Vierkant beter: Veertien 16:10-monitoren review

28 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Relatief duur
  3. 3. Testmethode
  4. 4. Helderheid en contrast
  5. 5. Uniformiteit
  6. 6. Kleurweergave
  7. 7. Kijkhoeken
  8. 8. Gaming: responstijd en inputlag
  9. 9. Energieverbruik
  10. 10. Conclusie
  11. 11. Besproken producten
  12. 12. Reacties

Inleiding

Goed, echt vierkant zijn ze natuurlijk niet, maar monitoren met een 16:10-beeldverhouding hebben qua verticale werkruimte een streepje voor. Eigenlijk is het bizar dat ze nog bestaan. Hebben de liefhebbers dan toch gelijk? We testten 14 full hd-exemplaren met een diagonaal van 24-inch of kleiner.

Ooit hadden alle beeldschermen – we spraken toen nog van beeldbuizen – een verhouding van 4:3. Zowel in de huiskamer als op het bureau was dat waar we naar keken, en dat beviel eigenlijk prima. Tot op een dag een combinatie van bedrijven op het lumineuze idee kwam om breedbeeld te gaan promoten. Dat deed men met een verklaring die zo simpel was, dat we hem direct voor waar aannamen: onze ogen staan naast elkaar, dus het is logischer om beeld meer horizontaal dan verticaal aan te bieden. Breedbeeld deed zijn intrede, Microsoft bedacht een balk met ‘gadgets’ in Windows Vista om de extra ruimte te benutten en anno 2018 weten we niet beter dan dat monitoren breed moeten zijn.

Daar is dan ook in de praktijk veel voor te zeggen. Zo is het prettig om verschillende vensters naast elkaar te zetten, en ons hoofd beweegt makkelijker van links naar rechts dan van boven naar beneden. Doe je veel dingen tegelijk, dan is breder beter. Wil je een film kijken of een spel spelen, dan ga je meer in de wereld van het verhaal op, naarmate je blikveld verder is gevuld – door een bredere monitor.

De hoogte-niche

Echter, er zijn toepassingen waar meer verticale ruimte te verkiezen is boven horizontale. Bijvoorbeeld bij tekstverwerking, bij spreadsheets, bij websites die van boven naar beneden scrollen. Wil je je concentreren op één toepassing, maar daarvoor zoveel mogelijk in één oogopslag in beeld hebben, dan is wat meer verticale ruimte wenselijker dan nog meer aan de zijkanten.

Uiteindelijk is dit ook een kwestie van persoonlijke voorkeur, maar feit is dat 16:10-monitoren die meer verticale ruimte bieden, nog altijd hun plekje in de markt hebben weten vast te houden. Bij een full hd-resolutie bieden die 120 pixels meer in de hoogte, wat qua totaal beeldoppervlak neerkomt op 230.400 pixels. Dat is pakweg 11 procent meer werkruimte dan een 16:9-monitor zou bieden met 1920x1080 beeldpunten.

Die marktpositie is niet zozeer behouden dankzij de fanatieke thuisgebruiker, die bij elke monitortest van 16:9 of 21:9 beeldschermen in de pen klimt om ons te vertellen wat er mis is met die verhoudingen, maar vooral dankzij het bedrijfsleven. En dan in het bijzonder de gemakzuchtige (of drukbezette) inkoper, voor wie ‘doe maar hetzelfde als van drie jaar geleden’ eenvoudiger bestellen is dan zich verdiepen in wat er allemaal is gebeurd in de markt. Laten we eerlijk zijn, lange tijd gebeurde er ook niet zoveel. Hoe het ook zij, in de zakelijke markt vinden 16:10-schermen nog altijd aftrek, reden voor de fabrikanten om niet alleen dit type te blijven bieden, maar zelfs te investeren in nieuwe panelen.

Nieuwe designs, nieuwe formaten

In de consumentenmarkt zijn ‘randloze’ monitoren inmiddels gemeengoed, met aan de boven- en zijkanten een dunne, bijna onzichtbare rand en onderaan een bescheiden bezel. Zoals wel vaker zorgt de beschikbaarheid van iets thuis bij vraag op het kantoor, om welke reden we ook in deze test nogal wat ‘randloze’ schermen zien met 16:10-verhouding. Eizo heeft de eer om die vraag al vroeg onderkend te hebben, met de introductie van de EV2455, alweer in 2014. Inmiddels zijn er aardig wat modellen in deze test die ook met een wat ranker, eleganter design kunnen prijken, maar ook nog genoeg exemplaren met klassieke, degelijke dikke randen aan alle kanten.         

Belangwekkender is dat er naast die omlijsting – waarvoor niet altijd een nieuw panel nodig is, maar hooguit een nieuwe behuizing – er ook daadwerkelijk nieuwe wafers met nieuwe afmetingen uit de fabrieken rollen. Iiyama leverde ons twee vroege voorbeelden hiervan, de ProLite XUB2395WSU en de ProLite XUB2495WSU. Deze hebben een paneel van respectievelijk 22,5 inch en 24,5 inch. Hoewel het eerste model qua naam 23 inch lijkt te bieden is Iiyama overigens heel eerlijk over de afmetingen, en in de praktijk is het ook echt dichterbij een 22-inch monitor dan een 24 inch. Naar verwachting gaan we er daar nog een stuk meer van zien.

Relatief duur

Hoeveel er ook te zeggen valt voor 16:10, het feit is dat de 11 procent extra werkruimte duur betaald wordt. De goedkoopste monitor in deze test is de wat kleinere Iiyama XUB2395WSU, een 22,5-inch model dat voor gemiddeld 180 euro van eigenaar wisselt. Een 16:9-tegenhanger is zonder veel moeite voor minder te vinden, en dat gaat nog veel meer op voor de 24-inchers in de rest van het testveld. Na de Iiyama is de Samsung S24E650DW voor 215 euro de goedkoopste, en het duurste model is de zo'n 470 euro kostende Eizo EV2456.

Nu is pakweg 250 euro een stuk minder dan je een paar jaar terug betaalde voor (de meeste) 24-inch 16:10-monitoren, laat dat gezegd zijn. Echter, de rest van de markt heeft ook niet stilgezeten. Je hoeft niet heel hard te zoeken om voor dit bedrag een basale qhd-monitor aan te schaffen – zelfs een model met in hoogte verstelbare voet is nog wel te vinden voor minder dan de circa 300 euro die de duurdere modellen uit deze test moeten opbrengen. Weliswaar hebben die dan de 2560x1440 resolutie, maar dat is nog altijd 77% meer dan full hd – een stuk beter dan 11% meer. Ook de verticale ruimte is fors groter, en omdat het doorgaans om 27-inch modellen gaat, kan je die ruimte ook prima benutten zonder je programma’s softwarematig te moeten inzoomen.

Een werkgever die zijn werknemers echt een plezier wil doen, investeert dan ook in qhd-beeldschermen. Wil hij of zij het echt goed doen, dan is een ultrawide exemplaar natuurlijk ideaal: meer ruimte in de hoogte én de breedte. Voor werknemers die echt niet anders willen dan 1200 pixels hoog, heeft Samsung sinds enige tijd de C43J890: geen qhd model, maar twee keer 16:10 full hd, met dus een resolutie van 3840x1200 beeldpunten. Feitelijk twee schermen naast elkaar, zonder hinderlijke randen ertussen. Vergeleken met twee losse 16:10-monitoren valt de prijs van een kleine 900 euro nog best mee. Meer hierover kan je lezen in onze review van dit scherm.

Samsung C43J890
Samsung C43J890: twee keer 16:10 full hd, maar dan zonder randen ertussen.

Testveld en test

Voor dit artikel hebben we alle makers van 16:10-monitoren verzocht om een of meer samples op te sturen. De uitzondering is NEC, dat we al jaren missen in onze tests – het merk lijkt niet erg actief meer op de Nederlandse markt. Ook Dell leek bijna even te moeten ontbreken, wat zonde zou zijn gezien de populariteit van dit merk bij onze lezers, en de veelal prima testresultaten. Gelukkig is het merk huisleverancier van de Persgroep, en was er zowaar een collega met een gloednieuwe U2415 op het bureau, die we daar dan ook even van hebben geleend – onze dank is groot. Verder zien we in dit artikel schermen van de meeste ‘usual suspects’. Alleen Philips is een opvallende afwezige, aangezien dit merk behoorlijk actief is op de zakelijke markt, en Acer, dat geen sample beschikbaar had.

Bij het testveld moeten we verder even wijzen op de BenQ SW240, het enige model met AdobeRGB-weergave en daardoor duidelijk duurder dan de meeste concurrenten.

Uitrusting

Zaken waar we het verder niet over gaan hebben: alle monitoren zijn in hoogte verstelbaar, kunnen kantelen, roteren en zwenken, en hebben een portretmodus (pivot). Een usb hub is standaard bij alle modellen behalve de BenQ BL2411PT; soms is het een 3.0 hub, soms een 2.0. Heel eerlijk: meestal zal je hier eenmalig toetsenbord en muis mee aansluiten, en daarvoor maakt het niet uit. Wil je per se snelle sticks in je monitor prikken, dan heeft 3.0 uiteraard de voorkeur. Zes modellen hebben geen ingebouwde speakers, acht hebben dat wel – binnen een kantooromgeving is minder geluid doorgaans beter, en monitorspeakers klinken zelden goed. Dat wegen we dus niet mee. De SW240 van BenQ heeft een geheugenkaartlezer aan boord en gezien de doelgroep van fotografen vinden we dat een nuttige toevoeging.

Gaming?

We testen alle monitoren volgens onze uitgebreide testprocedure met behulp van een X-rite i1 Display Pro colorimeter en i1 Pro 2 spectrofotometer, en SpectraCal CalMAN 2018 analysesoftware. Omdat het hier toch vooral beeldschermen voor andere doeleinden dan gaming betreft, nemen we de responstijd en input lag resultaten niet mee in de weging - je vindt ze uiteraard wel op de betreffende pagina in de review. Wil je gamen op het scherm, dan is de Iiyama XUB2395WSU de beste keuze: de responstijden zijn prima en het beschikt over Freesync en een relatief hoge verversingsfrequentie in vergelijking met de rest.

Helderheid, contrast, uniformiteit en kleurechtheid zijn echter de zaken die het verschil moeten maken. Vooruitlopend op de resultaten kunnen we in elk geval opmerken dat deze klasse weliswaar duurder is dan wat je in het 16:9-segment verwacht, maar overwegend wel erg goed presteert.

Testmethode

Onze testprocedure maakt gebruik van een X-Rite i1 Display Pro colorimeter en een X-Rite i1 Basic Pro spectrofotometer, waarmee we de colorimeter voor elke schermtest kalibreren. Met behulp van een 3D-geprint hulpstuk kunnen we met deze colorimeter ook kijkhoeken meten. Voor de analyse van de meetgegevens gebruiken we een zelf ontwikkelde workflow in SpectraCal CalMAN 2018.

We testen monitoren op een groot aantal aspecten. We meten ze 'zoals ze uit de doos komen', maar indien er een sRGB-modus is, meten we die ook apart. Datzelfde geldt voor een AdobeRGB-modus. Een uitzondering zijn monitoren die 'uit de doos' op een duidelijk groter kleurbereik zijn ingesteld - dan vergelijken we met een corresponderend kleurbereik. Standaard is de referentie de sRGB-kleurruimte.

Voor onze testprocedure stellen we monitoren met behulp van onze colorimeter in op een helderheid van 150 cd/m² (of een waarde die daar zo dicht mogelijk bij in de buurt komt). Die helderheid is representatief voor wat je in de meeste scenario's zal gebruiken in een normaal verlichte ruimte, en kan bovendien door vrijwel alle beeldschermen worden weergegeven. Door alle schermen op dezelfde helderheid van wit in te stellen, creëren we een gelijk speelveld. We meten uiteraard ook nog altijd de maximale helderheid, en daarnaast het contrast en stroomverbruik daarbij. Hieronder bespreken we kort de afzonderlijke testonderdelen.

Helderheid en contrast

We meten helderheid en contrast in zowel 150 cd/m² als de maximale helderheid, alsmede de zwartwaarde in beide instellingen. Ook kijken we naar de minimale helderheid, oftewel de helderheid van wit wanneer we de helderheidsinstelling (brightness) tot het minimum reduceren. Daarnaast meten we het contrast tussen een wit en een zwart vlak, omgeven door een 50% grijs vlak (transverse meting), het checkerboard contrast met een raster van 5x3 afwisselend witte en zwarte velden, en het maximale contrast tussen een volledig wit en een volledig zwart vlak.

Uniformiteit

Voor de uniformiteitsmeting kijken we als eerste naar de verhouding tussen de laagste helderheid in een wit vlak ten opzichte van de hoogste gemeten helderheid, uitgedrukt als percentage. Bijvoorbeeld, het minst heldere deel van het scherm was 77% van de helderheid van het helderste deel. Daarnaast meten we de verhouding tussen het gemiddelde van een meting op 15 deelpunten en de hoogste helderheid. Daarnaast doen we de uniformiteitsmeting nu ook met een zwart scherm, zodat we ernstige clouding en backlight bleeding in beeld krijgen, indien daarvan sprake is. Alle uniformiteitsmetingen resulteren in vijf schermafdrukken per getest scherm: de uniformiteit van zwart, van wit, de contrastverhouding op alle (15) meetpunten, de kleurtemperatuur uniformiteit en de relatieve kleurverschillen ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde.

Kijkhoeken

Het beste beeld krijg je als je loodrecht naar een scherm kijkt, maar wat als je er niet geheel recht voor zit? Om het gedrag van een scherm in kaart te brengen onder een scherpere kijkhoek, meten we onder een hoek van 45 graden de resterende helderheid en de kleurverandering ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde. Die is gebaseerd op het gemiddelde van rood, groen, blauw, cyaan, magenta en geel, plus 100% en 75% wit. Omdat we ook de standaarddeviatie berekenen van die deelmetingen, kunnen we ook een indicatie geven of er een kleurverschuiving plaatsvindt: een grote sd betekent dat een of meer deelmetingen flink afwijkt en er dus een kleurverschuiving optreedt.

Naast de gemiddelde kleurafwijking tonen we bij elk getest product middels een schermafdruk ook nog de afwijking van grijs ten opzichte van het midden vanuit elk van de vier gemeten hoeken, waarbij een eventuele kleurverschuiving ook duidelijk wordt.

Kleurweergave

We voeren kleurmetingen volgens de CIE2000-norm uit. Deze meting is gebaseerd op een groot aantal deelmetingen, de zogenaamde 'Color checker', waarbij naar een flink aantal veel voorkomende tinten wordt gekeken. Ook hier tonen we naast de gemiddelde waarde de standaarddeviatie, om een indruk te geven van de mate waarin de deelmetingen fluctueren - hoe kleiner het getal, des te constanter is de mate van afwijking. Dit geldt ook voor de grijswaardemetingen, die we in twintig stappen doen voor een nauwkeuriger resultaat. Daarnaast tonen we bij elk getest product een schermafdruk van een zogenaamde saturation sweep om de afwijkingen van de basis- en steunkleuren in het hele kleurbereik inzichtelijk te maken. Uiteraard tref je bij elk getest product schermafdrukken van de kleurmeting- en color checker-resultaten.

Energieverbruik

We meten het energieverbruik niet alleen op 100% helderheid (wit, zwart, standby en uit), maar doen we metingen van wit en zwart beeld bij 150 cd/m². Zo ontstaat een realistischer en beter vergelijkbaar beeld van het daadwerkelijk verbruik van de geteste schermen in de praktijk. 

Gaming

Voor gaming doeleinden testen we de reactiesnelheid, de overshoot en undershoot en de input lag. Voor de eerste drie gebruiken we een fotosensor met een Waverunner 6100 oscilloscoop, voor de input lag test gebruiken we zowel een visuele vergelijking met een CRT (beeldbuis) monitor met behulp van hogesnelheid foto-opnames, als (waar mogelijk) een Leo Bodnar input lag tester. Deze tester is voor het uitgangssignaal beperkt tot 1920x1080; onze ervaring is dat de resultaten bij schermen met een hogere resolutie soms slecht reproduceerbaar, cq onvoorspelbaar zijn. Daarom vermelden we die resultaten niet altijd bij hogere resolutieschermen.

Weergave resultaten op Hardware.Info 

De testprocedure genereert een (zeer) grote hoeveelheid data. We nemen die vrijwel in zijn geheel in onze database op om deze te tonen. Hierdoor zijn de pagina's met testresultaten van monitoren behoorlijk lang. We hebben geprobeerd het overzichtelijk te houden met behulp van tussenkopjes. Eerst worden reactietijden en input lag getoond, vervolgens het energieverbruik. Daarna volgt een klein blok met basisresultaten van helderheid en contrast, gevolgd door een uitgebreid blok met uniformiteitsresultaten. Daarna de kijkhoekwaardes en vervolgens de kleurmetingen in standaardweergave. Indien er een sRGB-modus in het scherm aanwezig is, volgt een identiek blok met de resultaten van de metingen in die modus, en hetzelfde geldt voor een eventuele AdobeRGB-modus.

Helderheid en contrast

Voor fel verlichte kantooromgevingen is een hoge helderheid nodig om het scherm goed af te kunnen lezen. Dat gezegd hebbende moet je wel zo ongeveer in het zonlicht zitten, wil 250 candela per vierkante meter niet volstaan. Goed nieuws: bijna elk model in de test haalt dat, al komt de Samsung S24H650GDU er niet heel ver bovenuit. Alleen de BenQ SW240 komt uit op 233 cd/m², maar dat is dan ook een model dat je gebruikt met een kap om omgevingslicht tegen te gaan. De helderheidskroon spant de Dell UltraSharp U2415, met 364 cd/m², op de voet gevolgd door de Eizo EV2456 met 353 cd/m² en de AOC X24P1 met 342 cd/m².

Wie juist in het donker wil werken, heeft baat bij een zo laag mogelijke helderheid. Een goede helderheidsregeling zonder pwm (wat zorgt voor een knippereffect bij wie daarvoor gevoelig is) is dan nuttig. Eizo is hier specialist, met een gecombineerde helderheidsregeling die tot een zeer duistere 0,35 cd/m² gaat bij de EV2456 en 0,79 cd/m² bij de iets goedkopere EV2430. Iiyama’s XUB2395WSU heeft de derde plaats met 20,2 cd/m² en de twee modellen van Samsung komen op vier en vijf. Het merendeel van de schermen weet je in elk geval niet te verblinden, maar vijf modellen produceren ook bij minimale helderheid nog minstens 60 nits en de AOC XP24P1 maakt het met 115 cd/m² wel erg bont: dat is te fel in het duister.

  • Max. helderheid wit
  • Min. helderheid wit

Aangezien alle beeldschermen gebruikmaken van een paneel op basis van ips-technologie (Samsung noemt de eigen variant pls), weten we in elk geval dat de zwartwaardes niet fantastisch gaan zijn en het contrast navenant bescheiden. Zolang je niet in het pikkedonker aan het werk bent is dat geen probleem, en spreadsheets hebben sowieso minder baat bij diepe zwarten en spetterende kleuren. 

  • Helderheid zwart 150 cd/
  • Helderheid zwart maximaal

Wil je ook af en toe een filmpje kijken (waarbij je dus rekening moet houden met zwarte balken boven en onder het beeld, ook bij een 16:9-film), dan is het goed om te weten dat de Asus BE24AQLHB, Eizo EV2430, Dell U2415 en AOC X24P1 alle een contrast van meer dan 1100:1 hebben, al moeten we eerlijkheidshalve vermelden dat slechts zes schermen onder de 1000:1 komen en alleen de Eizo EV2456 met 774:1 in de checkerboard-meting een wat minder contrast vertoont. De Dell U2415 heeft de beste zwartwaarde, op de voet gevolgd door de Iiyama XUB2395WSU, de HP E243i, de Eizo EV2430 en de AOC X24P1.

  • Contrast 150 cd/m²
  • Checkerboard contrast
  • Contrast max. helderheid

 

Uniformiteit

Een goed gelijkmatig verlicht beeldscherm zorgt voor een prettiger werkomgeving, en is bovendien van belang voor de kleurweergave: helderheid is immers een component van kleurreproductie. Bij een overwegend wit scherm – zoals bij office software gebruikelijk – is een verschil van 20% (waarbij het minst heldere deel 80% van de helderheid heeft van het helderste deel) nog acceptabel, want niet zo snel zichtbaar. Groter dan dat wordt storend.

Slechts twee modellen hebben op in elk geval een van de 15 meetpunten een lager percentage, al scheelt het niet heel veel: 78% bij de Samsung S24E650DW, 75% bij de Iiyama XUB2395WSU. De rest zit er met 84% of meer ruim boven, de 24,5-inch Iiyama XUB2495WSU is hier juist de koploper. Het kan verkeren. Kijken we naar de afwijking van het gemiddelde wit ten opzichte van de hoogst gemeten waarde, dan behaalt zelfs het minst presterende scherm nog 90% - kortom, de wit uniformiteit van dit klassement is gewoon goed.

  • Laagste t.o.v. hoogste wit
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste wit

Voor zwart geldt zoals wel vaker een genuanceerder verschil. Kleine absolute verschillen worden hier al snel grote percentages, waardoor we de grens lager moeten leggen – een verschil van 40% (60% van helderste zwart) is nog acceptabel, 30% (70% van helderste) is goed.

Wederom is de Iiyama XUB2395WSU hier de zwakke broeder; nog vier andere modellen scoren onder de 70% van de laagste waarde. Ook in dit opzicht is dit testveld hiermee beter dan we doorgaans zien. De LG 24BK55WY onderscheidt zich hier met extreem goede zwartuniformiteit, maar ook de Samsung S24H650GDU en de HP E243i en HP Z24n G2 doen het erg goed.

  • Laagste t.o.v. hoogste zwart
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart

Op de productpagina's van de geteste monitoren vind je screenshots met alle deelresultaten van de uniformiteitsmetingen. Let op, de kleuring van de vakjes bij de uniformiteit van zwart, wit en het contrast is gerelateerd aan de resultaten van de deelmetingen op het betreffende model, en dus niet aan absolute waardes.

  • Voor zwart geldt, hoe lager de gemeten waarde, des te beter (=groener); hoe hoger, des te slechter (=roder).
  • Voor wit is de kleurcodering anders, want daar stellen we immers in op een specifieke helderheid van 150 cd/m². Daarom zijn waardes die deze instelling dichter benaderen groen, waardes die er vanaf wijken worden rood gekleurd - hoe meer ze afwijken, des te roder.
  • Voor het contrast is het hoogste contrast groen, het laagste rood - en de waardes er tussenin worden met tussenliggende kleuren gemarkeerd - groener is beter, roder is slechter. We benadrukken hier nog maar eens, dat het relatieve waardes zijn: een contrast van 1702:1 is erg goed, maar als het hoogst gemeten contrast 2581:1 is, wordt de eerstgenoemde waarde wel in rood gemarkeerd.
  • Bij de kleurtemperatuur zijn de vakjes blauwer gekleurd naarmate de metingen hoger zijn, geler naarmate ze lager zijn.
  • Ten slotte de kleurafwijking: hier zie je in de vakjes een getal voor de DeltaE waarde, waarbij waardes onder de drie met het blote oog amper waarneembaar zijn. De kleur van de vakjes geeft de kleurafwijking van grijs aan.

Kleurweergave

Gezien de prijs van deze beeldschermen verwachten we gewoon een goede kleurweergave. Goed, voor veel kantoortoepassingen maakt het niet uit of rood mooi verzadigd is, al krijgt de feedback in Word correcties allicht zo nog meer impact – maar deze schermen zijn duur, dus we verwachten op dit vlak gewoon topprestaties.

Overwegend worden we daarin niet teleurgesteld. Als we kijken naar de kleurtemperatuur, een eenvoudige indicatie van hoe neutraal de kleurweergave is, zien we slechts één model dat uit de band springt met een waarde aan de hoge kant: de LG 24BK55WY laat 7221K noteren. De rest zit onder die naar wat ons betreft kritische grens van 7000 en komt ook niet onder de ondergrens van 6000 K uit. Niet minder dan zeven van de geteste monitoren laat een afwijking lager dan 100 K zien van de gewenste 6500 K en de Asus BE24AQBLH komt daar wel héél dicht bij in de buurt, met 6497 K.

Kleur- en grijswaardenafwijking

We meten de kleur- en grijswaardenafwijking op basis van de CIE2000 norm en nemen ook de standaarddeviatie mee. Simpel gezegd geeft die je een indicatie van de mate waarin de deelmetingen waarop de gemiddelde afwijkingen gebaseerd zijn, afwijken van die gemiddelde meting. Daarnaast zijn de gemiddeldes nu gebaseerd op een aanzienlijk groter aantal deelmetingen. Die vind je in schermafdrukken bij elk getest product. Daar vind je ook de zogenaamde saturation sweeps, die laten zien in welke mate de hoofd- en steunkleuren, dus RGB en CMY, afwijken van de gewenste waardes in een continuüm. 

Kijken we naar de gemiddelde kleurafwijking op basis van de SpectraCal CalMAN 2018 color checker test, dan is er slechts één monitor die boven de kritische grens van 3 uitkomt, waarbij we met het blote oog afwijkingen zouden moeten kunnen zien. De 3,61 die de AOC X24P1 laat noteren is nog altijd een prima waarde – maar de concurrentie is gewoon nog beter. Hoeveel beter zien we aan de top van dit testonderdeel, waar de HP Z24n G2 een afwijking van 1,01 heeft in onze resultaten, de Asus uitkomt op 1,55, de BenQ BL2411PT op 1,66, de BenQ SW240 op 1,75 en de Iiyama XUB2495WSU op 1,78. We moeten voorbij de helft van het testveld, voordat we überhaupt boven de 2 komen.

  • Kleurafwijking
  • Color checker-afwijking
  • SD Color checker

Dan maar de grijsafwijking, waar de best gekalibreerde schermen zich kunnen onderscheiden. Ook hier fantastische waardes voor een aantal modellen: 0,47 voor de Asus BE24AQLBH, 0,80 voor de Iiyama XUB2495WSU, 0,98 voor de XUB2395WSU, 1,25 voor de BenQ BL2411PT, 1,33 voor de HP Z24n G2. Slechts vier modellen komen boven een grijsafwijking van 3 uit, slechts twee boven de 4.

  • Grijsafwijking
  • SD Grijsafwijking

Onder de streep varieert de kleurweergave van deze monitoren gewoon van goed tot extreem goed. Zoek je iets voor fotobewerking, dan is de BenQ SW240 met ondersteuning voor AdobeRGB het overwegen zeker waard.

Verder vermeldenswaard is dat zes monitoren een aparte sRGB-modus hebben. De AOC X24P1 levert daar (nog) iets betere resultaten en dat gaat nog meer op voor beide Eizo’s. De twee BenQ-modellen en de HP Z24n G2 laten hier marginaal grotere afwijkingen noteren.

Gamma 

Ook op het vlak van de gammawaardemeting zien we geen modellen uit de band springen. De AOC en een model van Samsung hebben een wat lagere waarde en daardoor een positie onderaan de grafiek, maar de gemeten afwijking is nog altijd zeer gering - ruim binnen de marge van wat acceptabel is. We zouden de aankoopbeslissing hier niet vanaf laten hangen.

  • Gemiddeld gamma
  • Afwijking van 2,2
  • SD gamma

Kijkhoeken

Dan de kijkhoeken. Hoewel meekijken in een kantooromgeving niet per se een voordeel is en we wellicht om die reden vaak va-panelen zien in zakelijke schermen, is het hier ips wat de klok slaat. Dat betekent hoge verwachtingen voor de kijkhoeken en overwegend worden die waargemaakt. 

Onze kijkhoekmetingen laten zowel de afname in helderheid zien als ook de kleurafwijking. Daarnaast geven we hier ook de standaarddeviatie weer. Die is gebaseerd op de deelmetingen van de basis- en steunkleuren, plus 100% en 75% wit. Als de standaarddeviatie laag is, neemt de helderheid van alle kleuren in dezelfde mate af. Is deze hoger, dan is sprake van een kleurverschuiving. 

Alleen de Iiyama ProLite XUB2495WSU (het 24,5 inch model dus) valt tegen qua horizontale kijkhoeken, al doet het 22,5 inch exemplaar het ook niet geweldig. Bij de HP Z24n G2 zouden we ook iets meer willen, maar de verticale kijkhoeken zijn dan weer erg goed bij dat model.

Met afstand de beste kijkhoeken heeft de BenQ BL2411PT, mede door de zeer goede verticale kijkhoeken. De Eizo EV2430 is een goede tweede, met de Asus BE24AQLBH, Samsung S24H650GDU en de Eizo EV2456 om de top-5 compleet te maken.

Kijkhoekmetingen links

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen rechts

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen boven

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen onder

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

 

Gaming: responstijd en inputlag

Voor responstijden doen we veel tests. Hieronder tonen we zowel de rise als fall tijd afzonderlijk, samen met de gecombineerde waardes. We voeren de tests uit in de standaardmodus, met maximale overdrive en bij de optimale instelling. De optimale overdrive-waardes definiëren we als zo laag mogelijke gecombineerde rise/fall responstijden, die bovendien gepaard gaan met een zo laag mogelijke overshoot. Anders gezegd: een responstijd van 4 ms en een overshoot van 60% is wat ons betreft minder wenselijk dan een responstijd van 15 ms en een overshoot van 5%. Overshoot en undershoot zorgen immers voor storende artefacten rond bewegende delen van het beeld. Met name bij contrastrijke kleurovergangen kan je dan dikke witte dan wel zwarte randen zien. Die zijn naar onze mening storender dan lichte ghosting.

We schreven het al, de monitoren die onderwerp zijn van deze review zijn geen gamingschermen. We staan dan ook niet lang stil bij de resultaten. Het meest geschikt voor gaming vinden we de Iiyama ProLite XUB2395WSU, niet alleen vanwege de relatief goede responstijden, maar ook omdat dit scherm Freesync ondersteunt met een maximale verversingsfrequentie van 75 Hz. Dat zijn twee zaken waarop het snelste model, de Dell U2415, niet kan bogen. De nummer twee op de ranglijst bij de optimale responstijd, de LG 24BK55WY, doet het minder goed op zwart-wit transities. Vandaar de Iiyama als je per se op hetzelfde scherm presentaties en giblets wilt maken.

Reactietijd, standaardinstelling

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

Reactietijd, overdrive maximaal

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Reactietijd, overdrive optimaal

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Input lag

Bij de input lag-metingen laat een van de twee modellen van HP een stevige input lag noteren; de overige schermen hebben er nagenoeg geen last van.

  • Boven
  • Onder
  • Midden
  • Versus CRT

Energieverbruik

Het verbruik is vooral handig om naar te kijken als je schermen in honderden of duizenden aantallen inkoopt. De Eizo EV2456 laat zich hier van zijn voordelige kant zien, met het laagste verbruik van 11,2 watt bij 150 cd/m². De 22,5-inch Iiyama XUB2395WSU zit daar 0,5 W boven, de AOC X24P1 blijft ook net onder de 12 watt.

Het minst zuinig is de wat oudere Samsung S24E650DW, met 20,1 W toch bijna twee keer zo veel in het verbruik. De HP Z24n G2 is met 18,4 W ook niet heel zuinig en de AdobeRGB BenQ SW240 is niet geheel verrassend (het backlight zorgt hiervoor) de derde die met 16,3 W boven de 15 W uitkomt. De rest zit daarop of eronder.

  • Helderheid maximaal, wit
  • Helderheid maximaal, zwart

 

  • 150 cd/m², wit
  • 150 cd/m², zwart

 

  • Stand-by
  • Uit

Conclusie

Als er een conclusie te trekken is na het testen van 14 full hd 24-inch monitoren, dan is het wel dat consumenten beeldschermen heel veel beter kunnen: kijk maar naar de deelnemers aan deze test, bestemd voor de zakelijke markt. Ze kosten wat meer, maar de kwaliteit is dan ook erg goed. Het maakt het lastig om een winnaar aan te wijzen, want meerdere modellen onderscheiden zich op meerdere vlakken.

Toch is het wel degelijk mogelijk. Zo kunnen we constateren dat modellen rond of onder de 250 euro al dermate goede prestaties leveren, dat monitoren die meer dan dat kosten, echt wel iets bijzonders moeten bieden. Dat zijn er sowieso maar vijf. De Asus BE24AQLBH, Eizo EV2430 en de Eizo EV2456 kosten respectievelijk ruim 300, 330 en net geen 475 euro; alle drie zijn het zeer goede schermen, maar het verschil in prestaties met aanmerkelijk minder dure concurrenten zorgt ervoor dat het bij een eervolle vermelding blijft. De HP Z24n G2 kost ook rond de 300 euro, maar biedt als enige een usb-c ingang, PiP-functionaliteit en onderscheidt zich ook in de tests positief – een Excellent Choice award is dan ook gerechtvaardigd. Die is er ook voor de duurdere BenQ SW240, die voor een monitor met AdobeRGB-kleurruimte alleszins betaalbaar is en bovendien overwegend uitstekende testresultaten laat zien, zeker op de vlakken waar het om draait voor beeldbewerking.

Kijken we vervolgens naar de modellen vanaf 250 euro en minder, dan zijn drie modellen regelrechte aanraders: de BenQ BL2411PT, de Dell UltraSharp U2415 en de HP EliteDisplay E243i. De eerste onderscheidt zich bovenal met kleurweergave, de tweede qua met helderheid en functionaliteit, de laatste is een extreem goede all-rounder zonder echte zwakke plekken. Alle drie ontvangen een Excellent Choice award.

Dé voordelige optie is, niet geheel verrassend, de 22,5-inch Iiyama ProLite XUB2395WSU. Weliswaar iets kleiner, maar daardoor ook wat scherper en lekker compleet, terwijl de prijs met 180 euro beduidend lager ligt dan die van de grotere modellen. Een Great Value award is dan ook op zijn plaats. Die is er ook voor de wat oudere Samsung S24E650DW, die qua testresultaten niet altijd voorop loopt, maar dan ook een relatief bescheiden 220 euro moet kosten. De modernere Samsung is slechts twee tientjes duurder, maar die loopt qua helderheid en uitrusting wat achter, al is de beeldkwaliteit verder van topniveau.

Zoals gezegd, de concurrentie is heel sterk in dit segment: een slecht 16:10-scherm kopen is bijna niet te doen. Dat is in elk geval geruststellend voor die gemakzuchtige inkopers.


BenQ BL2411PT
BenQ SW240
Dell UltraSharp U2415
HP EliteDisplay E243i
HP Z24n G2


Iiyama ProLite XUB2395WSU
Samsung S24E650DW


Besproken producten

Vergelijk alle producten

Vergelijk  

Product

Prijs

AOC X24P1

AOC X24P1

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 4 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

207,98 €

4 winkels
Asus BE24AQLBH

Asus BE24AQLBH

  • 24.1 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

259,00 €

5 winkels
Excellent BenQ BL2411PT

BenQ BL2411PT

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

251,20 €

2 winkels
Excellent BenQ SW240

BenQ SW240

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • AdobeRGB
  • 5 ms
  • 250 cd/m²
  • 1000 : 1

430,76 €

8 winkels
Excellent Dell UltraSharp U2415

Dell UltraSharp U2415

  • 24.1 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 6 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

222,99 €

8 winkels
Eizo EV2430-BK

Eizo EV2430-BK

  • 24.1 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • DisplayPort
  • 14 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

308,00 €

5 winkels
Ultimate Eizo EV2456-BK

Eizo EV2456-BK

  • 24.1 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 350 cd/m²
  • 1000 : 1

399,00 €

8 winkels
Excellent HP EliteDisplay E243i

HP EliteDisplay E243i

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

194,90 €

7 winkels
Excellent HP Z24n G2

HP Z24n G2

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 70 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 5.8 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

239,00 €

3 winkels
Great Value Iiyama ProLite XUB2395WSU

Iiyama ProLite XUB2395WSU

  • 22.5 inch
  • 1920x1200
  • 101 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • AMD FreeSync
  • 75 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 4 ms
  • 250 cd/m²
  • 1000 : 1

159,90 €

5 winkels
Iiyama XUB2495WSU

Iiyama XUB2495WSU

  • 24.1 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

256,00 €

7 winkels
LG 24BK55WY-B

LG 24BK55WY-B

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 300 cd/m²
  • 1000 : 1

205,89 €

4 winkels
Samsung S24E650DW

Samsung S24E650DW

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • DisplayPort
  • 4 ms
  • 250 cd/m²
  • 1000 : 1

199,00 €

6 winkels
Samsung S24H650GDU

Samsung S24H650GDU

  • 24 inch
  • 1920x1200
  • 94 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • 60 Hz
  • HDMI
  • DisplayPort
  • 5 ms
  • 250 cd/m²
  • 1000 : 1

246,84 €

4 winkels
0
*