Harde schijf/SSD koophulp

Alle categorieën


Voor vaste opslag kan je kiezen tussen een SSD (solid state disk) en een harde schijf. Zeker bij laptops, waar doorgaans maar één opslagmedium in past, moet je wel kiezen. Bij desktops kan je combineren. Voor het primaire opslagapparaat, waar je besturingssysteem en programma's op staan, is een SSD zonder meer de beste keuze.

SSD’s zijn gebaseerd op geheugenchips in plaats van ronddraaiende magnetische schijven. Daardoor kunnen ze veel sneller data beschikbaar stellen of wegschrijven. Juist bij kleine bestanden merk je een groot verschil. Wanneer je je besturingssysteem en programma’s installeert op een SSD in plaats van harde schijf voelt je computer 10 keer zo snel. Je merkt dat het meeste bij het opstarten van de PC en van programma's, het laden van level in games en bij het uitvoeren van zoekopdrachten in de Verkenner.

SSD’s zijn echter in vergelijking met harde schijven relatief duur, per gigabyte zo'n tien keer duurder. Wil je dus veel data opslaan, dan is zeker voor een desktop-PC aan te raden om een SSD te combineren met een conventionele harde schijf. Gebruik de SSD voor het besturingssysteem en programma’s en de HDD voor opslag van bijvoorbeeld foto-, video- en muziekbestanden.

In een laptop is het combineren van een SSD en HDD vaak lastig, aangezien er maar één ruimte is voor een schijf. In moderne laptops kun je wel vaak een fysiek kleine zogenaamde mSATA of M.2 SSD combineren met een 2,5” HDD. Daarover verderop meer.

Een tussenweg is een zogenaamde SSHD. Dat is in feite een conventionele harde schijf met een beperkte hoeveelheid flashgeheugen, een soort mini-SSD dus, als buffer. Een SSHD is in de regel duidelijk sneller dan een normale HDD en niet veel duurder. Het prestatieniveau komt echter niet in de buurt van een echte SSD.

Samsung 850 Evo 1TB
Met een SSD in je desktop of laptop voelt die al snel 10x sneller dan met een conventionele harde schijf.

SSD’s: interface, form factor en protocol

Bij SSD’s is er een aantal keuzes dat je moet maken, waaronder de gewenste interface, form factor en protocol.

De meeste SSD’s hebben een Serial ATA 600 interface. Daarmee worden ze net zo aangesloten en aangestuurd als een conventionele harde schijf. Zo’n SATA600 SSD kun je dan ook als één-op-één vervanging gebruiken. SATA600 heeft een maximale doorvoersnelheid van 600 MB/s; onhaalbaar voor harde schijven, maar moderne SSD’s draaien hun hand er niet voor om. Vandaar dat de modernste SSD’s een PCI-Express interface hebben. Afhankelijk van het type PCI-Express en het aantal lanes zijn de maximale snelheden een stuk hoger, tot 4 GB/s bij PCI-Express 3.0 met vier lanes. Maar: alleen moderne desktop en laptops kunnen overweg met PCIe SSD’s.

Dan is er de form factor, ofwel de fysieke verschijningsvorm van SSD’s. Zogenaamde 2,5 inch modellen zijn identiek aan het formaat van notebook harde schijven. De meeste modellen zijn tegenwoordig 7 mm dik en passen daarmee ook in dunnere laptops. Er bestaan ook PCI-Express gebaseerde 2,5” SSD’s met een zogenaamde U.2 connector. Die is nog niet bepaald ingeburgerd. mSATA SSD’s zijn een stuk kleiner. Het zijn in feite kleine, dunne printplaatjes. Ze maken ook gebruik van SATA600 en zijn primair bedoeld door laptops. M.2 is de opvolger van mSATA en ook primair bedoeld voor laptops. M.2 SSD’s kunnen zowel via Serial ATA als PCI-Express werken, daar moet je dus op letten. Meer en meer desktop moederborden hebben ook een M.2 slot. Daarbij moet je ook nog eens opletten op het type M.2 slot: een B-type M.2 SSD werkt via SATA of PCI-Express met twee lanes. Enkel een M-type slot ondersteunt ook M.2 SSD’s met vier PCIe lanes. Ten slotte kunnen PCI-Express SSD’s voor desktops ook uitgevoerd worden als PCI-Express uitbreidingskaart.

OCZ Arc 100 240GB Samsung 850 Evo 500GB (mSATA)
Samsung 850 Evo 250GB (M.2) Intel 750 Series 400GB
De vier form-factors: 2,5" (linksboven), mSATA (rechtsboven), M.2 (linksonder) en PCIe uitbreidingskaart (rechtsonder).

Ten slotte is er het protocol, ofwel de softwarematige aansturing. De meeste SSD’s werken via het zogenaamde AHCI-protocol, wat betekent dat ze door het besturingssysteem net zo worden aangestuurd als conventionele harde schijven. Sommige moderne SSD’s met PCI-Express interface maken gebruik van NVMe, een protocol dat hogere snelheden mogelijk maakt. Om van een NVMe SSD te kunnen opstarten heb je wel een modern moederbord nodig en een modern besturingsysteem (Windows 8.1 of nieuwer).

SSD kiezen

We publiceren geregeld (vergelijkings)tests van SSD’s, die je terugvindt op het tabblad reviews. Van de vele gedraaide benchmarks zijn voor consumententoepassingen de PCMark benchmarks en dan met name PCMark 8 het meest van belang. Deze benchmarks testen de prestaties van SSD’s en harde schijven op basis van gebruikspatronen van echte software. Zoals blijkt zijn de prestaties van moderne SSD’s in PCMark vrijwel identiek. Toch kun je in specifieke situaties, bijvoorbeeld het kopiëren van grote bestanden of het laden van zeer complexe game-levels wel degelijk verschil merken tussen langzamere en snellere SSD’s. Een goed vertrekpunt om een algemeen beeld te krijgen van de prestaties is de in onze reviews gebruikte Hardware.Info prestatiescore, een gewogen gemiddelde van de prestaties in onze belangrijkste prestaties.

Slechte SSD’s zijn er tegenwoordig gelukkig (vrijwel) niet meer. Het maakt dat zelfs met goedkope SSD's een product krijgt waar je mee uit de voeten kan; alleen allergoedkoopste zouden we vermijden. Let wel op: duurdere SSD’s bieden naast betere prestaties in de regel ook een hogere endurance (het minimale aantal schrijfopdrachten dat een SSD kan verwerken) en meer garantie.

Harde schijf kiezen

Wanneer je op zoek bent naar een harde schijf is de keuze simpeler. Allereerst is het fysieke formaat van belang: voor desktops is 3,5” gebruikelijk, voor laptops 2,5”.

Zeker wanneer je de harde schijf gaat combineren met SSD en dus puur gebruikt voor opslag van data die je niet vaak nodig hebt, zijn de prestaties van ondergeschikt belang. Prijs-per-gigabyte is dan misschien nog wel de belangrijkste factor, maar bijvoorbeeld ook stroomverbruik en geluidsproductie. Deze aspecten komen naast de prestaties bij al onze HDD-reviews terug.

Ben je op zoek naar een harde schijf als enige vorm van opslag in een desktop of laptop, kies dan zoals geschreven voor een beperkte meerprijs voor een SSHD, een harde schijf met SSD-cache.

Wanneer je op zoek bent naar harde schijven voor in een NAS, dan doe je er goed aan om een specifiek daarvoor geoptimaliseerde variant te kiezen. Op het tabblad producten is het mogelijk om daarop te filteren. Specifieke NAS-schijven hebben een aantal technische aanpassingen die ze geschikter maken voor dit gebruiksdoel en hebben ook op dit doel gerichte validaties doorlopen. Juist voor gebruik in een NAS, waarbij de schijven in de regel 24/7 actief zullen zijn, is een laag energieverbruik in de regel belangrijker dan prestaties. Vandaar dat we in onze reviews van NAS harde schijven daar uitgebreid aandacht aan besteden.

Western Digital Red 3TB
Western Digital en Seagate hebben harde schijven die specifiek zijn geoptimaliseerd voor gebruik in NAS-apparaten.

Hardware.Info maakt gebruik van cookies.
*