AMD Ryzen 9 3950X review: het langverwachte AM4-topmodel

161 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Inleiding
  2. 2. Testprocedure
  3. 3. Benchmarks: content creation (Adobe Lightroom, Photoshop en Premiere)
  4. 4. Benchmarks: video- en audio-encoding (x264, x265 en Flac)
  5. 5. Benchmarks: 3D-rendering (Cinebench / Blender)
  6. 6. Benchmarks: data-compressie en -encryptie
  7. 7. Benchmarks: web-browsing en Microsoft Office (Word en Excel 2016)
  8. 8. Gaming benchmarks: Assassin's Creed: Origins
  9. 9. Gaming benchmarks: Battlefield 1 (DX11)
  10. 10. Gaming benchmarks: Far Cry 5
  11. 11. Gaming benchmarks: GTA V
  12. 12. Gaming benchmarks: The Witcher 3: Blood & Wine
  13. 13. Gaming benchmarks: Rise of the Tomb Raider (DX12)
  14. 14. Gaming benchmarks: The Division (DX12)
  15. 15. Stroomverbruik
  16. 16. Overkloktest
  17. 17. Conclusie
  18. 18. Besproken producten
  19. 19. Reacties

Inleiding

In juli introduceerde AMD de derde generatie Ryzen-processors, die we inmiddels toch wel als een doorslaand succes mogen bestempelen. Op het topmodel van de socket AM4-processors zouden we nog wat langer moeten wachten - de Ryzen 9 3950X zou 'in september' verschijnen. Dat werd 'm niet, maar twee maanden later dan oorspronkelijk de bedoeling was arriveerde het socket AM4-vlaggenschip met 16 cores dan toch in ons testlab.

Volledig geactiveerde derde generatie Ryzen

Wie onze review van de Ryzen 7 3700X en Ryzen 9 3900X heeft gelezen, weet eigenlijk al precies wat hij mag verwachten van de Ryzen 9 3950X. Deze processor heeft in feite de maximale configuratie van de Ryzen 3000-chip, met de twee 8-core cpu-chiplets volledig geactiveerd voor een totaal van zestien rekenkernen. Aangezien de Ryzen-processors smt ondersteunen, zijn er in totaal 32 threads beschikbaar.

AMD Ryzen 9 3950X Boxed

Bios-update voor meer cores en cache

In vergelijking met de 12-core Ryzen 9 3900X zijn er zodoende vooral veel gelijkenissen: de processor past in de bestaande socket AM4-moederborden (al is wel een bios-update vereist), heeft een op 12nm geproduceerd i/o-die met onder meer een ddr4-3200 geheugencontroller en de Zen 2-cores zelf zijn uiteraard gefabriceerd volgens TSMC's 7nm-procedé. Ook ondersteunt de 3950X wederom pci-express 4.0, waar in de toekomst vooral snelle ssd's van zullen gaan profiteren.

De Ryzen 9 3950X heeft een maximale boostsnelheid voor één core van 4,7 GHz, waarmee het in theorie óók in single-threaded workloads de snelste Ryzen van allemaal is. De basiskloksnelheid ligt met 3,5 GHz juist duidelijk lager dan bij de 3900X. In de praktijk zien we kloksnelheden tussen de 3,925 en 4,025 GHz bij workloads die alle cores tegelijkertijd belasten. De L3-cache is net als bij de 12-core 64 MB groot, maar gezien de toename van het aantal actieve cores neemt de L2-cache toe van 6 tot 8 MB. In zijn marketinguitingen telt AMD beide caches optimistisch op tot een totaal van 72 MB.

Lager stroomverbruik met 'eco mode'

Standaard heeft de Ryzen 9 3950X een tdp van 105 watt, net als de 3900X. AMD maakt de mogelijkheid om een 'configurable tdp' in te stellen nu echter ook beschikbaar voor consumenten - oem's gebruiken die optie al langer om het effectieve verbruik van een processor te limiteren binnen de koelingsmogelijkheden van een systeem. De 'eco mode' schroeft het tdp terug naar 65 watt, wat tot een 44% lager stroomverbruik bij slechts 23% lagere prestaties moet leiden.

  AMD Ryzen 9 3900X AMD Ryzen 9 3950X
Basiskloksnelheid 3,8 GHz 3,5 GHz
Turbokloksnelheid 4,6 GHz 4,7 GHz
Cores / threads 12 / 24 16 / 32
L2-cache 6 MB 8 MB
L3-cache 64 MB 64 MB
TDP 105 W 105 W
Adviesprijs € 539 € 822

Zoals bij de oorspronkelijke Ryzen 3000-lancering in juli al werd aangekondigd, gaat de Ryzen 9 3950X 749 dollar kosten. Omgerekend en inclusief btw is dat 822 euro. Wel moeten we daarbij aantekenen dat de 12-core Ryzen 9 3900X gedurende lange tijd slecht leverbaar is geweest en zelfs nu nog voor bijna 50 euro meer dan de adviesprijs wordt verkocht. AMD belooft dat de Ryzen 9 3950X een 'hard launch' met beschikbaarheid op de introductiedatum van 25 november zal zijn, maar of er genoeg processors zullen zijn hangt uiteraard ook af van de vraag. Ons advies: wil je de 3950X kopen en zie je de 25e voorraad bij een shop tegen de adviesprijs, bestel dan direct - veel goedkoper zien we deze chip voorlopig toch niet worden.

Geen boxed koeler

Belangrijk om te weten is overigens dat de Ryzen 9 3950X in tegenstelling tot lager gepositioneerde modellen niet met een boxed koeler wordt geleverd. AMD raadt aan om te investeren in een waterkoeler met minstens een 280mm-radiator om de processor te koelen.

Winkel

Prijs BE

Megekko Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
Dit is een pre-order product dat op een later tijdstip op de markt komt.

832,95 €

Prijsinformatie
829,00 €
3,95 €
832,95 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 829,00 € Verzendkosten BE : 3,95 € Totaalprijs : 832,95 €

Azerty.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
15,00 €
0,00 €
Shop: onbekend

839,00 €

Prijsinformatie
829,00 €
10,00 €
839,00 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 829,00 € Verzendkosten BE : 10,00 € Totaalprijs : 839,00 €

Informatique.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
12,50 €
0,00 €
Shop: onbekend
Al acht keer computerwinkel van het jaar!

840,90 €

Prijsinformatie
832,95 €
7,95 €
840,90 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 832,95 € Verzendkosten BE : 7,95 € Totaalprijs : 840,90 €

LASystems.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: 14 dagen

842,84 €

Prijsinformatie
842,84 €
0,00 €
842,84 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 842,84 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 842,84 €

Cdromland.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
0,00 €
Dit is een pre-order product dat op een later tijdstip op de markt komt.

842,90 €

Prijsinformatie
832,95 €
9,95 €
842,90 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 832,95 € Verzendkosten BE : 9,95 € Totaalprijs : 842,90 €

Centralpoint.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: 12 werkdagen
Grootste assortiment zakelijke IT producten van België * GRATIS Verzending * Advies op maat *

884,51 €

Prijsinformatie
884,51 €
0,00 €
884,51 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 884,51 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 884,51 €

Tones.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €

899,00 €

Prijsinformatie
899,00 €
0,00 €
899,00 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 899,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 899,00 €

Alternate.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Dit is een pre-order product dat op een later tijdstip op de markt komt.

900,95 €

Prijsinformatie
899,00 €
1,95 €
900,95 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 899,00 € Verzendkosten BE : 1,95 € Totaalprijs : 900,95 €

Testprocedure

De Hardware Info CPU Test is gebaseerd op de voorgaande testmethode en vertoont dan ook de nodige gelijkenissen. Vanwege alle problemen met de Windows 10 October 2018 Update (1809), die uiteindelijk nauwelijks is uitgerold, hebben we alle oudere processors getest met de versie daarvoor, namelijk 1803 (inclusief Spectre/Meltdown patches). Aangezien de AMD Ryzen 3000-processors specifiek zouden profiteren van optimalisaties in de nieuwste Windows 10 May 2019 Update (1903), hebben we de nieuwe AMD-cpu's met die Windows-versie getest. Daarnaast hebben we een validatietest uitgevoerd door een Intel Core i9 9900K volledig ons testparcours te laten doorlopen op Windows 10 1903. Daaruit bleek in geen enkel geval een significant verschil - je kunt de processors in de grafieken dus goed met elkaar vergelijken, en dat is uiteindelijk ons doel.

Van iGPU tot GTX 1080 Ti

Hardware Info test alle processors met het energieprofiel op High performance. Bij processors met een geïntegreerde gpu draaien we het gros van onze benchmarks zonder extra videokaart, terwijl we cpu's zonder igpu (zoals AMD Ryzen) combineren met een Nvidia GeForce GTX 1050 Ti.

Alle gamebenchmarks draaien we in combinatie met een GeForce GTX 1080 Ti in Full HD resolutie (1920x1080) met medium en ultra settings. Dat is uiteraard niet meer de allernieuwste videokaart, maar hij geeft nog altijd een goede indicatie van de prestaties die je in combinatie met een high-end videokaart kunt halen en bovendien hebben we deze kaart reeds met tientallen processors getest, zodat je veel vergelijkingsmateriaal hebt. We kiezen juist voor de relatief lage Full HD-resolutie om de cpu waar mogelijk de bottleneck te laten zijn. In de eerste grafieken vind je het gemiddelde aantal beelden per seconde (fps) dat berekend wordt.

Frametimes

Nog interessanter is de 99ste percentiel frametijd, te zien in de laatste twee grafieken. Dit is de tijd waarbinnen 99% van alle beelden in de test berekend kon worden. Een lagere 99ste percentiel frametijd betekent een lagere maximale vertraging bij het berekenen van een nieuw frame. Het is een betere methode om de worst case prestaties van een cpu/gpu-combinatie in kaart te brengen dan de minimale fps, die veel andere publicaties tonen. Vergeet niet: minimum fps is het laagste aantal frames binnen ieder gemeten tijdbestek van een seconde, maar zegt weinig over negatieve pieken die minder dan een seconde duren. Op veler verzoek rekenen we de 99ste percentiel frametijd ook om naar een minimum fps-waarde, zodat ook voor wie de achterliggende techniek niet snapt de grafieken begrijpelijk zijn.

Testconfiguraties

Alle testsystemen zijn voorzien van 8 GB G.Skill Trident Z-geheugen per kanaal (16 GB bij dual-channel en 32 GB bij quad-channel), werkend op de hoogste officieel door de processors ondersteunde klokfrequentie. Vaak is dat tegenwoordig ddr4-2666 of ddr4-2933. Bij de AMD Ryzen 3000-processors staat het geheugen zelfs standaard op ddr4-3200. Verder gebruiken we Samsung 970 Evo-ssd's van 1 TB en Seasonic Prime Titanium 650W-voedingen.

We meten het stroomverbruik met een zelfontworpen stroommeter, die rechtstreeks het verbruik via de cpu-stroomkabels meet. Op die manier kunnen we nauwkeurig het stroomverbruik van processors in kaart brengen. We doen zowel stroomtests in idle als onder diverse belastingen.

Een lijst van gebruikte benchmarks:

  • Contentcreatie
    • Adobe Lightroom CC Classic
    • Adobe Photoshop CC 2018 - Fotobewerking
    • Adobe Photoshop CC 2018 - Panorama
    • Adobe Premiere Pro CC 2018 - 4K Hardware.Info TV export
  • Video- en audio-encoding
    • x264 encoding
    • x265 encoding
    • FLAC encoding
  • 3D-rendering
    • Blender 2.79b
    • Cinebench 15 (single- en multi-threaded)
    • Cinebench 20
  • Data-compressie en -encryptie
    • 7-Zip 18.05
    • WinRAR 5.60
    • AIDA64 - Zlib
    • AIDA64 - AES
    • AIDA64 - SHA3
  • Web-browsing en Microsoft Office
    • Chrome 75 - Jetstream 2
    • Microsoft Word 2016 - 1000 pagina's naar PDF
    • Microsoft Excel 2016 - Monte Carlo aandelen analyse
  • Geïntegreerde GPU benchmarks
    • 3DMark Skydiver
    • Dota 2
    • F1 2017
    • Minecraft
  • Gaming benchmarks (GTX 1080 Ti)
    • Assassin's Creed: Origins (DirectX 11)
    • Battlefield 1 (DirectX 11)
    • Far Cry 5 (DirectX 11)
    • GTA V (DirectX 11)
    • The Witcher 3: Blood & Wine (DirectX 11)
    • Rise of the Tomb Raider (DirectX 12)
    • The Division (DirectX 12)
  • Stroomverbruik
    • Cinebench 15
    • Adobe Premiere Pro CC 2018
    • Idle

Onderstaande tabel toont de specificaties van onze testsystemen. We gebruiken altijd een CPU-koeler die voldoende is om de processor maximaal te laten presteren. Afhankelijk van het stroomverbruik van een processor is dat een Cooler Master Hyper 212 Evo, Cooler Master MasterLiquid Lite 120 of NZXT Kraken X62.

Platform
LGA1151-v2
Socket AM4
Moederbord Gigabyte Z390 Aorus Master Gigabyte X570 Aorus Master
Asus RoG Crosshair VII Hero WiFi
APU's: MSI B350I Pro AC
Chipset Intel Z390 AMD X570/X370/B350
Geheugen G.Skill
16GB DDR4-2666/2400 CL13
G.Skill
16GB DDR4-3200/2933/2666 CL14
SSD Samsung 970 Evo 1TB Samsung 970 Evo 1TB
Voeding Seasonic Prime Titanium 650W Seasonic Prime Titanium 650W
Videokaart (IGP tests) - Nvidia GeForce GTX 1050 Ti
Videokaart (overige tests) Nvidia GeForce GTX 1080 Ti Nvidia GeForce GTX 1080 Ti
OS Windows 10 x64 April 2018 Update Windows 10 x64 May 2019 Update

 

Platform
LGA2066
Socket TR4
Moederbord ASUS RoG Rampage VI Apex ASUS RoG X399 Zenith Extreme
Chipset Intel X299 AMD X399
Geheugen G.Skill 32GB DDR4-2666 CL13 G.Skill 32GB DDR4-2666/2933 CL14
SSD Samsung 970 Evo 1TB Samsung 970 Evo 1TB
Voeding Seasonic Prime Titanium 650W Seasonic Prime Titanium 650W
Videokaart (IGP tests) Nvidia GeForce GTX 1050 Ti Nvidia GeForce GTX 1050 Ti
Videokaart (overige tests) Nvidia GeForce GTX 1080 Ti Nvidia GeForce GTX 1080 Ti
OS Windows 10 x64 April 2018 Update Windows 10 x64 April 2018 Update

Benchmarks: content creation (Adobe Lightroom, Photoshop en Premiere)

Om de prestaties van de processors voor content creatie te analyseren, doen we diverse tests met Adobe software.

In Adobe Lightroom CC Classic exporteren we een groot aantal RAW-foto's naar JPEG met diverse effecten. In Adobe Photoshop CC 2018 doen we een tweetal tests. Allereerst meten we hoe langt het duurt om via een script een groot aantal veelgebruikte bewerkingen los te laten op een grote afbeelding. In een tweede test meten we hoe lang het duurt om een aantal hoge resolutie foto's om te zetten naar een panorama.

Voor de test met Adobe Premiere Pro CC 2018 maken we gebruik van een zwaarder project dan we bij CC 2017 deden, waardoor de benchmark wat langer duurt. Ook de nieuwe test bestaat uit het renderen van een deel van een Hardware Info-video en maakt gebruik van vier bronkanalen met elk kleurcorrectie en diverse andere effecten.

In de meeste Adobe-programma's doet de Ryzen 9 3950X het niet per se (veel) beter dan de 12-core 3900X. Elke test heeft zijn eigen karakteristieken qua ideale processor - Premiere lust aardig wat geheugen(bandbreedte), voor de panoramatest in Photoshop is juist de snelheid van de individuele cores belangrijker. 'Meer cores is beter' gaat echter zeker niet per definitie op, in veel gevallen ligt de sweetspot eerder rond de tien cores.

  • Lightroom
  • Photoshop editing
  • Photoshop panorama
  • Premiere Pro

Benchmarks: video- en audio-encoding (x264, x265 en Flac)

Door middel van Staxrip zetten we full hd video om naar h.264 of h.265 met de processor-cores. Voor beide maken we gebruik van de veel gebruikte x264 en x265 codecs. Daarnaast meten we hoe lang het duurt om een uur ongecomprimeerde audio om te zetten naar Flac.

In de x264-test is de Ryzen 9 3950X praktisch net zo snel als de 3900X; het toevoegen van meer cores biedt eigenlijk geen meerwaarde. De nieuwere x265-codec geeft wel nog een mooie prestatiewinst van 10% ten opzichte van de 12-core, al is de schaling dus ook hier verre van lineair. De score in de single-threaded Flac-test is vergelijkbaar met die van de andere derde generatie Ryzens.

  • Staxrip x264
  • Staxrip x265
  • Wav naar flac

Benchmarks: 3D-rendering (Cinebench / Blender)

Om de prestaties bij 3D-rendering in kaart te brengen gebruiken we allereerst de officieel meegeleverde benchmarks van de open-source Blender 3D-rendering software. Daarnaast draaien we de bekende Cinebench 15 en 20 benchmarks, zowel multi-threaded als single-threaded. Zowel Blender als Cinebench staan erom bekend dat de workloads optimaal schalen bij processors met meerdere cores.

De Ryzen 9 3950X weet in Blender de snelste Intel-processor te passeren: in een recordtijd van 34,31 seconden staat de complete render op het scherm. We durven echter niet te zeggen hoelang dit record stand zal houden, gezien zowel AMD als Intel eind deze maand hun high-end serie verversen.

In Cinebench 20 komt de 3950X tot een multi-threaded score van 9334 punten, waarmee hij wederom sneller is dan de 9980XE - een processor die tot enkele weken geleden nog tweeduizend euro kostte! Dankzij de nipt hogere single-core boost is ook de single-threaded score met 541 punten uitstekend te noemen.

  • Blender
  • CB20 ST
  • CB20 MT
  • CB15 ST
  • CB15 MT

Benchmarks: data-compressie en -encryptie

We draaien een vijftal data-compressie en -encryptie benchmarks. Allereerst comprimeren we 4 GB aan data met zowel 7-Zip als Winrar. Daarnaast draaien we een drietal onderdelen van de AIDA64-benchmark. Zlib is een populaire compressiemethode die door veel software gebruikt wordt. AES is één van de meest gebruikte encryptie-algoritmes en is bijvoorbeeld de basis voor de SSL-encryptie van HTTPS-websites. Met AIDA64 meten we ook hoe snel data gehashed kan worden met SHA3.

Ook in de inpaktests met 7-Zip en Winrar is de 3950X niet per definitie sneller dan de 3900X; de extra cores wegen blijkbaar niet altijd op tegen de lagere klokfrequentie. De diverse Aida64-tests schalen juist wel uitstekend door.

  • 7-Zip
  • Winrar
  • Zlib
  • AES
  • SHA3

Benchmarks: web-browsing en Microsoft Office (Word en Excel 2016)

In Chrome versie 75 draaien we de Jetstream 2.0 benchmark om te bepalen hoe snel de processor Javascript-berekeningen kan uitvoeren. Verder draaien we een tweetal tests met Microsoft Office 2016: in Word converteren we 1000 pagina's tellend document naar een PDF-bestand. In Excel draaien berekeningen in een complexe sheet die de toekomstige waarde van een aandelenportefeuille voorspelt op basis van het Monte Carlo algoritme.

In de browsertest doet de 3950X het beter dan de andere Ryzens, maar niet zo goed als de meest luxe Intel-processors. In Word zien we eigenlijk hetzelfde: de 3950X is nipt sneller dan de 3900X, maar voor de plek in de grafiek verandert dat niets. Excel is veel meer multi-threaded en de winst van de 3950X in die test komt dan ook niet als een verrassing.

  • Google Chrome
  • Word 2016
  • Excel 2016

Gaming benchmarks: Assassin's Creed: Origins

In dit deel van de review beginnen we met de gaming benchmarks waarbij een GTX 1080 Ti als videokaart op elke processor is gebruikt. In Assassin's Creed Origins doet de 3950X het in elk geval net zo goed als de meeste andere derde generatie Ryzens. Gezien de Threadrippers het iets beter doen, hadden we wellicht enige schaling verwacht te zien. Maar goed, dat betreft hoe dan ook gerommel in een flinterdunne marge.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra

Gaming benchmarks: Battlefield 1 (DX11)

Op veler verzoek testen we de first-person shooter Battlefield 1 in DirectX 11-modus. Uit een uitgebreide analyse met meerdere cpu's en videokaarten blijkt dat de DirectX 11-api doorgaans iets betere prestaties oplevert, behalve bij processors met vier of minder cores. In die gevallen is juist DirectX 12 sneller.

Op medium settings doet de 3950X het nipt beter dan de 3900X, op ultra is het juist andersom, maar over het algemeen kunnen we stellen dat de prestaties van beide cpu's zeer vergelijkbaar zijn in deze game. Overigens zijn de frametimes wel steeds wat strakker op de 16-core.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks: Far Cry 5

In Far Cry 5 doet de 3950X het wat minder goed dan de 3900X. Overigens zien we ook de Intel-chip met veel cores het in deze game slechter doen dan de mainstream modellen met zes of acht rekenkernen.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra

Gaming benchmarks: GTA V

Grand Theft Auto V mag dan inmiddels de nodige jaren beschikbaar zijn voor de pc, het blijft een uiterst populaire game die ook nog eens een zware wissel trekt op je processor. Het spel weet doorgaans tot ongeveer vier cores te verzadigen, maar heeft buiten dat voornamelijk graag snelle cores. Ten opzichte van oudere tests hebben we voor de presets wat zwaardere instellingen gekozen, aangezien het spel bij framerates (ver) boven de 150 fps soms haperingen vertoont omdat de engine het niet meer bijhoudt.

In GTA V doet de 3950X het prima: op zowel medium als ultra settings evenaart AMD's socket AM4-topmodel de Core i9 9700K en 9900K, alleen de nieuwe 9900KS blijft wat vlotter.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks: The Witcher 3: Blood & Wine

In The Witcher 3 is de 3950X op ultra net wat sneller dan de 3900X, maar op medium juist nipt langzamer. De onderlinge verschillen blijven echter beperkt.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks: Rise of the Tomb Raider (DX12)

Rise of the Tomb Raider ondersteunt zowel DirectX 11 als 12. Uit uitgebreide tests blijkt dat de game op alle punten (framerates, frametimes, cpu-belasting) beter draait in de DirectX 12-modus, dus daarom gebruiken we die voor onze benchmark. In tegenstelling tot voorheen gebruiken we niet langer de geïntegreerde benchmark voor cpu-tests, maar lopen we een stukje door de Geothermal Valley. Dit geeft een beter beeld van de prestaties in de praktijk en geeft ons bovendien de mogelijkheid om frametimes te loggen.

Op ultra settings presteren de 3950X en de 3900X exact hetzelfde, op medium instellingen blijft het verschil met vooral de Intel-top groter. We halen dan echter al framerates van rond de 200 fps en hoger, dus in de praktijk is dat verschil niet erg zinnig, zeker gezien het genre van dit spel. Op ultra settings zet de 3950X overigens wel de strakste frametime van alle processors neer - met minimale afstand, maar toch.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra
  • 1080p medium (99p)
  • 1080p ultra (99p)

Gaming benchmarks: The Division (DX12)

We sluiten de gaming benchmarks af met The Division, dat in de DX12-api draait. Intel blijft in dit spel duidelijk sneller, de Ryzen 3000-processors zitten allemaal erg dicht op elkaar.

  • 1080p medium
  • 1080p ultra

Stroomverbruik

Het laatste reguliere onderdeel van ons testparcours is het stroomverbruik. We meten rechtstreeks de stroom die door de cpu-stroomkabels loopt tijdens verschillende scenario's. Allereerst tonen we het gemiddelde en maximale verbruik tijdens de Cinebench 15 benchmark. Verder bepalen we het gemiddelde verbruik tijdens de Adobe Premiere Pro benchmark. De laatste grafiek toont het idle verbruik.

De Ryzen 9 3950X verbruikt gemiddeld zo goed als exact hetzelfde als de 3900X, namelijk net geen 125 watt. Het piekverbruik is met 139 watt zelfs wat lager dan bij de 3900X. In Premiere Pro slaat de stroommeter in relatieve zin wel wat verder uit, namelijk tot bijna 97 watt. Het idle-verbruik van de 3950X ligt tot slot wat hoger dan bij de andere derde generatie Ryzens, maar nog altijd ruim lager dan dat van Intels high-end serie, waarmee de 3950X in feite concurreert.

  • Cinebench 15 - gem.
  • Cinebench 15 - max.
  • Premiere Pro
  • Idle

Efficiëntie

Dan de efficiëntie. De grafiek toont het totale stroomverbruik dat nodig is om het fragment van de Hardware Info-video te renderen in Premiere Pro. Aangezien de extra cores niet tot duidelijk betere prestaties leiden bij deze taak, maar wel toevoegen aan het stroomverbruik, is de 3950X wat minder efficiënt dan de 3900X.

Overkloktest

In principe gebruikt AMD voor de Ryzen 9 3950X de best gelukte die's van alle reguliere Ryzens; van elke die moeten immers alle acht de cores en de volledige cache volledig ingeschakeld kunnen worden. We waren dan ook benieuwd welke overklok we handmatig uit deze processor konden persen. We monteerden de Ryzen 9 3950X daarvoor in een high-end MSI MEG X570 Godlike-moederbord en overklokten het G.Skill Trident Z-geheugen naar 3466 MHz met CL14-14-14-38 timings.

De hoogste kloksnelheid die stabiel bleek was 4,35 GHz voor alle cores, waarvoor een spanning van 1,45 volt vereist was. Die spanning leidt uiteraard tot een flink hoger stroomverbruik dan standaard het geval is; het door het moederbord gerapporteerde package power gaat (ver) door de 200 watt heen. De Cinebench 20-score op deze klokfrequentie komt uit op 10246 punten, waarmee de 'magische' barrière van tienduizend punten wordt geslecht. Dat is net geen tien procent hoger dan standaard - de prestatiewinst is daarmee duidelijk hoger dan bij de 3700X en 3900X, die respectievelijk vier en zeven procent hoger eindigden na onze overklokinspanningen.

Conclusie

Vanzelfsprekend schaalt niet elk programma door naar zestien cores, maar in software die dat wel doet presteert de AMD Ryzen 9 3950X fenomenaal. In rendersoftware als Blender en Cinema4D streeft AMD's nieuwe socket AM4-vlaggenschip de Intel Core i9 9980XE van vorig jaar voorbij. Vergeet niet: dat is een processor die amper een jaar geleden voor tweeduizend euro werd geïntroduceerd.

Een 'mainstream' CPU met high-end allures

Door zijn hoge prijs - de 3950X is nog zo'n 250 euro duurder dan Intels meest luxe socket 1151-processor, de 9900KS - en uiteraard het grote aantal cores, laat het Ryzen-topmodel zich het beste vergelijken met de high-end desktop-cpu's (hedt) van de blauwe concurrent. Die vergelijking wordt niet alleen bemoeilijkt doordat zowel AMD als Intel hun aanbod in dat segment over een paar weken zullen vernieuwen, maar ook doordat de bijbehorende platforms aanmerkelijker prijziger zijn: de moederborden zijn duurder en je hebt quad-channel geheugen nodig.

De toename van het aantal cores in consumentenprocessors gaat de afgelopen paar jaar veel harder dan de ontwikkeling van software die er gebruik van kan maken. Zelfs in programma's die voorheen bekend stonden om goede schaling, zoals creatieve software en video-encoding, zien we de Ryzen 9 3950X niet in alle gevallen beter presteren dan de 12-core 3900X. Soms schaalt dergelijke software bovendien (ook) met geheugenbandbreedte, waar de 3950X in het nadeel is ten opzichte van X299-cpu's en Threadrippers.

Steeds meer cores zijn steeds minder zaligmakend

Zelfs voor wie aan de slag gaat met dergelijke software, blijft de 12-core Ryzen 9 3900X daarom vaak de betere keuze: de prestatiewinst van de 3950X, als die er al is, weegt niet op tegen de aanzienlijke meerprijs. Ook voor gaming bieden de vier extra cores geen meerwaarde. Gebruik je specifieke software die wel goed raad weet met een overvloed aan cores, dan kan het de moeite waard zijn om even af te wachten hoe de 3950X zich gaat verhouden tot de later deze maand te introduceren high-end processors van beide fabrikanten. Daar geeft AMD je bovendien de gelegenheid voor, want de Ryzen 9 3950X ligt pas op maandag 25 november in de winkels.

AMD Ryzen 9 3950X Boxed


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

AMD Ryzen 9 3950X Boxed

AMD Ryzen 9 3950X Boxed

  • Socket AM4
  • 3.5 GHz
  • 16 cores
  • 105 W
  • 7 nm

832,95 €

4 winkels
0
*