AMD Ryzen 7 1800X/1700X review: eindelijk weer concurrentie voor Intel

AMD maakt met snelle en scherp geprijsde Zen CPU’s de beloftes waar

Door


De lange weg naar Ryzen

In de jaren na Bulldozer was AMD er niet van overtuigd dat x86 de architectuur van de toekomst was. Dit waren immers de jaren waarin smartphones en zeker ook tablets in opkomst waren, die alle chips op basis van de ARM-architectuur gebruikten. In de serverwereld zijn zogenaamde “microservers” het gesprek van de dag, gebaseerd op CPU’s met veel, maar langzame en zuinige CPU-cores, waarbij vooral IO-capaciteiten de boventoon voeren. Ook hier lijkt ARM de betere papieren te hebben. AMD denkt vooral in deze nieuwe markten het verschil te kunnen maken en zet daarom in op de ontwikkeling van een eigen implementatie van de ARM-architectuur, onder de naam K12.

Eind 2014 maakte AMD echter bekend dat er naast de K12 ook gewerkt wordt aan een nieuwe x86-implementatie en daarbij valt voor het eerst de codenaam Zen. Op dat moment waren de plannen nog om de ontwikkeling van ARM en x86 hand in hand te laten gaan, en dat er in 2015 of 2016 zelfs chips op de markt zouden komen met beide soorten kernen. Aan het hoofd van de ontwikkeling stond Jim Keller, een man die als geen ander zijn sporen heeft verdiend in de wereld van processors. Keller was betrokken bij de ontwikkeling van de AMD K7-processors, was medebedenker van de x86-64 instructieset en was tijdens een uitstapje van een paar jaar ook de hoofdarchitect van de Apple A4 en A5 SoC’s, het startpunt van Apples succesvolle eigen mobiele CPU-reeks.

Over die K12 kunnen we kort zijn: met het wegzakken van de tabletmarkt, het mislukken van Windows op ARM (Windows RT), het falen van zo’n beetje ieder microserver concept en de tegelijkertijd grote toename van spelers op de markt voor ARM CPU’s zag AMD de afgelopen jaren in dan het beter energie kon steken in de markt voor x86 CPU’s, waar het weliswaar veel marktaandeel had verloren, maar het in elk geval veel ervaring en partners had. Na de initiële aankondiging in 2014 verdween K12 al snel naar de achtergrond en verschoof de focus compleet naar Zen.


Project Skybridge, een hybride x86/ARM processor, werd door AMD later geannuleerd.

In januari 2015 kregen we via SweClockers de eerste tastbare informatie over de nieuw CPU’s. Men wist te melden dat de eerste Zen-processors de op desktop gerichte Summit Ridge chips worden, die in het derde kwartaal van 2016 moesten verschijnen - het is dus iets later geworden. Er werd voor het eerst gesproken over chips met 8 cores, geproduceerd middels een 14nm procedé met ondersteuning voor DDR4. Ook kregen we voor het eerst te horen over Socket FM3, de oorspronkelijke codenaam voor wat we nu kennen als AM4. In maart 2015 kregen we een klein blikje in de keuken door AMD zelf, wanneer ontwikkelaars van het bedrijf op Zen-gerichte optimalisaties voorstellen voor de Linux-kernel. Rond die tijd wordt ook duidelijk dat het de indeling van één floating point unit per twee integer units achterlaat voor een meer conventioneel ontwerp, waarbij ook simultaneous multithreading, de officiële term voor wat Intel HyperThreading noemt, zal worden toegepast. In april 2015 werd de basisopbouw van Zen een stuk duidelijk door een presentatie van AMD voor haar financial analyst day. Het bedrijf was (en is) financieel in zwaar weer en moest de aandeelhouders overtuigen dat het weer op de goede weg zat.

Voor die aandeelhouders was het even schrikken toen in september 2015 het nieuws naar buiten kwam dat Zen pas in het vierde kwartaal van 2016 op de markt zou komen, welke doelstelling overigens ook niet is behaald. Bij AMD-fans zakt de moed helemaal in de schoenen toen een paar dagen later bekend werd dat “messias” Jim Keller AMD verliet om bij autofabrikant Tesla aan de slag te gaan


AMD-fans waren niet blij met het vertrek van CPU-guru Jim Keller (rechts) eind 2015.

In april van 2016 lazen we voor het eerst nieuws over een uitgelekt engineering sample van Zen, waarbij we wat meer te weten kregen over de opbouw, maar nog altijd niets over prestaties. In juni 2016 gaf AMD tijdens haar Computex persconferentie voor het eerst een publieke presentatie van Zen, maar nog zonder duidelijke prestatiegegevens. We zagen enkel een Zen-gebaseerde PC die gebruikt werd om een video van het Zen-logo af te spelen. Tijdens deze persconferentie geeft AMD echter ondubbelzinnig te kennen dat het de toekomst met vertrouwen tegemoet zag en dat Zen “op schema” lag.

De eerste benchmarks kregen we in augustus 2016, toen AMD tijdens het Intel Developer Forum een paar straten verder een afvaardiging van de wereldwijde tech-pers, waaronder Hardware.Info, bij elkaar riep voor een eerste demonstratie met daadwerkelijke benchmarks. Hier toonde AMD een 8-core Summit Ridge processor in een head-to-head gevecht met een 8-core Intel Core i7 6900K Broadwell-E processor in een Blender 3D-rendering benchmark. AMD bleek zowaar een fractie sneller. Het vertrouwen bij AMD liefhebbers groeide weer: zou het dan toch kunnen dat AMD met de nieuwe chips eindelijk weer tegenwicht kon bieden?


Tijdens het Intel Developer Forum 2016 toont AMD aan dat Zen net zo snel kan zijn als een 8-core Intel Core i7 6900K. AMD liefhebbers geloven er weer in!

In oktober 2016 deed AMD’s CEO Lisa Su voor het eerst een keiharde belofte voor het moment van introductie van Zen: eerste kwartaal 2017. Verder wilde men weinig loslaten, behalve dat het doel echt was om te concurreren met Intels Core i5 en Core i7 processors. In december organiseerde AMD opnieuw een bijeenkomst voor de tech-pers, waarbij Hardware.Info aanwezig is. Opnieuw kregen we meer te weten over de architectuur en werden er nieuwe benchmarks getoond om te bewijzen dat de CPU’s zich kunnen meten met Intels 8-core Core i7’s. Ook werd de uiteindelijke naam bekend gemaakt: “Ryzen”. Volgens AMD is de naam gekozen omdat de naam “Zen” niet via het merkenrecht te beschermen was, maar zo wel behouden blijft. Daarnaast wekte het natuurlijk de suggestie dat AMD als een feniks weer uit de as van het Bulldozer debacle zou herrijzen.


De naam "Ryzen" kennen we sinds december vorig jaar.

Vlak voor de jaarwisseling wist het Franse Canard PC als eerste onafhankelijke benchmarks van een Ryzen engineering sample te publiceren. De Fransen gaven duidelijk aan dat het platform nog verre van introductierijp is, maar de benchmarks  bewezen wel dat Ryzen inderdaad op zijn minst gelijkaardig presteerde met Intels high-end processors. De afgelopen weken was er een constante stroom van nieuws over Ryzen en zijn vrijwel alle belangrijke aspecten van de nieuwe processors, waaronder de exacte modelnamen, al uitgelekt. Vandaag blijkt dat het gros van de uitgelekte informatie inderdaad klopt, en kunnen we eindelijk de balans opmaken.


Dossier

Lees ook deze processor artikelen op Hardware.Info

Vond je deze review nuttig?

Lees dan voortaan onze uitgebreidste reviews als eerste én steun deze site, met een abonnement op Hardware.Info Magazine - nu ook alleen digitaal beschikbaar!

Hardware.Info maakt gebruik van cookies.
*