AMD Ryzen 7 1800X/1700X review: eindelijk weer concurrentie voor Intel

AMD maakt met snelle en scherp geprijsde Zen CPU’s de beloftes waar

Door


De voorgeschiedenis: het Bulldozer debacle

Wie “AMD Zen” intikt in het zoekveld op Hardware.Info vindt een enorme hoeveelheid nieuwsberichten en artikelen over de generatie processors die vandaag eindelijk officieel geïntroduceerd is. Het verhaal van Zen begint eigenlijk in oktober 2011, toen AMD met de FX-8150, -8120, -6100 en -4100 de eerste processors op basis van de Bulldozer architectuur introduceerde.

Sinds eind jaren negentig had AMD een indrukwekkende reputatie opgebouwd met ontwerpen van x86-processors voor PC’s. In 1999 verraste het bedrijf vriend en vijand met de introductie van de AMD Athlon, codenaam K7. Voor het eerst in haar bestaan was AMD niet langer een fabrikant van budget CPU's, maar wist het daadwerkelijk de snelste producten in de markt te zetten. Intel volgde met goedkopere, maar ook langzamere processors - AMD bleef echter trendsetter. De Athlon wist de topmodellen van Intel op dat moment op veel vlakken grandioos te verslaan.

In 2003 deed men het nog eens dunnetjes over met de introductie van de K8-architectuur en de daarvan afgeleide Athlon 64 processors. AMD deed een paar gewaagde stappen; als eerste voegde het 64-bit instructies toe aan x86-processors, in de vorm van de x86-64 architectuur. Intel geloofde op dat moment nog heilig in Itanium als gloednieuwe architectuur voor de 64-bit wereld, maar ging een paar jaar later overstag. Daarnaast durfde AMD het als eerste aan om de geheugencontroller in de CPU te integreren. Het resultaat was een lijn processors die opnieuw duidelijk sneller was dan het aanbod van Intel. AMD boekte niet alleen succes bij desktops, maar vooral ook in de serverwereld.

In 2006 keerde het tij met Intels introductie van de Core 2 Duo processors, waarmee het na bijna 10 jaar weer de koppositie in de benchmarkgrafieken overnam van AMD. Alle nieuwe Athlon 64-derivaten zoals de Phenom en Phenom II processors ten spijt moest AMD met iets echt nieuws komen om weer strijd te kunnen leveren.



De AMD FX "Bulldozer" processors maakten in 2011 de verwachtingen alle behalve waar.

Dat nieuws werd de Bulldozer-architectuur. Alleen de codenaam al schepte de verwachting dat AMD opnieuw Intel met de grond gelijk wilde maken. Bij de uiteindelijke introductie in 2011 bleek dat echter nogal tegen te vallen. De nieuwe CPU’s waren in veel gevallen zelfs langzamer dan de bestaande Phenom chips, dankzij de slechtere IPC. In onze conclusie waren we nog mild, maar eigenlijk was al duidelijk dat AMD met de nieuwe architectuur niet op de juiste weg zat. We spraken nog onze hoop uit dat een tweede of derde generatie Bulldozer-architectuur beter zou worden, maar de jaren erna bleek die hoop ijdel. AMD’s marktaandeel door desktops en laptops zakte bijgevolg als een plumpudding in elkaar en in de servermarkt is AMD inmiddels compleet weggevaagd. Iedereen die houdt van een gezonde concurrentie in de markt voor PC-processors en natuurlijk de AMD-liefhebbers voorop wacht eigenlijk al sinds 2011 op een nieuwe architectuur van het bedrijf die het tij moet keren. Een compleet nieuwe architectuur stamp je echter niet even uit de grond, dat duurt jaren. Vijf en een half jaar om precies te zijn er vervlogen tussen de introductie van Bulldozer en die van Ryzen vandaag.

Wat was er nu precies mis met Bulldozer? Ook zonder de complete architectuur uit te pluizen kunnen we een paar zaken benoemen. Allereerst was Bulldozer duidelijk geoptimaliseerd voor multi-threaded workloads en waren de prestaties bij enkelvoudige taken beperkt. AMD was hier haar tijd wellicht veel te ver vooruit, maar zeker in 2011 en ook nu nog is single-threaded performance minstens zo belangrijk. Voor veel workloads (niet in de laatste plaats games) is het verre van eenvoudig om al het rekenwerk evenredig over meerdere CPU-kernen te verdelen. Daarnaast maakte AMD een ernstige misrekening door het belang van floating point berekeningen te onderschatten: Bulldozer processors hadden voor twee integer-cores slechts één floating point kern aan boord. Met de opkomst van meer en meer multimedia software werd de rol van floating point echter steeds belangrijker. Verder was er bij de ontwikkeling van Bulldozer veel te weinig aandacht voor energie-efficiëntie. In de desktopwereld betekende dit dat AMD grote moeite had om hogere klokfrequenties te behalen en voor de serverwereld, waar performance-per-watt nog belangrijker is dan pure prestaties, was het echt de nekslag.


Dubbel integer units combineren met een enkele floating point unit; het bleek geen goed idee.


Dossier

Lees ook deze processor artikelen op Hardware.Info

Vond je deze review nuttig?

Lees dan voortaan onze uitgebreidste reviews als eerste én steun deze site, met een abonnement op Hardware.Info Magazine - nu ook alleen digitaal beschikbaar!

Hardware.Info maakt gebruik van cookies.
*