheid. Daarnaast doen we de uniformiteitsmeting nu ook met een zwart scherm, zodat we ernstige clouding en backlight bleeding in beeld krijgen, indien daarvan sprake is. Alle uniformiteitsmetingen resulteren in vijf schermafdrukken per getest scherm: de uniformiteit van zwart, van wit, de contrastverhouding op alle (15) meetpunten, de kleurtemperatuur uniformiteit en de relatieve kleurverschillen ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde.

Kijkhoeken

Het beste beeld krijg je als je loodrecht naar een scherm kijkt, maar wat als je er niet geheel recht voor zit? Om het gedrag van een scherm in kaart te brengen onder een scherpere kijkhoek, meten we onder een hoek van 45 graden de resterende helderheid en de kleurverandering ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde. Die is gebaseerd op het gemiddelde van rood, groen, blauw, cyaan, magenta en geel, plus 100% en 75% wit. Omdat we ook de standaarddeviatie berekenen van die deelmetingen, kunnen we ook een indicatie geven of er een kleurverschuiving plaatsvindt: een grote sd betekent dat een of meer deelmetingen flink afwijkt en er dus een kleurverschuiving optreedt.

Naast de gemiddelde kleurafwijking tonen we bij elk getest product middels een schermafdruk ook nog de afwijking van grijs ten opzichte van het midden vanuit elk van de vier gemeten hoeken, waarbij een eventuele kleurverschuiving ook duidelijk wordt.

Kleurweergave

We voeren kleurmetingen volgens de CIE2000-norm uit. Deze meting is gebaseerd op een groot aantal deelmetingen, de zogenaamde 'Color checker', waarbij naar een flink aantal veel voorkomende tinten wordt gekeken. Ook hier tonen we naast de gemiddelde waarde de standaarddeviatie, om een indruk te geven van de mate waarin de deelmetingen fluctueren - hoe kleiner het getal, des te constanter is de mate van afwijking. Dit geldt ook voor de grijswaardemetingen, die we in twintig stappen doen voor een nauwkeuriger resultaat. Daarnaast tonen we bij elk getest product een schermafdruk van een zogenaamde saturation sweep om de afwijkingen van de basis- en steunkleuren in het hele kleurbereik inzichtelijk te maken. Uiteraard tref je bij elk getest product schermafdrukken van de kleurmeting- en color checker-resultaten.

Energieverbruik

We meten het energieverbruik niet alleen op 100% helderheid (wit, zwart, standby en uit), maar doen we metingen van wit en zwart beeld bij 150 cd/m². Zo ontstaat een realistischer en beter vergelijkbaar beeld van het daadwerkelijk verbruik van de geteste schermen in de praktijk. 

Gaming

Voor gaming doeleinden testen we de reactiesnelheid, de overshoot en undershoot en de input lag. Voor de eerste drie gebruiken we een fotosensor met een Waverunner 6100 oscilloscoop, voor de input lag test gebruiken we zowel een visuele vergelijking met een CRT (beeldbuis) monitor met behulp van hogesnelheid foto-opnames, als (waar mogelijk) een Leo Bodnar input lag tester. Deze tester is voor het uitgangssignaal beperkt tot 1920x1080; onze ervaring is dat de resultaten bij schermen met een hogere resolutie soms slecht reproduceerbaar, cq onvoorspelbaar zijn. Daarom vermelden we die resultaten niet altijd bij hogere resolutieschermen.

Weergave resultaten op Hardware.Info 

De testprocedure genereert een (zeer) grote hoeveelheid data. We nemen die vrijwel in zijn geheel in onze database op om deze te tonen. Hierdoor zijn de pagina's met testresultaten van monitoren behoorlijk lang. We hebben geprobeerd het overzichtelijk te houden met behulp van tussenkopjes. Eerst worden reactietijden en input lag getoond, vervolgens het energieverbruik. Daarna volgt een klein blok met basisresultaten van helderheid en contrast, gevolgd door een uitgebreid blok met uniformiteitsresultaten. Daarna de kijkhoekwaardes en vervolgens de kleurmetingen in standaardweergave. Indien er een sRGB-modus in het scherm aanwezig is, volgt een identiek blok met de resultaten van de metingen in die modus, en hetzelfde geldt voor een eventuele AdobeRGB-modus.

In de vergelijking

Hoewel er tegenwoordig heel wat te kiezen is als je een 32-inch qhd-monitor zoekt, is het aantal modellen dat ook 144Hz-weergave ondersteunt aanzienlijk kleiner. Op de volgende pagina's tref je de modellen die we getest hebben, waarbij de BenQ EX3203R te herkennen is aan een rood balkje in de grafieken.

Helderheid en contrast

De maximale helderheid van wit is in de standaardmodus ruim 410 cd/m² en dus voldoende om aan die DisplayHDR400 standaard te voldoen - het is nipt de hoogste helderheid in het testveld. Echter, in HDR-modus komen we niet verder dan een kleine 290 cd/m² - waar de Samsung C32HG70 voorbij de 500 nits gaat. In deze instelling is de helderheid ook niet aanpasbaar. Ook bij de minimale helderheid zien we dat de BenQ het moet afleggen tegen deze Samsung (die overigens wel een kleine 100 euro meer kost).

  • Max. helderheid wit
  • Min. helderheid wit
  • Piekhelderheid HDR

De zwartwaarde van de EX3203R is prima, maar dat geldt voor alle modellen in de vergelijking - niet zo vreemd, alle zijn gebaseerd op een va-paneel, bekend om zijn diepe zwart.

  • Helderheid zwart 150 cd/
  • Helderheid zwart maximaal

Bij de contrastmetingen zien we dan ook geen verrassingen, de BenQ EX3203R heeft een uitstekend contrast - net als al zijn rechtstreekse concurrenten.

  • Contrast 150 cd/m²
  • Checkerboard contrast
  • Contrast max. helderheid

 

Uniformiteit

Qua uniformiteit gooit de BenQ EX3203R geen hele hoge ogen. De gelijkmatigheid van wit is nog acceptabel, maar in vergelijking met de concurrentie wel de minste.

  • Laagste t.o.v. hoogste wit
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste wit

BenQ EX3203R

Bij de zwartuniformiteit is het beeld ook niet geweldig, al moeten we benadrukken dat bij een va-paneel zoals dat in deze monitor zit procentueel grote verschillen in helderheid in absolute termen véél minder zichtbaar zijn dan bij tn- en ips-panelen. Bovendien is uniformiteit iets dat per productieserie van monitoren kan verschillen, om welke reden we dit testonderdeel wat minder zwaar mee kunnen wegen dan andere. Concreet is het 'minste zwarte' gemeten zwart 0,09 cd/m², nog altijd lager dan je bij de andere paneeltechnieken zou zien - maar omdat het 'zwartste zwart' op 0,04 cd/m² uitkomt, levert het een fiks procentueel verschil op.

  • Laagste t.o.v. hoogste zwart
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart

BenQ EX3203R

Hieronder zie je de resultaten van alle deelmetingen. Let op, de kleuring van de vakjes bij de uniformiteit van zwart, wit en het contrast is gerelateerd aan de resultaten van de deelmetingen op het betreffende model, en dus niet aan absolute waardes. Te zien is dat met name in de linker bovenhoek en rechter onderhoek de kleurfout behoorlijk toeneemt.

  • Voor zwart geldt, hoe lager de gemeten waarde, des te beter (=groener); hoe hoger, des te slechter (=roder).
  • Voor wit is de kleurcodering anders, want daar stellen we immers in op een specifieke helderheid van 150 cd/m². Daarom zijn waardes die deze instelling dichter benaderen groen, waardes die er vanaf wijken worden rood gekleurd - hoe meer ze afwijken, des te roder.
  • Voor het contrast is het hoogste contrast groen, het laagste rood - en de waardes er tussenin worden met tussenliggende kleuren gemarkeerd - groener is beter, roder is slechter. We benadrukken hier nog maar eens, dat het relatieve waardes zijn: een contrast van 1702:1 is erg goed, maar als het hoogst gemeten contrast 2581:1 is, wordt de eerstgenoemde waarde wel in rood gemarkeerd.
  • Bij de kleurtemperatuur zijn de vakjes blauwer gekleurd naarmate de metingen hoger zijn, geler naarmate ze lager zijn.
  • Ten slotte de kleurafwijking: hier zie je in de vakjes een getal voor de DeltaE waarde, waarbij waardes onder de drie met het blote oog amper waarneembaar zijn. De kleur van de vakjes geeft de kleurafwijking van grijs aan.

Kleurweergave

De BenQ EX3203R kan 90% van de dci-p3 kleurruimte weergeven, het kleurbereik dat onderdeel uitmaakt van diverse hdr-standaarden. Daarmee kunnen kleuren behoorlijk verzadigder worden getoond dan met de veelal standaard srgb-ruimte. Ook het enige andere hdr-model in deze test, de Samsung C32HG70, is beperkt tot (iets meer dan) srgb. Voor echt effectieve benutting van de grotere kleurruimte is eigenlijk wel ook 10-bits kleurweergave vereist, waarmee nauwkeuriger kleurnuances kunnen worden weergegeven. Dat zie je vooral in kleurverlopen (zogenaamde gradients). Hierover beschikt de EX3203R dan weer niet.

De kleurweergave van monitoren beoordelen we altijd op een aantal verschillende aspecten. Om te beginnen kijken we naar de kleurtemperatuur van wit bij de standaardinstelling. Die is bij de EX3203R net iets lager dan de gewenste 6500 K, maar het komt er aardig bij in de buurt. Alleen de LG 32GK850G benadert de neutrale kleurtemperatuur nog beter (maar dat model kost een heel stuk meer, ook vanwege de G-sync scaler).

Kleur- en grijswaardenafwijking

We meten de kleur- en grijswaardenafwijking op basis van de CIE2000 norm en nemen ook de standaarddeviatie mee. Simpel gezegd geeft die je een indicatie van de mate waarin de deelmetingen waarop de gemiddelde afwijkingen gebaseerd zijn, afwijken van die gemiddelde meting. Daarnaast zijn de gemiddeldes nu gebaseerd op een aanzienlijk groter aantal deelmetingen. Die vind je in schermafdrukken bij elk getest product. Daar vind je ook de zogenaamde saturation sweeps, die laten zien in welke mate de hoofd- en steunkleuren, dus RGB en CMY, afwijken van de gewenste waardes in een continuüm. 

Over de kleurafstelling in de standaardmodus kunnen we kort zijn: die is fantastisch. Dit niveau van kalibratie is ongebruikelijk op gaming monitoren, en een indicatie dat je de EX3203R ook prima kunt gebruiken voor kleurkritisch werk als fotobewerking.

  • Kleurafwijking
  • Color checker-afwijking
  • SD Color checker

Bijzonder is dat ook de grijsafwijking minimaal is, wat duidt op een zeer neutraal wit in alle gradaties. In het midden van het scherm is de kleurweergave dus nagenoeg perfect - zoals op de vorige pagina te zien is, is dit resultaat helaas niet uniform over het hele oppervlak (wat we ook niet per se zouden verwachten, gezien de positionering) maar zolang je je te bewerken object centraal houdt, is hier prima mee te werken.

  • Grijsafwijking
  • SD Grijsafwijking

Gamma 

Ook de gamma-afwijking is minimaal, gemiddeld wijkt deze amper af van de gewenste waarde van 2,2 en ook de deelmetingen laten zien dat op twintig stappen van volledig wit naar volledig zwart de gemeten waardes vrijwel exact zijn wat ze moeten zijn. Detailverlies in donkere of lichte delen zal dus niet voorkomen.

  • Gemiddeld gamma
  • Afwijking van 2,2
  • SD gamma

Kijkhoeken

Onze kijkhoekmetingen laten zowel de afname in helderheid zien als ook de kleurafwijking. Daarnaast geven we hier ook de standaarddeviatie weer. Die is gebaseerd op de deelmetingen van de basis- en steunkleuren, plus 100% en 75% wit. Als de standaarddeviatie laag is, neemt de helderheid van alle kleuren in dezelfde mate af. Is deze hoger, dan is sprake van een kleurverschuiving. 

Monitoren met een vertical alignment-paneel doen het doorgaans niet best op het vlak van kijkhoeken. De kleuren zelf blijven wel ongeveer wat ze moeten zijn, maar de helderheid neemt snel af als je niet recht op het paneel kijkt. Bij een groot scherm zie je dat ook als je recht in het midden zit, want waar je daar loodrecht op kijkt, zie je de uithoeken onder een scherpere hoek. Bij de 32-inch BenQ EX3203R zien we dat beeld ook, de resterende helderheid houdt niet over. Omdat helderheid een onderdeel is van kleurweergave, heeft dat toch zijn effect op de kleurechtheid. Wel moeten we opmerken dat van alle 32-inch qhd-monitoren die we hebben getest, deze BenQ het in alle opzichte het beste doet - zolang je geen testresultaten verwacht als van een ips-paneel (dat weer zijn eigen nadelen heeft) wordt je niet teleurgesteld.

Kijkhoekmetingen links

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen rechts

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen boven

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen onder

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

 

Gaming: responstijd en inputlag

De BenQ EX3203R is officieel, volgens BenQ, geen gaming monitor maar een 'video enjoyment monitor' - maar wel een met een geclaimde 144 Hz verversingsfrequentie. Dat betekent dat een maximale responstijd van 6,9 ms vereist is om zonder ghosting die hoeveelheid beelden te tonen.

We voeren dus onze gebruikelijke reeks uitgebreide tests uit. Hieronder tonen we zowel de rise als fall tijd afzonderlijk, samen met de gecombineerde waardes. We voeren de tests uit in de standaardmodus, met maximale overdrive en bij de optimale instelling. De optimale overdrive-waardes definiëren we als zo laag mogelijke gecombineerde rise/fall responstijden, die bovendien gepaard gaan met een zo laag mogelijke overshoot. Anders gezegd: een responstijd van 4 ms en een overshoot van 60% is wat ons betreft minder wenselijk dan een responstijd van 15 ms en een overshoot van 5%. Overshoot en undershoot zorgen immers voor storende artefacten rond bewegende delen van het beeld. Met name bij contrastrijke kleurovergangen kan je dan dikke witte dan wel zwarte randen zien. Die zijn naar onze mening storender dan lichte ghosting.

Helaas zijn de resultaten dusdanig, dat we afvragen waarom BenQ deze monitor voorziet van een 144 Hz-specificatie. De 20%-80% rise van donker- naar lichtgrijs duurt in de standaardinstelling 17,5 ms, in de maximale overdrive stand zelfs 20,3 ms. Langer dus - alleen de 80%-20% fall van licht- naar donkergrijs gaat dan wel een stuk sneller (zij het nog altijd met meer dan 6,9 ms). De overshoot is laag, maar we hadden hier toch echt liever gezien dat BenQ een wat hoger voltage had gebruikt, als dat tenminste verschil zou maken. We hebben deze test overigens in meerdere modi uitgevoerd, gezien de matige resultaten, maar daarin zagen we geen verbetering.

Reactietijd, standaardinstelling

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

Reactietijd, overdrive maximaal

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Reactietijd, overdrive optimaal

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Input lag

Bij de input lag-metingen zien we in elk geval geen noemenswaardige input lag.

  • Boven
  • Onder
  • Midden
  • Versus CRT

Energieverbruik

Bij maximale helderheid is het verbruik van de BenQ EX3203R opvallend hoog. Zetten we het op 150 cd/m², dan valt het mee en is het een van de zuiniger in vergelijking met modellen met eenzelfde paneel en afmeting. 

  • Helderheid maximaal, wit
  • Helderheid maximaal, zwart

 

  • 150 cd/m², wit
  • 150 cd/m², zwart

 

  • Stand-by
  • Uit

Specificaties en testresultaten

Op deze pagina vind je volledige specificaties en testresultaten van de BenQ EX3203R.

Algemeen
 
MerkBenQ
ProductnaamEX3203R
Productcode9H.LGWLA.TSE
DetailsProductinfo
Paneeleigenschappen
Scherm formaat31.5 inch
Resolutie2560x1440
Pixeldichtheid93 ppi
PaneeltechniekVA / MVA / PVA
Gebogen scherm
Kromming (curve)1800 R
BacklightLED
Beeldverhouding16:9
Pixelgrootte0.28 mm
Ondersteuning voor 3D
Touchscreen
Overdrive optie aanwezig
120 Hz
144 Hz
AMD FreeSync
AMD FreeSync min. freq.40 Hz
AMD FreeSync max. freq.144 Hz
Nvidia G-Sync
Maximale verversingsfrequentie144 Hz
HDR
HDR10
HDR10+
Dolby Vision
HLG
Aansluitingen & functionaliteit
D-Sub (VGA) ingang
HDCP compatible
DVI ingang
HDMI
Aantal HDMI ingangen2
Hoogst ondersteunde HDMI-versie2.0
DisplayPort
Mini-DisplayPort ingang
Aantal DisplayPort ingangen1
DisplayPort uitgang
Hoogst ondersteunde DisplayPort versie1.2
Thunderbolt
USB Type-C
Picture-in-Picture on-screen
Picture-by-Picture on-screen
3,5mm jack audio uit
3,5mm jack audio in
Geïntegreerde USB HUB
USB versie3.0
Geïntegreerde luidsprekers
Geïntegreerde webcam
Geheugenkaartlezer
Geïntegreerde TV-tuner
Fysieke eigenschappen
Afmeting - Breedte71.2 cm
Afmeting - Hoogte47.3 cm
Afmeting - Diepte22.2 cm
In hoogte verstelbaar
Minimum hoogte bovenrand47.3 cm
Maximum hoogte bovenrand53.5 cm
Maximaal in hoogte verstelbaar6.2 cm
Portretmodus
BeugelbevestigingVesa 100mm
Gewicht7.88 kg
KleurZwart/Zilver
Eigenschappen fabrikantopgave
Aantal kleuren16.7 mln
AdobeRGB
Reactietijd4 ms
Helderheid400 cd/m²
Contrastratio3000 : 1
Maximale horizontale kijkhoek178 °
Maximale verticale kijkhoek178 °
Flikker reductie
Stroomverbruik (actief)64 W
Garantie
Garantie termijn2 jaar
Meegeleverde accessoires
Afstandsbediening
Digitale videokabel meegeleverd
Reactietijden en inputlag
Overdrive standaard aan
Reactietijd (0%-100%)12.4 ms
Reactietijd (100%-0%)4.1 ms
Reactietijd (0%-100%-0%)16.5 ms
Reactietijd (20%-80%)17.5 ms
Reactietijd (80%-20%)18.0 ms
Reactietijd (20%-80%-20%)35.5 ms
Reactietijd OD max (0%-100%)13.2 ms
Reactietijd OD max (100%-0%)4.5 ms
Reactietijd OD max (0%-100%-0%)17.7 ms
Reactietijd OD max (20%-80%)20.3 ms
Reactietijd OD max (80%-20%)8.2 ms
Reactietijd OD max (20%-80%-20%)28.5 ms
Overshoot OD max3 %
Undershoot OD max2 %
Reactietijd OD opt. (0%-100%)13.2 ms
Reactietijd OD opt. (100%-0%)4.5 ms
Reactietijd OD opt. (0%-100%-0%)17.7 ms
Reactietijd OD opt. (20%-80%)20.3 ms
Reactietijd OD opt. (80%-20%)8.2 ms
Reactietijd OD opt. (20%-80%-20%)28.5 ms
Overshoot OD opt.3 %
Undershoot OD opt.2 %
Naam stand OD opt.
Input lag t.o.v. CRT0 ms
Input lag laag (boven)4.3 ms
Input lag gemiddeld (midden)12.1
Input lag hoog (onder)18.6 ms
Beeldopbouwtijd14.3 ms
Energieverbruik
Energieverbruik 150 cd/m² (wit)23.2 W
Energieverbruik 150 cd/m² (zwart)22.7 W
Energieverbruik helderheid maximaal (wit)57.0 W
Energieverbruik helderheid maximaal (zwart)56.4 W
Energieverbruik (standby)0.3 W
Energieverbruik (uit)0.2 W
Standaardweergave helderheid en contrast
Standaardweergave profielinstelling monitorStandaard
Helderheid minimaal wit55.73 cd/m²
Helderheid maximaal wit411.6 cd/m²
Helderheid maximaal zwart0.15 cd/m²
Contrast maximale helderheid2744 : 1
Contrast transverse 150 cd/m²2508 : 1
Contrast checkerboard 150 cd/m²2567 : 1
Fullscreen helderheid wit 150 cd/m²150.67 cd/m²
Fullscreen helderheid zwart 150 cd/m²0.05 cd/m²
Contrast full screen 150 cd/m²3013.4 : 1
HDR piekhelderheid Chromecast289 cd/m²
Uniformiteit
Laagste t.o.v. hoogste wit82 %
Gemiddelde t.o.v. hoogste wit93 %
Laagste helderheid wit124.00 cd/m²
Hoogste helderheid wit151.00 cd/m²
Laagste t.o.v. hoogste zwart49 %
Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart63 %
Laagste helderheid zwart0.04 cd/m²
Hoogste helderheid zwart0.09 cd/m²
Kijkhoeken
45° links rest. helderheid34 %
45° links gem. kleurafwijking ΔE 200016.5
45° links SD kleurafwijking ΔE 20005.6
45° rechts rest. helderheid34 %
45° rechts gem. kleurafwijking ΔE 200016.5
45° rechts SD kleurafwijking ΔE 20005.7
45° boven rest. helderheid29 %
45° boven gem. kleurafwijking ΔE 200017.5
45° boven SD kleurafwijking ΔE 20006.1
45° onder rest. helderheid29 %
45° onder gem. kleurafwijking ΔE 200018.3
45° onder SD kleurafwijking ΔE 20006.2
Standaardmodus kleurweergave
Gemeten kleurruimtesRGB
Helderheid wit 150 cd/m²150.50 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.06 cd/m²
Kleurtemperatuur wit6343 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur157 K
Contrast 150 cd/m² (standaardmodus)2508 : 1
Dekking standaard gamut95.5 %
Kleurafwijking wit ΔE 20001.5
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20000.84
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20000.48
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20000.42
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20000.24
Kleurafwijking zwart ΔE 20000.54
Kleurafwijking huid donker ΔE 20000.7
Kleurafwijking huid licht ΔE 20000.78
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20001.14
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20000.62
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20000.83
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20000.42
Kleurafwijking oranje ΔE 20001.14
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20001.18
Kleurafwijking middenrood ΔE 20000.36
Kleurafwijking paars ΔE 20000.53
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20001.09
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20001.12
Kleurafwijking blauw ΔE 20001.12
Kleurafwijking groen ΔE 20000.82
Kleurafwijking rood ΔE 20000.27
Kleurafwijking geel ΔE 20001.63
Kleurafwijking magenta ΔE 20000.53
Kleurafwijking cyaan ΔE 20001.3
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20001.23
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20001.19
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20005.83
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20000.61
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20001.1
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20001.97
SD color checker afwijking ΔE 20000.98
Gem. color checker afwijking ΔE 20001.05
SD kleurafwijking ΔE 20001.05
Gem. kleurafwijking ΔE 20001.15
Gamma 0%2.2
Gamma 10%2.26
Gamma 20%2.23
Gamma 30%2.23
Gamma 40%2.22
Gamma 50%2.21
Gamma 60%2.21
Gamma 70%2.21
Gamma 80%2.21
Gamma 90%2.19
Gamma 100%2.2
SD gamma0.02
Gemiddeld gamma2.21
Gamma (afwijking van 2,2)0.01
Grijsafwijking 0% ΔE 20000.53
Grijsafwijking 10% ΔE 20000.61
Grijsafwijking 20% ΔE 20000.55
Grijsafwijking 30% ΔE 20000.49
Grijsafwijking 40% ΔE 20000.55
Grijsafwijking 50% ΔE 20000.36
Grijsafwijking 60% ΔE 20000.39
Grijsafwijking 70% ΔE 20000.34
Grijsafwijking 80% ΔE 20000.39
Grijsafwijking 90% ΔE 20000.79
Grijsafwijking 100% ΔE 20001.44
SD grijsafwijking ΔE 20000.29
Gem. grijsafwijking ΔE 20000.57

Afbeeldingen

Conclusie

De BenQ EX3203R is een monitor, waarvan wij eigenlijk niet goed kunnen duiden op wie hij is gericht. Volgens BenQ is het duidelijk geen esports-monitor, maar ook geen gamingmodel. Het bedrijf zelf spreekt van een 'video enjoyment monitor', maar het gebogen scherm en de beperkte kijkhoeken die de gebruikte va-technologie met zich meebrengt zijn niet ideaal om het als een scherm te gebruiken waar je gezellig met z'n allen Netflix op gaat zitten kijken. De kleurweergave en kalibratie is ontegenzeggelijk van topniveau, maar de hdr-functie valt tegen. Weliswaar ondersteunt het scherm een behoorlijk deel van de hiervoor wenselijke grotere dci-p3 kleurruimte, maar in de hdr-modus is de helderheid beperkter dan in de andere modi, waardoor het kenmerkende hoge contrast van hdr helemaal niet uit de verf komt. Bovendien is er geen 10-bits kleurweergave, waardoor slechts een beperkte selectie uit het grote palet gelijktijdig getoond kan worden en de fraaie kleurovergangen van hdr ook niet tot hun recht kunnen komen.

Kijken we naar de testresultaten voor de responstijden, dan moeten we vaststellen dat het inderdaad ook geen gamingmonitor is: de beloofde 144 Hz kan niet zonder ghosting worden gerealiseerd, waardoor dit scherm ook voor gameliefhebbers niet de eerste keuze zal zijn - ook niet in vergelijking met soortgelijk gespecificeerde modellen. De concurrentie doet dit gewoon beter. 

De prijsstelling ten slotte is op zijn best marktconform te noemen, maar de beweging van die markt is duidelijk naar onderen. 500 euro is nu misschien nog verdedigbaar, maar op korte termijn zal dat niet meer het geval zijn - tenzij er wel goede hdr (met dus een hoge piekhelderheid en 10-bits kleurweergave) is geïmplementeerd.

Daarmee is de EX3203R voornamelijk interessant voor wie een zeer accurate kleurweergave wenst, meer geeft om het hoge contrast van va-techniek dan om de kijkhoeken van ips, en casual gamer is die zich niet per se stoort aan enige ghosting. Dat is een vrij specifiek lijstje, en binnen dit segment zouden we dan toch aanraden te kijken naar een van de concurrenten, waarbij met name Samsung hoge ogen gooit als het je om hdr te doen is en LG als je vooral wilt gamen.


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

BenQ EX3203R

BenQ EX3203R

  • 31.5 inch
  • 2560x1440
  • 93 ppi
  • VA / MVA / PVA
  • Gebogen scherm
  • AMD FreeSync
  • 144 Hz
  • HDR
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 4 ms
  • 400 cd/m²
  • 3000 : 1

487,00 €

3 winkels
0
*