Asus ProArt PA32UC-X review: De beste monitor van 2019?

7 reacties
1 besproken product
Inhoudsopgave
  1. 1. Imposant hdr-scherm voor creatievelingen
  2. 2. Asus PA32UCX
  3. 3. Testmethode
  4. 4. Helderheid, contrast en kleurweergave (HDR)
  5. 5. Helderheid, contrast en kleurweergave (SDR)
  6. 6. Uniformiteit
  7. 7. Kijkhoeken
  8. 8. Gaming: responstijd en inputlag
  9. 9. Energieverbruik
  10. 10. Specificaties, testresultaten en afbeeldingen
  11. 11. Conclusie
  12. 1 besproken product
  13. 7 reacties

Helderheid, contrast en kleurweergave (SDR)

Uiteraard kan de Asus ProArt PA32UCX ook worden gebruikt voor het bekijken van beelden in standaard dynamisch bereik. We beginnen zoals altijd met een beoordeling van helderheid en contrast. De maximale helderheid van wit bedraagt bij dit scherm liefst 622 cd/m², feller dan veel hdr-beeldschermen laten noteren als piekhelderheid in hdr-modus. Binnenshuis is een dergelijk hoge helderheid zelfs met direct invallend zonlicht wel erg veel van het goede. Gelukkig kan de PA32UCX ook erg ver worden gedimd. Met de helderheidsregelaar op '0' meten we nog 37 cd/m², waardoor een enorm helderheidsbereik van 585 cd/m² beschikbaar is. Zelfs in een verduisterde ruimte is het scherm daardoor goed te gebruiken.

  • Max. helderheid wit
  • Min. helderheid wit

Zoals hierboven al aan de orde kwam, zet het ips-paneel in de PA32UCX geen geweldige scores neer als het aankomt op contrast en zwartwaarde (we hebben local dimming voor deze tests uit laten staan). Met de helderheid voluit noteren we zelfs een zwartwaarde van 0,67 cd/m², al komt dat vooral doordat de backlight gewoon heel fel kan.

  • Helderheid zwart 150 cd/
  • Helderheid zwart maximaal

Delen we de helderheid van wit door die van zwart, dan komen we uit op het contrast, dat afhankelijk van de gekozen meting tussen de 900 : 1 en 950 : 1 uitkomt. Dat is ook voor ips niet zo'n hele hoge score, al is het wel iets beter dan de oude PA32UC-K, die een contrastwaarde van slechts 785 : 1 liet noteren. De best scorende ips-monitoren scoren met 1500 : 1 bijna anderhalf keer zo hoog; de twee va-modellen in dit testveld bieden een zelfs meer dan 2,5 keer zo hoog contrast. Voor professioneel gebruik vormt de lagere contrastwaarde van dit ips-paneel voor sdr-content echter niet zo'n bezwaar.

  • Contrast 150 cd/m²
  • 5x3 Checkerboard contrast
  • Contrast max. helderheid

 

Kleurweergave (standaardmodus)

De sdr-kleurweergave beoordelen we op een aantal verschillende aspecten. Om te beginnen meten we de kleurruimte die het scherm in de standaardmodus benut. Zoals eerder omschreven zijn er daarnaast een zevental andere kleurmodi plus twee modi waarin gekalibreerde instellingen worden opgeslagen.

Asus ProArt PA32UCX-K

In de 'User'-modus gebruikt de Prestige PS341WU het volledige native kleurbereik van het paneel, zoals te zien in bovenstaand diagram. Dat komt het meest in de buurt van het forse Rec.2020-gamut, dat voor ongeveer 89 procent wordt afgedekt. We zagen nog niet eerder een monitor met zo'n breed kleurbereik, al lijkt de techniek die de PA32UCX gebruikt, niet fundamenteel anders dan die van eerdere wide gamut-schermen. Door middel van een Quantum Dot-filterlaag worden bepaalde golflengtes van het licht dat door de ledjes achter het paneel wordt uitgestraald versterkt, waardoor de intensiteit van het licht rond golflengtes die we als 'puur' rood of groen zien, relatief hoger is. Daardoor wordt het kleurbereik van het scherm effectief vergroot.

Voor sdr-content is het nut van Rec.2020-ondersteuning beperkt. Een fijne bijkomstigheid is wel dat de PA32UCX zowel de DCI-P3- als AdobeRGB-kleurruimtes nagenoeg volledig kan afdekken. Een 'normaal' DCI-P3-scherm of AdobeRGB-monitor komt in de andere kleurruimte wat tekort in rood en/of groen.

We vervolgen met de kleurtemperatuur van wit bij de standaardinstelling. Die bedraagt 5990 K en dat is een stuk warmer dan de gewenste 6500 K.

Kijken we nader naar de kleurweergave, dan evalueren we de afwijking ten opzichte van standaardwaardes voor een groot aantal kleuren en tinten. Dit doen we op basis van de CIE2000-norm en drukken we uit als een delta E-waarde. Hierbij nemen we ook de standaarddeviatie mee: simpel gezegd geeft die een indicatie van de mate waarin de deelmetingen waarop de gemiddelde afwijkingen gebaseerd zijn, afwijken van die gemiddelde meting. In de schermafdrukken zie je een grafische weergave van deze metingen. Daar vind je ook de zogenaamde saturation sweep, die laat zien in welke mate de hoofd- en steunkleuren, dus RGB en CMY, afwijken van de gewenste waardes in een continuüm van geheel wit naar de genoemde kleuren bij maximale verzadiging. 

De gemiddelde kleurafwijking (deltaE2000) bedraagt bij de Asus PA32UCX slechts 2, terwijl we in de strengere Color checker-test een gemiddelde afwijking van 2,48 noteren. Dat zijn prima scores, al zijn er in dit segment genoeg schermen die in standaardmodus een betere afstelling bieden.

  • Kleuren
  • Grijstinten
  • Color checker
  • SD kleur
  • SD grijstinten

Minder goed is echter de grijsafstelling: de gemiddelde deltaE voor grijstinten komt uit op 3,44. Dat is zeker niet écht slecht, maar wel een afwijking boven de grens van '3' die we aanhouden als een voor het menselijk oog zichtbaar kleurverschil, waarbij de maximale afwijking op deelmetingen zelfs uitkomt boven de '5', die we aanhouden als voldoende. Het kleurverschil blijkt louter het gevolg van de te warme afstelling; de gammawaarde is met 2,19 bijvoorbeeld vrijwel perfect, met een zeer kleine standaardafwijking.

Kleurweergave (sRGB-modus)

De Asus PA32UCX beschikt over een sRGB-modus, die je zou kunnen gebruiken als je aan de slag gaat met standaard content - denk aan afbeeldingen voor het web of standaard Windows-toepassingen. Meestal zijn die niet geoptimaliseerd voor een bredere kleurruimte, waardoor ze bij de PA32UCX oververzadigd worden weergegeven als je de standaardmodus gebruikt (en geen kleurprofiel in het besturingssysteem hebt ingesteld die de kleurweergave weer terugregelt in software).

Bij voorganger PA32UC-K was Asus in de fout te gaan door lelijke verscherping toe te passen op het beeld in sRGB-modus, die bovendien niet door de gebruiker kon worden uitgeschakeld. Dat is met de PA32UCX verleden tijd, maar nog steeds worden alle instellingen vergrendeld in deze stand, zoals te zien in bovenstaande tabel afkomstig uit de handleiding. Ook de helderheid kun je dus niet meer aanpassen in deze stand, iets wat we helaas vaker tegenkomen. Asus zadelt je dan wel niet op met een onbruikbaar fel scherm (sommige schermen staan in sRGB-modus vast op hun maximale helderheid, soms boven de 300 cd/m²), bij de PA32UCX is het scherm in sRGB-stand misschien juist weer te donker: 114 cd/m².

Gelet op de onnodig opgelegde limitaties en de mogelijkheid het scherm eenvoudig zelf in hardware te kalibreren (zie onder) met vrije keuze voor schermhelderheid, is het minder erg dat de afstelling in de standaard aanwezige sRGB-modus nogal tegenvalt. Opnieuw is dat het gevolg van een te warme kleurtemperatuur, die in deze stand zelfs 5720 K bedraagt. Er zijn maar weinig schermen die in deze stand zo ver afwijken van de gewenste kleurtemperatuur van 6500 K. Dat leidt tot gemiddelde kleur- en grijsafwijkingen van respectievelijk 2,89 en 4,77, zoals uit de grafieken blijkt weinig denderende scores. Kijken we naar de detailresultaten in bovenstaande screenshots, dan is te zien dat de kleuren in sRGB-modus net wat te ver worden teruggeregeld - de kleurdekking bedraagt een nipt te lage 96 procent. De gammawaarde is gemiddeld prima, maar vertoont een verhoogde standaardafwijking.

  • Color checker
  • Grijstinten
  • SD color checker
  • SD grijstinten

Kleurweergave (AdobeRGB-modus)

Als scherm voor professionals beschikt de Asus PA32UCX over een stand bedoeld voor AdobeRGB-content. Die kleurruimte wordt van oudsher vaak gebruikt door fotografen en gebruikers die bezig zijn met drukwerk. Veel andere hdr-schermen die geschikt zijn voor het bredere DCI-P3-kleurbereik, beschikken dan weer niet over een AdobeRGB-modus. Om die reden zijn onderstaande grafieken een flink stuk korter.

  • Color checker
  • Grijstinten
  • SD color checker
  • SD grijstinten

De AdobeRGB-testresultaten zijn een herhaling van zetten. Opnieuw is de afstelling te warm en de kleurtemperatuur van wit veel te laag, wat zich vooral vertaalt in een relatief hoge gemiddelde grijsafwijking. Zodoende belandt de PA32UCX weer in de onderste regionen van het testveld, op ruime afstand van voorganger PA32UC-K die standaard veel beter was gekalibreerd. Hoewel je in de AdobeRGB-modus om een of andere reden wél zelf je eigen helderheid mag kiezen, kun je ook voor dit type werkzaamheden dus veel beter zelf aan de slag met kalibreren. De prima kleurdekking van 97,9 procent in deze stand, geeft alle reden om te geloven dat je er met een beetje eigen inzet iets beters van kan maken.

Kleurweergave (gekalibreerd)

Zoals eerder omschreven beschikt de PA32UCX over een softwareprogramma waarmee je het scherm volautomatisch in hardware kunt laten kalibreren met behulp van de meegeleverde colorimeter. Dat hebben we uiteraard uitgeprobeerd, waarbij we voor zowel sRGB als AdobeRGB geoptimaliseerde instellingen hebben verkregen. Beide standen hebben we daarna volgens onze eigen testprocedure met onze eigen apparatuur weer nagemeten.

Een praktisch nadeel dat bij de hardwarematige kalibratie naar voren komt, is dat de PA32UCX maar twee modi biedt om je instellingen naar weg te schrijven. Deze 'User Modes' kunnen bovendien niet worden hernoemd, waardoor je zelf zult moeten onthouden dat bijvoorbeeld 'User Mode 1' voor sRGB is ingesteld, en 'User Mode 2' wordt gebruikt voor AdobeRGB. Gelet op het hoge prijskaartje en de geavanceerde techniek waarvan de PA32UCX elders is voorzien, is het curieus dat het scherm op dit vlak zo weinig mogelijkheden biedt.

  • sRGB (gekalibreerd): Color Checker
  •  Grijsafwijking

Kun je leven met dat nadeel, dan is de automatische kalibratie echter wel een uitstekende manier om zeer nauwkeurige kleurweergave te verkrijgen, tenminste als je het scherm kalibreert voor sRGB. Blijkens de testresultaten van die kalibratie bedraagt de kleurtemperatuur van wit nu een bijna perfecte 6500 K, waarbij de kleurverhouding ook voor de rest van het grijsverloop erg netjes voor elkaar is. In de strikte Color Checker test bereikt de PA32UCX daarmee een gemiddelde afwijking (dE2000) van slechts 0,7, waarbij ook de hoogst gemeten afwijking met 1,7 ruim onder de grens van 3 blijft, die we hier aanhouden als 'goed'. Met die score zou de PA32UCX in de sRGB-testresultaten pardoes bovenaan het testveld terechtkomen, al moet natuurlijk wel worden opgemerkt dat een aantal concurrenten ook in hardware kunnen worden gekalibreerd voor een nauwkeuriger resultaat.

  • AdobeRGB (gekalibreerd): Color Checker
  •  Grijsafwijking

Ook voor AdobeRGB is de weergave na kalibratie veel nauwkeuriger dan in de standaard voor deze kleurruimte bedoelde modus. De gemeten afwijkingen zijn ditmaal iets hoger dan in sRGB, wat er deels aan ligt dat de kleurbalans voor lichtere grijstinten nog steeds iets afwijkt ten opzichte van ideaal. Met een gemiddelde Color Checker-afwijking van 2,2 is de weergave nog steeds niet zo nauwkeurig als die van de Asus PA329Q en - opvallend genoeg - de PA32UC-K.


1 besproken product

Vergelijk   Product Prijs
Ultimate Asus ProArt PA32UCX-K

Asus ProArt PA32UCX-K

  • 32 inch
  • 3840x2160
  • 138 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • HDR
  • HDMI
  • DisplayPort
  • AdobeRGB
  • 5 ms
  • 1200 cd/m²
  • 1000 : 1

2.944,00 €

4 winkels
0
*