802.11ax preview: eindelijk weer snellere wifi

29 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. 802.11ax: de basis 
  3. 3. Asus RT-AX88U
  4. 4. Testmethode
  5. 5. Testresultaten doorvoertests
  6. 6. Conclusie
  7. 7. Besproken producten
  8. 8. Reacties

Inleiding

Eindelijk is het zo ver: 802.11ax heeft het testlab van Hardware.Info bereikt. Van Asus kregen we de beschikking over zijn eerste ax-router, de Asus RT-AX88U. Wij testen deze router in een speciale opstelling en konden onze ogen bijna niet geloven.


De twee RT-AX88U's waarmee voor de eerste keer de potentie van 802.11ax vastlegden

Je staat op het punt om een verhaal te lezen waarin je snelheden gaat tegenkomen die je niet eerder hebt gezien bij de draadloze datatransmissie die beter bekend staat onder de noemer 'wifi'. Voor we daar uitgebreid induiken, eerst een huishoudelijke mededeling: dit is een preview van wat 802.11ax in de praktijk kan gaan bieden, geen review van de Asus RT-AX88U. Die publiceren we mettertijd apart, waarbij het vooralsnog onmogelijk is dit apparaat volledig te testen, bij gebrek aan beschikbare 802.11ax clients.

De eerste 802.11ax router

Natuurlijk kunnen we wel de RT-AX88U op onze reguliere testbank testen - iets dat we ook zeker gaan doen - maar dan vormen de Intel Wireless-AC 7260 adapter en zodoende de 802.11ac standaard een bottleneck. Hoewel we voorlopig op onze reguliere testopstelling ax-routers enkel op de ac-standaard kunnen testen, zijn de uitkomsten evengoed relevant. Op dit moment kan je namelijk de RT-AX88U al kopen - voor een gemiddelde prijs van 369 euro - en daar zullen de komende periode ongetwijfeld andere ax-producten van diverse fabrikanten bij gaan komen. Early adopters en gebruikers die alvast een toekomstbestendige router willen aanschaffen, zullen ongetwijfeld ook geïnteresseerd zijn in resultaten die deze apparaten op 802.11ac neerzetten.

Voor dit artikel richten we ons echter volledig op het potentieel dat 802.11ax biedt. Daarbij moeten we wel zeggen dat dit per definitie een momentopname is, aangezien we te maken hebben met een standaard die nog niet gefinaliseerd is én een router die de eerste is in wat ongetwijfeld een gestaag uitdijend aantal zal worden. Toch konden we de verleiding niet weerstaan om eens te kijken wat de nieuwe wifi-standaard nu al vermag, en nu we dat gedaan hebben durven we wel met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid te stellen dat je niet teleurgesteld zal zijn met de snelheden die straks voorbij zullen komen.


Testen in de praktijk

802.11ax: de basis 

Enige tijd geleden publiceerden we een uitgebreid artikel voor wie het naadje van de kous wil weten over wifi in het algemeen, en de huidige en aankomende standaarden in het bijzonder. We beperken ons hier dan ook tot een korte samenvatting over wat 802.11ax ons zal gaan brengen. 

802.11ax

802.11ax, ook wel High-Efficiency Wireless (HEW) genoemd, is een standaard die door de Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) is geformuleerd. De ax-standaard wordt sinds kort door de WiFi Alliance die wifi-producten certificeert - ongetwijfeld in een poging te simplificeren -  ook wel aangeduid als Wifi 6. 

802.11ax moet snelheid, bereik, aantal gelijktijdige verbindingen én storingsgevoeligheid verbeteren.

Als gebruikers willen we natuurlijk altijd meer snelheid voor al onze apparaten en voor minder dan de meest betrouwbare verbinding doen we het niet. Dat betekent dat zaken als het beperken van storingsgevoeligheid en steeds meer apparaten tegelijkertijd te woord kunnen staan hoog op de agenda staan. De aankomende 802.11ax standaard belooft op beide onderdelen een aanzienlijke vooruitgang te bewerkstelligen, met meer snelheid, voor meer apparaten en met een groter bereik. 802.11ax zal net als bij 802.11n het geval was gaan werken op zowel de 2,4 als de 5 GHz band. De nieuwe standaard zal ondersteuning bieden voor orthogonal frequency division multiple access (ofdma), een techniek die we al kennen van de lte-standaard (4G). Hiermee kunnen meerdere apparaten gebruik maken van één specifiek frequentiekanaal als ze slechts weinig data verbruiken, waardoor de kans op storing fors afneemt.

Verder zal 802.11ax standaard gebruik maken van mu-mimo, waar dit bij 802.11ac nog optioneel was, en bovendien zowel voor de down- als uploadlink. Ook wordt de gebruikte qam-techniek behoorlijk opgeschroefd van de 256-qam die we bij 802.11ac treffen naar 1024-qam bij ax (1024-qam wordt al toegepast bij ac-routers, maar nu nog niet gestandaardiseerd onder namen als TurboQAM en NitroQAM). Daar komt bij dat het aantal spatial streams wordt verviervoudigd naar een totaal van 12 datastromen, waarvan vier op 2,4 GHz en acht op 5 GHz. Zodoende zullen er theoretische snelheden mogelijk zijn tussen de 600 Mbit/s (1 stream op 80 MHz) tot ruim 9600 Mbit/s (8 streams op 160 MHz).

Asus RT-AX88U

De Asus RT-AX88U is een dual-band 802.11ax (4x4 mu-mimo) router uit de AX6000 klasse. Het apparaat heeft een maximale theoretische snelheid van 5952 Mbit/s, bestaande uit 1148 Mbit/s op 2,4 GHz en 4804 Mbit/s op 5 GHz. Voor de aansturing zorgt een 1,8 GHz quad-core processor, ondersteund door 1 GB RAM en 256 MB flashgeheugen.

Uiteraard worden ofdma, beamforming en 1024-qam ondersteund, evenals Link Aggregation (802.3ad). Daarbij is de RT-AX88U ook geschikt voor AiMesh, waarmee je de router in combinatie met andere Asus-producten in een mesh-opstelling kan laten functioneren.

Asus RT-AX88U
Asus RT-AX88U

Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamRT-AX88U
Productcode90IG04F0-MM3G00
DetailsProductinfo
WiFi
Draadloos
802.11-standaard802.11ax (Wi-Fi 6)
Totale WiFi-snelheid5952 Mbit/s
Ondersteuning 2,4 GHz frequentieband
Gastnetwerk 2,4 GHz
WiFi-snelheid 2,4 GHz1148 Mbit/s
Ondersteuning 5 GHz freqentieband
Gastnetwerk 5 GHz
WiFi-snelheid 5 GHz4804 Mbit/s
Aantal antennes4
Antennes intern/externExtern
Verwisselbare antenne(s)
Wifi-bandenDual-band
Wifi-klasseAX6000
DFS
MIMO-typeMU-MIMO
Beamforming
Mesh
Mesh-ondersteuning
Bedraad
Aantal LAN-aansluitingen8
LAN snelheid1000 Mbit/s
Internet
Ethernet WAN-aansluiting
WAN alleen over LAN-aansluiting
Geïntegreerd ADSL-modem
Geïntegreerd 3G-modem
Geïntegreerd 4G-modem
Beveiliging
WPA beveiliging
WPA2 beveiliging
WPA3 beveiliging
WLAN standaard beveiligd
WLAN beveiligd na installatie wizard
WLAN Mac filtering
WPS (Wi-Fi Protected Setup) ondersteuning
Router-mogelijkheden
HoofdbedieningWeb based
Secundaire bedieningApp based
Remote management
DHCP-server
Port forwarding / Virtual servers
Firewall
SPI Firewall
URL blokkering
Tijdsblokkering algemeen
Tijdsblokkering Wi-Fi
Negeer ping van WAN
DMZ (Demilitarized Zone)
Dynamic DNS cliënt
UPnP
IPv6-ondersteuning
VPN passthrough
VPN-server
QoS - Upstream beperken
QoS - Downstream beperken
QoS - Programma's/poorten prioriteren
QoS - PC's prioriteren
QoS - Mac-adres prioriteren
Overige hardware
Auto firmware check/update
Update mogelijkhedenOpvraagbaar
USB printerserver
USB fileserver
BitTorrent server
Nederlandstalige GUI optie
Muurophanging
Fysieke eigenschappen
USB 2.00
USB 3.02
Afmetingen: Hoogte met antennes maximaal18.5 cm
Afmetingen: Hoogte6.3 cm
Afmetingen: Breedte30 cm
Afmetingen: Diepte18 cm
VoedingsaansluitingDedicated
Gewicht router zonder adapter en kabel994 gram

Testmethode

Zoals gewoonlijk hebben we de doorvoersnelheden vastgesteld met de IxChariot software van Ixia, waarbij we het TCP High Performance script gebruikten. We hebben daarbij zowel op de 2,4 GHz, als de 5 GHz band getest. 

Speciale testopstelling

Bij gebrek aan ax-clients konden we de RT-AX88U niet zo maar op onze reguliere testopstelling voor routers neerzetten. Gelukkig kregen we van Asus niet één, maar twee RT-AX88U's. Een van de twee konden we zodoende gebruiken om als draadloze ontvanger te fungeren door deze als Media Bridge te configureren. De draadloze ontvanger RT-AX88U sloten we aan op een pc met drie seperate netwerkadapters (twee losse kaarten en een op het I/O), waarmee we effectief drie clients tot onze beschikking kregen. Aan de ander kant plaatsten we een vergelijkbare pc met eveneens drie seperate netwerkaansluitingen die de andere endpoints vormden waartussen de Chariot server data heen en weer kon pompen. 

De kooi van Faraday

De speciaal voor deze gelegenheid gecreëerde testopstelling hebben we opgebouwd in de kooi van Faraday, die we bij ons op kantoor tot onze beschikking hebben. Een Kooi van Faraday blokkeert alle draadloze radiosignalen van buitenaf en creëert zodoende een ideale testsituatie waarin je geen externe en veranderlijke storing ondervindt.

De kooi die wij gebruiken is in feite een grote kast, waar je met meerdere personen in zou kunnen staan. Bovenal kan je er een hoop hardware in kwijt, waaronder dus twee dikke pc's en twee dikke routers. Een kooi van Faraday is een ideale testomgeving om een baseline in vast te stellen: een reproduceerbase set resultaten onder optimale omstandigheden. Die resultaten moet je dan ook vooral zien als een indicatie van wat er met de huidige hardware op dit moment mogelijk is onder ideale omstandigheden. Met de komst van 802.11ax clients en updates van de standaard en chips zullen er ongetwijfeld zaken veranderen. Voor nu kunnen we als de eerste publicatie in Nederland een momentopname bieden van waar 802.11ax toe in staat is.

Ondanks dat de kooi van Faraday een 'ideale testomgeving' heet te zijn waar geen variabele storing optreedt, hebben we ook in dit geval meerdere tests uitgevoerd op verschillende tijdstippen. Normaal gesproken zou je een gemiddelde hiervan terug zien op de website, maar in dit geval laten we je nog meer meekijken in de keuken, door ook de individuele dagdeelscores op te nemen in de tabel. Zo kun je zelf een goed beeld vormen van de consistentie die deze testomgeving biedt.

Testresultaten doorvoertests

Aangezien 802.11ax zowel op de 5 GHz als 2,4 GHz band opereert, testten we de snelheid van beide banden met diverse scenario's. Om te beginnen maten we op zowel 5 GHz als 2,4 GHz de draadloze doorvoersnelheid van de router naar de client pc (lan-wlan) en van de client pc weer terug naar de router (wlan-lan). Vervolgens deden we hetzelfde, maar dan naar 3 clients tegelijk (dezelfde client pc, maar dan met de drie afzonderlijke netwerkaansluitingen). In feite dus het equivalent van onze reguliere 3, 5 en 10 meter test, met dien verstande dat de drie clients in dit geval alle op dezelfde afstand stonden.Ten slotte deden we op 5 GHz ook nog een 3x3 test, waarbij we heen en weer data verstuurden naar de drie aansluitingen van de client pc en daarbij voor elk drie users aan toevoegden in IxChariot. Normaal gesproken doen we dit bij ac-routers om de meerwaarde van een tri-band configuratie in kaart te brengen, we zullen straks zien wat het effect bij een dual band ax-router zal zijn. 

5 GHz

Op 5 GHz zien we snelheden waar we tot voor kort alleen maar van konden dromen, met als uitschieter een waarde die de magische grens van 2000 Mbit/s weet te doorbreken. Daarnaast kunnen we nog enige observaties maken. Zo zien we dat het zenden van data bij de 1x1 en 3x1 tests aanzienlijk sneller gaat dan het ontvangen - iets dat we bij ac-routers ook regelmatig zien. Bij de 3x3 tests zien we echter juist het omgekeerd, al zijn de verschillen zo klein dat we beter van gelijke snelheid kunnen spreken. De tijd zal moeten uitwijzen of dit specifiek bij de RT-AX88U hoort of dat meer ax-routers dit zullen laten zien.

Verder is het opvallend dat de snelheid tussen 1x1 en 3x1 bijna verdubbelt. Het verschil dat optreedt bij de 3x3 tests is op de wlan-lan richting absoluut significant: zo'n 50% verbetering. Echter, als we kijken naar het gemiddelde van beide richtingen zien we een toename van zo'n 25%, nog steeds significant, maar niet zo indrukwekkend als de stap tussen 1x1 en 3x1. Ten slotte zien we dat de kooi van Faraday zich zonder meer bewijst als een betrouwbare testomgeving, waarbinnen zeer weinig variatie optreedt. 

Test  Dagdeel 1 Dagdeel 2 Dagdeel 3 Gem. dagdelen
1x1 lan-wlan (zenden) 946 Mbit/s 950 Mbit/s 940 Mbit/s 945 Mbit/s
1x1 wlan-lan (ontvangen) 494 Mbit/s 494 Mbit/s 489 Mbit/s 492 Mbit/s
3x1 lan-wlan (zenden) 1773 Mbit/s 1646 Mbit/s 1702 Mbit/s 1707 Mbit/s
3x1 wlan-lan (ontvangen) 1249 Mbit/s 1232 Mbit/s 1238 Mbit/s 1240 Mbit/s
3x3 lan-wlan (zenden) 1871 Mbit/s 1747 Mbit/s 1783 Mbit/s 1800 Mbit/s
3x3 wlan-lan (ontvangen) 2009 Mbit/s 1822 Mbit/s 1925 Mbit/s 1919 Mbit/s
         
Gem. 1x1 719 Mbit/s      
Gem. 3x1 1474 Mbit/s      
Gem. 3x3 1860 Mbit/s      

2,4 GHz

Ook op 2,4 GHz zien we dat de variaties tussen dagdelen in de Kooi zeer weinig variaties vertonen. De snelheden zijn bovendien indrukwekkend en zouden niet misstaan op de 5 GHz band van een 802.11ac router. Ook hier zien dat het zenden van data significant sneller gaat dan het ontvangen. Verschillen tussen 1x1 en 3x1 zijn hier enkel op de wlan-lan richting te ontdekken: bij 3x1 gaat dat zo'n 25% sneller dan bij 1x1. De totaalscores van respectievelijk 524 Mbit/s (1x1) en 585 Mbit/s (3x1) ontlopen elkaar niet gek veel.

Test Dagdeel 1 Dagdeel 2 Dagdeel 3 Gem. dagdelen
1x1 lan-wlan 659 Mbit/s 684 Mbit/s 667 Mbit/s 670 Mbit/s
1x1 wlan-lan 371 Mbit/s 383 Mbit/s 381 Mbit/s 378 Mbit/s
3x1 lan-wlan 669 Mbit/s 655 Mbit/s 653 Mbit/s 659 Mbit/s
3x1 wlan-lan 518 Mbit/s 510 Mbit/s 506 Mbit/s 511 Mbit/s
         
Gem. 1x1 524 Mbit/s      
Gem. 3x1 585 Mbit/s      

Conclusie

Het laatste woord over 802.11ax is zonder twijfel nog niet gezegd, de tests waar we vandaag over kunnen publiceren zijn eerder een vooruitzicht - maar dan wel erg fraai. Voor hardwareliefhebbers is er in elk geval alle reden om reikhalzend uit te kijken naar deze nieuwe standaard.

Met de twee Asus RT-AX88U's kregen we een veelbelovende eerste glimp van de kracht van 802.11ax. Op basis hiervan kunnen we niet anders dan stellen dat de vooruitzichten qua snelheid buitengewoon goed zijn, met gemeten snelheden van ruim 600 Mbit/s op 2,4 GHz en tot een duizelingwekkende 2009 Mbit/s op 5 GHz. En dit is met een van de eerste 802.11ax-producten, een standaard die momenteel nog niet eens volledig is afgerond. De ervaring leert dat naarmate een standaard langer ingeburgerd raakt, de erop gebaseerde producten nog fikse prestatiewinsten weten te boeken. Voorlopig is het nog wachten op ax-clients en meer routers voor we echt los kunnen gaan, maar deze eerste blik met de routers van Asus laat zien dat we ons wat dit betreft met recht mogen verheugen op het nieuwe jaar.

Asus RT-AX88U


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Asus RT-AX88U

Asus RT-AX88U

  • 802.11ax (Wi-Fi 6)
  • Dual-band
  • AX6000
  • Mesh-ondersteuning

335,54 €

10 winkels
0
*