Asus ProArt PA32UC-X review: De beste monitor van 2019?

7 reacties
Inhoudsopgave
  1. 1. Imposant hdr-scherm voor creatievelingen
  2. 2. Asus PA32UCX
  3. 3. Testmethode
  4. 4. Helderheid, contrast en kleurweergave (HDR)
  5. 5. Helderheid, contrast en kleurweergave (SDR)
  6. 6. Uniformiteit
  7. 7. Kijkhoeken
  8. 8. Gaming: responstijd en inputlag
  9. 9. Energieverbruik
  10. 10. Specificaties, testresultaten en afbeeldingen
  11. 11. Conclusie
  12. 12. Besproken producten
  13. 13. Reacties

Imposant hdr-scherm voor creatievelingen

Afgelopen jaar zetten fabrikanten massaal in op de markt voor 'creators': creatievelingen die op een (semi-)professionele manier bezig zijn met foto- en videobewerking, content creation en grafisch design. Op zich is dat een logische stap. Merken als MSI, Acer en Asus produceren al langer (krachtige) apparatuur gericht op gamers, maar ook het 'creator'-segment heeft baat bij stevige hardware. We zagen zodoende al de nodige laptops, componenten en randapparatuur die, gestript van rgb-verlichting en voorzien van een subtieler ontwerp zonder 'agressieve' rode accenten, de creatieveling moesten aanspreken.

Topmodel monitor voor content creation in hdr

Ook bij Asus bereikte het aantal producten voor 'creators' - bij Asus vallend in de 'ProArt'-lijn - dit jaar een voorlopig hoogtepunt, met op de IFA afgelopen september onder andere de aankondiging van een compleet scala aan ProArt-desktops en -laptops. ProArt-monitoren had het merk al langer, waarbij je zo nu en dan opvallende innovaties terugziet. Zo was het topmodel van vorig jaar, de ProArt PA32UC-K, als een van de eerste pc-monitoren voorzien van een full array local dimming-backlight met een hoge piekhelderheid van maximaal 1000 nits, voor verbeterde hdr-weergave.

Dit jaar is Asus terug met de ProArt PA32UCX, die de hdr-weergave op dit soort (semi-)professionele monitoren opnieuw naar een hoger plan moet tillen. Het scherm is daartoe als eerste monitor op de markt voorzien van een zogenoemde mini-led backlight, waardoor er nog meer individuele dimming-zones beschikbaar zijn voor een hoger contrast. De piekhelderheid is daarbij verhoogd tot 1200 nits en het kleurbereik verder toegenomen - Asus belooft zelfs 89 procent van het grote Rec.2020-gamut, waarmee kleurruimtes als DCI-P3, AdobeRGB en (uiteraard) sRGB volledig moeten kunnen worden afgedekt. De PA32UCX beschikt tevens als eerste consumentenmonitor over Dolby Vision, waarmee samen met hdr10 en hlg alle relevante 'smaken' hdr worden ondersteund.

Peperduur paneel of interessante aanbieding?

De Asus ProArt PA32UCX is dus een technologisch interessant product, en zoals dat gebruikelijk gaat voor dat soort apparatuur, nogal aan de prijs. Je betaalt nu gemiddeld zo'n 3000 euro voor de monitor. In de doos van de PA32UCX zit (net als bij de voorganger PA32UC-K) weer een X-rite i1Display Pro colorimeter om optimaal gebruik te kunnen maken van de mogelijkheden voor hardwarekalibratie die het scherm biedt. Bij veel andere monitoren met die functie moet je het meetinstrument zelf nog aanschaffen, wat zo'n honderd euro kost.

Die leuke extra ten spijt, ook in vergelijking met de überhaupt al duurdere beeldschermen bedoeld voor 'prosumers' en grafische professionals is de PA32UCX niet goedkoop te noemen. Voor minder dan 1000 euro kun je bijvoorbeeld Asus' ProArt PA329Q bestellen met dezelfde 32 inch beelddiagonaal en 4K-resolutie, ondersteuning voor bredere kleurruimtes en de mogelijkheid voor hardwarekalibratie. Zo'n scherm kan dan echter weer geen hdr-content weergeven, en daar is het 'm bij de PA32UCX nu juist om te doen. Professionele referentiemonitoren voor hdr-weergave kunnen tienduizenden euro's kosten. Natuurlijk biedt de PA32UCX voor een tiende van dat bedrag niet alle features van dat soort schermen, terwijl die schermen ook qua techniek nog geavanceerder zijn. Op papier komt Asus' nieuwe ProArt-monitor in elk geval wel weer een stukje dichter in de buurt aan de absolute top van de markt. Zo bezien kan de PA32UCX voor de 'normale sterveling' die ook goed in hdr wil kunnen werken, juist weleens een interessante aanbieding vormen.

Asus versus... Asus

Asus maakt graag de vergelijking met een product van Apple, iets dat het Taiwanese merk overigens wel vaker pleegt te doen. Meer specifiek doelt Asus op het spiksplinternieuwe Pro Display XDR van het fruitmerk, eveneens een 32 inch scherm met een full array local dimming backlight en een beloofd goede hdr-ondersteuning. Afgezien van de hogere 6K-resolutie (6016 x 3384) van het Apple-product, biedt de monitor van Asus op papier betere specificaties: een ietwat hogere piekhelderheid, beduidend meer dimming-zones en een breder kleurbereik. Bovendien is het Pro Display XDR met een prijs van bijna 6600 euro (inclusief voet) stukken duurder.

Misschien is Asus concluderend zelf nog wel zijn eigen grootste concurrent. Zo kun je voorganger PA32UC-K ook nog steeds kopen, voor inmiddels 2000 euro. Bovendien kondigde het merk op de IFA, nog voor de levering van de PA32UCX hier goed en wel op gang was gekomen, alweer twee nieuwe monitoren aan met minileds aan. De PA27UCX is, zoals de naam al aangeeft, een kleinere 27 inch variant met dezelfde 4K-resolutie en hoge piekhelderheid, maar iets minder zones (576) en een minder groot kleurbereik (99 procent van DCI-P3). De PA32UCG is in veel opzichten gelijk aan de PA32UCX, maar dan met een nóg hogere beloofde piekhelderheid van 1600 nits én een 120 Hz-verversingsfrequentie. De twee nieuwe monitoren moeten begin 2020 op de markt komen voor een nog onbekend bedrag.

Asus ProArt PA32UCX in het kort

Vanuit technisch oogpunt is de PA32UCX een van de meest indrukwekkende schermen van dit jaar, wat vooral voor hdr-weergave resultaat oplevert. Met een zeer hoge piekhelderheid, fijnmazige local dimming en erg groot kleurbereik levert het scherm een betere hdr-weergave dan (vrijwel) alle andere pc-monitoren die je nu kunt kopen. Perfect is de weergave echter nog niet, al kan dat met de huidige stand van de techniek voor deze prijs ook niet anders. Wat wel beter had gekund, was de standaard kalibratie - gelukkig levert Asus een colorimeter en kalibratiesoftware mee, waarmee je in een wip een goede instelling verkrijgt. Ben je kortom nu op zoek naar een hdr-monitor voor (semi-)professioneel gebruik, dan is de PA32UCX een van je beste opties onder de tienduizend euro.

  • Asus heeft in de vorm van de PA32UCG al een scherm aangekondigd met betere specificaties (hogere piekhelderheid, refreshrate)
  • Tegenvallende kijkhoeken
  • Matige grijskalibratie af fabriek: witbalans slaat in de diverse kleurmodi die we hebben doorgemeten (standaard, sRGB, Adobe RGB) steevast te warm uit...
  • ...het scherm kan niet alleen automatisch in hardware worden gekalibreerd, de benodigde colorimeter zit in de doos, dus met een uurtje werk heb je een veel beter afgesteld scherm
  • Imposante piekhelderheid gecombineerd met fijnmazige local dimming backlight voor HDR-weergave; native contrast van lcd-paneel is echter wel wat mager
  • Zeer breed kleurbereik - liefst 90 procent van Rec.2020 zagen we nog niet eerder, en betekent dat zowel DCI-P3 als Adobe RGB (vrijwel) volledig worden afgedekt
  • Voor wat betreft aansluitingen en accessoires blijft er weinig te wensen over
  • Prijs is potentieel interessant - concurrerende professionele schermen met hdr en soortgelijke specificaties voor wat betreft helderheid, contrast en kleurbereik, kosten nog veel meer

Winkel

Prijs BE

Azerty.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
15,00 €
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Op een werkdag besteld, morgen in huis

1.081,01 €

Prijsinformatie
1.071,01 €
10,00 €
1.081,01 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.071,01 € Verzendkosten BE : 10,00 € Totaalprijs : 1.081,01 €

SiComputers.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 € + 3,0%
0,00 €
0,00 €
0,00 €

1.157,45 €

Prijsinformatie
1.147,50 €
9,95 €
1.157,45 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.147,50 € Verzendkosten BE : 9,95 € Totaalprijs : 1.157,45 €

4Launch Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 € + 1,5%
0,00 €
0,00 €
15,00 €
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Voor 17:00 besteld, morgen in huis!

1.173,00 €

Prijsinformatie
1.173,00 €
0,00 €
1.173,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 1.173,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.173,00 €

directsale.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: Levertijd 4 dagen

1.189,00 €

Prijsinformatie
1.189,00 €
0,00 €
1.189,00 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.189,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.189,00 €

Coolblue.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
10,00 €
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Direct leverbaar

1.199,00 €

Prijsinformatie
1.199,00 €
0,00 €
1.199,00 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 1.199,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.199,00 €

bol.com Plaza België

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
Shop: Levering in 5 werkdagen

1.199,50 €

Prijsinformatie
1.199,50 €
0,00 €
1.199,50 €
Geen voorraad prijsopbouw
Productprijs : 1.199,50 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.199,50 €

Informatique.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
12,50 €
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Op werkdagen voor 22:00 uur besteld, morgen in huis
Al acht keer computerwinkel van het jaar!

1.206,95 €

Prijsinformatie
1.199,00 €
7,95 €
1.206,95 €
Op voorraad prijsopbouw
Productprijs : 1.199,00 € Verzendkosten BE : 7,95 € Totaalprijs : 1.206,95 €

LASystems.be

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Shop: 1-2 dagen

1.225,40 €

Prijsinformatie
1.225,40 €
0,00 €
1.225,40 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.225,40 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.225,40 €

Art & Craft

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Voor 22:00u besteld, morgen in huis

1.293,18 €

Prijsinformatie
1.293,18 €
0,00 €
1.293,18 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.293,18 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.293,18 €

Megekko Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Levertijd 3 dagen

1.299,00 €

Prijsinformatie
1.299,00 €
0,00 €
1.299,00 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.299,00 € Verzendkosten BE : 0,00 € Totaalprijs : 1.299,00 €

Cdromland.nl Nederland

Betaalmogelijkheden
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
0,00 €
0,00 € + 2,0%
0,00 €
0,00 €
Officiële dealer
Shop: Levertijd 3 dagen

1.308,95 €

Prijsinformatie
1.299,00 €
9,95 €
1.308,95 €
Bij toeleverancier prijsopbouw
Productprijs : 1.299,00 € Verzendkosten BE : 9,95 € Totaalprijs : 1.308,95 €

Asus PA32UCX

Met de geavanceerde backlight achter het paneel is het niet gek, dat de PA32UCX een nogal stevige unit is geworden. Tegen de ranke verschijning van de gemiddelde consumentenmonitor steekt het aan de zijkanten al 6 cm dikke paneel log af; in het midden is de kast nog iets lijviger. 'Professioneel' zou je de indruk ook kunnen noemen; voor wie een beetje thuis is op monitorgebied is in elk geval duidelijk dat je met de PA32UCX een bijzonder scherm op je bureau hebt staan. Ook qua gewicht is Asus' topmodel ProArt-monitor uit de kluiten gewassen. Het paneel alleen al weegt bijna 10 kilo, terwijl de meegeleverde voet nog eens zo'n vijf kilo aan het totaalgewicht toevoegt. Mocht je de PA32UCX aan een aparte monitorbeugel willen monteren, dan is dat dus wel iets om rekening mee te houden.

Asus ProArt PA32UCX-K

De voet biedt alle verstelmogelijkheden die je van een beeldscherm voor professionals verwacht. Het paneel kan 60 graden naar links of naar rechts draaien, 5 graden naar voren of 23 graden naar achteren kantelen en 13 centimeter in hoogte worden versteld. Ook het 90 graden roteren van het scherm behoort tot de mogelijkheden, waarbij het on-screen display net als bij de PA32UC-K weer automatisch meedraait - een leuk detail. Alle verstelmogelijkheden verlopen lekker soepel. De voet heeft helaas weer geen geïntegreerde draaghendel aan de bovenkant, waarmee het gewichtige scherm iets makkelijker te verplaatsen zou zijn, maar wel heeft Asus ditmaal gedacht aan een opening om kabels netjes door de poot te kunnen wegleiden. Gelet op het aantal aansluitingen van het scherm had die overigens nog wel een slagje groter mogen zijn.

Qua vormgeving volgt de PA32UCX ongeveer dezelfde lijn als de eerdere PA32UC-K, zij het dat Asus ditmaal heeft gekozen voor een volledig matzwart design. Bij het eerdere scherm was de voet nog gemaakt van zilverkleurig metaal. Het onderste gedeelte van de poot loopt opvallend taps toe naar de brede, vierkante voet. Door de matzwarte kleur ziet de PA32UCX er een stukje strakker uit dan zijn voorganger, al kon Asus het niet nalaten om rondom weer enkele goudkleurige accenten toe te voegen. Zo wordt de overgang tussen het taps toelopende gedeelte en de rest van de ronde poot gemarkeerd door een goudkleurig randje, wordt de voet gesierd door een glimmend gouden liniaalachtige markering, en vinden we op de achterkant weer een groot glanzend gouden 'Asus'-logo. Zelfs op de zijkant van de plastic kast rondom het paneel staat de merknaam nog een keer vermeld - het kan je kortom niet ontgaan uit welke stal deze monitor afkomstig is.

Asus ProArt PA32UCX-K

Zoals tegenwoordig in de mode is, heeft Asus de PA32UCX voorzien van een driezijdig, 'randloos' design. De bezels links, rechts en aan de bovenkant zijn vrij bescheiden en liggen op gelijke hoogte met de omliggende randen van het scherm. Onderaan zit een bredere strook die wel wat uitsteekt, aan de bovenzijde voorzien van een subtiel glimmend, afgeschuind randje.

In de zijkant van de kast zijn rondom vierkante uitsparingen aangebracht. Die dienen niet voor de ventilatie, maar als ontwerpaccent om de bevestigingspunten van de meegeleverde zonnekap aan het oog te onttrekken. We zien dergelijke plastic kleppen wel vaker terug bij beeldschermen voor grafici, die invallend zonlicht absoluut willen vermijden. Hoewel je je met deze monitor zeker geen zorgen hoeft te maken over de leesbaarheid bij veel omgevingslicht, gezien de zeer hoge helderheid, is het voor een zo imposant mogelijk hdr-effect beter als op het paneel geen direct zonlicht schijnt.

Asus ProArt PA32UCX-K

Ventilatie is uiteraard wel aanwezig in de vorm van een reeks sleuven die rondom de hele rand van het paneel doorlopen, direct achter het punt waar de zonnekap kan worden bevestigd. Net als de eerdere G-sync Ultimate-schermen met een full array local dimming backlight, beschikt de PA32UCX over actieve koeling. Wanneer je de PA32UCX aanzet is het scherm in een verder stille ruimte dus te horen, al komt het geruis niet boven het lawaai van een normale kantooromgeving uit. Wanneer de helderheid in hdr-modus flink wordt opgevoerd, horen we bij ons sample wel wat coil whine.

Aansluitingen

Om aansluitingen hoef je bij de PA32UCX niet verlegen te zitten, al vind je ze wel enkel aan de achterzijde - usb-poorten aan de zijkanten werken bij het inpluggen toch eenvoudiger. Links van de voet zitten drie hdmi 2.0-poorten en één displayport 1.2-aansluiting, geflankeerd door een 3.5 mm-koptelefoonaansluiting, standaard voedingsaansluiting en een usb type-A poort afgedekt door een plastic dopje, die enkel is bedoeld voor onderhoud.

Asus ProArt PA32UCX-K

Rechts van de voet zitten twee multifunctionele Thunderbolt-poorten, waarmee er andere Thunderbolt-apparaten (bijvoorbeeld beeldschermen) via de PA32UCX kunnen worden doorgelust, zodat je geen extra kabel naar je systeem nodig hebt. De poort voor je pc biedt 60 W aan power delivery, wat voor zwaardere workstation laptops misschien niet voldoet. Sluit je de Thunderbolt-kabel aan, dan kun je uiteraard ook gebruikmaken van de drie poorten tellende usb-hub. Heeft je machine geen Thunderbolt, dan is er geen nood: Asus levert een usb-C naar usb-A kabel mee in de doos waarmee je de hub alsnog kunt gebruiken.

Asus ProArt PA32UCX-K

On-screen-display met uitgebreide functionaliteit

De bediening van het on-screen display van de PA32UCX verloopt via een joystickje en een serie toetsen die zich (van voren gezien) rechts achter de monitor bevinden. De knopjes zitten wat dicht bij elkaar, waardoor je nogal eens de verkeerde te pakken hebt, en bovendien heeft de aan-en-uitknop precies dezelfde vorm en afstand tot alle andere exemplaren. Het meest intuïtief is de bediening van het osd kortom niet.

Asus ProArt PA32UCX-K

Net als bij de PA32UC-K het geval was, zit het osd wel bomvol met functionaliteit. In totaal zijn er dertien verschillende kleurmodi aanwezig: zeven voorgedefinieerde profielen voor kleurruimtes als sRGB, DCI-P3, AdobeRGB, Rec.2020 en Rec.709 (waarover meer in de sectie 'Helderheid, contrast en kleurweergave (SDR)'), vier HDR-modi (waarover meer in de sectie 'Helderheid, contrast en kleurweergave (HDR)') en twee gebruikersprofielen waarin kalibraties kunnen worden opgeslagen (waarover meer in de volgende paragraaf).

Bevallen de voorgekozen presets je niet, dan zijn er uitgebreide mogelijkheden om de kleuren naar wens bij te regelen. Dat kan in de derde sectie van het hoofdmenu - je moet eerst langs de prominent aanwezige functie voor het verminderen van de hoeveelheid blauw licht die het scherm uitstraalt. Kun je op de gemiddelde monitor enkel de helderheid van de primaire kleuren (rood, groen, blauw) aanpassen, de PA32UCX beschikt over een diepgaander color management system met sliders voor tint en verzadiging van zowel de primaire als de secundaire kleuren (cyaan, magenta, geel).

De vierde sectie van het hoofdmenu 'Image' bevat onder andere opties voor het inschakelen van de uniformiteitscompensatie (zie volgende paragraaf), overdrive-instelling en iets dat 'Motion Sync' heet. Volgens de koeterwaalse omschrijving in de handleiding simuleert dat 'de weergave als een prestatie met hoge vernieuwingsfrequentie voor het genereren van verschillende achtergrondfrequenties'. Waarschijnlijk gaat het om een strobing backlight-instelling. Die functie vind je over het algemeen alleen op (betere) gaming monitoren en zorgt voor scherper bewegend beeld.

Onderdelen vijf, zes en zeven verwijzen respectievelijk naar instellingen voor de (voor een monitor heel redelijk klinkende) ingebouwde speakers, picture-in-picture/picture by picture-weergave (de PA32UCX ondersteunt weergave van vier bronnen tegelijkertijd, maar niet in combinatie met HDR), en de ingangsselectie. Het in-of uitschakelen van de bijzondere local dimming-functionaliteit is vreemd genoeg ondergebracht in het systeemmenu, de achtste sectie van het menu die verder vol staat met minder belangrijke keuzes. Asus geeft je ditmaal ook de keuze de reactiesnelheid van de local dimming aan te passen - bij voorganger PA32UC-K reageerde het backlight nogal traag op beeldwisselingen, waardoor je een 'spoor' van langzaam uitdovende lampjes te zien kreeg achter heldere objecten die zich voor een zwarte achtergrond bewogen. Daar is bij het nieuwe model op een snellere instelling haast geen sprake meer van.

Buiten het hoofdmenu om heeft Asus tot slot de functie 'QuickFit' toegevoegd, waarbij verschillende ingebouwde patronen over het beeld kunnen worden geprojecteerd, zoals een afbakening ter grootte van een velletje A4 of een liniaal. Gezien veel editing-programma's gelijksoortige functionaliteit al op een uitgebreidere manier aanbieden, kan Asus zijn inspanningen wat ons betreft beter elders focussen.

ProArt kalibratiesoftware

Middels de ProArt kalibratiesoftware, beschikbaar voor Windows en MacOS, kun je de PA32UCX met de meegeleverde X-rite i1 Pro colorimeter in hardware kalibreren. Met hardwarekalibratie worden de instellingen van een kalibratie direct naar het scherm weggeschreven. Daardoor kan de kalibratie nauwkeuriger zijn en bovendien heb je geen last van de beperkingen van softwarematige kalibratie middels een in Windows ingesteld kleurprofiel. Zo wil het weleens voorkomen dat een applicatie zich simpelweg niks aantrekt van een ingesteld kleurprofiel, waarmee de kleurweergave in dat programma dus ineens anders is dan gewenst. Hardwarekalibratie is niet toepassingsafhankelijk en werkt bovendien gelijk ook met alle andere op de monitor aangesloten apparaten.


Hoofdscherm van 'ProArt Calibration'.

In het hoofdscherm van ProArt Calibration kun je naast de automatische kleurkalibratie ook de uniformiteitscompensatiefunctie nader afstellen, waarvoor je de helderheid van het scherm in een 3x3 of 5x5-matrix kunt opmeten. Uniformiteitscompensatie is een functie die we vaker terugvinden op (semi-)professionele schermen, waarmee kleine helderheidsverschillen in het backlight worden gecompenseerd. Natuurlijk zal de helderheid van de ledjes achter het paneel na verloop van tijd niet helemaal gelijkmatig afnemen, waardoor de helderheidscompensatiefunctie na verloop van tijd ook afwijkingen gaat vertonen. Het is daarmee nuttig dat je hem zelf op een later tijdstip kunt bijregelen.

Standaard stelt de automatische kleurkalibratie het scherm af voor sRGB, een helderheid van 150 cd/m2 en een gamma van 2.2. Dat zal voor veel toepassingen perfect voldoen, maar je kunt uiteraard ook voor andere kleurruimtes en instellingen gaan. ProArt Calibration biedt tevens een optie voor het verhogen van het zwartniveau, wat voor het simuleren van drukwerk met een lager contrast relevant is.

Heb je de gewenste instellingen gevonden, dan loopt het programma alle stappen van het proces met je door. Nadat je de meter op het aangegeven punt voor de monitor hebt gehangen, is het enkel een kwestie van op 'Start' drukken, en een kwartiertje wachten. Na afloop krijg je een meetrapport te zien en laat ProArt Calibration je het resultaat opslaan naar één van de twee 'User Profiles' van de PA32UCX. Het programma bewaart eerdere kalibraties ook op de pc, maar pogingen om die terug te zetten naar het scherm leverden tijdens onze testperiode telkens een vastloper op. Verderop in deze review (sectie 'Helderheid, contrast en kleurweergave (SDR)') gaan we in op het resultaat van de kalibratie.

Testmethode

Onze testprocedure maakt gebruik van een X-Rite i1 Display Pro colorimeter en een X-Rite i1 Basic Pro spectrofotometer, waarmee we de colorimeter voor elke schermtest kalibreren. Met behulp van een 3D-geprint hulpstuk kunnen we met deze colorimeter ook kijkhoeken meten. Voor de analyse van de meetgegevens gebruiken we een zelf ontwikkelde workflow in Portrait Displays CalMAN.

We testen monitoren op een groot aantal aspecten. We meten ze in de basis 'zoals ze uit de doos komen', maar indien er een sRGB-modus is, meten we die ook apart. Datzelfde geldt voor een AdobeRGB-modus. Een uitzondering zijn monitoren die 'uit de doos' op een duidelijk groter kleurbereik zijn ingesteld - dan vergelijken we met een corresponderend kleurbereik. Standaard is de referentie de sRGB-kleurruimte.

Voor onze testprocedure stellen we monitoren met behulp van onze colorimeter in op een helderheid van 150 cd/m² (of een waarde die daar zo dicht mogelijk bij in de buurt komt). Die helderheid is representatief voor wat je in de meeste scenario's zal gebruiken in een normaal verlichte ruimte, en kan bovendien door vrijwel alle beeldschermen worden weergegeven. Door alle schermen op dezelfde helderheid van wit in te stellen, creëren we een gelijk speelveld. We meten uiteraard de maximale helderheid, en daarnaast het contrast en stroomverbruik daarbij.  Metingen worden uitgevoerd nadat de monitoren een half uur zijn opgewarmd. Hieronder bespreken we kort de afzonderlijke testonderdelen.

Helderheid en contrast (SDR)

We meten helderheid en contrast in zowel 150 cd/m² als de maximale helderheid, alsmede de zwartwaarde in beide instellingen. Ook kijken we naar de minimale helderheid, oftewel de helderheid van wit wanneer we de helderheidsinstelling (brightness) tot het minimum reduceren. Daarnaast meten we het contrast tussen een wit en een zwart vlak, omgeven door een 50% grijs vlak (transverse meting), het checkerboard contrast met een raster van 5x3 afwisselend witte en zwarte velden, en het maximale contrast tussen een volledig wit en een volledig zwart vlak.

Kleurweergave (SDR)

We voeren kleurmetingen volgens de CIE2000-norm uit. Deze meting is gebaseerd op een groot aantal deelmetingen, de zogenaamde 'Color checker', waarbij naar een flink aantal veel voorkomende tinten wordt gekeken. Ook hier tonen we naast de gemiddelde waarde de standaarddeviatie, om een indruk te geven van de mate waarin de deelmetingen fluctueren - hoe kleiner het getal, des te constanter is de mate van afwijking. Dit geldt ook voor de grijswaardemetingen, die we in twintig stappen doen voor een nauwkeuriger resultaat. Daarnaast tonen we bij elk getest product een schermafdruk van een zogenaamde saturation sweep om de afwijkingen van de basis- en steunkleuren in het hele kleurbereik inzichtelijk te maken. Uiteraard tref je bij elk getest product schermafdrukken van de kleurmeting- en color checker-resultaten.

Helderheid en contrast (HDR)

Voor het testen van de hdr-weergave van monitoren hebben we recent een nieuwe testprocedure in gebruik genomen, die lijkt op de testprocedure die we al langer voor hdr-televisies gebruikten. We gebruiken dezelfde meetapparatuur als voor sdr-metingen, maar maken gebruik van de nieuwe dE ICtCp berekeningen. Deze sluiten beter aan bij het grotere kleur- en helderheidsbereik van hdr-signalen dan de bestaande dE 2000-eenheid en geeft meer weging aan fouten bij lagere helderheden. Indien een scherm meerdere hdr-modi heeft, hebben we die getest. We noteren vervolgens de resultaten van de optimale modus. Die definiëren we als de stand waarin minimaal de volgens het DisplayHDR-keurmerk vereiste piekhelderheid wordt behaald (of zo dicht mogelijk wordt benaderd). Zijn er meerdere standen waarin dat het geval is, dan is de optimale modus de stand waarin de hdr-kleurweergave volgens de meetresultaten het beste is, bij een zo hoog mogelijke piekhelderheid.

Complicerende factor bij contrastmetingen in hdr is dat betere hdr lcd-schermen gebruikmaken van local dimming om het schijnbare contrast te verhogen. Zelfs zonder local dimming kan een lcd-scherm al een theoretisch oneindige contrastwaarde noteren, door de backlight bij weergave van zwart simpelweg uit te zetten. In praktijk is dat natuurlijk weinig zinvol, omdat het contrast binnen een beeld niet toeneemt. Om die reden meten we in hdr-modus zowel de fullscreen-contrastwaarde (de helderheid van een volledig wit scherm, gedeeld door die van een volledig zwart scherm) als het contast met een 4x4-checkerboard in beeld, waarbij om en om witte en zwarte vlakken worden vertoond. Zo zien we of de local dimming implementatie in praktijk meerwaarde kan bieden om het schijnbare contrast te verhogen. Ook dan nog spelen andere factoren als de zichtbaarheid van halo's (wat samenhangt met het native contrast en de kijkhoeken van het paneel, plus de manier waarop verschillende zones worden verlicht) en de snelheid van de local dimming implementatie echter een belangrijke rol.

Kleurweergave (HDR)

We noteren op het vlak van kleurweergave twee verschillende meetresultaten: één met eventuele afwijkingen van de gewenste helderheid meegenomen in de score, en één zonder dat fouten in helderheid worden meegewogen. Je ziet in het eerste resultaat over het algemeen veel hogere afwijkingen terug, omdat hdr-capabele schermen de helderheid van het signaal richting hun maximaal mogelijke helderheid vaak met een lichte curve 'afrollen'. Dergelijke tone mapping klopt in principe niet. Zou een monitor de zogenoemde Perceptual Quantizer (PQ) curve, de opvolger van de traditionele gammacurve voor hdr-materiaal, perfect volgen tot de maximale helderheid van het paneel, dan wordt alle informatie daarboven geclipt, wat in praktijk lelijk is.

Uniformiteit

Voor de uniformiteitsmeting kijken we als eerste naar de verhouding tussen de laagste helderheid in een wit vlak ten opzichte van de hoogste gemeten helderheid, uitgedrukt als percentage. Bijvoorbeeld, het minst heldere deel van het scherm was 77% van de helderheid van het helderste deel. Daarnaast meten we de verhouding tussen het gemiddelde van een meting op 15 deelpunten en de hoogste helderheid. Daarnaast doen we de uniformiteitsmeting nu ook met een zwart scherm, zodat we ernstige clouding en backlight bleeding in beeld krijgen, indien daarvan sprake is. Alle uniformiteitsmetingen resulteren in vijf schermafdrukken per getest scherm: de uniformiteit van zwart, van wit, de contrastverhouding op alle (15) meetpunten, de kleurtemperatuur uniformiteit en de relatieve kleurverschillen ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde.

Kijkhoeken

Het beste beeld krijg je als je loodrecht naar een scherm kijkt, maar wat als je er niet geheel recht voor zit? Om het gedrag van een scherm in kaart te brengen onder een scherpere kijkhoek, meten we onder een hoek van 45 graden de resterende helderheid en de kleurverandering ten opzichte van het midden, uitgedrukt als DeltaE-waarde. Die is gebaseerd op het gemiddelde van rood, groen, blauw, cyaan, magenta en geel, plus 100% en 75% wit. Omdat we ook de standaarddeviatie berekenen van die deelmetingen, kunnen we ook een indicatie geven of er een kleurverschuiving plaatsvindt: een grote sd betekent dat een of meer deelmetingen flink afwijkt en er dus een kleurverschuiving optreedt.

Naast de gemiddelde kleurafwijking tonen we bij elk getest product middels een schermafdruk ook nog de afwijking van grijs ten opzichte van het midden vanuit elk van de vier gemeten hoeken, waarbij een eventuele kleurverschuiving ook duidelijk wordt.

Gaming

Voor gaming doeleinden testen we de reactiesnelheid, de overshoot en undershoot en de input lag. Voor de eerste drie gebruiken we een fotosensor met een Waverunner 6100 oscilloscoop, voor de input lag test gebruiken we zowel een visuele vergelijking met een CRT (beeldbuis) monitor met behulp van hogesnelheid foto-opnames, als (waar mogelijk) een Leo Bodnar input lag tester. Deze tester is voor het uitgangssignaal beperkt tot 1920x1080; onze ervaring is dat de resultaten bij schermen met een hogere resolutie soms slecht reproduceerbaar, cq onvoorspelbaar zijn. Daarom vermelden we die resultaten niet altijd bij hogere resolutieschermen.

Energieverbruik

We meten het energieverbruik niet alleen op 100% helderheid (wit, zwart, standby en uit), maar doen we metingen van wit en zwart beeld bij 150 cd/m². Zo ontstaat een realistischer en beter vergelijkbaar beeld van het daadwerkelijk verbruik van de geteste schermen in de praktijk. 

Weergave resultaten op productpagina's 

De testprocedure genereert een (zeer) grote hoeveelheid data. We nemen die vrijwel in zijn geheel in onze database op om deze te tonen. Hierdoor zijn de pagina's met testresultaten van monitoren behoorlijk lang. We hebben geprobeerd het overzichtelijk te houden met behulp van tussenkopjes. Eerst worden reactietijden en input lag getoond, vervolgens het energieverbruik. Daarna volgt een klein blok met basisresultaten van helderheid en contrast, gevolgd door een uitgebreid blok met uniformiteitsresultaten. Daarna de kijkhoekwaardes en vervolgens de kleurmetingen in standaardweergave. Indien er een sRGB-modus in het scherm aanwezig is, volgt een identiek blok met de resultaten van de metingen in die modus, en hetzelfde geldt voor een eventuele AdobeRGB-modus.

In de vergelijking

Helaas hebben we het in de inleiding genoemde Apple Pro Display XDR, alsmede de nog duurdere professionele alternatieven voor de Asus PA32UCX, (vooralsnog) niet kunnen testen om een directe vergelijking te kunnen maken met deze monitor. We vergelijken het scherm zodoende met andere luxe beeldschermen die we (recent) hebben getest, waarvan een deel bestemd is voor (semi-)professioneel gebruik en andere monitoren juist specifiek gericht zijn op consumenten. Uiteraard is ook de voorganger PA32UC-K opgenomen in de grafieken; je herkent deze monitor aan een geel balkje, waar de PA32UCX een rood balkje heeft gekregen.

In de rest van het testveld zijn 4K-monitoren, zoals de PA32UCX, in de grafieken blauw gekleurd. Daartoe behoren ook de twee 27 inch G-Sync Ultimate schermen van Asus en Acer, die qua gebruiksdoel een vreemde eend in de bijt vormen, maar net als de PA32UCX beschikken over een local dimming backlight voor betere hdr (en een al bijna even stevig prijskaartje). Monitoren met andere resoluties (en in sommige gevallen beeldverhoudingen) dan de PA32UCX hebben tot slot een donkergrijze balk.

Helderheid, contrast en kleurweergave (HDR)

Normaal gesproken trappen we af met een bespreking van de testresultaten voor het weergeven van standaard sdr-materiaal, maar bij de Asus Prestige PA32UCX gaan we allereerst in op de mogelijkheden voor hdr-weergave. Dat is, zoals in de inleiding al aan de orde kwam, namelijk dé reden om te kiezen voor deze monitor.

Extra techniek voor 'echte' hdr

Zoals aan de orde kwam in eerdere artikelen over hdr-monitoren, is er nogal wat extra techniek nodig om monitoren gebruikmakend van de bestaande lcd-techniek (goed) geschikt te maken voor het weergeven van hdr-content, die op het vlak van piekhelderheid, contrast, kleurbereik en kleurdiepte extra eisen stelt aan het weergaveapparaat. Een groter kleurbereik wordt bij lcd-schermen bijvoorbeeld bereikt door een speciale nanocoating of Quantum Dot-filterlaag (zoals in de PA32UCX wordt toegepast), die bepaalde golflengtes van het door de backlight uitgestraalde licht versterkt die wij als 'puur' rood, groen of blauw zien. Die oplossing werkt relatief goed en is bovendien stukken goedkoper toe te passen dan eerdere methoden om led-lcd-schermen te maken met een breed kleurbereik (zoals RGB-led's). Daarmee is een kleurdekking van 90 procent DCI-P3 of meer inmiddels al gangbaar bij hdr-beeldschermen in het instapsegment. De PA32UCX toont aan dat er met deze oplossing zelfs een nog veel groter kleurbereik mogelijk is, zoals zometeen duidelijk wordt.

Het grootste probleempunt bij lcd is en blijft het inherent beperkte contrast van het paneel. Het ips-paneel in de PA32UCX heeft, blijkens de metingen in de volgende sectie, een native contrastwaarde van ongeveer 900:1. Een rekensom leert dat dat bij een helderheid wit van 1500 cd/m² een zwartwaarde oplevert van bijna 1,7 cd/m², wat zelfs met veel omgevingslicht geen 'zwart' meer te noemen valt. De oplossing voor het beperkte contrast van een lcd-paneel wordt gezocht in local dimming. In plaats van de backlight aan te sturen als één unit, wordt deze opgedeeld in verschillende vakjes, die onafhankelijk van elkaar kunnen oplichten. Daardoor hoeft de backlight alleen in delen van het beeld die helder moeten zijn voluit te branden, terwijl de lampjes voor donkerder beelddelen minder fel kunnen zijn. Schermen met hdr (ook de exemplaren met een Vesa DisplayHDR600 of DisplayHDR1000-keurmerk) maken over het algemeen gebruik van edge-lit local dimming. Net als bij een ‘normale’ lcd-monitor schijnen de led’s vanaf één of meerdere zijranden op het paneel, wat echt nauwkeurige dimming onmogelijk maakt. De monitoren met deze oplossing die we nu tegenkomen, bieden maar 8 tot 32 zones.

De PA32UC-K was vorig jaar één van de eerste monitoren met een full array local dimming (fald) backlight, waarbij de led's in een matrix direct achter het paneel zitten. Dat scherm telde 384 afzonderlijke zones (24 x 16), evenveel als bij latere 27 inch G-sync HDR-monitoren bestemd voor gaming. Alleen de twee 34 inch G-sync HDR ultrawide-schermen hadden met 512 zones (32 x 16) een nog fijnmaziger fald-implementatie, al waren de individuele zones bij die schermen eigenlijk even groot als bij de 27 inch-modellen (het schermoppervlak is immers groter). De PA32UCX is nu de eerste monitor met een backlight bestaande uit mini-led's - zoals de naam al zegt, lampjes die kleiner zijn dan de bestaande led's in fald-backlights. Daardoor kan de 'resolutie' van het backlight worden opgehoogd: de PA32UCX beschikt over een matrix van 48 x 24 ledjes achter het paneel, voor een totaal van 1152 onafhankelijk dimbare zones. Iedere zone meet ongeveer 1,6 bij 1,5 centimeter, waarmee het oppervlak per zone ongeveer half zo groot is als bij de eerdere G-sync HDR-monitoren. Zoals duidelijk wordt uit bovenstaande infographic, waarin we de grootte van dimming-zones van enkele hdr-schermen op schaal naast elkaar hebben geplaatst, is de grootte van iedere zone bij de PA32UCX in elk geval onvergelijkbaar met die van een standaard hdr-scherm.

Ook met miniled niet perfect

Een mogelijk probleem dat kan ontstaan bij de toepassing van local dimming is het zichtbaar worden van halo’s, een zichtbaar lichter vak op een plaats waar een licht onderwerp in beeld voor een donkere achtergrond staat. Deze zijn vooral zichtbaar onder een hoek, doordat de zwartwaarde van een lcd-paneel over het algemeen oploopt wanneer je er onder een hoek doorheen kijkt, en treden op wanneer de achterliggende backlight-zone groter is dan het gedeelte van het beeld dat fel moet oplichten. Zoals ook geschetst in het onderdeel 'Testmethode', laten de gemeten contrastwaardes voor een bepaalde hdr-monitor zich daarmee minder eenduidig vertalen in de praktijk, hoewel de PA32UCX een imposant theoretisch contrast van bijna 16.000 : 1 laat noteren.

Hoewel de PA32UCX kleinere individuele zones heeft dan alle andere lcd-monitoren die we tot nu toe hebben getest, is de resolutie van het backlight nog steeds veel beperkter dan die van het paneel - iedere zone bestrijkt nog steeds 7200 pixels. Bovendien hoeven heldere objecten in beeld zich natuurlijk niks aan te trekken van de backlight-indeling, waardoor in het slechtste geval zelfs voor een klein helder gebiedje al vier zones moeten oplichten (die 3,2 bij 3 centimeter van het beeldoppervlak innemen). Daarbij komt dat hoewel hdr-monitoren voor consumentengebruik over het algemeen veel minder dimming-zones tellen dan de PA32UCX, ze meestal wel zijn voorzien van een va lcd-paneel in plaats van een ips-exemplaar, zoals de PA32UCX. Dat helpt halo-effecten te verstoppen, door de 2 tot 5 keer hogere contrastwaarde van het paneel. (Daarbij is de piekhelderheid vaak ook een stuk lager, wat de contrastbeperkingen van het paneel verder verbergt).

We hebben de PA32UCX naast de theoretische tests natuurlijk ook in de praktijk bekeken met hdr-materiaal. De contrastweergave in vergelijking met eerdere hdr-beeldschermen oogt duidelijk indrukwekkender. Het contrastrijkere paneel van de concurrentie weegt uiteindelijk niet op tegen de flink fijnmaziger local dimming-implementatie - en de hogere piekhelderheid, die de PA32UCX ook voor kleine objecten die helder moeten zijn al snel tentoonspreidt. De PA32UC-K gaf je wat dat betreft nog een keuze tussen agressievere dimming met meer halo-effecten, en minder agressieve dimming met een lagere helderheid. Die keuze is er voor de PA32UCX niet meer.

Bij het bekijken van films en games, waarbij donkere en lichte beelddelen vaak niet zo scherp afgebakend zijn, vallen de beperkingen van local dimming op de PA32UCX minder goed op, maar het is evengoed niet moeilijk om ze tegen te komen. Hieronder hebben we bijvoorbeeld een hdr-testbeeld van onze Videoforge Pro signaalgenerator op de foto gezet. Het eerste beeld vormt een benadering van hoe het scherm er in een donkere ruimte met het blote oog uitziet, de tweede foto is overbelicht om de beperkingen van local dimming op de PA32UCX te verduidelijken. Te zien is dat zich rondom de dunne lijnen lichtere backlight-zones aftekenen, vooral in de hoeken van het scherm, waar er meer lijnen samenkomen en de PA32UCX dus kiest om de achterliggende zones feller te laten branden.

  • Standaard
  • Overbelicht

Illustratief zijn ook de onderstaande detailopnamen van het scherm uit een testfilmpje van LG, die we extra hebben overbelicht om het effect te laten zien. De theepot steekt niet perfect af tegen een pikzwarte achtergrond, maar wordt omgeven door een blauwgrijze waas.

Op grotere schaal doet local dimming overigens wel uitstekend zijn werk, zoals blijkt uit onderstaande opname. Hoewel het contrast binnen het gebied met vloeibaar glas niet toeneemt en de zwartwaarde daardoor in dat deel van het beeld duidelijk te hoog is, is de bovenkant van het scherm wel voldoende zwart. De gele highlight in het midden is bovendien gepast fel. Gangbare hdr-monitoren met edge-lit local dimming, ook de exemplaren met een va-paneel, zijn niet in staat de dynamiek in dit beeld zo goed te laten zien.

Hoewel je local dimming ook in sdr kunt inschakelen, kunnen we voor de PA32UCX weer hetzelfde opmerken als bij de PA32UC-K: binnen de normale Windows-omgeving is local dimming naar ons idee niet helemaal ideaal. Ieder dimbaar gebied is simpelweg te groot in vergelijking met bedieningselementen en werkbalken. Daardoor fluctueert ook de helderheid van die delen wat - open je in de browser bijvoorbeeld een donkere webpagina, dan neemt de helderheid van de adresbalk en werkbalken bovenaan het scherm plots wat af.

FALD-LCD versus Dual-layer LCD en OLED

De zeer dure, professionele referentiemonitoren bedoeld voor hdr-video maken over het algemeen niet gebruik van fald lcd, maar van andere schermtechnieken met een nog hoger prijskaartje - naast de uitgebreidere featureset en ondersteuning de reden dat die monitoren nog veel duurder zijn dan de PA32UCX. Eerdere exemplaren, bijvoorbeeld de Sony BVM-X300, hadden een oled-paneel als basis. De Japanse fabrikant produceert daarvoor op kleine schaal zelf oled-panelen - andere bekende oled-leveranciers als Samsung en LG focussen respectievelijk op kleinere en grotere maten. Voordelen van oled zijn het enorm hoge contrast en de perfecte zwartwaarde, doordat iedere pixel afzonderlijk kan worden uitgeschakeld. Daardoor heb je nooit last van halo-effecten van een fald lcd-scherm. Ideaal voor dit soort toepassingen is oled echter ook weer niet. De piekhelderheid is sowieso beperkt; het scherm dimt nog verder afhankelijk van de hoeveelheid wit in beeld. Tevens kunnen retentie, inbranden en kleurverschuiving over tijd optreden, doordat de verschillend gekleurde pixels en subpixels niet met dezelfde snelheid verouderen.

Recenter zijn er zodoende enkele schermfabrikanten in het professionele segment monitoren gaan maken op basis een andere techniek: dual layer lcd. Zoals de naam al zegt worden er twee lcd-panelen direct achter elkaar geplaatst, waardoor het contrast wordt vermenigvuldigd - dat resulteert op basis van normale, bestaande lcd-panelen al snel in een voor hdr voldoende hoog contrast van 1.000.000 : 1 (1000 : 1 x 1000 : 1). Ook met deze schermtechniek zijn er geen halo's te zien, maar enkele van de traditionele minpunten van oled als een lagere piekhelderheid en het dimmen bij een volledig wit scherm zijn bij een dual layer lcd-scherm niet aanwezig. Om die reden is dual layer lcd volgens een fabrikant als Eizo, die in de vorm van de CG3145 (adviesprijs omgerekend bijna € 28.000) zelf een dergelijk scherm op de markt heeft gebracht, de beste techniek voor wie hdr-materiaal zo nauwkeurig mogelijk wil kunnen weergeven. Zoals ook blijkt uit het specificatieblad, kent de techniek echter wel één mogelijk nadeel: het hoge energieverbruik (standaard al 267 W, met pieken van meer dan 400 W), wat onherroepelijk gepaard gaat met een grotere warmteproductie en een nog omvangrijker constructie.

Zeer hoge piekhelderheid voor impactvolle hdr

Zoals ook te zien wanneer je het scherm in praktijk in gebruik neemt, is de PA32UCX in staat om een zeer hoge piekhelderheid te behalen, wat hdr-beelden meer impact meegeeft. Maximaal meten we op een volledig wit scherm 1503 cd/m² en dat is meer dan we ooit bij een andere monitor hebben gemeten.

  • Max. helderheid (full screen)
  • Max. helderheid (5%)
  • Min. helderheid

Bij hdr-schermen zien we vaak dat de behaalde piekhelderheid afhangt van de hoeveelheid wit die in beeld is. Daarom meten we de helderheid van hdr-schermen met vijf verschillende window sizes: 100 procent wit, 25 procent wit, 10 procent wit, 5 procent wit en 2 procent wit.

Is er een kleinere hoeveelheid wit in beeld, dan dimt de PA32UCX ietwat in vergelijking met een volledig wit scherm, maar lang niet zoveel als sommige andere hdr-schermen met enkel edge-lit local dimming (vooral de ips-exemplaren van LG). We meten in die situatie nog 1276 cd/m², wat evengoed erg fel is. Voor hele kleine objecten als sterren is de helderheid op het oog overigens wel een stuk lager (we kunnen dat helaas niet nameten), wat te maken heeft met de beperkingen van local dimming.

Hieronder zie je tot slot nog een screenshot van de resultaten van de genoemde vijf gemeten waarden. 

MSI Prestige PS341WU

Breed kleurbereik voor HDR, maar kalibratie kan beter

Makers van hdr-beeldschermen vergelijken het kleurbereik van hun monitor op dit moment vaak met DCI-P3. Eigenlijk is dat slechts een tussenstap: op termijn moeten hdr-monitoren en televisies de zeer grote Rec.2020-kleurruimte kunnen weergeven.


Saturation sweeps van de Asus PA32UCX (bolletjes) versus Rec.2020 (vakjes) in hdr. Het scherm kan bijna 89 procent van deze zeer grote kleurruimte weergeven.

Ook de PA32UCX is nog niet helemaal zover, maar het resultaat van deze monitor mag er niettemin zijn: Rec.2020 wordt zoals Asus ook belooft voor niet minder dan 89 procent afgedekt, zoals te zien op bovenstaand diagram. Daarmee kan de PA32UCX een groter gamut weergeven dan we ooit eerder zagen bij een pc-beeldscherm. (Opmerkelijk is ook dat een aantal van de genoemde zeer dure referentiemonitoren ook nog niet zover zijn - de Eizo CG3145 ondersteunt bijvoorbeeld enkel 99 procent DCI-P3, al is dat scherm ook al wat ouder).

Door naar de kleurmetingen in hdr. Zoals hieronder aan de orde komt biedt de PA32UCX diverse instellingen om de hdr-weergave naar wens in te stellen. We hebben voor de meting gekozen om het scherm in te stellen voor DCI-P3-weergave, om de meetresultaten vergelijkbaar te houden met die van andere beeldschermen in dit testveld. Geen van die monitoren zou het bijster goed doen wanneer we ze gaan beoordelen op Rec.2020-weergave.

We noteren op het vlak van kleurweergave twee verschillende meetresultaten: één zonder eventuele afwijkingen van de gewenste helderheid meegenomen in de score, en één waarbij fouten in helderheid worden meegewogen. Je ziet in het tweede resultaat over het algemeen veel grotere afwijkingen terug, omdat hdr-capabele schermen de helderheid van het signaal richting hun maximaal mogelijke helderheid vaak met een lichte curve 'afrollen'.

  • dE ICtCp gs. -w/o Lum
  • -w Lum
  • dE ICtCp cc. -w/o Lum
  • -w Lum

Het resultaat van de kleurmetingen in hdr valt opmerkelijk genoeg een beetje tegen. Dat zit 'm uiteraard niet in een gebrekkige kleurdekking, en ook niet in een tekort aan helderheid. Sterker nog, als we de fouten in helderheid meenemen in de beoordeling, doet de PA32UCX het beter dan de meeste concurrenten, zeker in de Color Checker-test. Het probleem lijkt 'm daarmee te zitten in een afwijkende grijsafstelling. Zoals te zien in onderstaand diagram, neigt de kleurbalans teveel naar rood, waardoor met name helderder grijstinten te warm worden weergegeven. Helaas is het niet mogelijk daar met de onderstaande instellingen iets aan te doen, waarbij het ook niet mogelijk lijkt te zijn om het scherm middels de meegeleverde kalibratiesoftware beter in te stellen.

  • Grayscale (HDR)
  • Color Checker (HDR)

Asus ProArt PA32UCX-K

Asus ProArt PA32UCX-K

HDR-instellingen: PQ-curve, kleurbereik en local dimming

Bij veel andere hdr-monitoren kun je in feite niks meer instellen wanneer je overschakelt naar de hdr-modus. Niet bij de PA32UCX, waarbij je zoals gezegd vier hdr-modi ter beschikking staan: 'HDR_PQ Rec2020', 'HDR_PQ DCI', 'HDR HLG en HDR_DolbyVision'. De laatste twee zijn specifiek bedoeld voor Hybrid Log Gamma-content en Dolby Vision-materiaal, terwijl je de eerste twee bij standaard HDR10-content kunt gebruiken. In HDR_PQ Rec2020-modus wordt het volledige kleurbereik van het scherm gebruikt, terwijl de HDR_PQ DCI-modus het kleurbereik inperkt naar DCI-P3. Een nuttige voorziening: de meeste hdr-schermen bieden, zoals gezegd, een kleiner kleurbereik dat ongeveer overeenkomt met DCI-P3. Door de aparte modus krijg je het materiaal op de PA32UCX te zien als de kijker op een 'normaal' scherm.

HDR_PQ Rec2020 en HDR_PQ DCI hebben elk drie verschillende instellingen voor de PQ-curve, als het ware de 'gammacurve' voor hdr-materiaal. Normaal gesproken kun je die niet instellen en moet je het doen met de keuze van de monitorfabrikant. 'PQ Basic' emuleert de manier waarop de meeste monitoren te werk gaan. Omdat de piekhelderheid van het scherm vaak eigenlijk lager is dan de in het materiaal bedoelde helderheid, wordt er aan de bovenkant van het helderheidsbereik de nodige 'roll-off' toegepast. Het helderheidsbereik van de content wordt ver gecomprimeerd om binnen het helderheidsbereik van het scherm te passen.


Detail van het helderste deel van de PQ-curve voor PQ Clip (links) en PQ Basic (rechts). In beide grafieken is grijs de PA32UCX, geel de PQ-curve zoals hij eigenlijk behoort te zijn. Zoals te zien wordt de grafiek bij PQ Clip hard afgekapt op het punt waar het scherm zijn maximale helderheid bereikt; dat klopt met de voorgeschreven helderheid in het signaal, maar kan lelijk zichtbare clipping opleveren.

Zou het scherm de PQ-curve correct volgen, dan zou het immers al het detail in delen die helderder zijn moeten afkappen, wat in de praktijk als lelijke clipping zichtbaar kan worden. 'PQ 1000' poogt echter precies dat te doen: het zo nauwkeurig mogelijk volgen van de maximale helderheid in het signaal. Overigens is de piekhelderheid van de PA32UCX sowieso hoog genoeg om bij veel hdr-materiaal van dit moment geen vervelend zichtbare problemen te vertonen. Mocht dat toch wel het geval zijn, dan kun je nog terugvallen op 'PQ Optimized' die - je raadt het al - een voor de eigenschappen van het scherm geoptimaliseerde curve biedt die zo mogelijk de eigenschappen van de eerste twee hdr-modi verenigt.

  • Grayscale: PQ Basic
  • PQ Clip
  • PQ Optimized

Niet 'officieel' deel van het hdr-menu, maar toch allerbelangrijkst voor hoe hdr-content er in de praktijk uitziet, is de instelling voor local dimming. Je kunt de reactiesnelheid van de lampjes in drie standen bepalen. Zoals eerder omschreven reageert het backlight op de snelste stand beduidend sneller op beeldwisselingen dan bij de PA32UC-K, waar de trage reactiesnelheid van de local dimming in sommige situaties echt een probleem vormde.

Vreemd genoeg kan de local dimming in hdr echter ook worden uitgezet. Waarom je dat zou willen doen is ons niet geheel duidelijk. Bovendien verschijnt na veertig minuten hdr-materiaal te hebben gekeken met local dimming uit, een dringende mededeling op het scherm waaruit blijkt dat het scherm oververhit begint te raken en dat sprake is van een 'abnormaal gebruiksscenario'.

Helderheid, contrast en kleurweergave (SDR)

Uiteraard kan de Asus ProArt PA32UCX ook worden gebruikt voor het bekijken van beelden in standaard dynamisch bereik. We beginnen zoals altijd met een beoordeling van helderheid en contrast. De maximale helderheid van wit bedraagt bij dit scherm liefst 622 cd/m², feller dan veel hdr-beeldschermen laten noteren als piekhelderheid in hdr-modus. Binnenshuis is een dergelijk hoge helderheid zelfs met direct invallend zonlicht wel erg veel van het goede. Gelukkig kan de PA32UCX ook erg ver worden gedimd. Met de helderheidsregelaar op '0' meten we nog 37 cd/m², waardoor een enorm helderheidsbereik van 585 cd/m² beschikbaar is. Zelfs in een verduisterde ruimte is het scherm daardoor goed te gebruiken.

  • Max. helderheid wit
  • Min. helderheid wit

Zoals hierboven al aan de orde kwam, zet het ips-paneel in de PA32UCX geen geweldige scores neer als het aankomt op contrast en zwartwaarde (we hebben local dimming voor deze tests uit laten staan). Met de helderheid voluit noteren we zelfs een zwartwaarde van 0,67 cd/m², al komt dat vooral doordat de backlight gewoon heel fel kan.

  • Helderheid zwart 150 cd/
  • Helderheid zwart maximaal

Delen we de helderheid van wit door die van zwart, dan komen we uit op het contrast, dat afhankelijk van de gekozen meting tussen de 900 : 1 en 950 : 1 uitkomt. Dat is ook voor ips niet zo'n hele hoge score, al is het wel iets beter dan de oude PA32UC-K, die een contrastwaarde van slechts 785 : 1 liet noteren. De best scorende ips-monitoren scoren met 1500 : 1 bijna anderhalf keer zo hoog; de twee va-modellen in dit testveld bieden een zelfs meer dan 2,5 keer zo hoog contrast. Voor professioneel gebruik vormt de lagere contrastwaarde van dit ips-paneel voor sdr-content echter niet zo'n bezwaar.

  • Contrast 150 cd/m²
  • 5x3 Checkerboard contrast
  • Contrast max. helderheid

 

Kleurweergave (standaardmodus)

De sdr-kleurweergave beoordelen we op een aantal verschillende aspecten. Om te beginnen meten we de kleurruimte die het scherm in de standaardmodus benut. Zoals eerder omschreven zijn er daarnaast een zevental andere kleurmodi plus twee modi waarin gekalibreerde instellingen worden opgeslagen.

Asus ProArt PA32UCX-K

In de 'User'-modus gebruikt de Prestige PS341WU het volledige native kleurbereik van het paneel, zoals te zien in bovenstaand diagram. Dat komt het meest in de buurt van het forse Rec.2020-gamut, dat voor ongeveer 89 procent wordt afgedekt. We zagen nog niet eerder een monitor met zo'n breed kleurbereik, al lijkt de techniek die de PA32UCX gebruikt, niet fundamenteel anders dan die van eerdere wide gamut-schermen. Door middel van een Quantum Dot-filterlaag worden bepaalde golflengtes van het licht dat door de ledjes achter het paneel wordt uitgestraald versterkt, waardoor de intensiteit van het licht rond golflengtes die we als 'puur' rood of groen zien, relatief hoger is. Daardoor wordt het kleurbereik van het scherm effectief vergroot.

Voor sdr-content is het nut van Rec.2020-ondersteuning beperkt. Een fijne bijkomstigheid is wel dat de PA32UCX zowel de DCI-P3- als AdobeRGB-kleurruimtes nagenoeg volledig kan afdekken. Een 'normaal' DCI-P3-scherm of AdobeRGB-monitor komt in de andere kleurruimte wat tekort in rood en/of groen.

We vervolgen met de kleurtemperatuur van wit bij de standaardinstelling. Die bedraagt 5990 K en dat is een stuk warmer dan de gewenste 6500 K.

Kijken we nader naar de kleurweergave, dan evalueren we de afwijking ten opzichte van standaardwaardes voor een groot aantal kleuren en tinten. Dit doen we op basis van de CIE2000-norm en drukken we uit als een delta E-waarde. Hierbij nemen we ook de standaarddeviatie mee: simpel gezegd geeft die een indicatie van de mate waarin de deelmetingen waarop de gemiddelde afwijkingen gebaseerd zijn, afwijken van die gemiddelde meting. In de schermafdrukken zie je een grafische weergave van deze metingen. Daar vind je ook de zogenaamde saturation sweep, die laat zien in welke mate de hoofd- en steunkleuren, dus RGB en CMY, afwijken van de gewenste waardes in een continuüm van geheel wit naar de genoemde kleuren bij maximale verzadiging. 

De gemiddelde kleurafwijking (deltaE2000) bedraagt bij de Asus PA32UCX slechts 2, terwijl we in de strengere Color checker-test een gemiddelde afwijking van 2,48 noteren. Dat zijn prima scores, al zijn er in dit segment genoeg schermen die in standaardmodus een betere afstelling bieden.

  • Kleuren
  • Grijstinten
  • Color checker
  • SD kleur
  • SD grijstinten

Minder goed is echter de grijsafstelling: de gemiddelde deltaE voor grijstinten komt uit op 3,44. Dat is zeker niet écht slecht, maar wel een afwijking boven de grens van '3' die we aanhouden als een voor het menselijk oog zichtbaar kleurverschil, waarbij de maximale afwijking op deelmetingen zelfs uitkomt boven de '5', die we aanhouden als voldoende. Het kleurverschil blijkt louter het gevolg van de te warme afstelling; de gammawaarde is met 2,19 bijvoorbeeld vrijwel perfect, met een zeer kleine standaardafwijking.

Kleurweergave (sRGB-modus)

De Asus PA32UCX beschikt over een sRGB-modus, die je zou kunnen gebruiken als je aan de slag gaat met standaard content - denk aan afbeeldingen voor het web of standaard Windows-toepassingen. Meestal zijn die niet geoptimaliseerd voor een bredere kleurruimte, waardoor ze bij de PA32UCX oververzadigd worden weergegeven als je de standaardmodus gebruikt (en geen kleurprofiel in het besturingssysteem hebt ingesteld die de kleurweergave weer terugregelt in software).

Bij voorganger PA32UC-K was Asus in de fout te gaan door lelijke verscherping toe te passen op het beeld in sRGB-modus, die bovendien niet door de gebruiker kon worden uitgeschakeld. Dat is met de PA32UCX verleden tijd, maar nog steeds worden alle instellingen vergrendeld in deze stand, zoals te zien in bovenstaande tabel afkomstig uit de handleiding. Ook de helderheid kun je dus niet meer aanpassen in deze stand, iets wat we helaas vaker tegenkomen. Asus zadelt je dan wel niet op met een onbruikbaar fel scherm (sommige schermen staan in sRGB-modus vast op hun maximale helderheid, soms boven de 300 cd/m²), bij de PA32UCX is het scherm in sRGB-stand misschien juist weer te donker: 114 cd/m².

Gelet op de onnodig opgelegde limitaties en de mogelijkheid het scherm eenvoudig zelf in hardware te kalibreren (zie onder) met vrije keuze voor schermhelderheid, is het minder erg dat de afstelling in de standaard aanwezige sRGB-modus nogal tegenvalt. Opnieuw is dat het gevolg van een te warme kleurtemperatuur, die in deze stand zelfs 5720 K bedraagt. Er zijn maar weinig schermen die in deze stand zo ver afwijken van de gewenste kleurtemperatuur van 6500 K. Dat leidt tot gemiddelde kleur- en grijsafwijkingen van respectievelijk 2,89 en 4,77, zoals uit de grafieken blijkt weinig denderende scores. Kijken we naar de detailresultaten in bovenstaande screenshots, dan is te zien dat de kleuren in sRGB-modus net wat te ver worden teruggeregeld - de kleurdekking bedraagt een nipt te lage 96 procent. De gammawaarde is gemiddeld prima, maar vertoont een verhoogde standaardafwijking.

  • Color checker
  • Grijstinten
  • SD color checker
  • SD grijstinten

Kleurweergave (AdobeRGB-modus)

Als scherm voor professionals beschikt de Asus PA32UCX over een stand bedoeld voor AdobeRGB-content. Die kleurruimte wordt van oudsher vaak gebruikt door fotografen en gebruikers die bezig zijn met drukwerk. Veel andere hdr-schermen die geschikt zijn voor het bredere DCI-P3-kleurbereik, beschikken dan weer niet over een AdobeRGB-modus. Om die reden zijn onderstaande grafieken een flink stuk korter.

  • Color checker
  • Grijstinten
  • SD color checker
  • SD grijstinten

De AdobeRGB-testresultaten zijn een herhaling van zetten. Opnieuw is de afstelling te warm en de kleurtemperatuur van wit veel te laag, wat zich vooral vertaalt in een relatief hoge gemiddelde grijsafwijking. Zodoende belandt de PA32UCX weer in de onderste regionen van het testveld, op ruime afstand van voorganger PA32UC-K die standaard veel beter was gekalibreerd. Hoewel je in de AdobeRGB-modus om een of andere reden wél zelf je eigen helderheid mag kiezen, kun je ook voor dit type werkzaamheden dus veel beter zelf aan de slag met kalibreren. De prima kleurdekking van 97,9 procent in deze stand, geeft alle reden om te geloven dat je er met een beetje eigen inzet iets beters van kan maken.

Kleurweergave (gekalibreerd)

Zoals eerder omschreven beschikt de PA32UCX over een softwareprogramma waarmee je het scherm volautomatisch in hardware kunt laten kalibreren met behulp van de meegeleverde colorimeter. Dat hebben we uiteraard uitgeprobeerd, waarbij we voor zowel sRGB als AdobeRGB geoptimaliseerde instellingen hebben verkregen. Beide standen hebben we daarna volgens onze eigen testprocedure met onze eigen apparatuur weer nagemeten.

Een praktisch nadeel dat bij de hardwarematige kalibratie naar voren komt, is dat de PA32UCX maar twee modi biedt om je instellingen naar weg te schrijven. Deze 'User Modes' kunnen bovendien niet worden hernoemd, waardoor je zelf zult moeten onthouden dat bijvoorbeeld 'User Mode 1' voor sRGB is ingesteld, en 'User Mode 2' wordt gebruikt voor AdobeRGB. Gelet op het hoge prijskaartje en de geavanceerde techniek waarvan de PA32UCX elders is voorzien, is het curieus dat het scherm op dit vlak zo weinig mogelijkheden biedt.

  • sRGB (gekalibreerd): Color Checker
  •  Grijsafwijking

Kun je leven met dat nadeel, dan is de automatische kalibratie echter wel een uitstekende manier om zeer nauwkeurige kleurweergave te verkrijgen, tenminste als je het scherm kalibreert voor sRGB. Blijkens de testresultaten van die kalibratie bedraagt de kleurtemperatuur van wit nu een bijna perfecte 6500 K, waarbij de kleurverhouding ook voor de rest van het grijsverloop erg netjes voor elkaar is. In de strikte Color Checker test bereikt de PA32UCX daarmee een gemiddelde afwijking (dE2000) van slechts 0,7, waarbij ook de hoogst gemeten afwijking met 1,7 ruim onder de grens van 3 blijft, die we hier aanhouden als 'goed'. Met die score zou de PA32UCX in de sRGB-testresultaten pardoes bovenaan het testveld terechtkomen, al moet natuurlijk wel worden opgemerkt dat een aantal concurrenten ook in hardware kunnen worden gekalibreerd voor een nauwkeuriger resultaat.

  • AdobeRGB (gekalibreerd): Color Checker
  •  Grijsafwijking

Ook voor AdobeRGB is de weergave na kalibratie veel nauwkeuriger dan in de standaard voor deze kleurruimte bedoelde modus. De gemeten afwijkingen zijn ditmaal iets hoger dan in sRGB, wat er deels aan ligt dat de kleurbalans voor lichtere grijstinten nog steeds iets afwijkt ten opzichte van ideaal. Met een gemiddelde Color Checker-afwijking van 2,2 is de weergave nog steeds niet zo nauwkeurig als die van de Asus PA329Q en - opvallend genoeg - de PA32UC-K.

Uniformiteit

De helderheidsuniformiteit van de Asus PA32UCX is uitstekend, hoewel de uniformiteitscompensatie standaard is uitgeschakeld. (We meten de uniformiteit zoals altijd in standaardmodus). De minst hoge helderheid van 140 cd/m² meten we in de rechterbovenhoek - dat is negentig procent van de meest heldere zone links onderaan. Het gemiddelde van alle deelmetingen komt uit op 96 procent van de hoogst gemeten helderheid. In dit overzicht is dat goed voor een eerste plaats. Wel vrij hoog is overigens de afwijking in kleurtemperatuur tussen de verschillende metingen: meten we onderaan het scherm een kleurtemperatuur van wit van om en nabij de 5500 K, bovenaan het scherm komt één van de metingen zelfs uit op 6200 K. Wellicht kan de uniformiteitscompensatie helpen om dat kleurverschil recht te trekken.

  • Laagste t.o.v. hoogste wit
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste wit
  • Deelmetingen

MSI Prestige PS341WU

De zwartuniformiteit is standaard iets minder goed, waarbij rechts bovenaan een klein beetje backlight bleeding zichtbaar wordt in een donkere ruimte.

Asus ProArt PA32UCX-K
Overbelichte foto van een zwart scherm in een donkere ruimte. Local dimming staat voor deze foto uit.

Niettemin scoort de PA32UCX ook op dit onderdeel bovengemiddeld en bovendien kun je bij dit scherm natuurlijk ook nog gebruikmaken van local dimming om kleine ongelijkmatigheden in de weergave van zwart te verbergen. Houd er overigens wel rekening mee dat local dimming weer niet samengaat met uniformiteitscompensatie om de uniformiteit van wit op te krikken; het is het één of het ander.

  • Laagste t.o.v. hoogste zwart
  • Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart
  • Deelmetingen

MSI Prestige PS341WU

Uniformiteit in detail

Hieronder zie je alle 15 deelmetingen voor de uniformiteit, inclusief het effect op contrast, kleurtemperatuur en kleurafwijkingen ten opzichte van het midden. Let op, de kleuring van de vakjes bij de uniformiteit van zwart, wit en het contrast is gerelateerd aan de resultaten van de deelmetingen op het betreffende model, en dus niet aan absolute waardes.

  • Voor zwart geldt, hoe lager de gemeten waarde, des te beter (=groener); hoe hoger, des te slechter (=roder).
  • Voor wit is de kleurcodering anders, want daar stellen we immers in op een specifieke helderheid van 150 cd/m². Daarom zijn waardes die deze instelling dichter benaderen groen, waardes die er vanaf wijken worden rood gekleurd - hoe meer ze afwijken, des te roder.
  • Voor het contrast is het hoogste contrast groen, het laagste rood - en de waardes er tussenin worden met tussenliggende kleuren gemarkeerd - groener is beter, roder is slechter. We benadrukken hier nog maar eens, dat het relatieve waardes zijn: een contrast van 1702:1 is erg goed, maar als het hoogst gemeten contrast 2581:1 is, wordt de eerstgenoemde waarde wel in rood gemarkeerd.
  • Bij de kleurtemperatuur zijn de vakjes blauwer gekleurd naarmate de metingen hoger zijn, geler naarmate ze lager zijn.
  • Ten slotte de kleurafwijking: hier zie je in de vakjes een getal voor de DeltaE waarde, waarbij waardes onder de drie met het blote oog amper waarneembaar zijn. De kleur van de vakjes geeft de kleurafwijking van grijs aan.

Kijkhoeken

Onze kijkhoekmetingen laten zowel de afname in helderheid zien als ook de kleurafwijking. Daarnaast geven we hier ook de standaarddeviatie weer. Die is gebaseerd op de deelmetingen van de basis- en steunkleuren, plus 100% en 75% wit. Als de standaarddeviatie laag is, neemt de helderheid van alle kleuren in dezelfde mate af. Is deze hoger, dan is sprake van een kleurverschuiving. 

Gebruikelijk kiezen fabrikanten van monitoren voor beeldbewerking voor een ips-paneel, vanwege de betere kijkhoeken die dit paneeltype standaard met zich meebrengt. Bij va- en zeker tn-panelen treden onder een hoek over het algemeen sneller kleur- en gammaverschuivingen op. Hoewel het gamma onder een hoek bij de PA32UCX op het oog relatief constanter blijft dan bij een monitor met va-paneel, is het wat betreft kleur en helderheid helaas een ander verhaal. Zeker de horizontale kijkhoeken zijn niet best, waarbij we in dit testveld de hoogste kleur- en helderheidsverschillen optekenen. Dat is zeker opmerkelijk omdat er in deze grafiek ook twee schermen met een va-paneel meedoen, die allebei een stuk beter scoren in deze metingen.

Je kunt voor een nauwkeurige weergave kortom maar beter recht voor de PA32UCX gaan zitten. Datzelfde geldt nog sterker wanneer je het scherm voor hdr gaat gebruiken. Zeker bij ips-panelen loopt de zwartwaarde onder een hoek sneller op; om de zichtbaarheid van halo's zo ver mogelijk te verminderen, moet je zo recht mogelijk in het scherm kijken.

Kijkhoekmetingen links

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen rechts

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen boven

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

Kijkhoekmetingen onder

  • Helderheid
  • Kleurafwijking
  • Standaarddeviatie

 

Gaming: responstijd en inputlag

De Asus PA32UCX is geen gaming monitor en dus tonen we alleen de resultaten van de responstijdmetingen in optimale modus. Die tonen we wel voor zowel de rise als fall tijd afzonderlijk, samen met de gecombineerde waardes. De optimale overdrive-waardes definiëren we als zo laag mogelijke gecombineerde rise/fall responstijden, die bovendien gepaard gaan met een zo laag mogelijke overshoot. Anders gezegd: een responstijd van 4 ms en een overshoot van 60% is wat ons betreft minder wenselijk dan een responstijd van 15 ms en een overshoot van 5%. Overshoot en undershoot zorgen immers voor storende artefacten rond bewegende delen van het beeld. Met name bij contrastrijke kleurovergangen kan je dan dikke witte dan wel zwarte randen zien. Die zijn naar onze mening storender dan lichte ghosting.

Hoewel de PA32UCX niet direct is bedoeld voor gaming, is het scherm zoals besproken toch voorzien van de nodige functionaliteit en opties in het menu die voor spellen hun nut bewijzen. Zo kun je de overdrive instellen, is er Freesync beschikbaar met een bereik van 40 tot 60 Hz, en beschikt het scherm over een strobing backlight-instelling. De op IFA aangekondigde PA32UCG belooft echter interessanter te worden voor het spelen en ontwikkelen van games dankzij zijn 120 Hz-paneel, al duurt het dus nog tot volgend jaar voordat die in de winkels ligt.

In dit testveld dat grotendeels bestaat uit niet-gaming-schermen staat de PA32UCX niettemin zijn mannetje. De responstijden zijn behoorlijk rap en ruim voldoende snel voor de relatief lage 60 Hz-refreshrate. Bovendien meten we ook nog een zeer lage under- en overshoot. Alleen de Acer Predator X27, Asus RoG Swift PG27UQ en de Samsung C49RG90 zijn steevast nog een stuk sneller (ten koste van meer overshoot), maar dat zijn consumentenmodellen met een 120 / 144 Hz-paneel, waarvan de eerste twee bovendien expliciet zijn gericht op fanatieke spelers. Zo bekeken is de vierde plaats voor de PA32UCX een onverwacht goede score - een spelletje na het werk vormt voor dit paneel geen enkel probleem.

  • 20-80
  • 80-20
  • 20-80-20
  • 0-100
  • 100-0
  • 0-100-0

  • Overshoot
  • Undershoot

Input lag

Asus heeft duidelijk een goede scalerchip gevonden om het fald-backlight aan te sturen. Bij eerdere schermen met fald maten we toch wat vertraging bij het weergeven van het signaal - de 'G-sync Ultimate'-modellen van duizenden euro's incluis. Daar blijkt bij de PA32UCX nauwelijks sprake van. We meten met onze Leo Bodnar-tester maar 8,8 ms vertraging op het midden van het scherm, goed voor een eerste plek in dit testveld.

  • Boven
  • Onder
  • Midden
  • Versus CRT

Energieverbruik

Een 1152 lampjes tellend backlight dat ook nog eens een zeer hoge piekhelderheid produceert, klinkt niet echt als het ideale recept voor een zeer zuinige monitor. Inderdaad moet je de PA32UCX vooral niet kopen als een laag stroomverbruik het meest belangrijk voor je is. Zo kan het scherm het felst worden afgesteld van alle monitoren in deze vergelijking. Op dat moment trekt de PA32UCX wel 115 W uit de muur.

  • Helderheid maximaal, wit
  • Helderheid maximaal, zwart

Meer realistisch is een vergelijking waarbij we de helderheid van alle schermen op 150 cd/m² normaliseren. Ook dat behoort de PA32UCX tot de minst zuinige schermen, al ligt het verbruik wel lager dan dat van de beide G-sync HDR monitoren van 27 inch. Ook ten opzichte van de voorganger PA32UC-K is het verbruik niet noemenswaardig toegenomen.

  • 150 cd/m², wit
  • 150 cd/m², zwart

In stand-by en uitgeschakeld verbruikt de PA32UCX bovendien minder stroom dan de concurrentie. Het sluipverbruik in stand-by blijft bijvoorbeeld beperkt tot slechts 0,2 W, terwijl 'uit' bij de PA32UCX' ook echt 'uit' betekent: onze stroommeter blijft op '0 W' staan.

  • Stand-by
  • Uit

Specificaties, testresultaten en afbeeldingen

Op deze pagina vind je alle foto's, screenshots, volledige specificaties en testresultaten van de Asus ProArt PA32UCX.


Algemeen
 
MerkAsus
ProductnaamProArt PA32UCX-K
Productcode90LM03H0-B03370
DetailsProductinfo
Paneeleigenschappen
Scherm formaat32 inch
Resolutie3840x2160
Pixeldichtheid138 ppi
PaneeltechniekIPS / PLS / AHVA
Gebogen scherm
BacklightLED
Beeldverhouding16:9
Pixelgrootte0.1845 mm
Ondersteuning voor 3D
Touchscreen
120 Hz
144 Hz
AMD FreeSync
Nvidia G-Sync
HDR
DisplayHDRDisplayHDR 400
HDR10
Dolby Vision
Aansluitingen & functionaliteit
D-Sub (VGA) ingang
DVI ingang
HDMI
Aantal HDMI ingangen3
Hoogst ondersteunde HDMI-versie2.0
DisplayPort
Mini-DisplayPort ingang
Aantal DisplayPort ingangen1
DisplayPort uitgang
Hoogst ondersteunde DisplayPort versie1.2
Thunderbolt
USB Type-C
Picture-in-Picture on-screen
Picture-by-Picture on-screen
3,5mm jack audio uit
Geïntegreerde USB HUB
Geïntegreerde luidsprekers
Geïntegreerde webcam
Geheugenkaartlezer
Geïntegreerde TV-tuner
Fysieke eigenschappen
Afmeting - Breedte72.6 cm
Afmeting - Hoogte44.7 cm
Afmeting - Diepte24 cm
In hoogte verstelbaar
Minimum hoogte bovenrand47.5 cm
Maximum hoogte bovenrand60.6 cm
Maximaal in hoogte verstelbaar13.1 cm
Portretmodus
BeugelbevestigingVesa 100mm
Gewicht14.16 kg
KleurZwart
VoedingIntern
Eigenschappen fabrikantopgave
EnergielabelD
Aantal kleuren1070 mln
AdobeRGB
DCI-P3
Reactietijd5 ms
Helderheid1200 cd/m²
Contrastratio1000 : 1
Maximale horizontale kijkhoek178 °
Stroomverbruik (actief)58.67 W
Stroomverbruik (in standby)0.5 W
Garantie
Garantie termijn2 jaar
Meegeleverde accessoires
Afstandsbediening
Digitale videokabel meegeleverd
Reactietijden en inputlag
Overdrive standaard aan
Reactietijd (0%-100%)7.3 ms
Reactietijd (100%-0%)5.0 ms
Reactietijd (0%-100%-0%)12.3 ms
Reactietijd (20%-80%)9.3 ms
Reactietijd (80%-20%)6.6 ms
Reactietijd (20%-80%-20%)15.9 ms
Reactietijd OD max (0%-100%)4.3 ms
Reactietijd OD max (100%-0%)4.5 ms
Reactietijd OD max (0%-100%-0%)8.8 ms
Reactietijd OD max (20%-80%)3.4 ms
Reactietijd OD max (80%-20%)4.5 ms
Reactietijd OD max (20%-80%-20%)7.9 ms
Overshoot OD max33.1 %
Undershoot OD max3.6 %
Reactietijd OD opt. (0%-100%)5.5 ms
Reactietijd OD opt. (100%-0%)4.1 ms
Reactietijd OD opt. (0%-100%-0%)9.6 ms
Reactietijd OD opt. (20%-80%)6.6 ms
Reactietijd OD opt. (80%-20%)5.6 ms
Reactietijd OD opt. (20%-80%-20%)12.2 ms
Overshoot OD opt.3 %
Undershoot OD opt.1.3 %
Naam stand OD opt.40
Input lag laag (boven)1.4 ms
Input lag gemiddeld (midden)8.8 ms
Input lag hoog (onder)16.3 ms
Beeldopbouwtijd14.9 ms
Energieverbruik
Energieverbruik 150 cd/m² (wit)54.6 W
Energieverbruik 150 cd/m² (zwart)48.9 W
Energieverbruik helderheid maximaal (wit)115.3 W
Energieverbruik helderheid maximaal (zwart)110.2 W
Energieverbruik (standby)0.2 W
Energieverbruik (uit)0.0 W
Standaardweergave helderheid en contrast
Standaardweergave profielinstelling monitorStandard
Helderheid minimaal wit36.87 cd/m²
Helderheid maximaal wit622.9 cd/m²
Helderheid maximaal zwart0.67 cd/m²
Contrast maximale helderheid929.7 : 1
Contrast transverse 150 cd/m²950 : 1
Contrast checkerboard 150 cd/m²911 : 1
Fullscreen helderheid wit 150 cd/m²152.27 cd/m²
Fullscreen helderheid zwart 150 cd/m²0.16 cd/m²
Contrast full screen 150 cd/m²951.7 : 1
HDR piekhelderheid Chromecast1306.2 cd/m²
HDR Beeldkwaliteit - Standaard preset
Geteste beeldpresetHDR_PQ Rec.2020
Max helderheid - HDR modus (full screen)1502.91 cd/m²
Max helderheid - HDR modus (5% window)1275.82 cd/m²
Min helderheid - HDR modus0.08 cd/m²
Contrast - HDR modus15948 : 1
Gemiddeld dE ICtCp grayscale tracking (w/o Lum)8.28
Gemiddeld dE ICtCp grayscale tracking (w Lum)5.43
Gemiddeld dE ICtCp color checker (w/o Lum)3.98
Gemiddeld dE ICtCp color checker (w Lum)5.66
Dekking Rec.2020 kleurruimte89.2 %
Dekking DCI P3 kleurruimte97.2 %
Dekking Rec.709 kleurruimte168.6 %
HDR Beeldkwaliteit - Preset met maximale piekhelderheid
Geteste beeldpresetHDR_PQ Rec.2020
Max helderheid - HDR modus (full screen)1502.91 cd/m²
Max helderheid - HDR modus (5% window)1275.82 cd/m²
Min helderheid - HDR modus0.08 cd/m²
Contrast - HDR modus15948 : 1
Gemiddeld dE ICtCp grayscale tracking (w/o Lum)8.28
Gemiddeld dE ICtCp grayscale tracking (w Lum)5.43
Gemiddeld dE ICtCp color checker (w/o Lum)3.98
Gemiddeld dE ICtCp color checker (w Lum)5.66
Dekking Rec.2020 kleurruimte89.2 %
Dekking DCI P3 kleurruimte97.2 %
Dekking Rec.709 kleurruimte168.6 %
HDR beeldkwaliteit - optimale preset
Naam beeldpresetHDR_PQ Rec.2020
Max. helderheid (full screen)1502.91 cd/m²
Max. helderheid (5% window)1275.82 cd/m²
Min. helderheid (full screen)0.08 cd/m²
Gemiddeld dE ICtCp grayscale tracking (w/o Lum)8.28
Gemiddeld dE ICtCp grayscale tracking (w Lum)5.43
Gemiddeld dE ICtCp color checker (w/o Lum)3.98
Gemiddeld dE ICtCp color checker (w Lum)5.66
Dekking Rec.2020 kleurruimte89.2 %
Dekking DCI-P3 kleurruimte97.2 %
Dekking Rec.709 kleurruimte168.6 %
Uniformiteit
Laagste t.o.v. hoogste wit90 %
Gemiddelde t.o.v. hoogste wit96 %
Laagste helderheid wit140.15 cd/m²
Hoogste helderheid wit155.10 cd/m²
Laagste t.o.v. hoogste zwart77 %
Gemiddelde t.o.v. hoogste zwart83 %
Laagste helderheid zwart0.15 cd/m²
Hoogste helderheid zwart0.19 cd/m²
Kijkhoeken
45° links rest. helderheid28 %
45° links gem. kleurafwijking ΔE 200024.1
45° links SD kleurafwijking ΔE 20006.5
45° rechts rest. helderheid27 %
45° rechts gem. kleurafwijking ΔE 200025.1
45° rechts SD kleurafwijking ΔE 20007.0
45° boven rest. helderheid25 %
45° boven gem. kleurafwijking ΔE 200024.5
45° boven SD kleurafwijking ΔE 20007.4
45° onder rest. helderheid26 %
45° onder gem. kleurafwijking ΔE 200024.1
45° onder SD kleurafwijking ΔE 20007.1
Standaardmodus kleurweergave
Gemeten kleurruimteBT.2020 SDR
Helderheid wit 150 cd/m²152.00 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.16 cd/m²
Kleurtemperatuur wit5990 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur510 K
Contrast 150 cd/m² (standaardmodus)950 : 1
Dekking standaard gamut89.3 %
Kleurafwijking wit ΔE 20006.07
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20005.48
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20005.16
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20004.85
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20003.88
Kleurafwijking zwart ΔE 20001.14
Kleurafwijking huid donker ΔE 20000.83
Kleurafwijking huid licht ΔE 20001.42
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20003.52
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20001.55
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20003.38
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20002.31
Kleurafwijking oranje ΔE 20001.45
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20003.04
Kleurafwijking middenrood ΔE 20000.83
Kleurafwijking paars ΔE 20001.86
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20001.66
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20002.17
Kleurafwijking blauw ΔE 20002.58
Kleurafwijking groen ΔE 20001.5
Kleurafwijking rood ΔE 20000.51
Kleurafwijking geel ΔE 20002.66
Kleurafwijking magenta ΔE 20001.59
Kleurafwijking cyaan ΔE 20002.04
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20000.89
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20003.23
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20002.49
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20001.58
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20001.95
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20002.87
SD color checker afwijking ΔE 20001.42
Gem. color checker afwijking ΔE 20002.48
SD kleurafwijking ΔE 20000.83
Gem. kleurafwijking ΔE 20002
Gamma 0%2.2
Gamma 10%2.20
Gamma 20%2.20
Gamma 30%2.20
Gamma 40%2.21
Gamma 50%2.21
Gamma 60%2.22
Gamma 70%2.22
Gamma 80%2.23
Gamma 90%2.13
Gamma 100%2.2
SD gamma0.05
Gemiddeld gamma2.19
Gamma (afwijking van 2,2)0.01
Grijsafwijking 0% ΔE 20001.14
Grijsafwijking 10% ΔE 20001.03
Grijsafwijking 20% ΔE 20001.65
Grijsafwijking 30% ΔE 20002.41
Grijsafwijking 40% ΔE 20002.93
Grijsafwijking 50% ΔE 20003.41
Grijsafwijking 60% ΔE 20004.09
Grijsafwijking 70% ΔE 20004.43
Grijsafwijking 80% ΔE 20005.17
Grijsafwijking 90% ΔE 20005.39
Grijsafwijking 100% ΔE 20006.00
SD grijsafwijking ΔE 20001.61
Gem. grijsafwijking ΔE 20003.44
sRGB kleurweergave X-Rite i1 Display Pro & Basic Pro 2
Helderheid wit 150 cd/m²113.54 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.12 cd/m²
Kleurtemperatuur wit5720 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur780 K
Contrast 150 cd/m² (sRGB modus)946 : 1
Dekking gamut96 %
Kleurafwijking wit ΔE 20007.86
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20007.01
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20006.59
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20005.98
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20005.19
Kleurafwijking zwart ΔE 20001.09
Kleurafwijking huid donker ΔE 20003.09
Kleurafwijking huid licht ΔE 20003.71
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20001.85
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20002.04
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20003.1
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20002.36
Kleurafwijking oranje ΔE 20002.34
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20001.18
Kleurafwijking middenrood ΔE 20001.57
Kleurafwijking paars ΔE 20002.1
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20002.53
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20004.29
Kleurafwijking blauw ΔE 20000.84
Kleurafwijking groen ΔE 20001.88
Kleurafwijking rood ΔE 20001.15
Kleurafwijking geel ΔE 20005.22
Kleurafwijking magenta ΔE 20001.53
Kleurafwijking cyaan ΔE 20001.27
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20000.87
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20001.07
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20002.27
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20001.38
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20001.46
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20003.98
SD kleurafwijking ΔE 20001.96
Gem. kleurafwijking ΔE 20002.89
Gamma 0%1.28
Gamma 10%2.02
Gamma 20%2.13
Gamma 30%2.19
Gamma 40%2.23
Gamma 50%2.26
Gamma 60%2.29
Gamma 70%2.32
Gamma 80%2.35
Gamma 90%2.27
Gamma 100%2.27
SD gamma0.23
Gemiddeld gamma2.17
Gamma (afwijking van 2,2)0.03
Grijsafwijking 0% ΔE 20001.10
Grijsafwijking 10% ΔE 20002.00
Grijsafwijking 20% ΔE 20002.97
Grijsafwijking 30% ΔE 20003.66
Grijsafwijking 40% ΔE 20004.18
Grijsafwijking 50% ΔE 20004.78
Grijsafwijking 60% ΔE 20005.44
Grijsafwijking 70% ΔE 20006.10
Grijsafwijking 80% ΔE 20006.84
Grijsafwijking 90% ΔE 20007.22
Grijsafwijking 100% ΔE 20008.09
SD grijsafwijking ΔE 20002.02
Gem. grijsafwijking ΔE 20004.77
AdobeRGB X-Rite i1 Display Pro & Basic Pro 2
Helderheid wit 150 cd/m²153.79 cd/m²
Helderheid zwart 150 cd/m²0.16 cd/m²
Kleurtemperatuur wit5782 K
Afwijking van ideale kleurtemperatuur718 K
Contrast 150 cd/m² (AdobeRGB modus)961 : 1
Dekking gamut97.9 %
Kleurafwijking wit ΔE 20007.71
Kleurafwijking grijs 80 ΔE 20006.8
Kleurafwijking grijs 65 ΔE 20006.46
Kleurafwijking grijs 50 ΔE 20005.98
Kleurafwijking grijs 35 ΔE 20005.01
Kleurafwijking zwart ΔE 20000.94
Kleurafwijking huid donker ΔE 20002.24
Kleurafwijking huid licht ΔE 20003.06
Kleurafwijking hemelsblauw ΔE 20001.93
Kleurafwijking bladgroen ΔE 20002.39
Kleurafwijking bloemblauw ΔE 20002.63
Kleurafwijking blauwgroen ΔE 20002.4
Kleurafwijking oranje ΔE 20002.24
Kleurafwijking paars blauw ΔE 20001.34
Kleurafwijking middenrood ΔE 20001.42
Kleurafwijking paars ΔE 20001.57
Kleurafwijking geelgroen ΔE 20003.09
Kleurafwijking oranjegeel ΔE 20003.29
Kleurafwijking blauw ΔE 20001.19
Kleurafwijking groen ΔE 20002.28
Kleurafwijking rood ΔE 20001.05
Kleurafwijking geel ΔE 20004.93
Kleurafwijking magenta ΔE 20001.77
Kleurafwijking cyaan ΔE 20001.37
Kleurafwijking 100% Rood ΔE 20001.03
Kleurafwijking 100% Groen ΔE 20001.2
Kleurafwijking 100% Blauw ΔE 20001.64
Kleurafwijking 100% Cyaan ΔE 20001.19
Kleurafwijking 100% Magenta ΔE 20001.59
Kleurafwijking 100% Geel ΔE 20004.03
SD kleurafwijking ΔE 20001.88
Gem. kleurafwijking ΔE 20002.79
Gamma 0%0.75
Gamma 10%2.20
Gamma 20%2.21
Gamma 30%2.21
Gamma 40%2.23
Gamma 50%2.23
Gamma 60%2.24
Gamma 70%2.26
Gamma 80%2.27
Gamma 90%2.18
Gamma 100%2.20
SD gamma0.32
Gemiddeld gamma2.14
Gamma (afwijking van 2,2)0.06
Grijsafwijking 0% ΔE 20000.94
Grijsafwijking 10% ΔE 20001.16
Grijsafwijking 20% ΔE 20002.34
Grijsafwijking 30% ΔE 20003.12
Grijsafwijking 40% ΔE 20003.81
Grijsafwijking 50% ΔE 20004.48
Grijsafwijking 60% ΔE 20005.21
Grijsafwijking 70% ΔE 20005.71
Grijsafwijking 80% ΔE 20006.46
Grijsafwijking 90% ΔE 20006.89
Grijsafwijking 100% ΔE 20007.71
SD grijsafwijking ΔE 20002.11
Gem. grijsafwijking ΔE 20004.36

Conclusie

Zagen we van Asus vorig jaar al de PA32UC-K, een van de eerste (consumenten)monitoren met échte hdr, dit jaar zet de fabrikant met de PA32UCX de volgende stap: het nog niet eerder geziene aantal van 1152 onafhankelijk dimbare zones, een enorm kleurbereik, en een zeer uitgebreide featureset. Is de PA32UCX daarmee de beste monitor van 2019?

Vanuit technisch oogpunt is de PA32UCX inderdaad een van de meest indrukwekkende schermen van dit jaar, wat vooral voor hdr-weergave resultaat oplevert. Met een zeer hoge piekhelderheid, fijnmazige local dimming en een erg groot kleurbereik levert het scherm een betere hdr-weergave dan (vrijwel) alle andere pc-monitoren die je nu kunt kopen - uitgezonderd misschien de exemplaren die evenveel kosten als een modale gezinsauto, en daarmee buiten bereik liggen van zelfs een kapitaalkrachtige zelfstandige. Foutloos is de weergave op de PA32UCX zeker niet - hoewel de grootste kinderziektes van de eerste hdr-beeldschermen zijn verholpen, is het nog steeds niet moeilijk de 'truc' van full array local dimming op Asus' nieuwe topmodel te doorzien, de met de huidige stand van de techniek geavanceerde implementatie niettegenstaande. De halo-artefacten zover verminderen dat ze niet opvallen, zou in combinatie met een weinig contrastrijk ips-paneel waarschijnlijk meer dan tienduizend afzonderlijke zones vergen. Dat is nog te veel gevraagd, maar de vooruitgang is toch aanzienlijk als we kijken naar het verschil tussen de PA32UCX en de PA32UC-K van begin vorig jaar. De verschillende hdr-instellingen van het nieuwe scherm geven je bovendien meer controle dan je vindt bij andere hdr-schermen in dit segment, al kan de standaardkalibratie een volgende keer nog wel beter.

Ook de verschillende modi voor sdr-content waarmee de PA32UCX is uitgerust, vallen qua kalibratie tegen. Of we nu kijken naar de standaardmodus, sRGB-stand of AdobeRGB-stand, ons testsample vertoont steevast een te warme kleurweergave. Gelukkig levert Asus de oplossing alvast mee in de doos in de vorm van een colorimeter. Met behulp van de software is een vrijwel perfecte afstelling een fluitje van een cent, al had de fabrikant gerust wat meer geheugenruimte op het scherm mogen vrijmaken om verschillende gebruikersinstellingen in te kunnen opslaan.

Goedkoop is de PA32UCX tot slot niet, al ligt het er aan de andere kant maar net aan waarmee je het scherm vergelijkt. Ga je in je werkzaamheden niet (primair) met hdr-content aan de slag, dan ligt het eigenlijk niet voor de hand om voor deze monitor te kiezen. Gaat het je enkel om het (nauwkeurig) kunnen vertonen van DCI-P3 of AdobeRGB-materiaal, dan kun je voor een derde van het aanschafbedrag van de PA32UCX al een 32 inch 4K-monitor kopen die daarvoor geschikt is, bijvoorbeeld de (eerder door Hardware Info met een Ultimate Award bekroonde) Asus ProArt PA329Q.

Ben je daarentegen wel op zoek naar een hdr-monitor voor (semi-)professioneel gebruik - en voldoet bovendien voor jou niet de oplossing om een aparte (high-end) hdr-televisie neer te zetten voor het bekijken en bewerken van dat materiaal - dan is de PA32UCX nu een van je beste opties onder de tienduizend euro. Om die reden belonen we het scherm met een Ultimate award, zij het wel met de kanttekening dat de ontwikkelingen op het gebied van hdr-weergave nog steeds hard gaan. De PA32UCX staat op dit moment absoluut aan het voortouw van die ontwikkeling, maar je kunt er donder op zeggen dat in het volgende decennium rap meer schermen zullen volgen, die hdr op de pc naar een nog hoger plan tillen.


Asus PA32UCX


Besproken product

Vergelijk  

Product

Prijs

Ultimate Asus ProArt PA32UCX-K

Asus ProArt PA32UCX-K

  • 32 inch
  • 3840x2160
  • 138 ppi
  • IPS / PLS / AHVA
  • HDR
  • HDMI
  • DisplayPort
  • AdobeRGB
  • 5 ms
  • 1200 cd/m²
  • 1000 : 1

2.989,95 €

5 winkels
0
*